Ամուսնուս մոռացած պայուսակը որոշեցի անձամբ հասցնել նրա աշխատանքային բնակարան։ Բայց դուռը բացած անծանոթ կինը ժպտաց ու ասաց. «Վահեն նորից իրե՞րն է մոռացել»։ Իսկ երբ հարցրի՝ ով է նա, լսեցի մի պատասխան, որից քիչ մնաց ուշաթափվեի…
Տասնվեց տարի ամուսնացած էինք, և այդ ամբողջ ընթացքում ես վստահ էի, որ ամուսնուս լավ եմ ճանաչում։
Վահեն շինարարական սարքավորումների սպասարկմամբ էր զբաղվում։ Վերջին երեք տարիներին հաճախ էր մեկնում Արտաշատ, որտեղ, իր ասելով, ընկերությունը մեծ նախագիծ ուներ։
Երբեմն երկու-երեք օր տուն չէր գալիս։ Ասում էր՝ աշխատանքը ուշ է ավարտվում, իսկ վաղ առավոտյան նորից պետք է տեղում լինի։
Նույնիսկ փոքրիկ բնակարան էր վարձել աշխատավայրի մոտ։
Մեր տասնչորսամյա աղջիկը՝ Նարեն, վաղուց էր սովորել հոր բացակայություններին։ Վահեն ամեն երեկո զանգահարում էր նրան, հետաքրքրվում դասերով, երբեմն հեռախոսով օգնում մաթեմատիկայի խնդիրները լուծել։
Ես էլ պատճառ չունեի կասկածելու։
Այդ երեքշաբթի նա սովորականից շուտ դուրս եկավ տնից։
— Հինգշաբթի երեկոյան կգամ,— ասաց և համբուրեց այտս։
Մեկ ժամ անց հյուրասենյակի անկյունում նկատեցի նրա սև պայուսակը։
Ներսում աշխատանքային հագուստն էր, լիցքավորիչները, ակնոցը և մի քանի կարևոր իրեր։
Զանգահարեցի Վահեին։
Չպատասխանեց։
Հաղորդագրություն գրեցի։ Այն էլ անպատասխան մնաց։
Քանի որ այդ օրը ազատ էի, որոշեցի պայուսակն անձամբ հասցնել նրան։
Բնակարանի հասցեն գիտեի։ Ամիսներ առաջ Վահեն ուղարկել էր՝ ասելով, որ եթե երբևէ շտապ անհրաժեշտ լինի իրեն գտնել, կարող եմ այդտեղ գնալ։
Մոտ մեկ ժամ անց կանգնած էի հինգհարկանի շենքի դիմաց։
Բարձրացա երրորդ հարկ ու սեղմեցի զանգը։
Դուռը բացեց մոտ երեսունհինգ տարեկան կին՝ պարզ տնային հագուստով։
Նրա հետևում երևում էին մանկական կոշիկներ ու փոքրիկ հեծանիվ։
— Բարև ձեզ,— ասացի։ — Վահեի պայուսակն եմ բերել։
Կինը ժպտաց։
— Վա՜յ, շնորհակալ եմ։ Էս մարդը նորից իրե՞րն է մոռացել։
Նա ձեռքը մեկնեց պայուսակին։
Բայց ես այն ամուր բռնեցի։
— Ներեցեք, դուք Վահեի ո՞վն եք։
Կինը զարմացած նայեց ինձ։
— Ես նրա կինն եմ։ Իսկ դուք ո՞վ եք։
Այդ պահին բնակարանի խորքից փոքրիկ աղջկա ձայն լսվեց.
