Աղջկաս՝ Սառային, կյանքիցս առավել էի սիրում։Սիրում էի նաև ամուսնուս՝ Քևինին։Բայց երբ Սառան մեծացավ, նրանց միջև ինչ-որ բան գնալով ավելի դառնացավ։
Քևինը քննադատում էր ամեն ինչ։
Նրա հագուստը։
Ընկերներին։
Նույնիսկ այն, թե ինչպես էր ծիծաղում։
— Նա տասնութ տարեկան է, ոչ թե ութ,— հաճախ կտրուկ ասում էր։— Դադարիր նրան արքայադստեր պես վերաբերվել։
Երբ եռօրյա գործուղումից հետո տուն վերադարձա, Սառայի ննջասենյակի դուռը բաց էր։
Պահարանում դատարկ կախիչները մեղմ հարվածվում էին իրար։
— Որտե՞ղ է նա,— հարցրի։
Քևինը հանգիստ նստած էր խոհանոցում ու կարագ էր քսում հացի կտորի վրա։
— Ասացի, որ հեռանա։
Ճամպրուկս ձեռքիցս ընկավ։
— Ի՞ՆՉ ԵՍ ԱՐԵԼ։
— Չափահաս է։ Հոգնել եմ նրանից, որ նստում է այստեղ, մեր ուտելիքն է ուտում ու իմ աշխատավարձով ապրում։
Գոռացի այնքան, մինչև կոկորդս սկսեց այրվել։
Նրա ափսեն շպրտեցի պատին ու պահանջեցի ասել՝ ուր է գնացել Սառան։
Այդ նույն գիշեր ուզում էի հեռանալ Քևինից։
Բայց տունը նրա անունով էր։
Իմ փոքր աշխատավարձը հազիվ էր բավականացնում սննդին, իսկ Քևինը երբեք թույլ չէր տալիս մոռանալ, թե ով է վճարում տան վարկը։
Այդ պատճառով մնացի։
Ու սկսեցի փնտրել աղջկաս։
Հարյուրավոր անգամ զանգահարեցի Սառային։
Կապվեցի նրա ընկերների հետ։
Զանգահարեցի հիվանդանոցներ։
Ապաստարաններ։
Ոստիկանություն։
Ոչինչ։
Սառան երբեք չպատասխանեց։
Կարծես աղջիկս ուղղակի անհետացել էր երկրի երեսից։
Ուղիղ մեկ տարի անց, երբ Քևինը աշխատանքի էր, ինչ-որ մեկը թակեց դուռը։
Բացեցի։
Սառան կանգնած էր պատշգամբում։
Նա ավելի նիհար էր, քան հիշում էի, և հագին կեղտոտված մոխրագույն վերարկու կար։
Բայց դա չէր, որ ստիպեց ծնկներիս թուլանալ։
Նրա գրկում նորածին երեխա կար՝ հիվանդանոցային վերմակով փաթաթված։
— Քևինին չասես, որ այստեղ եմ։
— Ի՞նչ չասեմ։ Որ մեկ տարի անհետանալուց հետո վերադարձել ես՝ երեխայիդ գրկա՞ծ։
Սառան ցնցվեց, կարծես ապտակել էի նրան։
— Ի՞մ երեխան։ Մա՛մ, դու ոչինչ չգիտես քո ամուսնու մասին։
Քարացա։
Սառան ուղիղ աչքերիս նայեց։
— Դու պետք է ամբողջ ճշմարտությունն իմանաս, մինչև նա տուն վերադառնա։
Սառային այս աշխարհում ամեն ինչից շատ էի սիրում։
Եվ գրեթե քսան տարի հավատացել էի, որ սիրում եմ նաև ամուսնուս՝ Քևինին։
Բայց ինչ-որ պահից ինձ համար ամենակարևոր այդ երկու մարդիկ նույն հարկի տակ թշնամիներ դարձան։
Ամեն ինչ դանդաղ սկսվեց։
Սկզբում Քևինը բողոքում էր մանրուքներից։
— Պարտադի՞ր է այդքան բարձր ծիծաղի։
