Քսանվեց տարի ծաղկի խանութ ունեմ, բայց նման բան երբեք չէր պատահել։ Մի շաբաթ օրվա համար երեք հարսանեկան ծաղկեփունջ էին պատվիրել՝ երեք տարբեր կանայք, երեք տարբեր հասցեներով։ Երբ սկսեցի պատրաստել պատվերները, նկատեցի, որ բոլոր երեք հարսնացուների փեսացուի անունը նույնն է։ Սկզբում մտածեցի՝ պատահականություն է։ Բայց երբ խնդրեցի փեսացուների լուսանկարները, քիչ մնաց ուշագնաց լինեի։ Երեքն էլ նույն տղամարդն էր։ Առաջին հարսնացուն 28 տարեկան էր, երկրորդը՝ 46, իսկ երրորդը՝ 68։ Եվ երեքն էլ պատրաստվում էին նույն օրը ամուսնանալ նրա հետ։ Ես փորձեցի զգուշացնել կանանց, բայց 68-ամյա հարսնացուն լուսանկարը տեսնելուն պես սկսեց ծիծաղել ու ասաց. «Սիրելի՛ս, ոչինչ մի՛ ասա նրան։ Ես արդեն գիտեմ։ Այս երեկո նա այնպիսի անակնկալ է ստանալու, որ ամբողջ կյանքում չի մոռանա»։ Իսկ երբ իմացա, թե իրականում ով է այդ տարեց կինը, որոշեցի ինքս էլ մասնակցել նրա ծրագրին…
Իմ անունը Դեբորա է։
Հիսունինը տարեկան եմ։
Քաղաքի կենտրոնում փոքրիկ ծաղկի խանութ ունեմ։
Ամուսնուս մահից հետո հենց այդ խանութն է դարձել իմ երկրորդ տունը։
Սիրում եմ իմ աշխատանքը։
Հատկապես հարսանեկան ծաղկեփնջերը։
Երբ հարսնացուները գալիս են պատվեր տալու, սովորաբար երկար պատմում են իրենց սիրո մասին։
Մեկը ծանոթացել է համալսարանում։
Մյուսը՝ ճանապարհորդության ժամանակ։
Երրորդն ասում է, որ ամբողջ կյանքում սպասել է հենց այդ տղամարդուն։
Ես լսում եմ, ժպտում ու փորձում այնպես անել, որ նրանց ծաղկեփունջը նույնքան յուրահատուկ լինի, որքան իրենց պատմությունը։
Բայց անցած շաբաթ օրը մի բան տեղի ունեցավ, որից հետո նույնիսկ սկսեցի կասկածել՝ արդյոք ընդհանրապես ճանաչո՞ւմ եմ մարդկանց։
Առավոտյան ժամը յոթին բացեցի խանութը։
Այդ օրը երեք մեծ պատվեր ունեի։
Առաջինը՝ Լարայի համար։
Քսանութ տարեկան գեղեցիկ աղջիկ էր։
Նա սպիտակ վարդերով ու վարդագույն պիոններով փունջ էր պատվիրել։
Արարողությունը նախատեսված էր առավոտյան ժամը տասին։
Երկրորդը՝ Հելենայի համար։
Քառասունվեց տարեկան, երկու երեխաների մայր։
Ամուսնալուծությունից հետո նորից սիրահարվել էր։
Ուզում էր նարնջագույն վարդերով ու սպիտակ շուշաններով փունջ։
Նրա արարողությունը պետք է սկսվեր ժամը երկուսին։
Երրորդ հարսնացուն Բեատրիսն էր։
Վաթսունութ տարեկան։
Երբ եկել էր պատվեր տալու, հագին վառ կանաչ զգեստ էր։
Ծիծաղելով ասել էր.
— Իմ տարիքում վերջապես որոշեցի մեծ ու գունավոր ծաղկեփունջ ունենալ։ Ոչ մի սպիտակ, ձանձրալի ծաղիկ։
Նրա համար դեղին վարդերով ու մանուշակագույն ծաղիկներով մեծ փունջ էի պատրաստում։
Հարսանեկան երեկոն նախատեսված էր ժամը յոթին։
Ամեն ինչ սովորական էր։
Մինչև սկսեցի ստուգել պատվերների քարտերը։
Առաջինի վրա գրված էր.
«Լարա և Դամիան»։
Երկրորդի վրա.
«Հելենա և Դամիան»։
Երրորդի վրա.
