Մեր շենքում ամեն երեկո ճիշտ ժամը ութին վերևի հարկից տասնինը ուժեղ հարված էր լսվում։ Բոլորը մեղադրում էին նոր վարձակալին՝ ասելով, թե գիշերները կահույք է քանդում։ Վերջապես բնակիչներով որոշեցինք պահանջել, որ նա հեռանա։ Բայց ժողովի ժամանակ, երբ երիտասարդը մեր բոլորի աչքի առաջ կանգնած էր բակում, հարվածները նորից սկսվեցին։ Մեկ, երկու, երեք… տասնինը։ Այդ պահին 81-ամյա հարևանուհիս գունատվեց ու ասաց. «Խնդրում եմ, այլևս մի՛ հաշվեք։ Եթե մինչև կիրակի ոչ մեկը չբարձրանա իմ բնակարան, ես ինքս ձեզ ամեն ինչ կբացատրեմ»…
Ես՝ Անահիտս, քառասուներեք տարեկան եմ։
Ապրում եմ Վանաձորի հին հինգհարկանի շենքերից մեկում։
Մեր շենքում բոլորը միմյանց ճանաչում էին։
Տարիներով սովորել էինք նույն մարդկանց։
Դրա համար էլ, երբ երրորդ հարկի բնակարանը վարձով տվեցին մի երիտասարդի, սկզբում բոլորը հետաքրքրված էին։
Նրա անունը Դավիթ էր։
Քսանինը տարեկան կլիներ։
Աշխատում էր համակարգչով, երբեմն ուշ էր տուն գալիս։
Առաջին շաբաթը ոչ մի խնդիր չկար։
Հետո սկսվեցին հարվածները։
Ամեն երեկո՝ ժամը ութին։
Սկզբում թվում էր՝ ինչ-որ մեկը ծանր կահույք է տեղափոխում։
Հետո պարզվեց, որ ձայնը գրեթե նույն ձևով կրկնվում է։
Մի քանի արագ հարված։
Փոքրիկ դադար։
Նորից հարվածներ։
Ընդհանուր՝ տասնինը։
Հարևանուհիս՝ Գոհարը, առաջինն էր բողոքել։
— Էդ տղան երևի տանը արհեստանոց է բացել։
Ես էլ էի այդպես մտածում։
Մեկ անգամ բարձրացա Դավիթի բնակարան։
Նա բացեց դուռը։
Ներսում սովորական սեղան, համակարգիչ ու բազմոց կար։
— Ես ոչ մի բան չեմ քանդում,— ասաց։
Ես չհավատացի։
— Ուրեմն ինչո՞ւ ամեն երեկո ժամը ութին թակոց է լսվում։
Նա զարմացավ։
— Ես այդ ժամին հաճախ նույնիսկ տանը չեմ լինում։
Հաջորդ օրը նորից նույնը կրկնվեց։
Վերջապես որոշեցինք բնակիչներով հավաքվել բակում և քննարկել հարցը։
Դավիթն էլ եկավ։
Ժամը ութին հինգ րոպե էր մնացել։
Գոհարը հենց նոր էր ասում.
— Եթե այսպես շարունակվի, պիտի բնակարանի տիրոջը պահանջ ներկայացնենք։
Երբ վերևից առաջին հարվածը լսվեց։
Բոլորս քարացանք։
Դավիթը կանգնած էր մեր կողքին։
Ես սկսեցի հաշվել։
Տասնյոթ։
Տասնութ։
Տասնինը։
Եվ հենց այդ պահին չորրորդ հարկի 81-ամյա բնակչուհին՝ Վարդուհին, սկսեց լաց լինել։
— Մի՛ բարձրացեք,— ասաց։— Խնդրում եմ, մինչև կիրակի մի՛ բարձրացեք իմ տուն…
Շարունակությունը՝ առաջին մեկնաբանությունում 👇
Առաջին մեկնաբանություն
Մենք բոլորս նայեցինք Վարդուհուն։
Նա մեր շենքի ամենահին բնակիչներից էր։
Ժամանակին պարուսույց էր աշխատել։
Երիտասարդ տարիներին մշակույթի տանը ժողովրդական պարեր էր սովորեցրել։
Բայց վերջին տարիներին քիչ էր տնից դուրս գալիս։
Ոտքի վնասվածքից հետո երկար բուժվել էր։
Երբեմն ձեռնափայտով էր քայլում։
Ես մոտեցա նրան։
— Վարդուհի՛ տատի, ինչո՞ւ եք լաց լինում։
Նա աչքերը սրբեց։
— Որովհետև դուք բոլորդ այդ տղային եք մեղադրում, իսկ ձայնը իմ բնակարանից է գալիս։
Բոլորը լռեցին։
Գոհարը զարմացած հարցրեց.
