Հիսունյոթ տարեկանում կարծում էի, որ երեխաների հետ կապված կյանքիս գլուխն ընդմիշտ փակված է։Հետո՝ կրտսեր դստերս կորցնելուց հինգ տարի անց, գրեթե ամեն գիշեր սկսեցի նույն տարօրինակ երազը տեսնել։
Մութ սենյակի ինչ-որ հատվածում երեխա էր լաց լինում։
Ամեն անգամ, երբ փորձում էի հասնել նրան, լսում էի մահացած դստերս շշուկը.
— Մա՛մ, դու պետք է գտնես նրան։
Սկզբում կարծում էի՝ ամեն ինչ վշտից է։
Բայց երազները չէին դադարում։
Ի վերջո, ես ու ամուսինս մի որոշում ընդունեցինք, որը մեր շրջապատում գրեթե բոլորը անհնար էին համարում։
Որոշեցինք պարզել՝ կարո՞ղ եմ կրկին մայր դառնալ։
Բժիշկները զգուշացրին վտանգների մասին։
Անվերջ արյան անալիզներ հանձնեցի, սրտի հետազոտություններ, հոգեբանական գնահատումներ ու տարբեր սկանավորումներ անցա։
Հետո տեղի ունեցավ մի բան, որը մեզանից ոչ ոք չէր սպասում։
Ես հղիացա։
Շաբաթ առ շաբաթ մեր երեխան շարունակում էր նորմալ զարգանալ, և նույնիսկ բժիշկներս էին զարմացած, թե մարմինս որքան լավ է տանում հղիությունը։
Տարիների ընթացքում առաջին անգամ ինձ թույլ տվեցի հավատալ, որ գուցե առջևում մեզ իսկապես ինչ-որ գեղեցիկ բան է սպասում։
Հետո սովորական թվացող հետազոտության ժամանակ ամեն ինչ փոխվեց։
Ուլտրաձայնային հետազոտություն կատարող մասնագետը ժպտում էր՝ ցույց տալով մեր երեխայի սրտի բաբախյունը։
Հանկարծ ժպիտն անհետացավ։
Նա քարացած նայում էր էկրանին։
Հետո նայեց ինձ։
Առանց որևէ բան բացատրելու՝ դուրս եկավ սենյակից։
Մի քանի րոպե անց բժիշկս ներս մտավ՝ թղթապանակը ձեռքին։
— Երեխան լավ է,— ասաց։
Թեթևությունից քիչ էր մնում լաց լինեի։
Բայց նա չէր ժպտում։
Փոխարենը շրջվեց դեպի ամուսինս։
— Դանիե՛լ, խնդրում եմ՝ մի պահ դուրս արի։
Ստամոքսս կծկվեց։
Երբ դուռը փակվեց, բժիշկն իր աթոռը մոտեցրեց ինձ ու սեղանին մի քանի պատկեր դրեց։
— Դա ի՞նչ է,— շշնջացի։
Նա մի քանի սարսափելի երկար վայրկյան նայեց ինձ, հետո պատասխանեց.
— Մենք հայտնաբերել ենք մի բան, որը երբեք չպետք է այս կերպ հայտնաբերեինք։
Հետո ցույց տվեց պատկերներից մեկը։
Երբ հասկացա՝ ինչին եմ նայում, ձեռքերս սկսեցին դողալ։
Որովհետև հանկարծ հասկացա, որ այս հղիությունը ոչ միայն նոր կյանք էր աշխարհ բերում…
Այն նաև իմ մարմնի ներսում բացահայտել էր մի բան, որը տարիներ շարունակ լուռ թաքնված էր այնտեղ։
Տասներեքամյա դստերս հուղարկավորելուց հինգ տարի անց սկսեցի երազում երեխա տեսնել։
Ոչ թե մեկ անգամ։
Ոչ էլ ժամանակ առ ժամանակ։
Ամեն գիշեր։
Երազը միշտ նույնն էր։
Կանգնած էի մեր հին տան միջանցքում։
Ամենուր մութ էր, բացի Մոլիի ննջասենյակից եկող թույլ լույսից։
Հետո լսում էի երեխայի լացը։
Գնում էի ձայնի ուղղությամբ, բացում Մոլիի սենյակի դուռն ու այն տեղում, որտեղ նախկինում նրա մահճակալն էր, փայտե օրորոց տեսնում։
Ներսում կապույտ վերմակով փաթաթված երեխա էր։
Բայց մինչև կհասցնեի տեսնել նրա դեմքը, հետևիցս լսում էի Մոլիի շշուկը։
— Մա՛մ, դու պետք է գտնես նրան։
Շրջվում էի։
Ոչ ոք չկար։
Հետո արթնանում էի։
Սկզբում ամեն ինչ վերագրում էի վշտին։
Մոլիի մահից հետո ցավը գրեթե ամեն ինչ փոխել էր իմ ներսում։
Նա տասներեք տարեկան էր։
Առողջ էր։
Եռանդուն։
Անսահման հետաքրքրասեր։
Հետո մի լրիվ սովորական կեսօր բողոքեց սարսափելի գլխացավից։
