Դատարանում վկան երեք անգամ ձեռքերով ցույց տվեց՝ «Ո՛չ»։ Բայց թարգմանիչն ասաց՝ «Այո»։ Երբ դատավորը պատրաստվում էր շարունակել նիստը, ես այլևս չկարողացա լռել
Դատարանի դահլիճում նստած էի երրորդ շարքում։
Իմ քույրը՝ Նարինեն, արդեն ութ ամիս փորձում էր ապացուցել, որ իր մոր հետ տեղի ունեցած վթարի համար պատասխանատու է մեքենայի վարորդը։
Մայրս վաթսունինը տարեկան էր։ Վթարից հետո ամիսներով չէր կարողանում քայլել առանց օգնության։
Վարորդը պնդում էր, որ մայրս անսպասելի դուրս է եկել երթևեկելի մաս։
Այդ օրը պետք է ցուցմունք տար մի կին, որը դեպքի պահին կանգնած էր մոտակայքում։
Նրա անունը Լուսինե էր։
Նա չէր լսում և հաղորդակցվում էր ժեստերի լեզվով։
Դատարանը թարգմանիչ էր հրավիրել։
Ես ժեստերի լեզուն որոշ չափով գիտեի, որովհետև տարիներ առաջ աշխատել էի լսողության խնդիրներ ունեցող մարդկանց աջակցող կենտրոնում։
Սկզբում ոչ մի տարօրինակ բան չնկատեցի։
Բայց երբ Լուսինեին հարցրին՝ արդյոք մայրս անցել է ճանապարհը չնախատեսված հատվածով, նա անմիջապես գլխով բացասական նշան արեց։
Հետո երկու ձեռքով ինչ-որ բան բացատրեց։
Թարգմանիչը դատավորին ասաց.
— Վկան հաստատում է, որ կինը ճանապարհը հատել է մեքենաների ընթացքի համար վտանգավոր պահին։
Ես քարացա։
Լուսինեն նորից շարժեց ձեռքերը։
Այս անգամ ավելի արագ։
Նրա դեմքին հստակ երևում էր, որ փորձում է առարկել։
Բայց թարգմանիչը շարունակեց.
— Նա պարզապես մանրամասնում է, թե որտեղ էր կանգնած։
Նարինեն ինձ նայեց։ Նա նկատել էր, որ անհանգիստ եմ։
— Ի՞նչ է պատահել,— շշնջաց։
Ես պատասխանելու փոխարեն նայեցի Լուսինեին։
Նա հանկարծ դադարեց շարժվել։
Հետո մատով ցույց տվեց թարգմանչին, գլխով ժխտեց ու ձեռքը դրեց կրծքին։
Ես այլևս չկարողացա նստած մնալ։
Վեր կացա ու ասացի.
— Ներեցե՛ք, բայց կարծում եմ՝ վկան բոլորովին այլ բան է ասում։
Դատավորը շրջվեց դեպի ինձ։
— Դուք ո՞վ եք, և ի՞նչ հիմքով եք միջամտում։
Իսկ Լուսինեն, տեսնելով, որ կանգնել եմ, առաջին անգամ այդ ամբողջ նիստի ընթացքում կարծես մի փոքր հանգստացավ։
Շարունակությունը՝ առաջին մեկնաբանությունում 👇
Շարունակություն
Ես բացատրեցի, որ վկայի որոշ ժեստերն ինձ անհամապատասխան են թվում թարգմանված պատասխաններին։
Դատավորը զգուշացրեց, որ նիստի կարգը խախտել չի կարելի, և խնդրեց նստել։
Մեր ներկայացուցիչը անմիջապես միջնորդեց ընդմիջում հայտարարել ու ստուգել թարգմանության ճշտությունը։
Թարգմանիչը պնդեց, որ սխալ չի արել։
Բայց Լուսինեն շարունակում էր անհանգստանալ։
Դատարանը որոշեց հետաձգել ցուցմունքի շարունակությունը և կազմակերպել թարգմանության անկախ ստուգում։
Դահլիճից դուրս գալուց հետո Նարինեն բռնեց ձեռքս։
— Մարիա՛մ, դու հասկացա՞ր, թե նա ինչ էր ասում։
— Ամբողջությամբ՝ ոչ։ Բայց մի բան հաստատ հասկացա։ Նա չէր համաձայնում այն պատասխանին, որը ներկայացվեց։
Մայրս այդ օրը դատարան չէր եկել։
Նա դեռ վերականգնողական բուժում էր անցնում։
Վթարից հետո մեր ընտանիքի կյանքն ամբողջությամբ փոխվել էր։
