Ամեն գիշեր ամուսինս քնած ժամանակ հանում էր ամուսնական մատանիս։ Երբ մի գիշեր հետևեցի նրան ու տեսա, թե ինչ է անում մատանուս հետ ժամը երեքին, սարսափից քարացա…
Մի առավոտ արթնացա ու զգացի, որ ձախ ձեռքիս մատանին սովորական դիրքում չէ։
Սկզբում ուշադրություն չդարձրի։
Բայց երբ խոհանոցում սուրճ էի պատրաստում, նկատեցի, որ ամուսնական մատանիս մատիս վրա մի փոքր պտտված է։
Թվում է՝ աննշան մանրուք է։
Բայց ես իմ մատանին շատ լավ գիտեի։
Քսանվեց տարի այն չէի հանել մատիցս։
Մատանու ներսում փոքրիկ փորագրություն կար, որը միշտ նույն կողմում էր գտնվում։
Այդ առավոտ փորագրությունը հակառակ կողմ էր շրջվել։
Ուղղեցի մատանիս ու մոռացա կատարվածը։
Բայց հաջորդ առավոտ նույն բանը կրկնվեց։
Հետո՝ երրորդ անգամ։
Սկզբում մտածեցի, որ քնած ժամանակ ինքս եմ մատանիս պտտում։
Գուցե մատներս մի քիչ այտուցվում էին։
Գուցե պարզապես չափազանց ուշադիր էի դարձել։
Մինչև մի գիշեր։
Ժամը երկուսի կողմերն արթնացա ու ձեռքս մեկնեցի դեպի ամուսնուս կողմը։
Արթուրը անկողնում չէր։
Միջանցքից թույլ ձայն լսվեց։
Երբ նստեցի, նա արդեն վերադառնում էր։
— Որտե՞ղ էիր,— շշնջացի։
Մի պահ կանգ առավ։
— Զուգարան էի գնացել։
Հետո պառկեց։
Գրեթե հավատացի։
Բայց առավոտյան մատանիս նորից շրջված էր։
Այդ ժամանակ սկսեցի իսկապես հետևել ամուսնուս պահվածքին։
Վերջին շրջանում Արթուրը տարօրինակ էր դարձել։
Նա սկսել էր կողպել աշխատասեղանի դարակը։
Մի քանի հեռախոսազանգի պատասխանելու համար դուրս էր եկել պատշգամբ։
Մի անգամ էլ խոհանոց մտնելիս տեսա, թե ինչպես արագ փակեց փոքրիկ տուփը։
— Ի՞նչ է դա։
— Ոչ մի կարևոր բան,— ժպտաց։
Քսանվեց տարվա ամուսնությունից հետո ես արդեն գիտեի, թե երբ է ամուսինս ինչ-որ բան թաքցնում։
Բայց ինչո՞ւ էր գիշերները ձեռք տալիս իմ մատանուն։
Ինչո՞ւ պարզապես չէր խնդրում, որ հանեմ։
Որոշեցի պարզել։
Երրորդ գիշերը հաջողվեց արթուն մնալ։
Ժամը 2։50-ի կողմերը Արթուրը շարժվեց։
Ես անմիջապես փակեցի աչքերս։
Նա զգուշությամբ բռնեց ձեռքս։
Հետո շատ դանդաղ հանեց ամուսնական մատանիս։
Վեր կացավ ու դուրս եկավ ննջասենյակից։
Տասը վայրկյան անց գնացի նրա հետևից։
Շարունակությունը՝ առաջին մեկնաբանությունում 👇
Միջանցքում մութ էր։
Բայց հեռավոր հյուրասենյակի դռան տակից թույլ նարնջագույն լույս էր երևում։
Վերջին ամիսներին Արթուրն այդ փոքրիկ սենյակն օգտագործում էր որպես աշխատասենյակ։
Դուռը գրեթե փակ էր։
Մոտեցա։