— Մա՛մ, պապան եկա՞վ։
Շարունակությունը՝ առաջին մեկնաբանությունում 👇
Մի քանի վայրկյան ոչինչ չկարողացա ասել։
Կինը դեռ կանգնած էր բաց դռան մոտ։
— Ձեզ լա՞վ եք զգում,— հարցրեց։
— Ձեր ամուսնու անունը Վահե՞ է։
— Այո՛։
— Քառասունչորս տարեկան է՞։ Շինարարական ընկերությունում է աշխատո՞ւմ։
Նրա դեմքը փոխվեց։
— Այո՛։ Դուք որտեղի՞ց գիտեք։
Պայուսակը դրեցի հատակին։
— Որովհետև ես էլ եմ նրա կինը։ Մենք տասնվեց տարի ամուսնացած ենք։
Նա կարծես չհասկացավ։
Հետո դանդաղ հենվեց դռանը։
— Չէ՛։ Դուք ինչ-որ բան խառնում եք։
Բացեցի հեռախոսս և ցույց տվեցի մեր ընտանեկան լուսանկարներից մեկը։
Վահեն նստած էր իմ ու Նարեի միջև՝ աղջկաս ծննդյան տորթի առջև։
Կինը երկար նայեց էկրանին։
Հետո աչքերը լցվեցին։
— Սա անցած ամիս է՞ նկարված։
— Այո՛։
Ներսից մոտ չորս տարեկան աղջնակ դուրս եկավ։
— Մա՛մ, ի՞նչ եղավ։
Կինը արագ գրկեց երեխային։
— Ոչինչ, Արփի՛ ջան։ Գնա խաղա։
Հետո ինձ ներս հրավիրեց։
— Խնդրում եմ, եկեք նստենք։ Ես պետք է հասկանամ՝ ինչ է կատարվում։
Նրա անունը Լուսինե էր։
Պարզվեց՝ Վահեին ճանաչում էր արդեն վեց տարի։
Տղամարդն իրեն ներկայացրել էր որպես ամուսնալուծված մարդ, որն առաջին ամուսնությունից դեռահաս աղջիկ ունի։
Հինգ տարի առաջ սկսել էին միասին ապրել։
Իսկ չորս տարի առաջ ծնվել էր Արփին։
— Ասում էր՝ նախկին կինը չի թողնում երեխային հաճախ տեսնել,— պատմեց Լուսինեն։
Ես հիշեցի, թե Վահեն որքան ուշադիր հայր էր Նարեի նկատմամբ։
Նույնիսկ այն օրերին, երբ իբր աշխատանքով Արտաշատում էր, ամեն երեկո զանգում էր։
Այսինքն՝ մի երեխայի հետ խոսում էր մյուս երեխայի ներկայությամբ։
— Դուք պաշտոնապես ամուսնացա՞ծ եք,— հարցրի։
Լուսինեն գլուխը տարուբերեց։
— Միշտ ասում էր, որ ամուսնալուծության փաստաթղթերի հետ կապված խնդիր կա։ Խոստացել էր այս տարի վերջնականապես լուծել։
Նա բացեց իր հեռախոսն ու ցույց տվեց լուսանկարները։
Վահեն Արփիի ծննդյան օրը։
Վահեն նրանց խոհանոցում՝ գոգնոցով։
Վահեն ամանորյա փոքրիկ տոնածառի կողքին։
Այն տղամարդը, որը մեր տանը մշտապես հոգնած էր լինում, այստեղ երջանիկ ժպտում էր։
Ես էլ ցույց տվեցի մեր լուսանկարները։
Լուսինեն երկար լաց եղավ։
— Աննա՛, երդվում եմ՝ ոչինչ չգիտեի։
Ես հավատացի նրան։
Նրա աչքերի առաջ նույն պահին քանդվում էր այն կյանքը, որին ինքն էլ էր հավատացել։
Մի փոքր ուշ Լուսինեն հարցրեց.
— Իսկ դուք այսօր ինչո՞ւ եկաք։
Նայեցի հատակին դրված պայուսակին։
— Վահեն մոռացել էր։ Մտածեցի՝ պետք կգա։
Կինը դառնորեն ծիծաղեց։
— Այսինքն՝ եթե պայուսակը չմոռանար, մենք դեռ ոչինչ չէինք իմանա։
Այդ խոսքերից հետո երկար լռեցինք։
Հետո Լուսինեն ասաց.