— Ձե՞ր բնակարանից։
Վարդուհին գլխով արեց։
— Այո։
— Բայց դուք ի՞նչ եք անում ամեն երեկո։
Կինը մի պահ մտածեց։
Հետո ասաց.
— Պար եմ փորձում։
Գոհարը քիչ մնաց ծիծաղեր։
— Ի՞նչ պար։
Վարդուհին լրջորեն պատասխանեց.
— Այն պարը, որը քառասուն տարի առաջ իմ աշակերտներին էի սովորեցնում։
Պարզվեց՝ Վարդուհու թոռնուհին՝ Արինեն, կիրակի օրը փոքրիկ պարային խմբակի բացում էր կազմակերպում։
Նա տարիներ շարունակ սովորել էր պարել տատիկի պատմություններով ու հին շարժումները տեսնելով։
Հիմա ուզում էր սեփական խումբ ունենալ։
Եվ խնդրել էր տատիկին ներկա լինել բացմանը։
Սկզբում պարզապես ասել էր.
— Տա՛տ, արի նստիր առաջին շարքում։
Բայց հետո մի անգամ ավելացրել էր.
— Ափսոս, հիմա էլ չես կարող պարել։ Ես այնքան կուզեի մի անգամ քեզ բեմում տեսնել։
Վարդուհին այդ խոսքերը լսելուց հետո ամբողջ շաբաթ մտածել էր։
Նա վաղուց չէր պարել։
Բայց որոշել էր գոնե մի փոքրիկ հատված հիշել ու թոռնուհու համար անակնկալ պատրաստել։
— Ես չէի ուզում որևէ մեկին ասել,— պատմեց նա։— Եթե չստացվեր, կվշտանայի։
Ես հարցրի.
— Իսկ տասնինը հարվածները ի՞նչ են։
Վարդուհին անհարմար ժպտաց։
— Պարի մի հատվածն է։ Մի քանի արագ քայլ, հետո դադար։ Ես ամեն երեկո նույն մասը փորձում եմ։
Նա մի պահ լռեց։
— Բայց չէի մտածում, որ ներքևում այդքան ուժեղ է լսվում։
Մենք բարձրացանք նրա բնակարան՝ իր հրավերով։
Հյուրասենյակում գորգը մի կողմ էր տարված։
Հատակին փոքրիկ փայտե հարթակ կար։
Վարդուհին այն օգտագործում էր, որպեսզի հին տան անհարթ հատակի վրա հենվելու ավելի հաստատուն տեղ ունենա։
Բայց պարզվեց՝ հենց այդ հարթակն էր աղմուկը ուժեղացնում։
Դրա տակ կոշտ փայտե ոտքեր կային։
Երբ Վարդուհին քայլ էր կատարում, հարվածը փոխանցվում էր հատակին։
Ես նայեցի նրան։
— Տատի՛, իսկ ինչո՞ւ ոչ մեկից օգնություն չէիք խնդրել։
Նա ժպտաց։
— Որովհետև բոլորդ ինձ միշտ ասում եք՝ նստիր, հանգստացիր։ Իսկ ես ուզում էի մի անգամ էլ իմ ոտքերով մի բան անել։
Դավիթը, որը մինչ այդ լուռ կանգնած էր, մոտեցավ հարթակին։
— Կարելի՞ է նայել։
Վարդուհին համաձայնեց։
Նա ուսումնասիրեց կառուցվածքը։
— Ես պարերից շատ բան չեմ հասկանում,— ասաց,— բայց եթե ուզում եք, կարելի է մասնագետի հետ խորհրդակցել՝ ինչպես այս հարթակը անվտանգ ու ավելի քիչ աղմկոտ դարձնել։
Վարդուհին զարմացավ։
— Այսինքն՝ դուք չեք բարկանո՞ւմ։
Դավիթը ժպտաց։
— Ես ավելի շատ ուրախ եմ, որ վերջապես պարզվեց՝ ձայնն իմ բնակարանից չէ։
Բոլորս ծիծաղեցինք։
Բայց Գոհարը դեռ դժգոհ էր։
— Լավ, իսկ մենք ի՞նչ անենք։ Ամեն երեկո այդ թակո՞ցը լսենք։
Նա սխալ չէր։
Վարդուհին նույնպես հասկանում էր։
— Ես ձեզ անհանգստացնել չէի ուզում,— ասաց։— Պարզապես մտածում էի՝ մի քանի օր էլ փորձեմ, հետո վերջ։
Ես մոտեցա պատուհանին։
— Տատի՛, իսկ եթե փորձերը տեղափոխեք ավելի հարմար վայր։
Նա զարմացավ։
— Որտե՞ղ։
Հիշեցի, որ մեր շենքի մոտ փոքրիկ համայնքային սրահ կա, որտեղ երբեմն խմբակներ են կազմակերպվում։
Առաջարկեցի հետաքրքրվել՝ հնարավո՞ր է մի քանի կարճ փորձ անել այնտեղ՝ համապատասխան պայմաններով։
Վարդուհին սկզբում վախեցավ։
— Բայց ես չեմ ուզում, որ ինձ տեսնեն։
Ես պատասխանեցի.
