17-ամյա որդիս սափրեց գլուխը՝ քաղցկեղի դեմ պայքարող ընկերուհուն աջակցելու համար, բայց հաջորդ առավոտ աղջկա մայրը զանգահարեց հիվանդանոցից ու ասաց. «Դու պետք է տեսնես, թե ինչ է արել Աարոնը…»
Իմ տասնյոթամյա որդին՝ Աարոնը, միշտ շատ բարի ու կարեկցող էր եղել։ Բայց երբեք չէի պատկերացնի, թե որքան հեռու կարող է գնալ հանուն այն մարդու, ում սիրում է։
Աարոնը հանդիպում էր Լիլիի՝ իմ ամենամտերիմ ընկերուհիներից մեկի դստեր հետ։
Նրանք անբաժան էին։
Անընդհատ խոսում էին համալսարանի մասին, ապագայի ծրագրեր կազմում և ծիծաղում այնպիսի բաների վրա, որոնք միայն իրենք էին հասկանում։
Հետո Լիլիի մոտ քաղցկեղ հայտնաբերվեց։
Մի ակնթարթում նրանց անհոգ պատանեկան կյանքը փոխարինվեց հիվանդանոցային սենյակներով, բուժումներով, դեղերով ու սարսափեցնող հետազոտությունների արդյունքներով։
Աարոնը կոտրված էր, բայց երբեք չլքեց նրան։
Դասերից հետո գնում էր հիվանդանոց, տանում Լիլիի սիրելի ուտելիքները, օգնում դասերը պատրաստել և ժամերով նստում նրա կողքին, երբ աղջիկն այնքան թույլ էր լինում, որ նույնիսկ խոսել չէր կարողանում։
Երբ Լիլիի մազերը սկսեցին թափվել, նա փորձում էր ձևացնել, թե դա իրեն չի անհանգստացնում։
Բայց Աարոնը նկատում էր, թե ինչպես էր նա խուսափում հայելիներից և գլուխը ծածկում ամեն անգամ, երբ ինչ-որ մեկը սենյակ էր մտնում։
Մի երեկո Աարոնը ներքև իջավ ամբողջովին սափրած գլխով։
Ես ապշած նայում էի նրան՝ չկարողանալով որևէ բառ արտասանել։
Նա կամաց ասաց.
— Ուզում եմ, որ Լիլին իմանա՝ իր գեղեցկությունը երբեք մազերի մեջ չի եղել։ Եվ որ նա երբեք ստիպված չի լինելու այս ամենի միջով մենակ անցնել։
Արցունքներն աչքերիս գրկեցի որդուս։
Այդ պահին համոզված էի, որ դրանից ավելի սիրառատ քայլ նա չէր կարող անել։
Բայց հաջորդ առավոտ Լիլիի մայրը զանգահարեց հիվանդանոցից։
Նրա ձայնը դողում էր։
Մինչ կհասցնեի հարցնել՝ արդյոք Լիլին լավ է, նա շշնջաց.
— Դու պետք է անմիջապես այստեղ գաս։ Դու պատկերացում անգամ չունես, թե որդիդ ինչ է արել երեկ երեկոյան ձեր տնից դուրս գալուց հետո։
Երբ մտա Լիլիի հիվանդասենյակ ու տեսա Աարոնին նրա մահճակալի կողքին կանգնած, վերջապես հասկացա, թե ինչու էին միջանցքում գտնվող բոլոր բժիշկներն ու բուժքույրերը լաց լինում…
Իմ տասնյոթամյա որդին՝ Աարոնը, միշտ այն մարդկանցից էր, որոնք ուրիշի ցավը նկատում էին դեռ մինչև այդ մարդը կհասցներ խոսել դրա մասին։
Նա այն տղան էր, որը դպրոցում ճաշի ժամին նստում էր միայնակ մնացած աշակերտի կողքին։
Օգնում էր մեր տարեց հարևանուհուն տուն հասցնել գնումների պայուսակները։
Ֆուտբոլի մարզումներից հետո էլ մնում էր, որպեսզի օգնի փոքր տարիքի խաղացողներին կատարելագործել իրենց հմտությունները։
Այդ պատճառով, երբ նա սկսեց հանդիպել իմ լավագույն ընկերուհու՝ Դայանի դստեր՝ Լիլիի հետ, ես անչափ ուրախացա։
Աարոնն ու Լիլին միմյանց ճանաչում էին մանկուց։
