Իմ 16-ամյա դուստրը՝ Նորան, իր կյանքի մեծ մասն անցկացրել էր՝ փորձելով աննկատ մնալ։Նա ծնվել էր մեծ ու աչքի ընկնող ծննդյան խալերով, որոնք ծածկում էին մարմնի զգալի մասը, և դեռ փոքրուց հասկացել էր, թե ինչ զգացողություն է, երբ մարդիկ երկար նայում են քեզ։
Երեխաները շշնջում էին։
Ոմանք ծիծաղում էին։
Մեծահասակներն էլ երբեմն չափազանց երկար էին նայում, իսկ հետո արագ հայացքը մի կողմ տանում։
Երբ Նորան հասավ դեռահասության տարիքին, այլևս կարճ տաբատ չէր հագնում, խուսափում էր լողավազաններից և հրաժարվում էր լուսանկարվել, եթե մարմնի մեծ մասը բաց էր երևալու։
Այդ պատճառով, երբ մեկնեցինք Ֆլորիդա, և նա հանկարծ լողափ դուրս եկավ երկկտոր լողազգեստով, քիչ էր մնում արտասվեի։
— Մա՛մ,— շշնջաց նա՝ փորձելով նյարդային ժպտալ,— հոգնել եմ թաքնվելուց։ Ես էլ եմ ուզում ինձ գեղեցիկ զգալ։
Տասնվեց տարվա մեջ առաջին անգամ աղջիկս կանգնած էր արևի տակ՝ չփորձելով ծածկել մարմինը։
Եվ նա երջանիկ էր թվում։
Կարծում էի՝ ոչինչ չի կարող փչացնել այդ պահը։
Հետո եկավ քույրս՝ Վանեսան։
Վանեսան ինքն իրեն հրավիրել էր մեր ուղևորությանը և գրեթե ամբողջ ժամանակ լուսանկարներ էր անում սոցիալական ցանցերի համար։
— Մի փոքր այն կողմ գնա։
— Նորից նկարիր։
— Դեմքս սարսափելի է երևում։
— Նորա՛, մի փոքր հետ կանգնիր։
Նորան անտեսում էր նրան։
Գոնե այս անգամ նա շարունակում էր ժպտալ։
Տուն վերադառնալուց մի քանի օր անց բոլորին հրավիրեցի ընթրիքի։
Նորան աստիճաններով իջավ դեղին, անթև զգեստով։
Նրան տարիներ շարունակ այդքան ինքնավստահ չէի տեսել։
Այդ պահին Վանեսան հանեց հեռախոսը։
— Արձակուրդի լուսանկարներից ոչ մեկը չեմ կարող հրապարակել,— դժգոհեց նա։
Բացեց լուսանկարներից մեկն ու մեծացրեց Նորայի պատկերը։
— Նայե՛ք սրան։
Սենյակում լռություն տիրեց։
Վանեսան մատնացույց արեց աղջկաս մաշկը։
— Այս խալերը գրեթե բոլոր լուսանկարներում երևում են։ Մարդիկ մեծացնելու են նկարը և հարցնելու՝ ի՞նչ է պատահել նրան։
Նորան քարացավ։
Ես անհավատությամբ նայեցի քրոջս։
Բայց Վանեսան շարունակեց։
— Եթե գիտես, որ մաշկդ այսպիսի տեսք ունի, ինչո՞ւ ես այդքան բաց հագուստ հագնում։ Կարող էիր ծածկվել։ Հիմա ընտանեկան լուսանկարների կեսը փչացած տեսք ունի։
Նորայի աչքերն անմիջապես լցվեցին արցունքներով։
— Վանեսա՛, բավական է,— գոռացի ես։
