62 տարեկանում առաջին անգամ համարձակվեցի բիկինի հագնել, բայց սեփական որդիս բոլորի ներկայությամբ ծաղրեց ինձ։ Երբ ցույց տվեցի որովայնիս սպիներն ու պատմեցի, թե ինչ է տեղի ունեցել, երբ նա ընդամենը երեք տարեկան էր, նրա դեմքի ժպիտն անմիջապես անհետացավ

62 տարեկանում առաջին անգամ համարձակվեցի բիկինի հագնել, բայց սեփական որդիս բոլորի ներկայությամբ ծաղրեց ինձ։ Երբ ցույց տվեցի որովայնիս սպիներն ու պատմեցի, թե ինչ է տեղի ունեցել, երբ նա ընդամենը երեք տարեկան էր, նրա դեմքի ժպիտն անմիջապես անհետացավ

Վաթսուներկու տարեկան եմ, և երկար տարիներից հետո առաջին անգամ վերջապես դադարել էի ամաչել սեփական մարմնից։

Այդ ամառ ընտանիքով մեկ շաբաթով տուն էինք վարձել ծովափին։

Բոլորը ծիծաղում էին, լողում, լուսանկարվում ու վայելում արևոտ օրերը։

Ես էլ ճամպրուկիս մեջ մի բան էի դրել, որը գրեթե երեսուն տարի չէի համարձակվել հագնել։

Բիկինի։

Երբ դրանով դուրս եկա բակ, սպասում էի, որ ընտանիքիս անդամները մի փոքր կզարմանան։

Բայց բոլորովին չէի սպասում, որ սեփական որդիս կսկսի բարձրաձայն ծիծաղել։

— Մա՛մ, լո՞ւրջ ես ասում,— հարցրեց Արամը՝ ոտքից գլուխ զննելով ինձ։— Բիկինի՞։ Քո տարիքի՞ն։

Նրա կինը՝ Լուսինեն, անհարմար ժպտաց։

Թոռներս լռեցին։

Եվ հանկարծ բոլոր այն անվստահությունները, որոնց դեմ տարիներ շարունակ պայքարել էի, նորից վերադարձան։

Փորձեցի ծիծաղել ու ձևացնել, թե նրա խոսքերն ինձ չեն վիրավորել։

Բայց Արամը շարունակեց։

— Մա՛մ, քո տարիքի կանանց համար փակ լողազգեստներ կան։ Պարտադիր չէ ինչ-որ մեկին ինչ-որ բան ապացուցել։

Այդ նախադասությունն ավելի խորը վիրավորեց ինձ, քան նա կարող էր պատկերացնել։

Որովհետև Արամը պատկերացում չուներ, թե իրականում ինչ էի փորձում ապացուցել։

Նա չգիտեր, թե ինչու էի գրեթե երեք տասնամյակ որովայնս թաքցրել լայն վերնաշապիկների տակ։

Չգիտեր՝ ինչու էի խուսափում հայելիներից։

Ինչու չէի ցանկանում լուսանկարվել ծովափին, լողավազանի մոտ կամ ընտանեկան արձակուրդների ժամանակ։

Եվ առավել ևս չգիտեր, թե ինչ էին նշանակում որովայնիս վրայով անցնող բաց գույնի սպիները։

Կարող էի պարզապես ներս վերադառնալ։

Հագուստս փոխել։

Մի պահ քիչ մնաց այդպես անեի։

Բայց փոխարենը ուղիղ նայեցի որդուս ու հանգիստ հարցրի.