«Բեատրիս և Դամիան»։
Սկզբում ժպտացի։
Մտածեցի՝ հետաքրքիր պատահականություն է։
Բայց հետո նկատեցի, որ փեսացուի ազգանունն էլ է նույնը։
Դամիան Ռիդ։
Երեք անգամ։
Նույն օրը։
Նույն քաղաքում։
Երեք տարբեր հարսնացուների հետ։
Անհանգստացա։
Զանգեցի Լարային։
— Սիրելի՛ս, ներիր, որ այսքան շուտ եմ անհանգստացնում։ Կարո՞ղ ես փեսացուիդ լուսանկարը նորից ուղարկել։ Ուզում եմ ծաղկեփնջի հետ փոքրիկ բացիկ պատրաստել։
Նա ուրախությամբ ուղարկեց։
Լուսանկարում մոտ քառասուն տարեկան տղամարդ էր։
Մուգ մազերով։
Գեղեցիկ ժպիտով։
Ձախ հոնքի մոտ փոքրիկ սպիով։
Հետո զանգեցի Հելենային։
Նույն պատրվակով լուսանկար խնդրեցի։
Երբ բացեցի, ձեռքիս մկրատն ընկավ հատակին։
Նույն տղամարդն էր։
Միայն այս անգամ ուրիշ հագուստով։
Դողացող ձեռքերով զանգեցի Բեատրիսին։
Նա անմիջապես պատասխանեց։
— Բարի լո՜ւյս, Դեբորա՛։ Ծաղիկներս պատրա՞ստ են։
— Այո, բայց մի բան կուզեի ճշտել։ Կարո՞ղ եք ձեր նշանածի լուսանկարն ուղարկել։
Նա մի պահ լռեց։
Հետո ծիծաղեց։
— Ինչո՞ւ, սիրելի՛ս։ Փեսացուս փախե՞լ է։
— Ո՛չ… պարզապես խնդրում եմ ուղարկեք։
Մի քանի վայրկյան անց լուսանկարը ստացա։
Եվ այլևս կասկած չմնաց։
Երեք հարսնացու։
Նույն տղամարդը։
Երեք արարողություն՝ ընդամենը ինը ժամվա ընթացքում։
Ես անմիջապես զանգեցի Բեատրիսին։
— Տիկի՛ն Բեատրիս, ես մի բան եմ հայտնաբերել։ Խնդրում եմ, նստեք։
Բայց երբ պատմեցի, նա բոլորովին չզարմացավ։
Միայն շատ հանգիստ հարցրեց.
— Մյուս երկու կանանց անուններն ի՞նչ են։
— Լարա և Հելենա։
Մի քանի վայրկյան լռություն տիրեց։
Հետո Բեատրիսն ասաց.
— Շատ լավ։ Ուրեմն նա այս անգամ իսկապես շտապում է։
Ես ապշեցի։
— Դուք գիտեի՞ք։
Նա ծիծաղեց։
— Գիտեի, որ ինձ հետ ազնիվ չէ։ Բայց որ նույն օրը երեք անգամ է ամուսնանալու, նույնիսկ ես չէի պատկերացնում։
Հետո նրա ձայնը լրջացավ։
— Դեբորա՛, խնդրում եմ, ոչ մի դեպքում Դամիանին մի՛ զանգիր։ Փոխարենը ինձ հետ հանդիպիր։ Ես քեզ մի բան պետք է պատմեմ։
Շարունակությունը՝ առաջին մեկնաբանությունում
Կես ժամ անց Բեատրիսը մտավ իմ խանութ։
Հագին նույն վառ կանաչ զգեստն էր։
Մազերը գեղեցիկ հարդարված էին։
Ձեռքին փոքրիկ դեղին պայուսակ ուներ։
Նա բոլորովին չէր նմանվում այն կնոջը, որը հենց նոր իմացել է, որ փեսացուն իրեն խաբում է։
Նստեց պատուհանի մոտ։
Նայեց երեք ծաղկեփնջերին։
Հետո ծիծաղեց։
— Ահա թե ինչու էր պնդում, որ երեկոյան ամուսնանանք։
— Տիկի՛ն Բեատրիս, կարո՞ղ եք բացատրել՝ ինչ է կատարվում։
Նա պայուսակից հանեց հեռախոսը։
Ցույց տվեց մի լուսանկար։
Այնտեղ մոտ հիսուն տարեկան կին էր։
Կարճ շագանակագույն մազերով։
Լուսանկարում ժպտում էր։
— Սա իմ կրտսեր քույրն է՝ Լյուսին։
Գլխով արեցի։
— Երկու տարի առաջ նա ծանոթացել է մի տղամարդու հետ։
Բեատրիսի ժպիտն անհետացավ։
— Տղամարդն իրեն ներկայացրել է որպես հաջողակ գործարար։ Ասել է, որ ամուսնալուծված է և ուզում է նոր կյանք սկսել։
Ես զգացի, թե ուր է տանում այս պատմությունը։
— Դամիա՞նը։
Բեատրիսը գլխով արեց։
— Միայն թե այն ժամանակ ուրիշ անունով էր ներկայանում։
Նա ցույց տվեց երկրորդ լուսանկարը։
Նույն տղամարդն էր։
Նույն մուգ մազերը։
Նույն փոքրիկ սպին։
Բայց լուսանկարի տակ գրված էր ուրիշ անուն։
Նեյթան Քրոու։
— Լյուսին սիրահարվել էր նրան,— շարունակեց Բեատրիսը։— Եվ մի օր նա առաջարկել էր միասին փոքրիկ բիզնես սկսել։
Լյուսին երկար տարիներ աշխատել էր որպես վարսավիր։
Փոքրիկ սրահ ուներ։
Համեստ, բայց կայուն եկամուտ էր ստանում։
Նոր ծանոթը նրան համոզել էր, որ եթե սրահը վաճառի ու գումարը ներդնի իրենց համատեղ գործի մեջ, մի քանի տարում կարող են բավական մեծ գումար վաստակել։
Լյուսին հավատացել էր։
Վաճառել էր սրահը։
Գումարը փոխանցել տղամարդուն։
Քառասուներեք հազար դոլար։
Եվ երեք շաբաթ անց նա անհետացել էր։
Հեռախոսն անջատված էր։
Հասցեն, որը տվել էր, այլևս իրենը չէր։
Իսկ գործի վերաբերյալ ներկայացրած տեղեկությունների մի մասը կեղծ էր։
Բեատրիսը լռեց։
Հետո ասաց.