Նեղ բացվածքից տեսա նրան։
Նստած էր փոքրիկ բազմոցի եզրին՝ մեջքով դեպի ինձ։
Սեղանին մոմ էր վառվում։
Իսկ Արթուրի մատների արանքում իմ ամուսնական մատանին էր։
Շունչս պահեցի։
Նա մատանին մոտեցրեց մոմի բոցին։
Ոչ թե անմիջապես կրակի մեջ, այլ մի փոքր վերև։
Հետո սկսեց դանդաղ պտտել։
Մեկ անգամ։
Երկու։
Երեք։
Սիրտս սկսեց ուժգին բաբախել։
Ի՞նչ էր անում։
Արթուրը մատանին դրեց մուգ կտորի վրա։
Կողքին մի քանի փոքրիկ իրեր կային։
Մեկը մետաղյա գործիքի էր նման։
Մյուսը՝ հեղուկով փոքրիկ սրվակի։
Իսկ մոմի կողքին լուսանկար էր դրված։
Լուսանկարի միայն մի մասն էի տեսնում։
Երիտասարդ կին։
Սև մազերով։
Մի սարսափելի վայրկյան մտածեցի, որ ամեն ինչ հասկացա։
Իմ ամուսնական մատանին։
Անծանոթ կնոջ լուսանկարը։
Մոմը։
Եվ գաղտնի մի բան, որ ամուսինս անում էր գիշերվա ժամը երեքին։
Մի քայլ հետ գնացի։
Հատակը ճռռաց։
Արթուրն անմիջապես շրջվեց։
Նրա դեմքի արտահայտությունը փոխվեց։
— Կարինե՞։
Մի քանի վայրկյան ոչ մեկս չխոսեց։
Հետո նայեցի մատանուս։
— Ի՞նչ ես անում։
Նա արագ ոտքի կանգնեց։
— Կարինե՛, սպասիր։
— Ինչո՞ւ է մատանիս քեզ մոտ։
— Ամեն ինչ այնպես չէ, ինչպես դու ես մտածում։
Ակամա ծիծաղեցի։
— Սովորաբար հենց այդպես են ասում, երբ ամեն ինչ ճիշտ այնպիսին է, ինչպես մտածում ես։
Արթուրը նայեց լուսանկարին։
Ես նկատեցի այդ հայացքը։
— Ո՞վ է այդ կինը։
Նա շփոթված նայեց ինձ։
— Ի՞նչ կին։
— Լուսանկարի կինը։
Արթուրը վերցրեց լուսանկարն ու շրջեց դեպի ինձ։
Քարացա։
Դա ես էի։
Քսանչորս տարեկանում։
Մեր հարսանիքի օրը։
Մի պահ նույնիսկ ամաչեցի իմ մտքերից։
Բայց հետո նորից նայեցի մոմին ու սեղանի գործիքներին։
— Լավ, իսկ մատանուս հետ ի՞նչ ես անում։
Արթուրը հոգոց հանեց։
— Նստիր, ամեն ինչ կբացատրեմ։
— Ոչ մի տեղ չեմ նստելու, մինչև չասես։
Նա վերցրեց մատանին։
Մի պահ ուսումնասիրեց։
Հետո ասաց մի բան, որին բոլորովին չէի սպասում։
— Քարն ամրությունից ընկել է։
Չհասկացա։
— Ի՞նչ։
— Մատանուդ փոքրիկ ադամանդը։ Մոտ մեկ ամիս առաջ նկատեցի, որ մի քիչ շարժվում է։
Նայեցի մատանուս։
— Դրա համա՞ր ես այս ամենն անում։
Արթուրը գլուխը տարուբերեց։
— Ո՛չ։ Քարը ստուգելիս մեկ ուրիշ բան էլ հայտնաբերեցի։
Նա սեղանից վերցրեց խոշորացույցը։
Հետո ցույց տվեց մատանու ներսի հատվածը։
— Այստեղ ճաք կա։
Մոտեցա։
Անզեն աչքով գրեթե ոչինչ չէր երևում։
— Շատ փոքր է,— բացատրեց Արթուրը։— Բայց ժամանակի ընթացքում մեծանում է։