Բայց ավագ դպրոցի նախավերջին տարում նրանց ընկերությունն աննկատ վերածվեց ավելի խորը զգացմունքի։
Նրանք միասին դաս էին սովորում, վիճում ֆիլմերի շուրջ, մասնակցում դպրոցական միջոցառումներին և ժամերով քննարկում, թե որ համալսարաններն են ընդունվելու։
Հետո Լիլին հիվանդացավ։
Սկզբում բոլորս կարծում էինք, թե պարզապես հոգնածություն է։
Բայց հիվանդանոց մի քանի այցելությունից ու բազմաթիվ հետազոտություններից հետո բժիշկները հաստատեցին այն ախտորոշումը, որը մեզնից ոչ մեկը պատրաստ չէր լսել։
Քաղցկեղ։
Ընդամենը մի քանի օրում Լիլիի կյանքն ամբողջությամբ փոխվեց։
Քննությունների ու ավարտական երեկոյի զգեստի մասին մտածելու փոխարեն նա հայտնվեց հիվանդանոցի պատերի ներսում՝ քիմիաթերապիայի սարքավորումների, դեղերի ու զգուշությամբ խոսող բժիշկների շրջապատում։
Աարոնը ծանր էր տանում այդ ամենը։
Ես նրա աչքերում տեսնում էի անզորությունը։
Նա ուզում էր պաշտպանել Լիլիին։
Բայց սա այնպիսի պայքար չէր, որտեղ կարելի էր ինչ-որ մեկին հաղթել ուժով կամ ամեն ինչ շտկել մխիթարական խոսքերով։
Այնուամենայնիվ, նա երբեք չհեռացավ աղջկա կողքից։
Գրեթե ամեն օր՝ դասերից հետո, իր հին «Հոնդա Սիվիկով» գնում էր հիվանդանոց։
Լիլիի համար շոկոլադով հացահատիկային սալիկներ էր տանում, օգնում ավարտել դպրոցական առաջադրանքները և նրա հետ դիտում անհաջող ռոմանտիկ կատակերգություններ, մինչև աղջիկը քնում էր։
Մի օր նրան տեսա՝ ուսապարկը ուտելիքներով լցնելիս։
— Այսօր էլ ե՞ս գնում,— հարցրի։
— Առավոտյան ծանր բուժում է ունեցել,— պատասխանեց։ — Ասում է՝ ախորժակ չունի, բայց երբ շոկոլադով սալիկ եմ տանում, գոնե կեսն ուտում է։
Նա փակեց ուսապարկի կայծակաճարմանդն ու շարժվեց դեպի դուռը։
Երբ նայում էի նրա հետևից, հպարտությամբ էի լցվում։
Բայց այդ հպարտության տակ նաև ուրիշ զգացում կար։
Թվում էր՝ Աարոնն ինձ ինչ-որ բան չի պատմում։
Լիլիի հիվանդությունն արդեն տեսանելի հետքեր էր թողնում։
Նա նիհարել էր։
Դեմքը գունատվել էր։
Քիմիաթերապիան նրան ամբողջովին ուժասպառ էր անում։
Հետո սկսեցին թափվել մազերը։
Սկզբում Լիլին փորձում էր ամեն ինչ կատակով ընդունել։
Գունավոր գլխարկներ էր կրում և ծիծաղելով ասում, թե հիմա գոնե շամպունի վրա գումար կխնայի։
Բայց Աարոնը հասկանում էր, թե ինչ է թաքնված այդ կատակների հետևում։
Մի երեկո նա պատահաբար Լիլիին գտել էր հիվանդանոցի լոգարանում՝ լաց լինելիս։
Աղջիկը ձեռքում ամուր սեղմել էր մազերի մի փունջ, որը պոկվել էր գլխից։
Երկու օր անց ես տանը լվացված հագուստն էի ծալում, երբ Աարոնը աստիճաններով իջավ ներքև։
Լվացքի զամբյուղը ձեռքիցս ընկավ։
Նրա խիտ, շագանակագույն գանգուրներն այլևս չկային։
Գլուխն ամբողջովին սափրած էր։
— Աարո՛ն,— բացականչեցի։ — Ի՞նչ ես արել։
Նա մի փոքր ամաչելով շոյեց սափրած գլուխը։
— Ուզում էի, որ Լիլին իմանա՝ ինքը մենակ չէ։
Ես մոտեցա նրան՝ դեռ ուշքի չգալով զարմանքից։
— Դու ամբողջ մազերդ սափրե՞լ ես։