— Քույրս այդ դեպքից հետո գրեթե մեկ տարի չէր կարողանում ուշքի գալ։
Ես սեղմեցի ձեռքերը։
— Իսկ դուք ինչպե՞ս գտաք նրան։
Բեատրիսը ժպտաց։
— Պատահաբար։ Երկու ամիս առաջ սոցիալական ցանցում նրա լուսանկարը տեսա։ Ուրիշ անունով։ Ուրիշ քաղաքից տեղափոխված տղամարդու էջում։
— Եվ ի՞նչ արեցիք։
Նա հանգիստ պատասխանեց.
— Որոշեցի ծանոթանալ։
Ես ապշած նայում էի։
— Դուք դիտավորյա՞լ եք սկսել նրա հետ հանդիպել։
— Այո։
— Բայց ինչո՞ւ։
Բեատրիսը մի փոքր առաջ թեքվեց։
— Որովհետև ուզում էի իմանալ՝ հիմա էլ ում է խաբում։
Պարզվեց՝ Բեատրիսը ամիսներ շարունակ փորձում էր քույրիկի հետ տեղի ունեցած դեպքի վերաբերյալ լրացուցիչ տեղեկություններ հավաքել։
Նա արդեն դիմել էր համապատասխան մարմիններին, պահպանել փոխանցումների տվյալներն ու հաղորդագրությունները։
Բայց չէր կարողացել պարզել տղամարդու ներկայիս գտնվելու վայրը։
Երբ սոցիալական ցանցում ճանաչել էր նրան, որոշել էր զրուցել՝ հասկանալու, թե նույն մարդն է արդյոք։
Նա ներկայացել էր որպես ապահովված այրի։
Ասել էր, որ ունի մեծ տուն, խնայողություններ ու ցանկանում է նորից ամուսնանալ։
Տղամարդն անմիջապես հետաքրքրվել էր։
Մի քանի շաբաթ անց արդեն սիրո խոստովանություններ էր անում։
Ասում էր, թե Բեատրիսը իր կյանքի ամենահրաշալի կինն է։
Հետո առաջարկել էր ամուսնանալ։
— Ես համաձայնեցի,— ասաց Բեատրիսը։
— Դուք նույնիսկ նշանադրությա՞ն համաձայնեցիք։
Նա ծիծաղեց։
— Դեբորա՛, ինձ վաթսունութ տարի պետք եղավ հասկանալու համար, որ երբեմն մարդուն ճանաչելու լավագույն միջոցը նրա խոսքերը մինչև վերջ լսելն է։
Նա պատմեց, որ վերջին շաբաթներին տղամարդն անընդհատ համոզել էր իրեն մի մեծ գումար փոխանցել «ապագա ընդհանուր ներդրման» համար։
Բեատրիսը շարունակ հետաձգել էր։
Ասել էր՝ հարսանեկան երեկոյից հետո կքննարկեն։
Դամիանը համաձայնել էր։
Բայց վերջին օրերին շատ էր շտապում։
Ասում էր, որ անհրաժեշտ է ամեն ինչ արագ կազմակերպել։
— Եվ հիմա հասկանում եմ՝ ինչու,— ասաց Բեատրիսը։— Նա երևի ուզում է այս քաղաքից հնարավորինս շուտ հեռանալ։
Ես նայեցի ժամացույցին։
Արդեն ութն անց կես էր։
Լարայի արարողությանը մնացել էր ընդամենը մեկուկես ժամ։
— Մենք պետք է մյուսներին զգուշացնենք,— ասացի։
Բեատրիսը գլխով արեց։
— Անպայման։
Լարան ինձ պատասխանեց երրորդ զանգից հետո։
Երբ հայտնեցի, որ պետք է շտապ խոսենք իր նշանածի մասին, սկզբում ծիծաղեց։
— Դեբորա՛, եթե ծաղիկներիս հետ խնդիր կա, մի՛ անհանգստացեք։
— Խնդիրը ծաղիկները չեն, Լարա՛։
Հետո բացատրեցի, թե ինչ եմ հայտնաբերել։
Լարան երկար ժամանակ լուռ մնաց։
Հետո հանկարծ բարկացավ։
— Դա անհնար է։
— Ես երեք լուսանկարներն էլ ունեմ։
— Դուք սխալվել եք։
— Կարող եմ ուղարկել։
Մի քանի վայրկյան անց նա լուսանկարները տեսավ։
Հետո նորից զանգեց։