Բայց նա աչքերը պտտեցրեց։
— Օ՜, մի՛ երես տուր նրան։ Աշխարհը դաժան է։ Ավելի լավ է ճշմարտությունը սեփական ընտանիքից լսի։
Հետո ուղիղ նայեց Նորային։
— Ոչ ոք չի ուզում դա տեսնել Instagram-ում։
Աղջկաս բերանից հեկեկոց դուրս թռավ։
Հենց այդ պահին իմ 10-ամյա որդին՝ Նոյը, լուռ ոտքի կանգնեց։
Ամբողջ երեկո նա լուռ էր և ձեռքում ամուր պահում էր փոքրիկ տեսախցիկը, որը մեր ամբողջ արձակուրդի ընթացքում ամենուր իր հետ էր տանում։
Նա տեսախցիկը դրեց սեղանին։
Հետո ուղիղ նայեց Վանեսայի աչքերին։
Ձայնը հանգիստ էր։
Գրեթե անհանգստացնող աստիճանի հանգիստ։
— Կարծում եմ՝ պետք է դադարես Նորայի լուսանկարների մասին խոսել… մինչև բոլորին ցույց կտամ այն լուսանկարը, որը քեզնից արեցի, երբ կարծում էիր, որ ոչ ոք քեզ չի նայում։
Վանեսայի դեմքն ամբողջությամբ սպիտակեց։
Նրա աթոռը բարձր ձայնով քերվեց հատակին։
Եվ հենց Նոյը ձեռքը մեկնեց տեսախցիկին, քույրս հանկարծ վերցրեց պայուսակն ու վազեց դեպի դուռը։
Իմ դուստրը՝ Նորան, ծնվել էր մեծ ու աչքի ընկնող ծննդյան խալերով, որոնք ծածկում էին նրա ձեռքերի, ուսերի, մեջքի ու ոտքերի որոշ հատվածներ։
Փոքր ժամանակ նա դրանք իր «ներկն» էր անվանում։
Հետո սկսեց դպրոց գնալ։
Մյուս երեխաները դրանց համար շատ ավելի դաժան անուններ հորինեցին։
Տասնվեց տարեկանում Նորան արդեն կատարելապես տիրապետում էր աննկատ դառնալու արվեստին։
Երկարաթև հագուստ՝ հուլիսին։
Ջինսեր՝ լողավազանի մոտ։
Ընտանեկան լուսանկարներում ուրիշների հետևում կանգնել։
Ձևացնել, թե մրսում է, երբ բոլորը գիտեին, որ իրականում պարզապես սարսափում է մարդկանց հայացքներից։
Այդ պատճառով, երբ այդ ամառ մեկնեցինք Ֆլորիդա, և Նորան լողափ դուրս եկավ դեղին երկկտոր լողազգեստով, քիչ էր մնում արտասվեի։
Նա կանգնած էր կողքիս՝ ամուր բռնած իր լողափնյա փաթաթոցը։
— Մա՞մ։
— Այո՞։
— Մարդիկ ինձ նայո՞ւմ են։
Կարող էի ստել։
Փոխարենը սեղմեցի նրա ձեռքը։
— Հավանաբար ոմանք նայում են։
Ժպիտն անհետացավ նրա դեմքից։
— Բայց այն, որ քեզ նայում են, չի նշանակում, որ նրանք իրավունք ունեն որոշելու՝ դու գեղեցիկ ես, թե ոչ։
Նորան նայեց օվկիանոսին։
Հետո դանդաղ բաց թողեց փաթաթոցը, և այն ընկավ ավազին։
— Հոգնել եմ թաքնվելուց։
Տասը տարեկան որդիս՝ Նոյը, անմիջապես բարձրացրեց փոքրիկ թվային տեսախցիկը, որը ծննդյան օրն էր նվեր ստացել։