— Մենք հաջորդ շաբաթ պիտի նոր բնակարան տեղափոխվեինք։
— Ինչո՞ւ։
— Վահեն ասաց՝ գումարը վերջապես հավաքել է։ Այս բնակարանը փոքր է Արփիի համար։
Ներսումս ինչ-որ բան սառեց։
— Ի՞նչ գումար։
— Երկու միլիոն դրամ կանխավճար։ Մնացածը պետք է ամսական վճարենք։
Ընդամենը երկու օր առաջ Վահեն ինձ խնդրել էր նույնքան գումար փոխանցել իրեն։
Ասել էր՝ նոր աշխատանքային մեքենայի համար է պետք, հետո ընկերությունը կվերադարձնի։
Այդ գումարը Նարեի ապագա կրթության համար հավաքած մեր խնայողություններն էին։
— Ե՞րբ պիտի վճարի,— հարցրի։
— Ուրբաթ։
Հենց այն օրը, երբ ես խոստացել էի փոխանցումը կատարել։
Լուսինեն նկատեց դեմքիս փոփոխությունը։
— Ի՞նչ պատահեց։
Պատմեցի ամեն ինչ։
Նա նստեց աթոռին՝ երկու ձեռքով դեմքը ծածկելով։
— Աննա՛, նա ինձ ասել է, թե հին մեքենան է վաճառել։
Հասկացանք՝ Վահեն ոչ միայն երկու ընտանիք ուներ, այլև պատրաստվում էր մի ընտանիքի խնայողություններով մյուսի համար տուն ձեռք բերել։
Առաջին միտքս տուն վերադառնալն էր։
Ուզում էի հավաքել նրա իրերը և երբեք չտեսնել։
Բայց Լուսինեն կանգնեցրեց ինձ։
— Նա երեկոյան այստեղ է գալու։ Պետք է երկուսիս էլ պատասխանի։
Համաձայնեցի։
Նախ զանգահարեցի բանկ և ճշտեցի, որ իմ հաշվից նախատեսված փոխանցումը դեռ չի կատարվել։ Այն իմ անձնական հաշվին էր, և Վահեն ինքնուրույն չէր կարող այդ գումարը վերցնել։
Հետո զանգահարեցի Նարեին։
Ասացի, որ երեկոյան տատիկի տանը մնա։
Իսկ Լուսինեն Արփիին տարավ մոր մոտ։
Մեզանից ոչ մեկը չէր ուզում, որ երեխաները ներկա լինեն այդ խոսակցությանը։
Վերադառնալով՝ Լուսինեն ինձ ցույց տվեց բնակարանի նախնական պայմանավորվածությունը։
Վահեն խոստացել էր գումարը վճարել երկու օրից։
— Գիտե՞ս՝ ինչն է ինձ ամենից շատ վախեցնում,— հարցրեց նա։
— Ի՞նչը։
— Որ Արփին ամեն օր սպասում է նոր տուն տեղափոխվելուն։ Ես արդեն նրա խաղալիքներն եմ հավաքել։
Նայեցի մանկական փոքրիկ արկղերին։
Մտածեցի Նարեի մասին, որը երեկ հոր հետ քննարկում էր ապագա մասնագիտությունը։
Երկու աղջիկներն էլ վստահում էին նույն մարդուն։
Եվ ոչ մեկը չէր մեղավոր։
Ժամը յոթն անց տասը րոպե Վահեն բացեց բնակարանի դուռը։
Նախ տեսավ Լուսինեին։
Հետո՝ ինձ։
Ձեռքի բանալիներն ընկավ հատակին։
— Աննա՞…
— Բարև, Վահե՛։
Նրա հայացքն ընկավ սև պայուսակին։
— Դու ինչպե՞ս գտար այստեղ։
— Դու էիր հասցեն ուղարկել։
Նա մտավ ներս ու դուռը փակեց։
— Լսե՛ք, ամեն ինչ կարող եմ բացատրել։
Լուսինեն ուղիղ նայեց նրան։
— Սկզբից ասա՝ ամուսնալուծվա՞ծ ես։
Վահեն լռեց։
— Պատասխանի՛ր։
— Ոչ։
Լուսինեն աչքերը փակեց։
Ես հարցրի.
— Իսկ ուրբաթ ինչի՞ համար էիր ինձանից երկու միլիոն դրամ ուզում։
Վահեն գլուխը բարձրացրեց։
— Աննա՛, դա աշխատանքի հետ կապված հարց է։
Լուսինեն բացեց բնակարանի պայմանավորվածության թղթերը։
— Նույնքան գումար ուրբաթ պետք է տանեիր բնակարանի տիրոջը։
Վահեն հասկացավ, որ այլևս իմաստ չունի ստել։
Նստեց աթոռին։
Երկար ժամանակ ոչինչ չէր ասում։
Հետո սկսեց պատմել, թե ինչպես էր սկզբում ամեն ինչ պատահական եղել, հետո վախեցել էր խոստովանել, իսկ երեխաների ծնվելուց հետո չէր իմացել՝ ինչպես դուրս գալ այդ իրավիճակից։
— Ես երկուսիդ էլ սիրում եմ,— վերջում ասաց։
Լուսինեն վեր կացավ։
— Սերը չէ պատճառը, որ դու մեզ հինգ տարի խաբել ես։
Ես էլ նրան հարցրի.