— Դա Դամիանն է։
Նրա ձայնը դողում էր։
— Բայց գուցե նա երկվորյակ եղբայր ունի։
Ես տխուր նայեցի Բեատրիսին։
— Լարա՛, նույն անունն է, նույն ազգանունը։
Աղջիկը սկսեց լաց լինել։
— Բայց մենք այսօր ամուսնանալու ենք։
Այդ պահին պարզվեց, որ Դամիանն իրեն ասել էր, թե շտապ ընտանեկան հանգամանքների պատճառով քաղաքացիական գրանցումը կանեն հաջորդ շաբաթ։
Իսկ այսօր մասնավոր արարողություն ու խնջույք էին կազմակերպել։
Լարան նույնիսկ չէր կասկածել։
Նրա խոսքով՝ Դամիանը շատ հոգատար էր։
Ամեն օր ծաղիկներ էր ուղարկում։
Հաճախ ասում էր, որ կյանքում առաջին անգամ իսկապես սիրահարված է։
Բայց մի բան ինձ անհանգստացրեց։
— Լարա՛, դու նրան գումար տվե՞լ ես։
Հեռախոսի մյուս ծայրում լռություն տիրեց։
Հետո աղջիկը հազիվ լսելի ասաց.
— Քսանյոթ հազար դոլար։
Ես աչքերս փակեցի։
— Ինչի՞ համար։
— Մեր ապագա բնակարանի կանխավճարի։ Նա ասաց, որ եթե հիմա չվճարենք, տունը ուրիշներին կվաճառեն։
Բեատրիսը գլուխը տարուբերեց։
Նույն պատմությունը։
Նոր կին։
Նոր խոստում։
Նոր գումար։
Հելենայի հետ խոսելն ավելի դժվար եղավ։
Նա սկզբում նույնիսկ չցանկացավ լսել։
— Ես Դամիանին ութ ամիս է ճանաչում եմ։ Դուք պարզապես անհեթեթություններ եք ասում։
Երբ ցույց տվեցի լուսանկարները, նա լռեց։
Հետո հարցրեց.
— Իսկ մյուս կանայք գիտե՞ն իմ մասին։
— Այո։
— Նա նրանց էլ է ամուսնություն առաջարկե՞լ։
— Այո։
Հելենան սկսեց լաց լինել։
Բայց հետո հանկարծ ասաց.
— Ես երկու երեխաներիս արդեն պատմել եմ, որ վերջապես նոր հայրիկ են ունենալու։
Այդ խոսքերն ինձ ավելի ծանր թվացին, քան գումարի մասին որևէ հարց։
Հելենան պատմեց, որ առաջին ամուսնալուծությունից հետո տարիներ շարունակ ոչ մեկին չէր վստահել։
Դամիանը հայտնվել էր նրա կյանքում այն պահին, երբ նա արդեն մտածում էր, որ այլևս չի սիրահարվի։
Տղամարդը հաճելի էր։
Ուշադիր։
Երբեմն երեխաների համար նվերներ էր գնում։
Նույնիսկ օգնում էր տղային մաթեմատիկայի տնային աշխատանքներում։
— Ես մտածում էի՝ վերջապես լավ մարդ եմ գտել,— շշնջաց Հելենան։
Հետո նա նույնպես խոստովանեց, որ Դամիանին գումար է փոխանցել։
Քառասունհինգ հազար դոլար։
Իբր համատեղ փոքրիկ ռեստորան բացելու համար։
Նա նույնիսկ իր հին բնակարանի վաճառքից ստացած գումարի մի մասն էր օգտագործել։
— Եվ հիմա ի՞նչ անեմ,— հարցրեց Հելենան։
Ես չգիտեի՝ ինչպես պատասխանել։
Բայց Բեատրիսն արդեն մի ծրագիր ուներ։
Այդ օրը ոչ մի արարողություն չանցավ այնպես, ինչպես Դամիանն էր ծրագրել։
Լարան որոշեց չներկայանալ առավոտյան հանդիպմանը։
Նրա ծնողները, որոնք արդեն հյուրերին էին սպասում, իմանալով կատարվածը՝ չեղարկեցին միջոցառումը։
Հելենան նույնպես հայտնեց, որ վատառողջ է և պետք է հետաձգեն։
Դամիանն անընդհատ զանգում էր երկուսին։
Սկզբում անհանգստացած։
Հետո բարկացած։