Քսանչորս ժամ էլ չէր անցել, երբ ես ու ամուսինս՝ Դանիելը, նստած էինք հիվանդանոցում, իսկ բժիշկը բացատրում էր, որ մեր աղջիկն ուներ ժամանակին չհայտնաբերված ուղեղի ուռուցք։
Այդ օրվա ավարտին մեր կյանքը բաժանվել էր երկու մասի։
Մոլիից առաջ։
Եվ՝ Մոլիից հետո։
Տարիներ շարունակ ես ոչ թե ապրում էի, այլ պարզապես գոյատևում։
Հետո սկսվեցին երազները։
Գրեթե վեց ամիս անց վերջապես Դանիելին ասացի մի բան, որը վախենում էի նույնիսկ բարձրաձայնել։
— Ես ուզում եմ ևս մեկ երեխա ունենալ։
Նա ապշած նայեց ինձ։
Ես հիսունվեց տարեկան էի։
Դանիելը՝ վաթսուներեք։
— Էվելի՛ն,— շշնջաց նա,— հասկանո՞ւմ ես՝ ինչ ես ասում։
— Այո։
— Սա Մոլիի պատճառո՞վ է։
Կրծքավանդակս սեղմվեց։
— Ոչ մի երեխա երբեք չի կարող նրան փոխարինել։
— Այդ դեպքում ինչո՞ւ։
Նայեցի խոհանոցի սեղանի մոտ դրված Մոլիի դատարկ աթոռին։
— Չգիտեմ։ Պարզապես զգում եմ, որ պետք է փորձեմ։
Դանիելը երկար ժամանակ լուռ մնաց։
Հետո սեղանի վրայով մեկնեց ձեռքն ու բռնեց իմը։
— Եթե անում ենք սա, միասին ենք անում։
Դժվար էր նույնիսկ բժիշկ գտնել, որը պատրաստ կլիներ ինձ հետազոտել։
Մի քանի կլինիկաներ անմիջապես մերժեցին՝ տարիքիս պատճառով։
Վերջապես գտանք մասնագետի, որը համաձայնեց նախ մանրակրկիտ գնահատել առողջական վիճակս և միայն դրանից հետո որոշում կայացնել։
Հետազոտություններն անվերջ էին թվում։
Սրտի ստուգումներ։
Արյան անալիզներ։
Թոքերի աշխատանքի ստուգում։
Երիկամների հետազոտություններ։
Հորմոններ։
Հոգեբանական գնահատումներ։
Քանի որ միշտ մարզվել էի ու հետևել առողջությանս, արդյունքների մեծ մասը զարմանալիորեն լավ էր։
Ի վերջո, ամիսներ շարունակ հետազոտություններից ու պտղաբերության բուժումներից հետո մի զանգ ստացա, որից ծնկներս թուլացան։
Ես հղի էի։
Նստեցի խոհանոցի հատակին ու սկսեցի լաց լինել։
Դանիելը վազելով ներս մտավ։
— Ի՞նչ է պատահել։
Բարձրացրի թեստը։
Մի քանի վայրկյան պարզապես նայում էր դրան։
Հետո նստեց կողքիս ու ինքն էլ սկսեց լաց լինել։
Գիտեինք, որ այս հղիությունը բարձր ռիսկային է համարվելու։
Բժիշկները մշտապես հետևում էին ինձ։
Յուրաքանչյուր այց ինձ սարսափեցնում էր։
Ամեն ուլտրաձայնային հետազոտության ժամանակ կարծես շունչս պահած սպասում էի, մինչև մասնագետը ցույց տար երեխայի սրտի բաբախյունը։
Բայց շաբաթ առ շաբաթ մեր փոքրիկը շարունակում էր աճել։
Տասներկու շաբաթ։
Տասնվեց։
Քսան։
Քսանչորս։
Բժիշկներն անգամ զարմացած էին, թե որքան լավ էի ինձ զգում։
Ուժեղ էի։
Շարունակում էի զգուշորեն մարզվել։
Լավ էի սնվում։
Եվ Մոլիի մահից հետո առաջին անգամ ինձ թույլ էի տալիս պատկերացնել ապագան։
Հետո եկավ այն հետազոտության օրը, որը փոխեց ամեն ինչ։
Այն պետք է սովորական ստուգում լիներ։
Դանիելը նստած էր կողքիս, մինչ մասնագետը սարքը շարժում էր որովայնիս վրայով։
— Ահա ձեր փոքրիկը,— ասաց նա։
Մեր որդին երևաց էկրանին։
Ծիծաղեցի, երբ նա ոտքով հարվածեց։
Դանիելն ավելի մոտեցավ։
— Արդեն քո համառությունն ունի։
Մասնագետը ժպտաց։
Հետո հանկարծ կանգ առավ։
Աչքերը կկոցեց։
Նորից շարժեց սարքը։
Ժպիտն անհետացավ։
— Ի՞նչ է պատահել,— հարցրի։
— Երեխան լավ է երևում։
Բայց նա շարունակում էր նայել էկրանին։
Սիրտս սկսեց արագ բաբախել։
— Ի՞նչ եք նայում։
Նա չպատասխանեց։
Փոխարենն ասաց.
