Ամուսինս իր 60-ամյակին երկու անծանոթ կնոջ հրավիրեց, ապա տորթի կողքին երեք ծրար դրեց ու հայտարարեց. «Կեսգիշերին ձեզնից միայն մեկն է մնալու իմ կինը»:
Մի քանի շաբաթ շարունակ ամուսինս՝ Ռիչարդը, պնդում էր, որ իր վաթսունամյակը պետք է նշենք միայն մտերիմ շրջապատում։
Նա հրաժարվեց մեծ խնջույքից, որը մեր երեխաներն էին ուզում կազմակերպել, չեղարկեց ռեստորանի ամրագրումն ու բոլոր հարազատներին ասաց, որ այդ օրը մեզ հյուր չգան։
Փոխարենը հրավիրեց ընդամենը երկու կնոջ՝ Նորային և Էլիզին։
Ես այդ կանանց երբեք չէի տեսել։ Ավելին՝ մեր քսաներկու տարվա ամուսնության ընթացքում Ռիչարդը նրանց անունները նույնիսկ մեկ անգամ չէր հիշատակել։
— Նրանք իմ անցյալից շատ կարևոր մարդիկ են,— բացատրեց նա։
Բայց այդ պատասխանն ավելի մեծ կասկածներ առաջացրեց իմ մեջ։
Ծննդյան օրվա առավոտյան արթնացա դեռ լուսաբացից առաջ և Ռիչարդին գտա իր աշխատասենյակում։
Նա արդեն ամբողջությամբ հագնված էր։
Գրասեղանին երեք փակ ծրար կար, իսկ մետաղյա սկուտեղի մեջ այրվում էր ինչ-որ հին լուսանկարի անկյունը։
Հենց ինձ տեսավ, շտապ լուսանկարը ծածկեց գրքով։
— Այնպես ես պահում քեզ, կարծես թաղման ես պատրաստվում,— ասացի։
Ռիչարդը տարօրինակ ժպտաց։
— Գուցե պարզապես թաղում եմ այն մարդուն, որը նախկինում էի։
Այդ խոսքերից հետո ամբողջ օրը անհանգիստ էի։
Երեկոյան առաջինը եկավ Նորան։
Նա սև վերարկու էր հագել, նվեր չէր բերել և Ռիչարդին նայում էր այնպիսի սառը զայրույթով, որ թվում էր՝ միջանցքում օդը սառել է։
Երբ ամուսինս փորձեց գրկել նրան, Նորան հետ քաշվեց։
— Ինձ ձեռք մի՛ տուր։
Տասը րոպե անց եկավ Էլիզը։
Նա նրբագեղ կապույտ զգեստ էր հագել, որի վրա արծաթագույն վարդի տեսքով կրծքազարդ կար։
Հենց ինձ տեսավ, դեմքի արտահայտությունը փոխվեց։
— Ուրեմն դո՞ւք եք այն կինը, որն ապրում է լճի մոտ գտնվող տանը,— շշնջաց նա։
Արյունս կարծես սառեց երակներիս մեջ։
Լճափնյա տունը ժամանակին պատկանել էր ծնողներիս։
Եվ շատ քչերը գիտեին, որ այժմ դրա սեփականատերերը ես ու Ռիչարդն էինք։
Ընթրիքի ընթացքում կանանցից ոչ մեկը գրեթե ոչինչ չկերավ։
Նորան լուռ հետևում էր Ռիչարդին։
Էլիզն անընդհատ ժամացույցին էր նայում։
Իսկ ամուսինս ձեռքը պահում էր բաճկոնի ներսում թաքցրած ծրարների վրա։
Վերջապես նա ոտքի կանգնեց, երեք ծրարները դրեց ծննդյան տորթի կողքին ու բարձրացրեց բաժակը։
— Ձեզնից յուրաքանչյուրը ճանաչել է իմ տարբեր կողմերից մեկը,— հայտարարեց նա։ — Այս գիշեր ամեն ինչ պարզվելու է։