Իսկ վերջում նույնիսկ սկսեց մեղադրել, թե նրանք չեն վստահում իրեն։
Բայց Բեատրիսը շարունակում էր նրա հետ խոսել այնպես, կարծես ոչինչ չի պատահել։
— Սիրելի՛ս,— հեռախոսով ասում էր նա,— երեկոյան ամեն ինչ ուժի մեջ է։ Ես քեզ սպասում եմ։
Դամիանը թեթևացած էր թվում։
Երբ զանգն ավարտվեց, Բեատրիսը նայեց մեզ։
— Աղջիկնե՛ր, հիմա արդեն գիտենք՝ որտեղ է լինելու այս երեկո։
Լարան ու Հելենան իրար նայեցին։
Նրանք այդ ժամանակ արդեն եկել էին իմ խանութ։
Առաջին անգամ էին հանդիպում։
Սկզբում ոչ ոք չէր խոսում։
Երեք կանայք նստած էին երեք տարբեր ծաղկեփնջերի առաջ։
Լարան՝ քսանութ տարեկան։
Հելենան՝ քառասունվեց։
Բեատրիսը՝ վաթսունութ։
Նրանցից երկուսը լաց էին լինում։
Երրորդը հանգիստ սուրճ էր խմում։
Հետո Լարան հանկարծ ասաց.
— Ես ուզում եմ նրան աչքերիս նայելով հարցնել՝ ինչո՞ւ։
Հելենան գլխով արեց։
— Ես նույնպես։
Բեատրիսը բաժակը դրեց սեղանին։
— Այդ դեպքում այսօր երեկոյան միասին կգնանք։
Ժամը վեցին մենք արդեն Բեատրիսի մեծ տանն էինք։
Այն գտնվում էր ծովափին մոտ։
Գեղեցիկ պարտեզ ուներ։
Սեղաններ էին պատրաստված։
Հրաշալի լուսավորություն։
Տասնյակ հյուրեր արդեն հավաքվում էին։
Բեատրիսը նախապես ամեն ինչ կազմակերպել էր այնպես, որ մարդիկ չիմանան՝ ինչ է պատրաստվում տեղի ունենալ։
Նա նաև կապվել էր Լյուսիի գործով զբաղվող մասնագետների հետ և փոխանցել նոր հայտնաբերած տեղեկությունները։
Բայց ամենակարևորն այն էր, որ Լարան ու Հելենան վերջապես կարող էին Դամիանին ուղղակի հարցնել այն ամենը, ինչ վերջին ժամերին իրենց հանգիստ չէր տալիս։
Երբ տղամարդը եկավ, ես անմիջապես ճանաչեցի նրան։
Նույն դեմքը։
Նույն ժպիտը։
Նույն սպին։
Նա գեղեցիկ մուգ կոստյումով էր։
Ձեռքին՝ կարմիր վարդեր։
Մոտեցավ Բեատրիսին։
Համբուրեց նրա ձեռքը։
— Իմ գեղեցիկ հարսնացու։
Բեատրիսը ժպտաց։
— Բարի գալուստ, սիրելի՛ս։
Դամիանը շրջվեց դեպի հյուրերը։
Բոլորը ծափահարեցին։
Հետո սկսվեց փոքրիկ ընդունելությունը։
Տղամարդը ուրախ էր։
Ժպտում էր։
Խոսում հյուրերի հետ։
Եվ չէր էլ պատկերացնում, որ երկրորդ հարկի պատշգամբում իրեն են սպասում երկու կանայք, որոնցից մեկը հենց այդ առավոտ պետք է նրա հարսնացուն դառնար։
Երբ եկավ շնորհավորանքների պահը, Բեատրիսը վերցրեց խոսափողը։
— Սիրելի՛ ընկերներ, այսօր իսկապես առանձնահատուկ օր է։
Նա նայեց Դամիանին։
— Ես ուզում եմ ներկայացնել երկու շատ կարևոր կանանց։
Տղամարդը ժպտաց։
— Ո՞ւմ, սիրելի՛ս։
Բեատրիսը շրջվեց դեպի տան դուռը։
— Լարա՛, Հելենա՛, համեցեք։
Երկու կանայք դուրս եկան։
Լարան սպիտակ զգեստով էր։
Հելենան՝ գեղեցիկ բաց կապույտ։
Եվ երկուսն էլ իրենց հարսանեկան ծաղկեփնջերը ձեռքներին էին։
Դամիանի դեմքի արտահայտությունը միանգամից փոխվեց։
Նա մի քանի վայրկյան պարզապես նայում էր նրանց։
Հետո շշնջաց.