— Բժշկին կկանչեմ։
Ու դուրս եկավ։
Դանիելը բռնեց ձեռքս։
Մի քանի րոպե անց բժիշկս ներս մտավ։
Նայեց ուլտրաձայնային պատկերին։
Հետո՝ ինձ։
Հետո նորից էկրանին։
Վերջապես շրջվեց դեպի Դանիելը։
— Կարո՞ղ ես մի պահ դուրս գալ։
— Ո՛չ,— անմիջապես ասացի։
Բժիշկը նայեց ինձ։
— Եթե ինչ-որ բան եք գտել, նա մնում է։
Բժիշկը դանդաղ գլխով արեց։
— Երեխան, կարծես, առողջ է։
Արտաշնչեցի։
— Բայց…
Նա աթոռը մոտեցրեց։
— Պատկերների մեջ երևացել է մի բան, որը մենք հատուկ չէինք փնտրում։
Ցույց տվեց էկրանի եզրին։
Այնտեղ մուգ գոյացություն կար։
Անշարժ նայում էի։
— Դա ի՞նչ է։
— Պետք է լրացուցիչ հետազոտություններ անենք։
Բերանս չորացավ։
— Քաղցկե՞ղ է։
— Դեռ չեմ ուզում ենթադրություններ անել։
Այդ պատասխանը շատ ավելի սարսափեցրեց ինձ, քան ցանկացած այլ բան, որ կարող էր ասել։
Մի քանի օրվա ընթացքում մասնագետները լրացուցիչ հետազոտություններ ու արյան անալիզներ նշանակեցին։
Գրեթե չէի քնում։
Ամեն անգամ, երբ աչքերս փակում էի, Մոլիին էի տեսնում հիվանդանոցային մահճակալին։
Գլխումս միայն մի բան էր պտտվում։
Նորից՝ ոչ։
Խնդրում եմ։
Միայն ոչ նորից։
Հետո ինձ ու Դանիելին նորից կանչեցին խորհրդակցության։
Բժիշկը մի քանի պատկեր դրեց մեր առաջ։
— Ձեր երիկամի վրա գոյացություն կա։
Նայում էի նրան։
— Որքա՞ն ժամանակ է այնտեղ։
— Հստակ ասել չենք կարող։ Բայց չափերից դատելով՝ հնարավոր է՝ տարիներ շարունակ։
Կարծես սիրտս կանգ առավ։
— Չարորա՞կ է։
Նա տատանվեց։
— Մեզ անհանգստացնում է, որ կարող է չարորակ լինել։
Անմիջապես երկու ձեռքս դրեցի որովայնիս վրա։
— Իսկ երեխա՞ս։
Բժիշկն առաջ թեքվեց։
— Այս պահին ձեր որդին առողջ է թվում։ Եվ քանի որ սա համեմատաբար շուտ ենք հայտնաբերել, բուժման տարբերակներ ունենք։
Ես նայում էի պատկերին։
Տարիներ։
Վտանգավոր մի բան կարող էր տարիներ շարունակ լուռ աճել մարմնիս ներսում։
Ես ոչինչ չէի զգացել։
Ոչ մի ցավ։
Ոչ մի նախազգուշացում։
Ոչինչ։
Հետո տվեցի այն հարցը, որը փոխեց իմ վերաբերմունքը կատարվածի հանդեպ։
— Եթե չհղիանայի, ե՞րբ կգտնեիք սա։
Բժիշկը մի պահ լուռ մնաց։
— Հնարավոր է՝ շատ ավելի ուշ։
Դանիելը նայեց ինձ։
Մեզանից ոչ մեկը ոչինչ չասաց։
Մտածեցի բոլոր այն մարդկանց մասին, որոնք քննադատել էին ինձ այս տարիքում երեխա ունենալ ցանկանալու համար։
Բոլոր բժիշկների մասին, որոնք զգուշացրել էին վտանգներից։
Բոլոր այն պահերի մասին, երբ ինքս ինձ հարցրել էի՝ գուցե կյանքիս ամենամեծ սխալն եմ գործում։