— Իրո՞ք այդ հագուստով է դուրս գնալու։
— Էլի ընկերուհի՞ է տուն գալիս։ Սա հյուրանո՞ց է։
Ամեն անգամ, երբ պաշտպանում էի Սառային, նա աչքերն էր պտտեցնում։
— Տասնութ տարեկան է, Մորին, ոչ թե ութ։ Դադարիր արքայադստեր պես վերաբերվել։
Ինքս ինձ համոզում էի, որ նա պարզապես դժվարությամբ է ընդունում, որ Սառան մեծանում է։
Սխալվում էի։
Առաջին նախազգուշացնող նշանը եղավ կիրակնօրյա ընթրիքի ժամանակ։
Սառան բանկային քաղվածք դրեց ափսեիս կողքին։
— Մա՛մ, պետք է մի բան հարցնեմ պապիկի թողած փողերի մասին։
Մինչ կհասցնեի նույնիսկ վերցնել թուղթը, Քևինը ձեռքը մեկնեց սեղանի վրայով։
— Այսօր ոչ,— ասաց՝ վերցնելով այն։— Մայրդ տասը ժամ աշխատել է։
Սառայի դեմքի արտահայտությունը փոխվեց։
— Դա իմ հաշիվն է։
— Իսկ մայրդ հոգնած է։
Քևինը կեղտոտ ափսեների հետ քաղվածքն էլ տարավ խոհանոց։
Ես պետք է հետևեի նրան։
Փոխարենը շնորհակալություն հայտնեցի։
Հետագայում այդ սխալը հետապնդելու էր ինձ։
Երեք շաբաթ անց ընկերությունն ինձ կարճ գործուղման ուղարկեց Չիկագո։
Վերադարձիս նախորդ գիշերը Սառան տարօրինակ ձայնային հաղորդագրություն թողեց։
— Մա՛մ, իսկապես պետք է քեզ մի բան պատմեմ։ Խոսքը Քևինի ու…
Հետին պլանում ինչ-որ աղմուկ լսվեց։
Հետո ձայնագրությունն ընդհատվեց։
Անմիջապես զանգահարեցի։
Չպատասխանեց։
Նորից զանգահարեցի։
Ոչինչ։
Հաջորդ կեսօրին, երբ տուն հասա, արդեն շատ վատ կանխազգացում ունեի։
Տանը լռություն էր։
— Սառա՞։
Պատասխան չկար։
Գնացի նրա ննջասենյակ։
Դուռը բաց էր։
Սառան երբեք բաց չէր թողնում այն։
Մահճակալը հավաքված չէր։
Նրա սիրելի բաճկոնը չկար։
Դարակները դատարկ էին։
Պահարանում մերկ կախիչներն իրար էին հարվածվում։
Մի քանի քայլ հետ գնացի։
— Քևի՛ն։
Նա խոհանոցում նստած տոստ էր ուտում։
— Որտե՞ղ է Սառան։
Նույնիսկ չզարմացավ։
— Գնացել է։
— Ի՞նչ է նշանակում՝ գնացել է։
Նա հացին ավելի շատ կարագ քսեց։
— Ասացի, որ հեռանա։
Մի քանի վայրկյան չէի կարողանում հասկանալ նրա ասածը։
— Դու… ի՞նչ։
— Տասնութ տարեկան է։ Եթե ուզում է մեծի պես իրեն պահել, թող մեծի պես էլ ապրի։
Ճամպրուկը սահեց մատներիս միջից։
— Դու իմ աղջկան տնից վռնդե՞լ ես, երբ ես հարյուրավոր կիլոմետրեր հեռու էի։
— Մեր աղջկան,— սառն ուղղեց նա։
— Նա քո աղջիկը չէ՛։
Դեմքը խստացավ։
— Հոգնել եմ իմ սեփական տանը ինձ չհարգող մեկին պահելուց։
Վերցրի նրա ափսեն ու շպրտեցի պատին։
Այն փշրվեց։
— Ո՞ՒՐ Է ՆԱ։
Քևինը հանգիստ մաքրեց սեղանի փշրանքները։
— Գաղափար չունեմ։