— Սա ի՞նչ է նշանակում։
Լարան առաջինը մոտեցավ։
— Բարև, Դամիա՛ն։
Նա փորձեց ժպտալ։
— Լարա՛, դու այստեղ ի՞նչ ես անում։
Հելենան նույնպես մոտեցավ։
— Ես էլ եմ ուզում դա իմանալ։
Դամիանը գունատվեց։
Հետո շրջվեց դեպի Բեատրիսը։
— Սիրելի՛ս, ես կարող եմ բացատրել։
Բեատրիսը հանգիստ ժպտաց։
— Հիանալի։ Մենք հենց բացատրությանն ենք սպասում։
Լարան բարձրացրեց իր ծաղկեփունջը։
— Այսօր առավոտյան ժամը տասին դու ինձ հետ պետք է ամուսնանայիր։
Հյուրերը սկսեցին շշնջալ։
Հելենան շարունակեց.
— Իսկ ժամը երկուսին՝ ինձ հետ։
Բեատրիսը մոտեցավ նրանց։
— Եվ երեկոյան յոթին՝ ինձ հետ։
Մի պահ կատարյալ լռություն տիրեց։
Հետո Լարան հարցրեց.
— Դամիա՛ն, մեզանից ո՞ր մեկին ես իրականում սիրում։
Նա բացեց բերանը։
Բայց չկարողացավ ոչինչ ասել։
Տղամարդը փորձեց արդարանալ։
Ասաց, որ իրավիճակը բարդ է։
Որ բոլորին սիրում է տարբեր ձևերով։
Որ պարզապես ժամանակ է պետք։
Հետո հանկարծ հայտարարեց, թե Լարան ու Հելենան սխալ են հասկացել իրենց հարաբերությունները։
— Ես նրանց երբեք ամուսնություն չեմ խոստացել,— ասաց նա։
Լարան անմիջապես հանեց հեռախոսը։
Ցույց տվեց հաղորդագրությունները։
Հարսանեկան պատրաստությունների քննարկումները։
Նույնիսկ այն տեսանյութը, որտեղ Դամիանը ծնկի էր իջել ու մատանի նվիրել իրեն։
Հելենան նույնպես ցույց տվեց իրենց նամակագրությունը։
Եվ երբ հյուրերը տեսան, որ երեք կանանց էլ տղամարդը նույն բառերով է սիրո խոստովանություններ արել, շշուկներն ավելի բարձրացան։
Բայց Բեատրիսը դեռ չէր ավարտել։
Նա շատ հանգիստ ասաց.
— Դամիա՛ն, իսկ Լյուսիին հիշո՞ւմ ես։
Տղամարդը քարացավ։
Նրա հայացքը փոխվեց։
— Ո՞ր Լյուսիին։
Բեատրիսը ժպտաց։
— Այն կնոջը, որին երկու տարի առաջ քառասուներեք հազար դոլարից զրկեցիր։
Դամիանը մի քայլ հետ գնաց։
— Ես չգիտեմ՝ ինչի մասին եք խոսում։
— Իսկ Նեյթան Քրոու անունը քեզ ոչինչ չի՞ հիշեցնում։
Նա այլևս չէր ժպտում։
Այդ պահին պարտեզի մյուս ծայրից մի կին մոտեցավ։
Կարճ շագանակագույն մազերով։
Հագին վառ կարմիր վերնաշապիկ էր։
Ես անմիջապես ճանաչեցի լուսանկարից։
Լյուսին էր։
Բեատրիսի քույրը։
Դամիանը նրան տեսնելուն պես գունատվեց։
Լյուսին կանգնեց նրա դիմաց։
Եվ ասաց.
— Ես երկու տարի մտածում էի՝ եթե մի օր քեզ նորից տեսնեմ, կսկսեմ լաց լինել։
Նա մի պահ լռեց։
— Բայց հիմա նայում եմ քեզ ու միայն մի բան եմ ուզում հարցնել։
Դամիանը ոչինչ չէր ասում։
— Երբ ինձ համոզում էիր վաճառել իմ սրահը, դու արդեն գիտեի՞ր, որ գումարս վերցնելուց հետո անհետանալու ես։
Տղամարդը գլուխը շրջեց։
— Լյուսի՛, սա խոսելու տեղը չէ։
Նա դառնությամբ ծիծաղեց։
— Ինձ համար խոսելու հարմար տեղ դու երբեք չէիր գտնում։
Հետո նայեց Լարային ու Հելենային։
— Ես չգիտեմ՝ ձեզ ինչ է խոստացել։ Բայց ինձանից հետո կարծես որոշել է ոչինչ չփոխել։
Դամիանը փորձեց հեռանալ։
Բայց Բեատրիսը չկանգնեցրեց նրան։
Պարզապես ասաց.