Մայրս նախկինում շատ ակտիվ էր։ Ինքնուրույն գնումներ էր անում, այցելում ընկերուհիներին, երբեմն նույնիսկ մեզանից շուտ էր հասնում տարբեր վայրեր։
Հիմա դժվարությամբ էր դուրս գալիս տնից։
Եվ ամենացավոտը ոչ թե միայն վնասվածքներն էին, այլ այն, որ մյուս կողմը շարունակում էր պնդել, թե պատահարի մեղավորը հենց ինքն է։
Մի քանի օր անց դատարանը նշանակեց նոր նիստ՝ այլ որակավորված թարգմանչի մասնակցությամբ։
Ես այս անգամ որոշեցի չխառնվել և ամբողջությամբ վստահել ընթացակարգին։
Լուսինեն նորից եկավ։
Նա հանգիստ էր։
Դատավորը խնդրեց կրկնել հիմնական հարցերը։
Նոր թարգմանչի միջոցով Լուսինեն բացատրեց, թե որտեղ էր կանգնած վթարի պահին։
Պարզվեց՝ մայրս իսկապես անցել էր հետիոտնային անցումով։
Բայց ամենակարևոր մանրամասնությունն ուրիշ էր։
Մեքենան ճանապարհի եզրից հետընթաց էր շարժվել։
Լուսինեն տեսել էր, թե ինչպես է վարորդը դուրս գալիս կայանման տեղից՝ առանց բավարար ուշադրություն դարձնելու անցնող մարդկանց։
Նա նույնիսկ փորձել էր ձեռքով զգուշացնել մորս։
Բայց մայրս այդ պահին նայում էր դիմացի մայթին։
Հաջորդ վայրկյանին մեքենան հարվածել էր նրան։
Այժմ հասկանալի էր դառնում, թե ինչու նախորդ նիստում Լուսինեն այդքան համառորեն չէր համաձայնում։
Նրան հարցրել էին, թե արդյոք մայրս անսպասելի է հայտնվել մեքենայի առջև։
Նա պատասխանել էր, որ մեքենան ինքն է շարժվել դեպի մայրս։
Սակայն այդ պատասխանը սխալ էր ներկայացվել։
Իհարկե, միայն մեկ վկայի ցուցմունքը բավարար չէր ամբողջ գործը վճռելու համար։
Դատարանը պետք է գնահատեր նաև ճանապարհատրանսպորտային պատահարի վերաբերյալ մյուս ապացույցները։
Մեր ներկայացուցիչը միջնորդեց լրացուցիչ ուսումնասիրել մեքենայի հետընթաց շարժման հանգամանքները և համադրել դրանք վկայի ցուցմունքի հետ։
Դա երկար ժամանակ պահանջեց։
Բայց այդ ընթացքում ևս մի կարևոր բան տեղի ունեցավ։
Լուսինեն մեզ հայտնեց, որ վթարի օրը փորձել էր օգնել մորս, սակայն դեպքի վայրում հավաքվածներից շատերը չէին հասկացել իր ժեստերը։
Նա չէր կարողացել արագ հաղորդել այն, ինչ տեսել էր։
Եվ հենց դրա համար էր այդքան կարևոր համարում դատարանում ճիշտ հասկացված լինելը։
Նարինեն նրան հարցրեց.
— Ինչո՞ւ այդքան ամիս շարունակեցիք գալ ու ցուցմունք տալ։
Լուսինեն թարգմանչի միջոցով պատասխանեց.
— Որովհետև ես տեսել եմ դեպքը։ Եվ չեմ ուզում, որ մարդուն մեղավոր համարեն միայն այն պատճառով, որ իմ ասածը չեն հասկանում։
Այդ խոսքերն ինձ երկար ժամանակ հանգիստ չէին տալիս։
Մենք արդեն մտածում էինք, թե գործի ընթացքը փոխվել է։
Բայց հաջորդ նիստում վարորդի ներկայացուցիչը վիճարկեց Լուսինեի հիշողության ճշտությունը։
Նա պնդում էր, որ ամիսներ անց վկան կարող էր որոշ մանրամասներ սխալ հիշել։
Դատարանը շարունակեց ապացույցների ուսումնասիրությունը։
Մեր ընտանիքի համար դա ծանր շրջան էր։
Մայրս մի քանի անգամ ասաց, որ ուզում է հրաժարվել պայքարից։
— Թող ավարտվի,— ասում էր։— Ես հոգնել եմ։
Ես նստում էի նրա կողքին ու փորձում բացատրել, թե ինչու դեռ սպասում ենք։
Բայց չէի ուզում նրան խոստանալ այնպիսի արդյունք, որը մեր ձեռքերում չէր։