— Չշարժվե՛ս։
Նորան ծիծաղեց։
— Ոչ մի լուսանկար։
— Արդեն ուշ է։
Նորան նրա հետևից վազեց դեպի ջուրը։
Տարիներ անց առաջին անգամ աղջիկս չէր մտածում, թե ինչպես ծածկի մարմինը։
Նա պարզապես զվարճանում էր։
Հետո եկավ քույրս՝ Վանեսան։
Վանեսան սոցիալական ցանցերին վերաբերվում էր այնպես, կարծես դրանք իր երկրորդ աշխատանքն էին։
Յուրաքանչյուր ուտեստ պետք է լուսանկարվեր։
Յուրաքանչյուր մայրամուտի համար տասը փորձ էր անհրաժեշտ։
Յուրաքանչյուր ընտանեկան պահ վերադասավորվում էր այնքան, մինչև կատարյալ տեսք ստանար։
Սկզբում ուշադրություն չէի դարձնում։
Հետո սկսեցի մի բան նկատել։
— Նորա՛, կանգնիր Լիլիի հետևում։
— Նորա՛, մի փոքր ավելի ձախ գնա։
— Գուցե այս լուսանկարի համար փաթաթոցդ չհանես։
Մի անգամ Վանեսան լուսանկարեց բոլոր զարմիկներին՝ ծովափնյա զբոսավայրի մոտ։
Երբ հետո ցույց տվեց պատրաստի լուսանկարը, Նորան հազիվ էր երևում նկարի եզրին։
— Դու նրան կտրել ես լուսանկարից։
Վանեսան ուսերը թոթվեց։
— Կոմպոզիցիան այդպես ավելի լավ էր։
— Կոմպոզիցիա՞ն։
— Օդրի՛, մի՛ սկսիր։
Պետք է հենց այդ պահին սկսեի։
Փոխարենը համոզեցի ինձ, որ հետո Վանեսայի հետ առանձին կխոսեմ։
Դա իմ սխալն էր։
Տուն վերադառնալուց երեք օր անց ծնողներիս, Վանեսային և նրա դստերը՝ Լիլիին, հրավիրեցի ընթրիքի։
Նորան ներքև իջավ դեղին, անթև զգեստով։
Նրան տեսնելուն պես կանգ առա։
— Շատ գեղեցիկ ես։
Նա նյարդայնացած դիպավ բաց ուսերից մեկին։
— Չափից շատ բա՞ց է։
— Բոլորովին։
Նա ժպտաց։
Հետո ներս մտավ Վանեսան։
Նրա հայացքն անմիջապես ուղղվեց Նորայի ձեռքերին։
Ոչինչ չասաց։
Մոտ մեկ ժամ ընթրիքն անցավ խաղաղ։
Հետո Վանեսան հանեց հեռախոսը։
— Փորձում եմ ընտրել արձակուրդի լուսանկարները, որ հրապարակեմ,— ասաց նա՝ ցուցադրաբար հոգոց հանելով,— բայց, անկեղծ ասած, դրանց կեսը չեմ կարող օգտագործել։
Ոչ ոք չպատասխանեց։
Վանեսան հեռախոսը սահեցրեց սեղանի վրայով։
Էկրանին լողափում արված լուսանկար էր։
Նորան գրեթե կենտրոնում էր՝ ժպտացող, իսկ նրա ծննդյան խալերն ամբողջությամբ տեսանելի էին։
Վանեսան մեծացրեց պատկերը։
— Նայե՛ք։
Ստամոքսս կծկվեց։
— Վանեսա՛։
— Այս խալերը գրեթե բոլոր լուսանկարներում երևում են։
Նորան մի պահ նույնիսկ դադարեց շնչել։
Վանեսան շարունակեց։
— Մարդիկ մեծացնելու են նկարը ու մտածելու՝ ի՞նչ է պատահել նրան։
— Հեռախոսդ մի կողմ դիր։