— Դու ազատ ես գնալու։ Բայց այս կանայք արդեն պահպանել են իրենց փոխանցումների տվյալներն ու հաղորդագրությունները։ Եվ քո մասին տեղեկություններն արդեն ներկայացվել են համապատասխան մարմիններին։
Նա մի պահ կանգ առավ։
Հետո շրջվեց։
— Դու այս ամենը սկզբից էիր ծրագրե՞լ։
Բեատրիսը հանգիստ պատասխանեց.
— Ես ծրագրել էի պարզել, թե իրականում ով ես։ Բայց դու այնքան զբաղված էիր ուրիշներին խաբելով, որ ինքդ ինձ օգնեցիր գտնել այս երկու կանանց։
Դամիանը ոչինչ չասաց։
Նա վերցրեց մեքենայի բանալիներն ու հեռացավ։
Այդ երեկո այլևս նրան չտեսանք։
Բայց հետագայում Լարան ու Հելենան պաշտոնապես ներկայացրին իրենց ունեցած ապացույցները, որպեսզի պարզվի՝ ինչպես հնարավոր կլինի վերադարձնել գումարները և ինչ պատասխանատվություն կարող է առաջանալ նրա գործողությունների համար։
Լյուսին նույնպես շարունակեց իր գործը։
Ոչ ոք չէր խոստանում, որ ամեն ինչ հեշտ կլինի։
Բայց այդ պահին մի բան արդեն փոխվել էր։
Այդ կանանցից ոչ մեկը այլևս մենակ չէր։
Երբ Դամիանը հեռացավ, պարտեզում մի տարօրինակ լռություն տիրեց։
Մարդիկ չէին հասկանում՝ ինչ անել։
Բոլորը եկել էին հարսանիքի։
Սեղանները պատրաստ էին։
Երաժիշտներն իրենց տեղում էին։
Ծաղիկները գեղեցիկ զարդարում էին պատշգամբը։
Միայն փեսան չկար։
Հանկարծ Բեատրիսը վերցրեց խոսափողը։
— Սիրելի՛ հյուրեր, կարծում եմ՝ այս երեկոյի ամենակարևոր հարցը դեռ չենք լուծել։
Բոլորը նայեցին նրան։
Նա ժպտաց։
— Մենք այսքան ուտելիք, երաժշտություն ու ծաղիկ ունենք։ Մի՞թե պետք է տուն գնանք ընդամենը այն պատճառով, որ փեսացուն պարզվեց՝ անարժան մարդ է։
Սկզբում ոչ ոք չպատասխանեց։
Հետո ինչ-որ մեկը ծիծաղեց։
Լյուսին նույնպես սկսեց ծիծաղել։
Բեատրիսը շարունակեց.
— Այս երեկո ես տոնում եմ ոչ թե իմ ամուսնությունը, այլ այն, որ ժամանակին իմացա ճշմարտությունը։
Նա մոտեցավ Լարային։
— Իսկ դու, սիրելի՛ս, այսօր պետք է հիշես ոչ թե այն տղամարդուն, որը քեզ խաբել է, այլ այն, որ քո ամբողջ կյանքը դեռ առջևում է։
Հետո շրջվեց դեպի Հելենան։
— Իսկ դու այսօր պետք է ուրախանաս, որ քո երեխաներին չես ներկայացնելու մի մարդու, որը նրանց էլ էր խաբելու։
Հելենան սկսեց արտասվել։
Բայց Բեատրիսը գրկեց նրան։
— Ոչ մի արցունք։ Գոնե այսօր։
Երաժիշտներից մեկը կամաց երաժշտություն միացրեց։
Հյուրերը սկսեցին ժպտալ։
Եվ այդ երեկո տեղի ունեցավ ամենատարօրինակ տոնակատարությունը, որին երբևէ մասնակցել էի։
Երեք հարսնացու։
Երեք ծաղկեփունջ։
Բայց ոչ մի փեսա։
Մի պահ Լարան մոտեցավ ինձ։
Նա դեռ սպիտակ զգեստով էր։
Ձեռքին՝ այն ծաղկեփունջը, որը առավոտյան պետք է բռներ իր հարսանիքին։
— Դեբորա՛, կարո՞ղ եմ մի բան հարցնել։
— Իհարկե, սիրելի՛ս։
Նա մի քիչ ամաչեց։
— Դուք ինձ սկզբում չե՞ք հավատացել, երբ ասում էի, որ Դամիանը լավ մարդ է։
Ես ժպտացի։
— Ես պարզապես չէի ուզում, որ քեզ ցավ պատճառեն։
Լարան նայեց իր ծաղիկներին։
— Գիտե՞ք՝ ինչն է ամենատարօրինակը։
— Ի՞նչը։
— Այս առավոտ մտածում էի, որ իմ կյանքի ամենաերջանիկ օրը կլինի։