— Նա կարծում է, թե այլևս գեղեցիկ չէ,— կամաց ասաց Աարոնը։ — Ես նրան ասացի, որ իր գեղեցկությունը երբեք մազերի մեջ չի եղել։ Բայց զգացի, որ միայն խոսքերը բավարար չեն։
Նրա ձայնը թեթևակի դողաց։
— Եթե նա ստիպված է կորցնել իր մազերը, ուրեմն ես էլ կարող եմ իմը կորցնել։
Աչքերս լցվեցին արցունքներով։
Ես գրկեցի որդուս ու ամուր սեղմեցի ինձ։
— Դու հրաշալի երիտասարդ ես։
Նա ուսերը թոթվեց, կարծես առանձնապես մեծ բան չէր արել։
Բայց ինձ համար դա անչափ կարևոր էր։
Հաջորդ օրը՝ կեսօրից հետո, հեռախոսս զանգեց։
Էկրանին Դայանի անունն էր։
Ժպտալով պատասխանեցի՝ սպասելով, որ կպատմի, թե ինչպես է Լիլին արձագանքել Աարոնի նոր տեսքին։
— Դե ի՞նչ, կարողացա՞վ զարմացնել նրան,— հարցրի։ — Երբ երեկ աստիճաններով իջավ, քիչ էր մնում լվացքի զամբյուղը ձեռքիցս ընկներ։
Բայց Դայանը չծիծաղեց։
— Ռեյչե՛լ,— ասաց նա դողացող ձայնով։ — Դու պետք է հիվանդանոց գաս։
Ժպիտս անմիջապես անհետացավ։
— Լիլին լա՞վ է։
— Այո՛, լավ է։
— Այդ դեպքում ի՞նչ է պատահել։
Երկար լռություն տիրեց։
— Դու պետք է գաս ու տեսնես, թե որդիդ ինչ է արել։
Նա անջատեց հեռախոսը՝ չթողնելով, որ ևս մի հարց տամ։
Սիրտս ուժգին բաբախում էր, երբ վերցրի մեքենայիս բանալիները։
Ճանապարհին ամենասարսափելի մտքերն էին անցնում գլխովս։
Գուցե Աարոնը վիճե՞լ էր բժշկի հետ։
Գուցե խանգարե՞լ էր Լիլիի բուժմանը։
Կամ հիվանդասենյակում ինչ-որ բա՞ն էր պատահել։
Երբ հասա ուռուցքաբանության բաժանմունք, Դայանն ինձ սպասում էր միջանցքում։
Նրա աչքերը կարմրած էին։
Ձեռքերը ամուր խաչել էր կրծքին։
— Ի՞նչ է պատահել,— պահանջեցի պատասխանել։ — Որտե՞ղ է Աարոնը։
Դայանը շրջվեց ու սկսեց քայլել։
— Նա անցել է մի սահման, որը չպետք է անցներ։
Ես շտապեցի նրա հետևից։
— Ի՞նչ ես ուզում ասել։
— Լիլին փակ բնավորություն ունի։ Իսկ հիմա այս բաժանմունքում բոլորը նրա մասին են խոսում։
Ներսումս զայրույթ բարձրացավ։
— Իմ որդին գլուխը սափրել է, որովհետև սիրում է քո աղջկան։
— Միայն դա չէ,— ասաց Դայանը։ — Խնդիրն այն է, թե հետո ինչ է արել։
— Այդ դեպքում վերջապես ասա՛։
Նա կանգ առավ Լիլիի հիվանդասենյակի դռան մոտ։
Եվ առաջին անգամ նրա զայրույթը կարծես ամբողջությամբ անհետացավ։
— Ես նախանձում էի նրան,— շշնջաց։
Ես ապշած նայեցի ընկերուհուս։
— Ի՞նչ։
— Ամիսներ շարունակ նստած եմ աղջկաս մահճակալի կողքին։ Փորձում եմ համոզել, որ մի բան ուտի, փորձում եմ ժպտացնել նրան, փորձում եմ համոզել, որ չհանձնվի։
Արցունքները հոսեցին Դայանի այտերով։
— Իսկ հետո Աարոնը մտնում է սենյակ, ու Լիլին միանգամից աշխուժանում է։ Նա կարողանում է հասնել աղջկաս սրտին այն ժամանակ, երբ ես չեմ կարողանում։
— Բայց դա Աարոնի մեղքը չէ։
— Գիտեմ,— ասաց նա։ — Բայց դա հասկանալը ցավս չէր թեթևացնում։
Մինչ կհասցնեի պատասխանել, հիվանդասենյակից բարձր ծիծաղ լսվեց։
Դա զուսպ կամ թույլ ծիծաղ չէր։
Դա իսկական, ուրախ, շնչակտուր ծիծաղ էր։
Լիլիի ծիծաղը։
Դայանը ձեռքը դրեց դռան բռնակին։
— Իսկ հետո նա արեց սա։