— Դու կարծում ես՝ այսպես եմ հագնվել ուշադրություն գրավելու համա՞ր։

Նա ուսերը թոթվեց։

Խորը շունչ քաշեցի։

— Ո՛չ, Արա՛մ։ Ես սա հագել եմ, որովհետև ժամանակին բժիշկներն ինձ ասել էին, որ գուցե այնքան երկար չապրեմ, որ տեսնեմ՝ ինչպես ես մեծանում։

Նրա ժպիտն անհետացավ։

Բակում բոլորը լռեցին։

Ես մատնացույց արեցի որովայնիս սպիները։

— Այն, ինչին դու հենց նոր ծիծաղում էիր, պատճառներից մեկն է, որ այսօր դեռ մայր ունես։

Արամի դեմքն անմիջապես փոխվեց։

Բայց պատմության մի մասը կար, որը նրան երբեք չէի պատմել։

Դա տեղի էր ունեցել, երբ նա ընդամենը երեք տարեկան էր։

Եվ երբ վերջապես պատմեցի, թե ինչի միջով եմ անցել այդ տարիներին, որդիս նստեց կողքիս ու սկսեց լաց լինել։

Շարունակությունը՝ առաջին մեկնաբանությունում 👇

Առաջին մեկնաբանություն

Երկար նայեցի որդուս՝ չիմանալով, թե որտեղից սկսել։

Նա արդեն չէր ծիծաղում։

Կարծես առաջին անգամ էր իսկապես տեսնում իմ որովայնի սպիները։

— Դու երեք տարեկան էիր, երբ հիվանդացա,— վերջապես ասացի։

Արամը մի փոքր կկոցեց աչքերը։

— Գիտեմ, որ ժամանակին հիվանդանոցում ես եղել,— պատասխանեց։— Պապան ասել էր, որ քեզ վիրահատել են։

Դառնությամբ ժպտացի։

— Մի՞ անգամ։

Նա շփոթված նայեց ինձ։

Հայացքս ուղղեցի դեպի ծովը։

— Հինգ վիրահատություն եմ տարել, Արա՛մ։

Նրա դեմքը քարացավ։

Բակում այլևս ոչ ոք չէր ծիծաղում։

Նույնիսկ Լուսինեն էր ուշադիր լսում։

Երբեք չէի ծրագրել այդ ամենը պատմել։

Տարիներ շարունակ ինքս ինձ համոզել էի, որ դրա անհրաժեշտությունը չկա։

Որդիս այնքան փոքր էր եղել, որ չէր կարող հիշել։

Հետո կյանքը շարունակվել էր, և մենք այլևս չէինք անդրադարձել այդ ժամանակներին։

Բայց կան ճշմարտություններ, որոնք հնարավոր չէ հավերժ թաքցնել։

— Երբ երեք տարեկան էիր,— շարունակեցի,— բժիշկներն իմ որովայնում ուռուցք հայտնաբերեցին։

Արամի դեմքը գունատվեց։

— Այն շատ ավելի մեծ էր, քան սկզբում ենթադրել էին։

Նա բացեց բերանը՝ ինչ-որ բան հարցնելու, բայց ձեռքով մեղմ կանգնեցրի։

— Թող ավարտեմ։

Նա գլխով արեց։

— Բժիշկներն առաջարկեցին անմիջապես սկսել ինտենսիվ բուժում։ Դա ինձ ապաքինվելու ամենամեծ հնարավորությունն էր տալիս։ Բայց մի խնդիր կար։

Մի պահ լռեցի։

— Այդ բուժումը նշանակում էր ամիսներ անցկացնել քեզնից հեռու։ Երկարատև հիվանդանոցային բուժում, երբեմն՝ մեկուսացում։ Եվ մեծ հավանականություն կար, որ հետո այնքան թույլ կլինեի, որ չէի կարողանա հոգ տանել քո մասին։

Արամը հայացքն իջեցրեց։

— Այն ժամանակ հայրդ աշխատանքի պատճառով անընդհատ ճանապարհորդում էր։ Տատիկդ ու պապիկդ մեզնից շատ հեռու էին ապրում։ Իսկ դու սարսափելի վախենում էիր ամեն անգամ, երբ թեկուզ մեկ գիշերով բացակայում էի։