Նա մի պահ լռեց։
— Իսկ հիմա ամբողջովին ուրիշ բան է ստացվել։ Բայց առաջին անգամ հասկանում եմ, թե ինչքան քիչ էի ճանաչում այն մարդուն, որի հետ ուզում էի ապրել։
Հետո ժպտաց։
— Եվ գոնե այսօր չամուսնացա նրա հետ։
Ես գրկեցի նրան։
Այդ պահին մեզ մոտեցավ Հելենան։
Նա արդեն փոխել էր կոշիկները, որպեսզի ավելի հարմար պարեր։
— Դեբորա՛, գիտե՞ք ինչ եմ մտածում։
— Ի՞նչ։
— Այս երեկոյի համար երեք փունջ եք պատրաստել։ Բայց կարծում եմ՝ չորրորդն էլ է պետք։
Զարմացա։
— Ո՞ւմ համար։
Նա ժպտաց։
— Ձեզ։
Ես սկսեցի ծիծաղել։
— Ինձ ինչի՞ համար։
Հելենան նայեց Լարային։
Հետո Բեատրիսին։
— Որովհետև եթե ձեր խանութում երեք պատվերի վրա նույն անունը չնկատեիք, մենք այսօր գուցե բոլորովին ուրիշ կյանք սկսած լինեինք։
Ես շփոթվեցի։
— Ես պարզապես իմ աշխատանքն էի անում։
Բեատրիսը հեռվից բացականչեց.
— Այդ դեպքում այս երեկոյի ամենագեղեցիկ ծաղիկները բերե՛ք մեր ծաղկավաճառին։
Բոլորը ծիծաղեցին։
Ես էլ։
Եվ առաջին անգամ այդ օրվա ընթացքում իսկապես թեթևություն զգացի։
Հաջորդ առավոտ խանութս բացելիս դեռ չէի կարողանում հավատալ նախորդ օրվա իրադարձություններին։
Սեղանիս վրա Լարայի փոքրիկ բացիկն էր։
Նա գրել էր.
«Շնորհակալ եմ, որ իմ ծաղիկներից ավելի կարևոր համարեցիք իմ կյանքը»։
Հելենան նույնպես հաղորդագրություն էր ուղարկել։
Ասում էր, որ իր երեխաների հետ երկար խոսել է, և հիմա փորձում են հասկանալ, թե ինչպես առաջ գնան։
Իսկ Բեատրիսը լուսանկար էր ուղարկել։
Նա կանգնած էր իր մեծ պարտեզում։
Հագին նույն կանաչ զգեստն էր։
Մի ձեռքին՝ հսկայական դեղին ծաղկեփունջ։
Մյուսով՝ գրկել էր քրոջը։
Լուսանկարի տակ գրել էր.
«Դեբորա՛, այս երեկոյի համար ես փեսա էի պատվիրել։ Բայց փոխարենը երեք հրաշալի ընկերուհի գտա»։
Ես ծիծաղեցի։
Հետո նայեցի խանութիս ցուցափեղկին։
Այնտեղ դեռ մի քանի հարսանեկան ծաղկեփունջ կար։
Ու մտածեցի, թե որքան պատմություններ են թաքնված այդ գեղեցիկ ծաղիկների հետևում։
Մարդիկ գալիս են, պատվիրում, վճարում ու հեռանում։
Բայց երբեմն մի փոքրիկ մանրուք կարող է բացահայտել այնպիսի ճշմարտություն, որը փոխում է միանգամից մի քանի մարդու կյանք։
Այդ օրը ես պարզապես երեք պատվեր ունեի։
Եվ եթե չնկատեի նույն անունը, հավանաբար երեք տարբեր վայրերում երեք կանայք կհավատային նույն տղամարդու նույն խոստումներին։
Առավոտյան ժամը տասին։
Կեսօրին՝ երկուսին։
Եվ երեկոյան՝ յոթին։
Իսկ նա, հավանաբար, հաջորդ օրը կհեռանար քաղաքից՝ իր հետ տանելով նրանց գումարներն ու հույսերը։
Բայց այդպես չեղավ։
Եվ մինչ օրս ամեն անգամ, երբ հարսանեկան պատվերի վրա փեսացուի անուն եմ գրում, ակամա ժպտում եմ։
Որովհետև մի անգամ այդ փոքրիկ տողը ինձ օգնեց բացահայտել երեք տարբեր հարսանիքների համար պատրաստվող միևնույն տղամարդուն։
Իսկ նրա երրորդ հարսնացուն՝ վաթսունութ տարեկան, վառ կանաչ զգեստով Բեատրիսը, դարձավ այն միակ կինը, որն այդ օրը ոչ թե սպասում էր, որ իրեն ընտրեն, այլ վաղուց որոշել էր, թե ինչպես է ավարտելու ամբողջ ներկայացումը։