Սառային զանգահարեցի այնքան, մինչև հեռախոսիս մարտկոցը վերջացավ։
Զանգահարեցի ընկերներին։
Ուսուցիչներին։
Հիվանդանոցներ։
Ապաստարաններ։
Դիմեցի ոստիկանություն՝ անհետացման մասին հաղորդումով։
Բայց Սառան իրավաբանորեն չափահաս էր։
Եթե ապացույց չկար, որ վտանգի մեջ է, իշխանությունները շատ բան անել չէին կարող։
Օրերը դարձան շաբաթներ։
Շաբաթները՝ ամիսներ։
Ի վերջո, նրա հեռախոսն անգամ դադարեց զանգ տալ։
Եվ ամեն գիշեր նույն հարցն էի տալիս ինձ։
Ինչո՞ւ նա ինձ չէր զանգահարել։
Ուզում էի հեռանալ Քևինից։
Նույնիսկ երկու անգամ հավաքեցի ճամպրուկս։
Բայց նա գրեթե ամեն ինչ վերահսկում էր։
Տունը նրա անունով էր։
Մեր ընդհանուր խնայողությունները նա էր տնօրինում։
Իմ աշխատավարձը հազիվ բավականացնում էր սննդին ու կոմունալ վճարներին։
Ամեն անգամ, երբ ասում էի, որ ուզում եմ հեռանալ, Քևինը ժպտում էր։
— Իսկ ո՞ւր ես գնալու, Մորին։
Ուստի մնացի։
Ոչ թե որովհետև ներել էի նրան։
Այլ որովհետև շարունակում էի մտածել, որ Սառան կարող է տուն վերադառնալ։
Հետո հիշեցի բանկային քաղվածքը։
Հայրս Սառային գրեթե 80 հազար դոլար էր թողել՝ համալսարանական կրթության համար։
Մի երեկո Քևինից բացատրություն պահանջեցի։
— Ի՞նչ եղավ հայրիկի փողերին։
Նա հազիվ հայացքը կտրեց հեռուստացույցից։
— Ոչինչ։
— Ցույց տուր։
Հառաչեց, կարծես ես անհեթեթություն էի պահանջում։
Հաջորդ առավոտ մի քանի փաստաթուղթ դրեց խոհանոցի սեղանին։
— Փողը տեղափոխել եմ ժամկետային ավանդի մեջ։ Ավելի բարձր տոկոս է։ Ավելի ապահով է։
Նայեցի մնացորդին։
Թվում էր՝ ամեն ինչ ճիշտ է։
Բայց ինչ-որ բան հանգիստ չէր տալիս։
— Քո անունո՞վ ես ձևակերպել։
— Անվտանգության համար։
Ուզում էի հավատալ նրան։
Ուստի ևս մեկ անգամ անտեսեցի ներսիս վատ զգացողությունը։
Սառայի անհետացումից ուղիղ մեկ տարի անց ինչ-որ մեկը թակեց դուռը։
Հինգշաբթի առավոտ էր։
Քևինն արդեն գնացել էր աշխատանքի։
Բացեցի դուռը։
Ու մոռացա՝ ինչպես շնչել։
Սառան էր։
Ավելի նիհար էր։
Ինչ-որ կերպ նաև ավելի հասուն էր թվում։
Մազերը անփույթ պոչ էր կապել, իսկ հագին բծերով մոխրագույն վերարկու կար։
Բայց ծնկներս դրա պատճառով չէին թուլացել։
Նա գրկել էր նորածին երեխայի։
— Սառա՞։
Աչքերը լցվեցին արցունքներով։
— Մա՛մ, խնդրում եմ։ Քևինին չասես, որ այստեղ եմ։
Նրան ներս տարա։
— Չասե՞մ։ Մեկ տարի անհետացել էիր։ Հիմա երեխային գրկած վերադառնում ես ու ասում ես՝ նրան չպատմե՞մ։
Նա ցնցվեց։
— Ի՞մ երեխան,— շշնջաց։
— Ի՞նչ։