— Ես պարզապես իրատես եմ։
— Դու դաժան ես։
Վանեսան նայեց Նորային։
— Եթե գիտես, որ մաշկդ այսպիսի տեսք ունի, ինչո՞ւ ես այդքան բաց հագուստ հագնում։ Կարող էիր ծածկվել։ Հիմա ընտանեկան լուսանկարների կեսը փչացած է թվում։
Նորայի աչքերն անմիջապես լցվեցին արցունքներով։
— Վանեսա՛, բավական է։
— Օ՜, խնդրում եմ։ Աշխարհը դաժան է։ Ավելի լավ է ճշմարտությունը սեփական ընտանիքից լսի։
Հետո նա ասաց այն նախադասությունը, որը ես երբեք չեմ ների նրան։
— Ոչ ոք չի ուզում դա տեսնել Instagram-ում։
Նորան ձեռքով փակեց բերանը։
Հեկեկոց պոկվեց նրա շուրթերից։
Հայրս ձեռքով հարվածեց սեղանին։
— Բավական է։
Բայց մինչ որևէ մեկը կհասցներ ուրիշ բան ասել, Նոյը լուռ ոտքի կանգնեց։
Նա անսովոր լուռ էր ամբողջ երեկո։
Տեսախցիկը դրված էր նրա ափսեի կողքին։
Նոյը վերցրեց այն ու դրեց սեղանի կենտրոնում։
Հետո ուղիղ նայեց Վանեսային։
— Կարծում եմ՝ պետք է դադարես Նորայի լուսանկարների մասին խոսել…
Վանեսան խոժոռվեց։
— …մինչև բոլորին ցույց կտամ այն լուսանկարը, որը քեզնից արեցի, երբ կարծում էիր, որ ոչ ոք քեզ չի նայում։
Վանեսայի դեմքից գույնը գնաց։
Նա աթոռը հետ քաշեց։
— Ինչի՞ մասին ես խոսում։
Նոյը ձեռքը մեկնեց տեսախցիկին։
Վանեսան վերցրեց պայուսակը։
— Մենք գնում ենք։
Լիլին նայեց մորը։
— Ինչո՞ւ։
— Հիմա՛, Լիլի։
Կանգնեցի Վանեսայի ու դռան միջև։
— Ո՛չ։
Նրա աչքերը զայրույթից փայլեցին։
— Ճանապարհիցս հեռացի՛ր։
— Նո՛յ,— ցածրաձայն ասացի,— ցույց տուր ինձ։
Նրա փոքրիկ մատները շարժվեցին տեսախցիկի էկրանի վրայով։
Հետո այն շրջեց դեպի ինձ։
Լուսանկարն արվել էր Ֆլորիդայում մեր երկրորդ երեկոյան։
Վանեսան մենակ նստած էր հյուրանոցի բացօթյա սեղաններից մեկի մոտ։
Սկզբում ոչինչ չհասկացա։
Հետո Նոյը մեծացրեց լուսանկարը։
Նրա տեսախցիկը հստակ ֆիքսել էր Վանեսայի հեռախոսի էկրանը։
Նա բացել էր փակ խմբային չաթ։
Այնտեղ Նորայի՝ լողափում արված լուսանկարն էր։
Դրա տակ Վանեսայի գրած հաղորդագրությունը.
«Սրա պատճառով այլևս ոչ մի նորմալ ընտանեկան լուսանկար չեմ կարողանում ստանալ։ Օդրին թույլ է տալիս, որ նա այդպես շրջի, կարծես բոլորը ցանկանում են դրան նայել»։
Դրա տակ ծիծաղող էմոջիներ էին։
Եվ ևս մեկ հաղորդագրություն.
«Մի անհանգստացեք։ Մինչ որևէ բան հրապարակելը, նրան կջնջեմ լուսանկարից»։
Սիրտս խառնվեց։
Նորան շշնջաց.