Այդ օրերը հիշում էի այնպես, կարծես երեկ էին։

Փոքրիկ տղաս կանգնած էր հիվանդանոցային մահճակալիս մոտ։

Նրա մատները ամուր բռնել էին ձեռքս։

— Մամա՛, վաղը տուն կգա՞ս։

Ես ստեցի։

— Իհարկե, սիրելի՛ս։

Իսկ իրականում նույնիսկ չգիտեի՝ երբևէ նորից տուն կվերադառնա՞մ։

— Բժիշկներն առաջարկել էին բուժման մի տարբերակ,— շարունակեցի։— Բայց ես ընտրեցի մյուսը։

Արամը կտրուկ բարձրացրեց գլուխը։

— Ինչո՞ւ։

— Որովհետև երկրորդ տարբերակը հնարավորություն էր տալիս ավելի շատ ժամանակ տանն անցկացնել քեզ հետ։

Նա անհավատալի հայացքով նայեց ինձ։

— Դա ավելի վտանգավո՞ր էր։

— Այո՛։

— Որքա՞ն ավելի։

Տատանվեցի։

— Այնքան, որ երկու բժիշկ փորձեցին համոզել ինձ հրաժարվել այդ որոշումից։

Արամը հանկարծ վեր կացավ։

— Մա՛մ, ինչո՞ւ այդպես վարվեցիր։

Ձայնը դողում էր։

— Որովհետև դու երեք տարեկան էիր։

— Դա պատասխան չէ։

— Ինձ համար այն ժամանակ միակ պատասխանն էր, որը կարողանում էի գտնել։

Լռություն տիրեց։

Բակի այն կողմում լսվում էր ալիքների ձայնը։

— Երբ փոքր էիր, հաճախ էիր մղձավանջներ տեսնում,— շարունակեցի։— Հիշո՞ւմ ես այն կապույտ վերմակը, որն ամեն տեղ հետդ տանում էիր։

Նրա դեմքը մեղմացավ։

— Մի քիչ։

— Առանց դրա չէիր քնում։

Արամը թույլ ժպտաց։

Բայց ժպիտն արագ անհետացավ։

— Երկրորդ վիրահատության ժամանակ բարդություններ առաջացան։ Շատ արյուն կորցրի։ Միայն երկու օր անց ուշքի եկա։

Որդիս դանդաղ նորից նստեց։

— Իսկ գիտե՞ս՝ որն էր իմ առաջին հարցը, երբ գիտակցության եկա։

Նա գլուխը շարժեց։

— Հարցրի՝ կարո՞ղ եմ արդեն տուն գնալ։

Թույլ ծիծաղեցի։

— Բուժքույրը կարծեց, թե խելքս թռցրել եմ։

Լուսինեն ձեռքով ծածկեց բերանը։

— Տուն վերադարձա ավելի շուտ, քան պետք էր,— ասացի։— Հազիվ էի ուղիղ կանգնում։ Ամեն քայլն ինձ ցավ էր պատճառում։ Բայց երբ բացեցի դուռը, դու վազեցիր դեպի ինձ՝ կապույտ վերմակդ ձեռքին։

Կոկորդս սեղմվեց։

— Հետո կանգ առար սենյակի մեջտեղում, որովհետև տեսար վիրակապերս։

Մինչև հիմա հիշում էի փոքրիկ տղայիս սարսափած դեմքը։

Նա նայել էր ինձ ու հարցրել.