Դեռ չէի հասկանում, թե մոմն ինչ կապ ունի այդ ամենի հետ։
Նա աթոռը մոտեցրեց սեղանին։
— Հիշո՞ւմ ես, որ պապս ոսկերիչ էր։
Իհարկե հիշում էի։
Արթուրը պատանեկության տարիներին հաճախ էր աշխատում պապի արհեստանոցում։
Նա բացատրեց, որ վերջին գիշերներին փորձում էր ուսումնասիրել մատանու վնասված հատվածը և հասկանալ՝ ինչպես է հնարավոր պահպանել դրա սկզբնական տեսքը։
Մոմը դրել էր լրացուցիչ լույսի համար, որպեսզի տարբեր անկյուններից տեսնի մետաղի մակերեսը։
Մատանուն մոտեցրած փոքրիկ սրվակի մեջ մաքրող հեղուկ էր։
Իսկ մետաղյա տարօրինակ իրերը ոսկերչական գործիքներ էին։
— Բայց ինչո՞ւ գիշերվա կեսին,— հարցրի։
Արթուրը անհարմար ժպտաց։
— Որովհետև ուզում էի քեզ համար անակնկալ պատրաստել։
— Իմ մատանին գիշերը հանելով՝ անակնկա՞լ։
Նա գլխով արեց։
Հետո մոտեցավ կողպված դարակին։
Բացեց։
Ներսից փոքրիկ զարդատուփ հանեց։
Երբ բացեց, զարմանքից բերանս բաց մնաց։
Տուփի մեջ ամուսնական մատանի կար։
Այն գրեթե նույնն էր, ինչ իմը։
Բայց ոչ ամբողջությամբ։
— Փորձում եմ քոնին հնարավորինս նման մատանի պատրաստել տալ,— ասաց Արթուրը։
— Ինչո՞ւ։
Նրա դեմքի արտահայտությունը փոխվեց։
Հանկարծ լարված թվաց։
Հետո դարակից մի ծրար հանեց։
— Սա պատրաստվում էի քեզ տալ հաջորդ ամիս։
— Իսկ ի՞նչ կա հաջորդ ամիս։
Նա ժպտաց։
— Մեր ամուսնության քսանյոթերորդ տարեդարձը։
Բացեցի ծրարը։
Ներսում ոսկերչական արհեստանոցի պատվերի անդորրագիր կար։
Եվ Արթուրի ձեռքով գրված փոքրիկ գրություն։
Նա պայմանավորվել էր ամբողջությամբ վերականգնել իմ հին ամուսնական մատանին։
Ամրացնել քարը։
Վերացնել ճաքը։
Մաքրել ու նորոգել վնասված հատվածները։
Բայց ամենակարևորը՝ պահպանել այն նույն տեսքով, ինչպիսին եղել էր մեր հարսանիքի օրը։
Իսկ նոր մատանին ժամանակավոր փոխարինող էր լինելու, մինչև հինը գտնվեր վարպետի մոտ։
— Այսինքն՝ դրա համա՞ր էիր ամեն գիշեր մատանիս հանում։
Արթուրը գլխով արեց։
— Ուզում էի չափերը, ձևը, ամեն մանրուք ճիշտ փոխանցել վարպետին։ Որ նա ոչինչ չփոխի։
Նայեցի մատանուս։
Հետո՝ ամուսնուս։
— Դու կարող էիր ուղղակի ասել ինձ։
— Գիտեմ։
— Փոխարենը որոշել ես գիշերվա ժամը երեքին նստել մութ սենյակում, մոմ վառել ու իմ մատանու հետ ինչ-որ խորհրդավոր գործողություններ անել։
Արթուրը անհարմար ծիծաղեց։
— Երբ այդպես ես ներկայացնում, իսկապես շատ տարօրինակ է հնչում։
Նայեցի նրան։
— Ես նույնիսկ մտածեցի, թե փորձում ես ինձ անիծել։
Նա բարձր ծիծաղեց։
Փորձեցի լուրջ մնալ։