— Իսկ Նարեի գումարը վերցնելու որոշումը սիրո՞ց էիր կայացրել։
Վահեն փորձեց բռնել ձեռքս։
Հետ քաշվեցի։
— Գումարը չեմ փոխանցելու։ Եվ վաղը փաստաբանի հետ հանդիպելու եմ։
Նրա դեմքը փոխվեց։
— Աննա՛, մի՛ քանդիր մեր ընտանիքը։
— Դու արդեն արել ես դա։
Լուսինեն ցույց տվեց դուռը։
— Վահե՛, այսօր այստեղ չես մնալու։
— Իսկ Արփի՞ն։
— Արփին քո աղջիկն է։ Դու շարունակելու ես հոգ տանել նրա մասին։ Բայց հիմա գնա։
Վահեն վերցրեց իր պայուսակը։
Ամբողջ ժամանակ այն սեղմել էր կրծքին, կարծես այդ սովորական իրը կարող էր իրեն փրկել։
Դուրս եկավ՝ առանց այլևս որևէ բան ասելու։
Ես էլ մի քանի րոպե անց հեռացա։
Շենքից դուրս գալիս Լուսինեն կանգնեցրեց ինձ։
— Աննա՛, ես չգիտեմ՝ հետո ինչ կլինի, բայց շնորհակալ եմ, որ ինձ ճշմարտությունն ասացիր։
— Ես էլ շնորհակալ եմ, որ լսեցիր։
Մենք գրկախառնվեցինք։
Երկու անծանոթ կանայք էինք, որոնց կյանքերը նույն տղամարդը տարիներ շարունակ միացրել էր՝ առանց նրանց իմացության։
Հաջորդ շաբաթները շատ դժվար անցան։
Փաստաբանի հետ քննարկեցի ամուսնալուծության ու երեխայի հետ կապված հարցերը։
Վահեն ժամանակավորապես տեղափոխվեց առանձին բնակարան։
Նարեին պատմեցի այնքան, որքան անհրաժեշտ էր նրա տարիքին համապատասխան։
Ասացի, որ հայրը տարիներ շարունակ ինձանից կարևոր բաներ է թաքցրել, և որոշել ենք առանձին ապրել։
Նարեն լաց եղավ։
— Մա՛մ, պապան ինձ էլ է՞ խաբել։
Գրկեցի աղջկաս։
— Նա քեզ սիրում է։ Բայց դա չի նշանակում, որ իր արածը ճիշտ էր։
Վահեն շարունակեց զանգահարել նրան։
Ես չխանգարեցի նրանց շփմանը, բայց խնդրեցի, որ աղջկան մեր հարաբերությունների մասին խոստումներ չտա։
Երկու միլիոն դրամը մնաց իմ հաշվին։
Լուսինեն հրաժարվեց նոր բնակարանի գործարքից և որոշ ժամանակով տեղափոխվեց մոր տուն։
Ավելի ուշ մենք պատահաբար հանդիպեցինք փաստաբանական գրասենյակի մոտ։
Նա ինձ ասաց, որ Վահեի հետ փորձում են պայմանավորվել Արփիի խնամքի ու ծախսերի հարցերի շուրջ։
— Չեմ ուզում, որ աղջիկս մեծանա՝ մտածելով, թե ինքն է այս ամենի պատճառը,— ասաց։
— Ես էլ նույնն եմ ուզում Նարեի համար։
Այդ օրը հասկացա, որ երկուսիս առջև էլ դեռ երկար ճանապարհ կա։
Բայց գոնե այլևս ստիպված չէինք ապրել ստի մեջ։
Անցավ հինգ ամիս։
Մի շաբաթ օր Նարեն առաջարկեց քաղաքից դուրս գնալ։
Ամբողջ օրը միասին զբոսնեցինք, ճաշեցինք փոքրիկ սրճարանում, երկար զրուցեցինք։
Վերադառնալիս աղջիկս բռնեց ձեռքս։
— Մա՛մ, գիտե՞ս ինչ եմ հասկացել։
— Ի՞նչ, բալե՛ս։
— Որ մենք էլի կարող ենք լավ օրեր ունենալ։
Այդ խոսքերից աչքերս լցվեցին։
Երբ տուն հասանք, միջանցքի այն անկյունը, որտեղ տարիներ շարունակ Վահեի սև պայուսակն էր դրված, արդեն դատարկ էր։
Սկզբում այդ դատարկությունն ինձ ցավ էր պատճառում։
Այժմ պարզապես ազատ տեղ էր։
Նարեն այնտեղ դրեց իր փոքրիկ ճամփորդական պայուսակը։
— Մա՛մ, մյուս անգամ ավելի երկար ենք գնալու։
Ժպտացի։
Այդ պահին հասկացա, որ ամուսնուս մոռացած պայուսակը վերադարձնելու համար կատարած սովորական ուղևորությունը վերջ չէր տվել իմ կյանքին։
Այն պարզապես բացահայտել էր մի ճշմարտություն, որը ես իրավունք ունեի իմանալու։
Եվ այդ ճշմարտությունն իմանալով՝ վերջապես կարող էի ինքս որոշել, թե ինչպես շարունակել իմ ու աղջկաս կյանքը։
Դէ իսկ պատմության 3-րդ ամենադրամատիկ մասը մեր Տելեգրամ Ալիքում —> Սեղմիր Այստեղ