Նա բացեց դուռը։
Ես ներս մտա ու քարացա։
Աարոնը նստած էր Լիլիի մահճակալի կողքին։
Նրա սափրած գլուխը փայլում էր հիվանդանոցի լույսերի տակ։
Իսկ նրա հետևում կանգնած էր գրեթե ամբողջ ֆուտբոլային թիմը։
Բոլոր խաղացողները սափրել էին գլուխները։
Նրանց մեջ էր նաև մարզիչ Դենիելսը՝ ամբողջովին ճաղատ ու հպարտ ժպիտով։
Նրանց միացել էին երկու ուսուցիչ, դպրոցի խորհրդատուն և նույնիսկ հիվանդանոցի երիտասարդ հոգևորականը։
Նրանցից մի քանիսը ձեռքով պատրաստված պաստառներ էին պահում։
«Առանց մազերի էլ գեղեցիկ ես»։
«Ոչ ոք մենակ չի պայքարում»։
«Լիլիի թիմը»։
Լիլին այնքան ուժգին էր ծիծաղում, որ աչքերից արցունքներ էին հոսում։
Ամիսների ընթացքում առաջին անգամ նա չէր թաքնվում գլխարկի տակ։
Նրա գլուխը բաց էր։
Նա փխրուն ու ուժասպառ տեսք ուներ։
Բայց այլևս չէր ամաչում։
— Դո՞ւ ես այս ամենը կազմակերպել,— հարցրի Աարոնին։
Նա գլխով արեց։
— Մի քանի շաբաթ առաջ սկսեցի մարդկանց հարցնել։ Մտածում էի՝ գուցե հինգ հոգի համաձայնի։
Մարզիչ Դենիելսը ծիծաղեց։
— Ամբողջ թիմը կամավոր համաձայնեց։
Դռան մոտ կանգնած բուժքույրերից մեկը սրբեց արցունքները։
— Երբ տղաները եկան,— բացատրեց նա,— հիվանդանոցի մի քանի աշխատակիցներ էլ որոշեցին միանալ նրանց։ Նրանք նաև գումար են հավաքում այն ընտանիքների համար, որոնք դժվարանում են վճարել բուժման գնալու ճանապարհածախսը։
Ես նորից նայեցի որդուս։
Նա պարզապես գլուխը չէր սափրել։
Նա Լիլիի վախը վերածել էր մի բանի, որը միավորել էր ամբողջ համայնքին։
Դայանը ձեռքով փակեց բերանն ու սկսեց հեկեկալ։
— Ես քեզ զանգեցի, որովհետև չէի կարողանում բացատրել,— ասաց նա։ — Անընդհատ փորձում էի ասել՝ «Տես, թե որդիդ ինչ է արել»։ Բայց ամեն անգամ, երբ նայում էի այս սենյակին, սկսում էի լաց լինել։
Ես գրկեցի նրան։
— Մենք չենք մրցում Լիլիի սիրո համար,— շշնջացի։ — Մենք բոլորս օգնում ենք նրան հաղթահարել այս ամենը։
Դայանն ինձ ամուր գրկեց։
Սենյակի մյուս կողմում Լիլին ձեռքը մեկնեց դեպի Աարոնը։
— Ես կարծում էի, թե բոլորը ինձ են նայելու,— ասաց նա։
Աարոնը ժպտաց։
— Հիմա ստիպված կլինեն բոլորիս նայել։
Վեց շաբաթ անց Լիլին ստացավ այն լուրը, որի համար բոլորս աղոթում էինք։
Բուժումն արդյունք էր տալիս։
Նրա առջև դեռ երկար ճանապարհ կար, բայց բժիշկներն առաջին անգամ զգուշավոր լավատեսությամբ էին խոսում։
Այդ երեկո ես ու Դայանը նստած էինք մեր տան պատշգամբում։
Իսկ Աարոնն ու Լիլին բակում միասին ծիծաղում էին։
Աարոնի գլխին արդեն սկսել էին աճել փափուկ շագանակագույն մազերը։
Լիլիի գլխին նույնպես մազերի բարակ շերտ էր հայտնվել։
Ես միշտ հավատացել էի, որ բարի տղա եմ մեծացնում։
Բայց հիվանդանոցում անցկացրած այդ օրը հասկացա, որ ինչ-որ բան փոխվել է։
Որդիս իսկապես լավ երիտասարդ էր դարձել։
Ոչ թե այն պատճառով, որ սափրել էր գլուխը։
Այլ որովհետև ամեն ինչ արել էր, որպեսզի իր սիրած աղջիկը կյանքի ամենադժվար ու մութ շրջանում երբեք իրեն միայնակ չզգա։