Բայց մի քանի վայրկյան անց ինքս էլ սկսեցի ծիծաղել։
Այդքան ժամանակ սարսափելի բաներ էի պատկերացրել։
Դավաճանություն։
Գաղտնի հարաբերություններ։
Անհասկանալի արարողություններ։
Իսկ իրականում ամուսինս պարզապես փորձում էր փրկել իմ հին մատանին։
Մի քանի րոպե անց երկուսով նստած էինք հյուրասենյակի հատակին ու նայում էինք մեր հարսանեկան լուսանկարները։
Ես՝ քսանչորս տարեկան, սպիտակ զգեստով։
Արթուրը՝ երիտասարդ, մուգ կոստյումով։
Երկուսս էլ այնքան երջանիկ էինք թվում։
Հանկարծ ամուսինս նորից վերցրեց մատանիս։
— Գիտե՞ս, թե ինչու էի այսքան ուզում այն նորոգել։
— Ինչո՞ւ։
— Որովհետև դու մի անգամ ասել ես, որ սա միակ զարդն է, որը երբեք ուրիշով չես փոխարինի։
Նայեցի նրան։
Նա հիշում էր։
Այդ խոսքերն ասել էի գրեթե քսան տարի առաջ։
Այն ժամանակ մատանին արդեն փոքրիկ քերծվածքներ ուներ։
Արթուրն առաջարկել էր նորը գնել։
Բայց ես հրաժարվել էի։
— Մատանիս նորով չեմ փոխարինի,— ասել էի։— Սա այն մատանին է, որը դու հագցրել ես մատիս մեր հարսանիքի օրը։
Եվ նա հիշել էր այդ խոսքերը։
Քսան տարի։
Արթուրը զգուշությամբ նորից հագցրեց մատանին մատիս։
— Ես չէի ուզում, որ այն մի օր կոտրվի կամ քարը կորցնենք։ Գիտեի՝ որքան կարևոր է քեզ համար։
Սեղմեցի նրա ձեռքը։
— Բայց հաջորդ անգամ ինձանից գաղտնի զարդերս մի՛ վերցրու։ Լա՞վ։
Նա գլխով արեց։
— Խոստանում եմ։ Այլևս նման անակնկալ չեմ կազմակերպի առանց քեզ տեղեկացնելու։
Վեր կացանք, որ վերադառնանք ննջասենյակ։
Հենց դռան մոտ Արթուրը հանկարծ ասաց.
— Ի դեպ, կողպված դարակում մի բան էլ կա։
Կանգ առա։
— Ի՞նչ բան։
Նա խորամանկ ժպտաց։
— Ո՛չ։ Մի անակնկալ արդեն բացահայտեցիր։
Նայեցի նրան։
— Արթո՛ւր, ես արդեն երեք շաբաթ մտածում էի, թե գիշերները ինչով ես զբաղվում։ Հիմա էլ նոր գաղտնի՞ք։
Նա ծիծաղեց։
— Այս մեկը, խոստանում եմ, մատանուդ հետ կապ չունի։
Այդ գիշեր վերջապես հանգիստ քնեցի։
Բայց հաջորդ առավոտ, երբ սուրճ էի պատրաստում, ակամա նայեցի ձախ ձեռքիս։
Մատանիս իր սովորական դիրքում էր։
Ներսի փոքրիկ փորագրությունն էլ ճիշտ տեղում։
Ժպտացի։
Քսանվեց տարի այդ մատանին կրել էի՝ մտածելով, որ այն պարզապես մեր ամուսնության հիշատակն է։
Իսկ հիմա պարզվեց, որ Արթուրը նույնքան էր վախենում այն կորցնելուց, որքան ես։
Միայն թե դեռ մի բան չգիտեի։
Ի՞նչ էր թաքցնում այդ կողպված դարակի մյուս անկյունում։
Եվ արդյոք մեր քսանյոթերորդ տարեդարձին նորից անակնկալի՞ էի գալու։