— Կարող ենք նախ միայն ձեզ ու Արինեին հետը պայմանավորվել։
Նա անմիջապես առարկեց։
— Արինեն չպիտի իմանա։ Անակնկալ է։
Այդ պահին բոլորս նորից ծիծաղեցինք։
Հաջորդ օրը պարզեցինք, որ սրահում ազատ ժամեր կան։
Վարդուհին համաձայնեց այնտեղ փորձ անել՝ միայն այն բանից հետո, երբ համոզվեց, որ կարող է առանց վտանգավոր շարժումների աշխատել։
Նա նույնիսկ իր նախկին աշակերտներից մեկին զանգեց։
Այժմ այդ կինը նույնպես տարեց էր, բայց դեռ պար էր դասավանդում։
Նրանք միասին քննարկեցին՝ ինչ շարժումներ են Վարդուհու համար հարմար և ինչից պետք է հրաժարվել։
Հանկարծ պարզվեց, որ նրա ծրագրած պարի մի մասը չափազանց բարդ է։
Վարդուհին սկզբում նեղվեց։
— Ես առաջ շատ հեշտ էի անում։
Նախկին աշակերտուհին ժպտաց։
— Վարդուհի՛, քառասուն տարի առաջ դու ինձ էլ էիր ասում՝ լավ պարողը պետք է իմանա ոչ միայն ինչպես շարժվել, այլև երբ կանգ առնել։
Վարդուհին երկար մտածեց։
Հետո ծիծաղեց։
— Դե լավ, իմ խոսքերով ինձ մի՛ հաղթիր։
Նրանք ընտրեցին ավելի կարճ ու անվտանգ տարբերակ։
Կիրակի օրը փոքրիկ սրահում շատ մարդ չկար։
Արինեն իր ընկերների ու աշակերտների հետ պատրաստվել էր խմբակի բացմանը։
Վարդուհին եկավ մուգ զգեստով։
Ես նրան ուղեկցեցի։
Նա այնքան էր հուզվում, որ նույնիսկ ձեռքերս ամուր բռնել էր։
— Անահի՛տ, գուցե չանե՞մ։
Ես նայեցի նրան։
— Եթե չեք ուզում, մի՛ արեք։
Նա մի պահ լռեց։
Հետո ասաց.
— Չէ՛, ուզում եմ։ Պարզապես վախենում եմ։
Արինեն մոտեցավ մեզ։
— Տատի՛, ինչ լավ է, որ եկար։
Գրկեց նրան։
Հետո շտապ գնաց՝ հյուրերին դիմավորելու։
Վարդուհին ինձ կամաց ասաց.
— Տեսա՞ր։ Ոչինչ չգիտի։
Ես ժպտացի։
— Չգիտի։
Միջոցառման վերջում, երբ Արինեն շնորհակալություն էր հայտնում բոլորին, Վարդուհին խնդրեց խոսափողը։
Նրա ձայնը մի քիչ դողում էր։
— Արի՛նե ջան, ես քեզ մի բան եմ ուզում նվիրել։
Թոռնուհին զարմացավ։
— Ի՞նչ, տա՛տ։
Վարդուհին ասաց.