Հետո ուղիղ նայեց մեզ ու ժպտաց։
— Կեսգիշերին ձեզնից միայն մեկն է մնալու իմ կինը։
Նա, հավանաբար, սպասում էր ճիչերի, խանդի տեսարանների ու արցունքների։
Բայց տեղի ունեցավ բոլորովին այլ բան։
Նորան հանգիստ կողպեց ճաշասենյակի դուռը։
Էլիզն ուղղեց զգեստին ամրացված արծաթագույն կրծքազարդը։
Իսկ ես աթոռիս տակից հանեցի հաստ թղթապանակն ու դրեցի նրա ծննդյան տորթի կողքին։
Ռիչարդի ինքնավստահ ժպիտն անմիջապես անհետացավ։
Թղթապանակի մեջ ամուսնության վկայականներ էին, կեղծված վարկային փաստաթղթեր, ապօրինաբար փոխանցված սեփականության վկայականներ, բանկային փոխանցումների տվյալներ և լուսանկարներ, որոնցում նա հանդես էր գալիս երեք տարբեր անուններով։
Ռիչարդը կարծում էր, թե երեք ոչինչ չկասկածող կանանց է հրավիրել, որպեսզի որոշի, թե իր երեք կյանքերից որն է ուզում շարունակել։
Բայց նա չգիտեր ամենակարևորը։
Մենք երեքս հանդիպել էինք դեռ ամիսներ առաջ։
Եվ այս ծննդյան ընթրիքն իրականում տոնակատարություն չէր։
Դա մանրակրկիտ ծրագրված ծուղակ էր։
Ռիչարդը բացեց թղթապանակը։
Առաջին էջում Նորայի ամուսնության վկայականն էր՝ տրված երեսունչորս տարի առաջ։
Երկրորդը պատկանում էր Էլիզին և ստորագրվել էր քսանվեց տարի առաջ։
Երրորդն իմն էր։
Երեք տարբեր քաղաք։
Երեք տարբեր ազգանուն։
Եվ նույն տղամարդը՝ յուրաքանչյուր հարսնացուի կողքին ժպտալիս։
Ռիչարդը մի քանի վայրկյան քարացած նայում էր փաստաթղթերին։
Հետո դանդաղ նստեց աթոռին։
Նրա դեմքին վախ չկար։
Կարծես նա պարզապես հասկացավ, թե ինչ է տեղի ունեցել։
— Ուրեմն,— ցածրաձայն ասաց նա,— դուք գտել եք իրար։
Նորան ամուր սեղմեց աթոռի թիկնակը։
— Դու ինձ ասել էիր, որ անունդ Մայքլ Գրանտ է։
Էլիզը սեղանի վրայով առաջ հրեց մեկ այլ փաստաթուղթ։
— Իսկ ինձ հետ ամուսնացել ես Դենիել Ֆոսթեր անունով։
Ես նայեցի այն տղամարդուն, որին քսաներկու տարի ամուսին էի կոչել։
— Իսկ ինձ համար դու Ռիչարդ Հեյլն էիր։
Նա նայեց երեք վկայականներին ու անհումոր ծիծաղեց։
— Անուններն ընդամենը բառեր են։
— Ոչ այն դեպքում, երբ դրանց միջոցով գողանում ես ուրիշների կյանքը,— պատասխանեցի։
Ես բացեցի թղթապանակի հաջորդ բաժինը։
Այնտեղ կային մեր կեղծված ստորագրություններով վարկային պայմանագրերի պատճեններ, գույքի փոխանցման փաստաթղթեր, բանկային քաղվածքներ և երեք տարբեր տների առջև արված լուսանկարներ։
Նորան կորցրել էր ծնողներից ժառանգած ֆերման։
Էլիզի կենսաթոշակային հաշվին այլևս գումար չէր մնացել։
