ՀԵՏԱՔՐՔԻՐ ԺԱՄԱՆՑ

Վաթսուներկու տարեկանում առաջին անգամ ծով գնացի։ Երկրորդ օրը հյուրանոցի աշխատակիցը խնդրեց անմիջապես ազատել սենյակս, որովհետև իմ փոխարեն արդեն ուրիշ մարդ էր վճարել։

Մեր թաղամասի կանայք ինձ տեսնելիս սկսեցին ճանապարհը փոխել։ Միայն երեք շաբաթ անց իմացա, թե ամուսինս նրանց ինչ է պատմել իմ մասին։Սկզբում մտածեցի՝ սովորական բամբասանք է։

Դուստրս 23 տարեկանում ինձ ասաց. «Մա՛մ, ես քեզ չեմ ատում, բայց ուզում եմ, որ իմանաս՝ իմ մանկության ամենավատ օրը դու ես կազմակերպել»։ Ես մինչև այդ պահը կարծում էի՝ իրեն աշխարհի ամենաերջանիկ երեխան եմ մեծացրել։

Հորս մահից հետո առաջին անգամ իմացա, որ մեր գյուղում մարդիկ քսան տարի խուսափել են նրա հետ նույն սեղանի շուրջ նստելուց։ Ես ամբողջ կյանքում նրան հարգված մարդ էի համարել։

Ամուսինս ինձ ասաց, որ մեր ամուսնության 30-ամյակին չի գալու։ Խնջույքն արդեն սկսվել էր, երբ դռնից ներս մտավ մի կին ու բոլորի առաջ ինձ տվեց իր բնակարանի բանալին։Երեսուն տարվա ամուսնության տարեդարձին ամուսինս չեկավ։

73-ամյա հայրս հրաժարվեց մեզ հետ տուն վերադառնալ տարեցների խնամքի կենտրոնից։ Երբ հարցրի՝ ինչու, ցույց տվեց անկյունում նստած մի կնոջ ու ասաց. «Ես այս անգամ նրան մենակ չեմ թողնելու»։ Իսկ երբ իմացա, թե ով էր այդ կինը, առաջին անգամ հասկացա, որ հորս կյանքի մի ամբողջ հատվածի մասին ոչինչ չգիտեի…

Գիշերվա ժամը երկուսին ամուսինս մեր տան դուռը բացեց յոթ անծանոթի առաջ։ Երբ պահանջեցի նրանց դուրս հանել, նա շշնջաց. «Եթե հիմա այդ մարդկանց մերժենք, վաղը կարող է արդեն ուշ լինել»։ Առավոտյան տարեց կինը, որը ամբողջ գիշեր չէր հանել թաց վերարկուն, մոտեցավ ինձ ու ասաց. «Դուք դեռ չգիտեք՝ ձեր ամուսինը երեկ ինչից է մեզ հետ պահել։

Ավտոբուսում բոլորը սկսեցին վիրավորել տոմս չունեցող երիտասարդին։ Երբ ես վճարեցի նրա ուղեվարձը, մի տղամարդ գոռաց, թե խաբեբաներին եմ պաշտպանում։ Բայց տղան բացեց հնամաշ պայուսակը, հանեց մանկական փոքրիկ կոշիկներն ու ասաց. «Ես այսօր առաջին անգամ հայրիկ եմ դառնալու։

Շուկայում մի անծանոթ կին բոլորի աչքի առաջ ապտակեց ամուսնուս։ Ես պատրաստվում էի ոստիկանություն կանչել, բայց նա բռնեց ձեռքս ու ասաց. «Մի՛ խառնվիր։ Ես քսան տարի սպասել եմ այս հանդիպմանը»։ Իսկ երբ հասանք նրա տուն, կինը ցույց տվեց բակում աշխատող տղամարդուն ու ասաց. «Գնա՛, նայիր նրա աչքերին։ Հետո փորձիր ասել, որ չգիտես՝ ինչ ես արել մեզ հետ»…

Հարսս մորս վերջին նվերը կտրտեց ու դրեց աղբամանը։ Երբ որդիս ասաց՝ «Դա ընդամենը հին շոր է», ես առաջին անգամ նրան տնից դուրս հրավիրեցի։ Բայց հաջորդ առավոտ նա վերադարձավ ու հայտարարեց. «Կամ ներողություն կխնդրես կնոջիցս, կամ թոռանդ այլևս չես տեսնի»…