— Ես տարիներ շարունակ քեզ պատմել եմ պարի մասին։ Բայց այսօր ուզում եմ մի փոքրիկ հատված ինքս ցույց տալ։
Սրահում լռություն տիրեց։
Արինեն մոտեցավ։
— Տատի՛, դու համոզվա՞ծ ես։
Վարդուհին ժպտաց։
— Մի փոքրիկ մաս։ Այն, ինչ կարող եմ։
Երաժշտությունը միացավ։
Նա զգուշությամբ սկսեց քայլերը։
Դրանք այն արագ ու բարդ շարժումները չէին, որոնք երիտասարդ տարիքում կատարել էր։
Շատ ավելի պարզ էին։
Դանդաղ։
Բայց ձեռքերի շարժումները նույնքան գեղեցիկ էին։
Արինեն կանգնած նայում էր։
Հետո հանկարծ մոտեցավ ու սկսեց պարել տատիկի կողքին՝ հարմարվելով նրա տեմպին։
Այդ պահին Վարդուհին ծիծաղեց։
Նրանք ավարտեցին միասին։
Սրահում մարդիկ ծափահարում էին։
Բայց Վարդուհին միայն թոռնուհուն էր նայում։
— Դե՞,— հարցրեց։— Շատ վատ ստացվե՞ց։
Արինեն գրկեց նրան։
— Տա՛տ, ես այս օրը երբեք չեմ մոռանա։
Հաջորդ օրը մեր շենքում բոլորը խոսում էին Վարդուհու պարի մասին։
Գոհարը նույնիսկ ասում էր.
— Ես որ իմանայի՝ տատին պար է սովորում, գուցե մի օր էլ ինքս գայի տեսնելու։
Դավիթը ծիծաղեց։
— Դե լավ է, որ ինձ շենքից չեք հանել։
Գոհարը անհարմար ժպտաց։
— Տղա՛ ջան, մի քիչ շտապել էինք։
Ես նայեցի Դավիթին։
— Իսկ դու ինչո՞ւ չէիր ավելի շատ պաշտպանվում, երբ քեզ մեղադրում էինք։
Նա ուսերը թոթվեց։
— Ասում էի՝ իմ բնակարանից չէ։ Բայց բոլորն արդեն համոզված էին։
Այդ խոսքերից հետո մենք մի պահ լռեցինք։
Պարզվեց՝ նույնիսկ մեր շենքի սովորական աղմուկի հարցում կարող էինք սխալվել, եթե սկզբից միայն մեկ մարդու էինք մեղադրում։
Մի քանի օր անց Վարդուհին ինձ իր տուն հրավիրեց։
Նա նստած էր հյուրասենյակում։
Փայտե հարթակն արդեն հանել էին։
Հատակին նորից գորգ էր փռված։
Սեղանին թեյ կար։
— Անահի՛տ ջան, մի բան ասեմ։
— Լսում եմ։
— Ես մտածում էի՝ կիրակի օրը կպարեմ ու վերջ։ Բայց Արինեն ինձ խնդրել է շաբաթը մեկ անգամ գնալ իրենց խմբակ։
Ես զարմացա։
— Որպես պարողուհի՞։
Նա ծիծաղեց։
— Չէ՛, աղջի՛կս։ Որպես մարդ, որ դեռ հին պարերի շարժումներն ու պատմությունները հիշում է։
Հետո մի պահ լռեց։
— Բայց մտածում եմ՝ երբեմն կարող եմ նաև մի երկու քայլ ցույց տալ։
Ես ժպտացի։
— Ինչո՞ւ ոչ։
Նա նայեց ոտքերին։
— Եթե անվտանգ լինի ու կարողանամ։
Հետո հանկարծ հարցրեց.
— Իսկ դու պարել գիտե՞ս։
Ծիծաղեցի։
— Ոչ այնքան։
Վարդուհին աչքերը փայլեցրեց։
— Դե ուրեմն հաջորդ շաբաթ հետս կգաս։ Արինեի մոտ սովորելու։
Ես փորձեցի հրաժարվել։
Բայց նա արդեն վեր էր կացել ու ձեռքով ցույց էր տալիս առաջին շարժումը։
— Տես, նախ այսպես։
Ես կրկնեցի։
Սխալ արեցի։
Վարդուհին սկսեց բարձր ծիծաղել։
— Անահի՛տ, դու ինձ վրա էիր բարկանում, թե ինչու եմ ամեն երեկո այդքան քայլ կրկնում։ Հիմա հասկացա՞ր՝ դժվար բան է։
Ես էլ սկսեցի ծիծաղել։
Այդ երեկո վերևի հարկից ոչ մի բարձր հարված չլսվեց։
Բայց մեր բնակարանի հյուրասենյակում երկար ժամանակ ծիծաղում էինք՝ փորձելով ճիշտ կատարել այն մի քանի շարժումները, որոնց պատճառով ամբողջ շենքը քիչ էր մնացել իր նոր վարձակալին հեռացներ։