Իսկ վեց ամիս առաջ Ռիչարդը գրեթե կես միլիոն դոլարի վարկ էր վերցրել՝ որպես գրավ օգտագործելով ծնողներիցս ժառանգած լճափնյա տունը։
Հենց այդ վարկն էլ բացահայտել էր նրան։
Բանկը փաստաթուղթ էր ուղարկել այն հասցեով, որը Ռիչարդն օգտագործել էր տարիներ առաջ։
Այն ստացել էր Էլիզը և ճանաչել նրա լուսանկարը։
Հետո սկսել էր ուսումնասիրել հանրային գրանցամատյանները, գտել Նորայի անունը և վերջապես հայտնաբերել ինձ։
Երբ այդ երկու կանայք առաջին անգամ հայտնվեցին իմ դռան առաջ, մտածեցի, թե փորձում են մեզ շանտաժի ենթարկել։
Բայց հետո Նորան իր հարսանեկան լուսանկարը դրեց խոհանոցիս սեղանին։
Այդ լուսանկարում Ռիչարդն ավելի երիտասարդ էր։
Սակայն նրա աջ ականջի տակ գտնվող փոքրիկ սպին անհնար էր շփոթել։
Նույն սպին, որը ես անթիվ անգամ համբուրել էի։
Ամիսներ շարունակ երեքով ապացույցներ էինք հավաքում։
Կապվել էինք ֆինանսական հանցագործություններով զբաղվող քննիչի հետ։
Նա զգուշացրել էր, որ Ռիչարդն ամեն ինչ կհերքի, եթե չկարողանանք ձեռք բերել խոստովանություն, որը նրան կկապի կեղծ ինքնությունների և գողացված գումարների հետ։
Այդ պատճառով էլ թույլ տվեցինք, որ նա կարծի, թե ընթրիքն իր գաղափարն է։
Թող մտածեր, թե ինքն է իր երեք առանձին կյանքերը հավաքում մի սենյակում։
Ռիչարդը թերթում էր փաստաթղթերը։
— Դուք ինչ-որ թղթեր ունեք,— ասաց նա։ — Դա դեռ ոչինչ չի ապացուցում։
— Ապացուցում է, որ ամուսնացել ես երեքիս հետ՝ առանց մեզնից որևէ մեկից բաժանվելու,— պատասխանեց Նորան։
— Ես երիտասարդ էի։
— Դու ինձ լքեցիր, երբ հղի էի։
Սենյակում լռություն տիրեց։
Ես շրջվեցի դեպի Նորան։
— Դու աղջի՞կ ունես։
Նրա հայացքը շարունակում էր սևեռված մնալ Ռիչարդին։
— Այո՛։ Էմիլի։ Հիմա երեսուներեք տարեկան է։
Ռիչարդը վերցրեց բաժակը։
— Դա շատ վաղուց էր։
— Նա ամբողջ մանկության ընթացքում հարցնում էր, թե ինչու է հայրը լքել իրեն։
— Ես գումար եմ ուղարկել։
— Դու ընդամենը մեկ ծրար ես ուղարկել՝ հիսուն դոլարով։
Ռիչարդի դեմքի արտահայտությունը չփոխվեց։
Էլիզը թեքվեց դեպի նա։
— Որտե՞ղ են մեր գողացված գումարները։
Ռիչարդը նայեց իր հեռախոսին, որը հենված էր ջրի սափորին։
Էկրանին ձայնագրման կարմիր նշան էր երևում։
Նա ժպտաց։
— Կարծում եք՝ այդ փոքրիկ հեռախոսն ինձ վախեցնո՞ւմ է։
— Ավելի լավ է հարցին պատասխանես,— ասաց Էլիզը։
Ռիչարդը հանգիստ հենվեց աթոռի թիկնակին։
— Գումարն ապահով տեղում է։
— Արտասահմանո՞ւմ,— հարցրի ես։
Նա նայեց ինձ։