Ուղիղ աչքերիս նայեց։
— Դու ոչինչ չգիտես քո ամուսնու մասին։
Ամբողջ մարմնով սառեցի։
— Դա ի՞նչ է նշանակում։
Սառան փակեց դուռը։
— Պետք է ամբողջ ճշմարտությունն իմանաս, մինչև նա տուն վերադառնա։
Նստեց բազմոցին ու զգուշորեն ուղղեց նորածնի վերմակը։
— Նրա անունը Փոլին է։
Նայեցի քնած փոքրիկ աղջկան։
— Քո՞նն է։
— Ո՛չ։
Սառան ծանր կուլ տվեց։
— Նա Քևինի թոռնուհին է։
Բռնեցի աթոռի թիկնակից։
— Ի՞նչ։
Սառան պայուսակից հաստ ծրար հանեց։
— Պապիկի թողած փողերը չկան, մա՛մ։
— Ո՛չ։ Քևինն ինձ ցույց է տվել հաշիվը։
— Կեղծ փաստաթղթեր է ցույց տվել։
Նա սեղանին փռեց բանկային քաղվածքները։
Փոխանցումներ։
Կանխիկացումներ։
Վճարումներ։
Հազարավոր ու հազարավոր դոլարներ։
Ձեռքերս սկսեցին դողալ։
— Ո՞ւր են գնացել։
— Բելլա անունով մի կնոջ։
— Ո՞վ է Բելլան։
Սառան նայեց ինձ մի արտահայտությամբ, որը նախկինում երբեք չէի տեսել նրա դեմքին։
— Քևինի աղջիկը։
Ես նույնիսկ ծիծաղեցի։
Ոչ թե որովհետև ծիծաղելի էր։
Այլ որովհետև ուղեղս հրաժարվում էր ընդունել լսածը։
— Քևինը աղջիկ չունի։
— Ունի։ Քսանյոթ տարեկան է։ Ծնվել է դեռ մինչև նա քեզ կհանդիպեր։
Ծանր նստեցի։
— Նա ինձ երբեք չի ասել։
— Գիտեմ։
Սառան պատմեց ամբողջը։
Այն բանկային քաղվածքը, որը կիրակնօրյա ընթրիքի ժամանակ փորձել էր ցույց տալ ինձ, բացահայտում էր, որ նրա ուսման համար նախատեսված հիմնադրամից հազարավոր դոլարներ էին անհետացել։
Երբ ես Չիկագոյում էի, նա Քևինից բացատրություն էր պահանջել։
Սկզբում Քևինը հերքել էր։
Հետո Սառան ասել էր, որ պատրաստվում է ամեն ինչ ինձ պատմել։
Հենց այդ պահին նա փոխվել էր։
— Ասաց, որ եթե քեզ պատմեմ, կկործանի քեզ։
Ապշած նայեցի նրան։
— Ի՞նչ։
— Ասաց, որ քո ընկերությունում մարդկանց է ճանաչում։ Կարող է այնպես անել, որ քեզ աշխատանքից ազատեն։ Ասաց՝ տունն իրենն է, և այնպես կանի, որ դու ոչինչ չունենաս։
Սառայի դեմքով արցունքներ էին հոսում։
— Ասաց, որ իմ պատճառով փողոցում կհայտնվես։
— Օ՜հ, սիրելի՛ս…
— Ինձ ութ հարյուր դոլար տվեց ու հրամայեց անհետանալ մինչև քո տուն վերադառնալը։
— Ինչո՞ւ ինձ չզանգեցիր։
— ՈՐՈՎՀԵՏԵՎ ՀԱՎԱՏԱՑԻ ՆՐԱՆ։
Ձայնը կոտրվեց։
— Կարծում էի՝ հեռանալը քեզ պաշտպանելու միակ միջոցն է։
Հետո սեղանին փոքրիկ թվային ձայնագրիչ դրեց։
— Մինչև հեռանալս սկսեցի նրան ձայնագրել։
Սեղմեց միացման կոճակը։
Քևինի ձայնը լցրեց սենյակը։
Սառը։
Հանգիստ։
Անսխալ ճանաչելի։