Իսկ հիմա այն հղիությունը, որը բոլորը կարծում էին՝ կարող է վտանգել կյանքս, բացահայտել էր հենց այն բանը, որը գուցե մի օր սպաներ ինձ։
Բժիշկներս մեծ զգուշությամբ կազմակերպեցին բուժումս՝ միաժամանակ շարունակելով հետևել երեխային։
Այդ ամիսները կյանքիս ամենադժվար ժամանակներից էին։
Եղել են այցեր, երբ դեռ հիվանդանոցի դռներից ներս չմտած՝ արդեն լաց էի լինում։
Եղել են գիշերներ, երբ ես ու Դանիելը չէինք քնում ու մտածում էինք՝ արդյոք երկուսս էլ հոգեպես կդիմանա՞նք այս ամենին։
Բայց մեր որդին շարունակում էր աճել։
Ես էլ շարունակում էի պայքարել։
Երեսունյոթերորդ շաբաթում բժիշկները որոշեցին, որ ծննդաբերության ժամանակն է։
Ամեն ինչ զարմանալիորեն արագ ընթացավ։
Հիվանդանոց հասնելուց ընդամենը մի քանի ժամ անց լսեցի երեխայի լացը։
Բուժքույրը նրան դրեց կրծքիս։
Նայեցի փոքրիկ դեմքին։
— Բարև, Նոա՛,— շշնջացի։
Ու այլևս չկարողացա զսպել ինձ։
Դանիելը կարծում էր, թե լաց եմ լինում, որովհետև մեր որդին վերջապես այստեղ է։
Բայց ես մտածում էի երազիս մասին։
Միջանցքի։
Օրորոցի։
Մոլիի ձայնի։
— Մա՛մ, դու պետք է գտնես նրան։
Նոայի ծնվելուց հետո բժիշկները հաջողությամբ բուժեցին երիկամիս գոյացությունը։
Հետագա ստուգումներից մեկի ժամանակ մասնագետս նայեց հետազոտությունների արդյունքներին ու ժպտաց։
— Ձեր բախտը շատ է բերել։
Գլխով արեցի։
Հետո նա ցածր ձայնով ավելացրեց.
— Հնարավոր է՝ ձեր հղիությունը փրկել է ձեր կյանքը։
Այդ գիշեր կանգնած էի Նոայի օրորոցի կողքին ու հետևում էի, թե ինչպես է քնում։
Դանիելը հետևից մոտեցավ։
— Գիտե՞ս՝ ինչն է տարօրինակ,— հարցրեց։
— Ի՞նչը։
— Վերջերս երազներիդ մասին այլևս չես խոսում։
Նա ճիշտ էր։
Նոայի ծնվելուց հետո ոչ մի անգամ այդ երազը չէի տեսել։
Ոչ մի անգամ։
Նայեցի որդուս։
Ամիսներ շարունակ կարծում էի, որ այդ ուղերձը նշանակում էր՝ պետք է գտնեմ նրան։
Բայց հանկարծ ամեն ինչ այլ կերպ հասկացա։
Գուցե Նոան չէր նա, ում պետք էր գտնել։
Գուցե դեպի նա տանող ճանապարհը պետք է բացահայտեր այն վտանգը, որը տարիներ շարունակ լուռ թաքնված էր իմ ներսում։
Ձեռքս մեկնեցի օրորոցի մեջ ու դիպա նրա փոքրիկ ձեռքին։
Մատներով բռնեց մատս։
Եվ հինգ տարվա ընթացքում առաջին անգամ Մոլիի մասին մտածելը միայն ցավ չէր պատճառում։
Որովհետև ինչ-որ կերպ՝ կորցրած դստերս ու գտած որդուս միջոցով, ստացել էի մի բան, որը երբեք չէի կարծում, թե նորից կունենամ։
Ավելի շատ ժամանակ։