— Հնարավոր է։
— Էնդրյու Ֆոսթերի անունով գրանցված հաշիվներո՞ւմ,— շարունակեց Էլիզը։
Ռիչարդի ժպիտն ավելի լայնացավ։
— Դուք արդեն գիտեք պատասխանը։
Ես ու Նորան իրար նայեցինք։
Դա բավարար էր։
Նա հաստատել էր, որ այդ հաշիվները գոյություն ունեն և իր վերահսկողության տակ են։
Ռիչարդը, երևի, հասկացավ, թե ինչ էր հենց նոր ասել, որովհետև դեմքը միանգամից խստացավ։
Հետո վերցրեց իմ առջև դրված ծրարը։
— Դուք պատրաստված եք եկել,— ասաց նա։ — Բայց ես նույնպես։
Նա պատռեց ծրարն ու հանեց երկու ինքնաթիռի տոմս։
Մեկն իր անունով էր։
Մյուսը՝ Էլիզի։
Սիրտս կարծես կանգ առավ։
Նորան շրջվեց դեպի Էլիզը։
— Սա ի՞նչ է։
Ռիչարդը բարձր ծիծաղեց։
— Էլիզն արդեն շաբաթներ շարունակ ինձ պատմում է ձեր հանդիպումների մասին։
Ես գունատվեցի։
— Էլի՞զ։
Նա հայացքն իջեցրեց։
Ռիչարդը շարունակեց՝ ակնհայտորեն վայելելով յուրաքանչյուր վայրկյանը։
— Նա ինձ պատմել է քննիչի, փաստաթղթերի և ինձ ձայնագրելու ձեր ծրագրի մասին։ Փոխարենը խոստացել եմ վերադարձնել նրա գումարի մի մասը։
Նա ձեռքը մեկնեց Էլիզին։
— Մեր ինքնաթիռը մեկնում է երեք ժամից էլ քիչ ժամանակ անց։
Նորան սեղանից վերցրեց Էլիզի հեռախոսը։
Եվ այդ պահին մենք նկատեցինք սարսափելին։
Հեռախոսը ոչինչ չէր ձայնագրում։
Կարմիր նշանն ընդամենը լուսանկարի մի մասն էր։
— Դու մեզ դավաճանեցիր,— շշնջաց Նորան։
Ռիչարդը ոտքի կանգնեց։
— Մարդիկ հավատարիմ են դառնում, երբ նրանց առաջարկում ես այն, ինչն իսկապես ցանկանում են։
Նա նորից ձեռքը մեկնեց Էլիզին։
— Արի՛։
Բայց Էլիզը տեղից չշարժվեց։
Նա դանդաղ հանեց զգեստին ամրացված արծաթագույն վարդի տեսքով կրծքազարդն ու դրեց տորթի կողքին։
Դրա կենտրոնում փոքրիկ տեսախցիկի օբյեկտիվ էր թաքցված։
— Հեռախոսը երբեք էլ նախատեսված չէր քեզ ձայնագրելու համար,— ասաց Էլիզը։
Ռիչարդը քարացավ։
— Իսկ կրծքազարդը՝ այո՛։
Նրա դեմքը փոխվեց։
Էլիզն ուղիղ նայեց նրան։
— Ես ձևացրի, թե դավաճանել եմ նրանց, որովհետև քննիչին պետք էր, որ դու քեզ ապահով զգաս։ Դու հենց նոր խոստովանեցիր, որ գիտեիր մեր հետաքննության մասին, վերահսկում ես արտասահմանյան հաշիվները և պատրաստվում ես փախչել երկրից։
Այդ երեկո առաջին անգամ Ռիչարդի դեմքին վախ հայտնվեց։
Պատուհանի վարագույրների վրա կապույտ լույսեր արտացոլվեցին։
Դրսում մի քանի մեքենա կանգ առավ։
Ռիչարդը վազեց դեպի ճաշասենյակի դուռը, բայց Նորան կանգնեց նրա ճանապարհին։
— Մի անգամ արդեն փախել ես ինձնից,— ասաց նա։ — Երկրորդ անգամ դա քեզ չի հաջողվի։