— Եթե մորդ որևէ բան պատմես, Սառա՛, այնպես կանեմ, որ նա ամեն ինչ կորցնի։ Աշխատանքը։ Այս տունը։ Ամեն ինչ։ Եվ նա կիմանա, որ դա տեղի է ունեցել միայն այն պատճառով, որ դու չկարողացար բերանդ փակ պահել։
Կրծքավանդակս սեղմվեց։
Հազիվ էի շնչում։
Սառան անջատեց ձայնագրությունը։
— Ներիր ինձ։
— Ո՛չ։
Ձեռքս մեկնեցի ու բռնեցի նրա ձեռքը։
— Ո՛չ, սիրելի՛ս։ Ես եմ քեզնից ներողություն խնդրում։
Հետո նայեցի Փոլինին։
— Իսկ նա ինչպե՞ս է կապված այս ամենի հետ։
Սառան խորը շունչ քաշեց։
— Ես գտա Բելլային։
Քևինը տարիներ շարունակ գաղտնի օգնում էր նրան։
Երբ Բելլան հղիացել էր, երեխայի հայրը անհետացել էր։
Հետո ծննդաբերության ընթացքում նա ծանր բարդություններ էր ունեցել և մի քանի շաբաթ էր պետք վերականգնվելու համար։
Սառան մնացել էր նրա մոտ։
Օգնել էր խնամել Փոլինին, որովհետև Բելլան գրեթե ոչ ոք չուներ։
— Իսկ Քևինը գիտե՞ր։
Սառան գլխով արեց։
— Գիտեր, որ Բելլան հղի է։ Բայց երբ փողը վերջացավ, դադարեց օգնել նրան։
Սրտխառնոց զգացի։
Նա գողացել էր մի դստերից՝ մյուսին գաղտնի պահելու համար։
Հետո երկուսին էլ լքել էր, երբ նրանք սկսել էին անհարմարություն պատճառել իրեն։
Այդ կեսօրին տարիների ընթացքում առաջին անգամ դադարեցի վախենալ։
Զանգահարեցի ընկերուհուս՝ Լոլային, որն աշխատում էր որպես իրավաբանի օգնական։
Զանգահարեցի հորս նախկին փաստաբանին։
Եվ զանգահարեցի այն քննիչին, որը մեկ տարի առաջ ընդունել էր Սառայի անհետացման մասին հաղորդումը։
Մինչ Քևինը տուն վերադարձավ, բանկային քաղվածքների պատճենները փռված էին խոհանոցի սեղանին։
Նա սուլելով ներս մտավ։
Հետո տեսավ դեմքս։
— Ի՞նչ է պատահել։
— Պատմիր Բելլայի մասին։
Քարացավ։
Ընդամենը մեկ վայրկյան։
Բայց ես տեսա։
— Ո՞վ։
— Սխալ պատասխան։
Փաստաթղթերը հրեցի նրա կողմը։
Դեմքի արտահայտությունը փոխվեց։
— Որտեղի՞ց ես ստացել դրանք։
— Ասա՝ ինչ ես արել աղջկաս ժառանգության հետ։
Քևինը սեղմեց ծնոտը։
— Դու իրավիճակը չես հասկանում։
— Բավականաչափ հասկանում եմ։
Մի քայլ արեց դեպի ինձ։
— Ո՞ւմ անունով է այս տունը, Մորին։
Ահա այն։
Սպառնալիքը, որը տարիներ շարունակ օգտագործել էր իմ դեմ։
Բայց այս անգամ այլևս չէի վախենում։
Ժպտացի։
— Երևի ավելի լավ կլինի՝ դադարես խոսել։
Նա կկոցեց աչքերը։
— Ինչո՞ւ։
Հետևումս ննջասենյակի դուռ բացվեց։
Սառան հայտնվեց միջանցքում՝ Փոլինին գրկած։
Քևինն ամբողջությամբ գունատվեց։
— Բարև, Քևի՛ն։
Նա քարացած նայում էր աղջկաս։
— Դու այստեղ ի՞նչ ես անում։
Սառան ձայնագրիչը դրեց խոհանոցի սեղանին։
Հետո սեղմեց կոճակը։
Քևինի սեփական ձայնը լցրեց խոհանոցը։