— Մաման կոտրվա՞ծ է։

Այդ երկու բառերն ավելի էին ցավեցրել ինձ, քան վիրահատությունից հետո ունեցած ցավերը։

— Չնայած անտանելի ցավին՝ ծնկի իջա քո առաջ ու ասացի. «Ո՛չ, սիրելի՛ս։ Մաման հիմա բուժվում է»։

Արամը սրբեց աչքերը։

— Ես դա չեմ հիշում։

— Գիտեմ։

Եվ հենց դա էր, որ միշտ տարօրինակ կերպով ցավ էր պատճառում։

Ես գրեթե մահացել էի որդուս կյանքի մի հատվածում, որը նա նույնիսկ չէր կարող հիշել։

— Հաջորդ վիրահատություններից հետո սպիներն ավելի շատացան,— շարունակեցի։— Տարիներ շարունակ ատում էի դրանց նայել։

Հայացքս իջեցրի դեպի որովայնս։

— Դրանք ինձ հիշեցնում էին վախը։ Հիվանդանոցները։ Ասեղները։ Սպասասրահները։ Բժիշկներին, որոնք խոսում էին ապաքինման հավանականության ու կյանքի համար վտանգների մասին, մինչ դու տանը հարցնում էիր՝ երբ է մաման վերադառնալու։

Արամի ուսերը կախվեցին։

— Այդ պատճառո՞վ երբեք լողազգեստ չէիր հագնում։

— Այո՛։

— Այդքան տարինե՞ր։

— Գրեթե ամբողջ այդ ընթացքում։

Նայեցի ծովափին։

— Անցած տարի ավտոտնակը հավաքելիս գտա հին բժշկական փաստաթղթերիցս մեկը։

Դրա մեջ լուսանկար կար։

Ես էի՝ շատ ավելի երիտասարդ։

Նստած էի հիվանդանոցային մահճակալին։

Նիհար էի։

Գունատ։

Սարսափած։

Բայց ողջ։

Այդ լուսանկարը տեսնելիս ներսումս ինչ-որ բան փոխվեց։

— Հասկացա, որ տասնամյակներ շարունակ թաքցրել եմ այն ապացույցը, որ կարողացել եմ ողջ մնալ։

Արամը փակեց աչքերը։

— Հենց այդ ժամանակ էլ որոշեցի բիկինի գնել։

Թույլ ժպտացի։

— Վեց ամիս այն պահարանումս էր։ Ամեն անգամ հանում էի, նայում ու նորից հետ դնում։ Չէի համարձակվում հագնել։

Արամի հայացքը կրկին ուղղվեց որովայնիս։

Բայց այս անգամ նա չէր նայում ամաչելով կամ ծաղրանքով։

Նայում էր սպիներին։

Իսկապես տեսնում էր դրանք։

— Ինքս ինձ խոստացել էի, որ եթե բավական երկար ապրեմ՝ քեզ մեծանալիս, ամուսնանալիս ու սեփական երեխաներիդ հետ տեսնելու համար, մի օր կդադարեմ վերաբերվել մարմնիս այնպես, կարծես այն ամաչելու բան է։

Մեղմ դիպա սպիներից մեկին։

— Դրանք ապացույց չեն, որ մարմինս ինձ դավաճանել է։

Ձայնս դողաց։

— Դրանք ապացույց են, որ այն դիմացել է։

Արամը ձեռքերով ծածկեց դեմքը։

Մի քանի վայրկյան ոչ ոք ոչինչ չասաց։

Հետո նա շշնջաց.

— Ես քեզ վրա ծիծաղեցի։

— Այո՛։

— Ես ծաղրեցի հենց այն սպիները, որոնք մնացել են քո կյանքի համար պայքարից հետո։

Չպատասխանեցի։

Նա բարձրացրեց գլուխը։

Արցունքները հոսում էին այտերով։

— Մա՛մ, շատ եմ ցավում։ Խնդրում եմ, ներիր ինձ։

Սպասում էի, որ զայրույթ կզգամ։

Գուցե նույնիսկ բավարարվածություն՝ տեսնելով, թե որքան է ամաչում։

Բայց միայն տխրություն զգացի։

Որովհետև հասկանում էի, որ որդիս տարիներ շարունակ պատկերացում չի ունեցել, թե ինչ եմ թաքցնում այդ սպիների տակ։