Ռիչարդը բռնեց նրա թևից։
Ես վերցրի ծանր բյուրեղապակյա մոմակալն ու ուժգին հարվածեցի սեղանին։
— Բա՛ց թող նրան։
Մինչ նա կհասցներ որևէ բան անել, տան մուտքի դուռը բացվեց։
Ներս մտան մի քանի ոստիկաններ և հրամայեցին հեռանալ Նորայից։
Ռիչարդը բարձրացրեց երկու ձեռքերը։
— Սա ընտանեկան վեճ է,— հանգիստ ասաց նա։ — Այս կանայք պարզապես շփոթված են։
Ճաշասենյակ մտավ քննիչը։
— Ռիչարդ Հեյլ, որը հայտնի է նաև Մայքլ Գրանտ և Դենիել Ֆոսթեր անուններով, դուք ձերբակալվում եք խարդախության, անձնական տվյալների գողության, փաստաթղթերի կեղծման և գույքի ապօրինի փոխանցման մեղադրանքներով։
Երբ ոստիկանը ձեռնաշղթաներ հագցրեց նրան, Ռիչարդի ինքնավստահությունն անհետացավ։
Մինչ ոստիկանները ստուգում էին նրա բաճկոնն ու մեքենան, նա նայեց ինձ։
— Դու ամեն ինչ կկորցնես,— ասաց։ — Բանկը կվերցնի լճափնյա տունը։
— Այդ դեպքում ես տուն կկորցնեմ,— պատասխանեցի։ — Իսկ դու արդեն կորցրել ես երեքիս էլ։
Մի քանի րոպե անց քննիչը վերադարձավ սև կաշվե ճամպրուկով։
— Սա գտել ենք նրա մեքենայի պահեստային անվադողի տակ։
Ներսում մի քանի անձնագիր կար, կանխիկ գումարի կապոցներ և չորրորդ փակ ծրարը։
Ծրարի վրա գրված էր մեր դստեր՝ Սոֆիի անունը։
Ձեռքերս դողում էին, երբ բացում էի այն։
Ներսում Սոֆիի անձը հաստատող փաստաթղթերի պատճեններն էին, կեղծված բանկային փոխանցումներ և մեքենագրված խոստովանություն։
Այդ խոստովանության համաձայն՝ իբր Սոֆին էր ստեղծել կեղծ հաշիվներն ու գումար գողացել իր տարեց հորից։
Ռիչարդը ծրագրել էր հանցանքը բարդել մեր դստեր վրա։
— Դու պատրաստվո՞ւմ էիր Սոֆիին բանտ ուղարկել,— հարցրի։
Ռիչարդը նայեց հատակին։
— Նա կարող էր օգտվել ընտանեկան համակարգչից։
— Նա վստահում էր քեզ։
— Հենց դա էլ պատմությունը համոզիչ կդարձներ։
Ես քարացած նայում էի նրան։
Այլևս չէի ճանաչում իմ դիմաց կանգնած տղամարդուն։
Քսաներկու տարի շարունակ պաշտպանել էի նրան ամեն անգամ, երբ մեր երեխաները բողոքում էին, որ նա սառն է իրենց հանդեպ։
Ինքս ինձ համոզում էի, թե նա պարզապես այլ կերպ է արտահայտում իր սերը։
Բայց հիմա հասկանում էի։
Ռիչարդը երբեք մեզնից ոչ մեկին չէր սիրել։
Մենք պարզապես օգտակար էինք նրան։
Երբ ոստիկանները նրան տանում էին դեպի մուտքի դուռը, Ռիչարդը շրջվեց։
— Ի՞նչ եք կարծում, ձեզնից որի՞ն կընտրեի։
Նորան նայեց Էլիզին։
Էլիզը՝ ինձ։
Ես սեղանից վերցրի ծննդյան տորթն ու նետեցի աղբամանը։