Նա նայեց ինձ։
Հետո՝ Սառային։
Այնուհետև՝ մուտքի դռանը։
— Դու ինձ ձայնագրե՞լ ես։
— Դու սպառնացել ես տասնութամյա աղջկան,— ասացի։— Քո խնդիրը ձայնագրությունը չէ։ Քո խնդիրը այն է, ինչ ասել ես այդ ձայնագրության մեջ։
Քևինը հանկարծ ձայնն իջեցրեց։
— Մորի՛ն, լսիր ինձ։ Մենք կարող ենք սա լուծել։
Տարիներ շարունակ այդ բառերը բավական կլինեին։
Այլևս՝ ոչ։
— Այլևս ոչ մի «մենք» գոյություն չունի։
Վերցրի ճամպրուկս։
Սառան արդեն Փոլինին գրկած գնում էր դեպի դուռը։
Լոլան դրսում մեքենայով սպասում էր մեզ։
Քևինը հետևիցս գոռաց։
— Դեռ սողալով հետ ես գալու։ Գնալու տեղ չունես։
Դռան մոտ կանգ առա։
Առաջին անգամ նայեցի այն տղամարդուն, որի արարքները գրեթե երկու տասնամյակ արդարացրել էի։
— Մի սխալ ես թույլ տվել, Քևի՛ն։
Նա նայեց ինձ։
— Դու ինձ համոզել էիր, որ առանց քեզ չեմ կարող գոյատևել։
Բռնեցի Սառայի ձեռքը։
— Բայց մի բան մոռացել էիր։
— Ի՞նչ։
— Ես մի ամբողջ տարի դիմացել եմ՝ աղջկաս կորցրած։
Ուղիղ աչքերին նայեցի։
— Քեզ կորցնելը հեշտ է լինելու։
Ու դուրս եկա։
Վեց ամիս անց ես, Սառան, Բելլան ու Փոլինը միասին ապրում էինք վարձակալած համեստ երկհարկանի տան մի հատվածում։
Այն շքեղ չէր։
Խոհանոցի պահարանները հին էին։
Խողովակները աղմկում էին։
Հյուրասենյակի գորգի վրա մի բիծ կար, որը մեզանից ոչ մեկին չէր հաջողվում մաքրել։
Բայց երբ Սառան ծիծաղում էր, ոչ ոք նրան չէր ասում՝ լռի։
Անհետացած ժառանգության գործով դատական գործընթացը դեռ շարունակվում էր, իսկ Քևինը բախվում էր այնպիսի հետևանքների, որոնք ժամանակին ինձ անհնար էին թվում։
Բելլան ապաքինվել էր ու աշխատանք գտել։
Սառան ընդունվել էր տեղական քոլեջ։
Իսկ ես վերջապես բանկային հաշիվ էի բացել միայն իմ անունով։
Մի երեկո նստած էի մեր օգտագործված բազմոցին ու օրորում էի Փոլինին, մինչ Սառան կողքիս սովորում էր։
Հանկարծ նա հայացքը բարձրացրեց։
— Մա՞մ։
— Այո՛։
— Զղջո՞ւմ ես, որ հեռացար նրանից։
Նայեցի մեր փոքրիկ հյուրասենյակին։
Բելլան ընթրիք էր պատրաստում։
Փոլինը հանգիստ քնած էր կրծքիս վրա։
Աղջիկս վերջապես նորից ժպտում էր։
— Ո՛չ։
Համբուրեցի փոքրիկ Փոլինի ճակատը։
— Միակ բանը, որի համար զղջում եմ, այն է, որ ավելի շուտ չհեռացա։
Սառան մեկնեց ձեռքն ու սեղմեց իմը։
Եվ տարիների ընթացքում առաջին անգամ այն տունը, որտեղ ապրում էի, այլևս վանդակ չէր թվում։
Այն տուն էր թվում։
Դէ իսկ պատմության 3-րդ ամենադրամատիկ մասը մեր Տելեգրամ Ալիքում — Այստեղ