Արամը մոտեցավ։

— Կարծում էի՝ պարզապես ուզում ես ավելի երիտասարդ երևալ։

Տխուր ժպտացի։

— Ո՛չ։

Բռնեցի նրա ձեռքը։

— Ես փորձում եմ այլևս անիմաստ չվատնել այն տարիները, որոնց համար այդքան դժվար պայքարել եմ։

Այդ խոսքերից նա վերջնականապես չդիմացավ։

Կռացավ ու գրկեց ինձ։

Մի պահ նա այլևս քառասուն տարեկան տղամարդ չէր։

Նորից երեք տարեկան փոքրիկ տղաս էր։

Իսկ ես գրկել էի այն երեխային, որին ժամանակին այնքան վախենում էի մենակ թողնել։

— Ներիր ինձ, մա՛մ,— շշնջաց ուսիս։

Ավելի ամուր գրկեցի նրան։

Հետո նկատեցի, որ թոռնուհիս կանգնած է մեր կողքին։

Նա ամբողջ պատմությունը լսել էր։

Նայեց սպիներիս ու կամաց հարցրեց.

— Տատի՛, դրանք դեռ ցավո՞ւմ են։

Ժպտացի։

— Այլևս ոչ, սիրելի՛ս։

Արամը նայեց ինձ։

Ես մեղմ շարժեցի գլուխս։

— Սպիները վաղուց են դադարել ցավալ։

Հետո ձեռքս դրեցի կրծքիս։

— Ցավալին դրանք թաքցնելն էր։

Այդ երեկո որդիս երկար նստեց կողքիս։

Նա դեռ բազմաթիվ հարցեր ուներ, որոնց նախկինում երբեք չէր անդրադարձել։

Հարցնում էր հին հիվանդանոցային օրերի մասին։

Հիշողություններիս։

Այն մասին, թե ինչպիսին էր ինքը փոքր ժամանակ։

Իսկ ես առաջին անգամ կարողանում էի այդ ամենի մասին պատմել՝ չփորձելով արագ փոխել թեման։

Լուսինեն նույնպես մոտեցավ ինձ։

— Շատ կներես, որ ես էլ չկանգնեցրի նրան,— կամաց ասաց։

— Կարևորն այն է, որ հիմա հասկանում եք,— պատասխանեցի։

Այդ գիշեր ավելի հանգիստ քնեցի, քան երկար ժամանակ էր պատահել։

Ոչ թե որովհետև անցյալս փոխվել էր։

Ոչ թե որովհետև սպիներս վերացել էին։

Այլ որովհետև այլևս ստիպված չէի ձևացնել, թե դրանք գոյություն չունեն։

Հաջորդ առավոտ նույն բիկինին հագա ու դուրս եկա բակ։

Արամն արդեն այնտեղ էր։

Մի վայրկյան մտածեցի՝ գուցե կրկին ինչ-որ բան ասի։

Եվ նա ասաց։

Վեր կացավ, նայեց ինձ ու ժպտաց։

— Մա՞մ։

— Այո՛։

— Հրաշալի տեսք ունես։

Ծիծաղեցի։

Այս անգամ նա մարմնիս մասին չէր խոսում։

Եվ երկուսս էլ դա հասկանում էինք։

Անցա նրա կողքով ու քայլեցի դեպի ջուրը՝ առանց որովայնս ծածկելու։

Տասնամյակների ընթացքում առաջին անգամ չէի մտածում, թե ով է ինձ նայում։

Ոչ մի ամաչկոտ շարժումով չէի փորձում թաքցնել սպիներս։

Պարզապես մտա ջուրը, զգացի ալիքների հպումը ոտքերիս ու ժպտացի։

Այդ օրը վերջապես թույլ տվեցի ինձ վայելել այն կյանքը, որի համար տարիներ առաջ այդքան պայքարել էի։

Դէ իսկ պատմության 3-րդ ամենադրամատիկ մասը մեր Տելեգրամ Ալիքում —> Սեղմիր Այստեղ

Понравилась статья? Поделиться с друзьями:
Գեղարվեստական Պատմություններ