— Ոչ մեկիս,— ասացի։ — Դու միշտ միայն ինքդ քեզ ես ընտրել։
Դուռը փակվեց նրա հետևից։
Մի քանի րոպե մենք երեքով լուռ նստած էինք։
Ոստիկանության մեքենաների կապույտ լույսերը դեռ արտացոլվում էին պատերին։
Հետո Նորան վերցրեց այն երեք ծրարները, որոնք Ռիչարդը դրել էր տորթի կողքին։
Առաջինում նամակ էր։
Ռիչարդը Նորային գրել էր, որ նա միշտ չափազանց թույլ է եղել իրեն պահելու համար։
Երկրորդ ծրարում Էլիզին խոստանում էր վերադարձնել գումարը, եթե նա իր հետ հեռանա երկրից։
Իմ ծրարում ամուսնալուծության փաստաթղթեր էին և նախազգուշացում, որ եթե փորձեմ հակառակվել, կկորցնեմ լճափնյա տունը։
Յուրաքանչյուր ծրար նախատեսված էր կանանցից մեկին վախեցնելու և մյուսների դեմ տրամադրելու համար։
Նորան իր նամակը երկու մասի պատռեց։
Էլիզը նույնն արեց։
Իսկ ես իմ ծրարը տարա բուխարու մոտ և նայեցի, թե ինչպես է թուղթն այրվում։
Հաջորդ ամիսները դժվար էին։
Բանկը սառեցրեց Ռիչարդի հաշիվները, իսկ քննիչներին հաջողվեց վերադարձնել գողացված գումարի մեծ մասը։
Նորան հետ ստացավ իր ընտանիքին պատկանած ֆերմայի մի մասը։
Էլիզը փոխհատուցում ստացավ խարդախությամբ զբաղվող ընկերություններից մեկից։
Իսկ ծնողներիս լճափնյա տան վրա ձևակերպված վարկը չեղարկվեց այն բանից հետո, երբ փորձագետներն ապացուցեցին, որ իմ ստորագրությունը կեղծված է։
Ի վերջո Ռիչարդն ընդունեց իր մեղքը։
Նա երկարաժամկետ ազատազրկման դատապարտվեց։
Բայց ամենակարևոր իրադարձությունը տեղի ունեցավ ոչ թե դատարանում։
Նորան մեզ ծանոթացրեց Էմիլիի՝ այն դստեր հետ, որին Ռիչարդը տարիներ առաջ լքել էր։
Սոֆին ծանոթացավ իր խորթ քրոջ հետ, որի գոյության մասին նույնիսկ չէր կասկածում։
Իսկ երեք կանայք, որոնց Ռիչարդը տասնամյակներ շարունակ իրարից հեռու էր պահել, դարձան մի բան, որը նա երբեք չէր պատկերացնի։
Ընկերուհիներ։
Մեկ տարի անց ես, Նորան, Էլիզը, Էմիլին ու Սոֆին հավաքվեցինք լճափնյա տանը։
Այդ օրը փակ ծրարներ չկային։
Թաքնված տեսախցիկներ չկային։
Սուտ չկար։
Սեղանին փոքրիկ տորթ դրեցինք։
Բայց դա Ռիչարդի ծննդյան օրվա համար չէր։
Տորթի վրա ընդամենը չորս բառ էր գրված.
«Մեր ազատության առաջին տարին»։
Ռիչարդը երեք կնոջ էր հրավիրել իր ծննդյան երեկույթին, որպեսզի որոշեր, թե նրանցից ով է շարունակելու մնալ իր կինը։
Բայց կեսգիշերին մենք երեքս էլ նույն որոշումն էինք կայացրել։
Մեզնից ոչ մեկը երբեք այլևս նրան չէր պատկանելու։
Դէ իսկ պատմության 3-րդ ամենադրամատիկ մասը մեր Տելեգրամ Ալիքում — Այստեղ