— Իմ լուսանկարներն ուրիշ մարդկանց ուղարկե՞լ ես։
Վանեսան բացեց բերանը։
Բայց ոչ մի բառ չկարողացավ ասել։
Նոյը բացեց հաջորդ լուսանկարը։
Կրկին Վանեսան էր։
Այս անգամ նա խմբագրում էր ընտանեկան լուսանկարը։
Բնօրինակում Նորան կանգնած էր իմ կողքին։
Վանեսայի տարբերակում աղջիկս անհետացել էր։
— Բավակա՛ն է,— կտրուկ ասաց Վանեսան։
Նոյը ցնցվեց։
Կանգնեցի նրա առաջ։
— Որդուս վրա ձայնդ չբարձրացնես։
— Դա ընդամենը կատակ էր։
Նորան անթարթ նայում էր մորաքրոջը։
— Կատա՞կ։
Ձայնը դողում էր։
— Դու իմ մարմնի լուսանկարներն ուղարկել ես ուրիշներին, որպեսզի նրանք ինձ վրա ծիծաղե՞ն։
— Նորա՛, դու աղավաղում ես ամեն ինչ։
— Ո՛չ։
Այդ երեկո առաջին անգամ աղջիկս ամբողջ հասակով ուղղվեց։
Ուսերը բաց։
Ծննդյան խալերը՝ տեսանելի։
Առանց թաքնվելու փորձի։
— Դու ես ամեն ինչ անընդհատ աղավաղում։
Վանեսան թարթեց աչքերը։
Նորան մատնացույց արեց տեսախցիկը։
— Դու փոխում էիր լուսանկարները, որպեսզի ես դրանցում չլինեմ։ Ինձ ուրիշների հետևում էիր կանգնեցնում։ Ասում էիր, որ ծածկվեմ։
Նրա ձայնը կոտրվեց։
— Իսկ ես տարիներ շարունակ մտածում էի, որ գուցե իրականում բոլորն են գաղտնի ուզում նույն բանը։
Սենյակը լռեց։
Հետո Լիլին խոսեց։
— Ես՝ ոչ։
Վանեսան կտրուկ շրջվեց դեպի նա։
— Լիլի՛։
— Ես երբեք չեմ ցանկացել, որ Նորային կտրեն լուսանկարներից։
Նա շրջանցեց սեղանն ու կանգնեց զարմուհու կողքին։
— Երբ փոքր էինք, միշտ մտածում էի, որ նրա ծննդյան խալերը գեղեցիկ են։
Նորան սկսեց արտասվել։
Բայց դրանք ամոթի այն արցունքները չէին, որոնք Վանեսան էր առաջացրել։
Դրանք ուրիշ արցունքներ էին։
Մայրս ոտքի կանգնեց ու գրկեց երկու աղջիկներին։
Ես նայեցի քրոջս։
— Գնա՛։
Վանեսան անթարթ նայեց ինձ։
— Սեփական քրոջդ տնից դո՞ւրս ես անում։
— Ո՛չ։ Ես պաշտպանում եմ իմ դստերը։
— Մի քանի լուսանկարի համա՞ր։
— Տարիներ շարունակ երեխային սովորեցնելու համար, որ նա պետք է անհետանա, որպեսզի դու քեզ հարմարավետ զգաս։
Վանեսան նայեց սեղանի շուրջ՝ սպասելով, որ ինչ-որ մեկը կպաշտպանի իրեն։
Ոչ ոք չարեց դա։
Նա վերցրեց պայուսակը։
Դռան մոտ շրջվեց դեպի Նորան։
— Մի օր կհասկանաս, որ աշխարհը չի պատրաստվում պաշտպանել քո զգացմունքները։
Նորան սրբեց արցունքները։
Հետո իմ տասնվեցամյա աղջիկն ասաց մի բան, որը երբեք չեմ մոռանա։
— Գուցե և ոչ։
Նա նայեց Նոյին։
— Բայց գոնե այսուհետ ընտանիքս կպաշտպանի։
Վանեսան հեռացավ։
Այդ գիշեր ավելի ուշ Նոյը տպեց իր տեսախցիկով արված լուսանկարներից մեկը։
Դա լողափում արած նրա առաջին լուսանկարն էր։
Նորան դեղին լողազգեստով վազում էր դեպի օվկիանոս՝ այնքան ուժգին ծիծաղելով, որ գլուխը հետ էր գցել։
Նրա ծննդյան խալերը երևում էին։
Բայց երևում էր նաև նրա երջանկությունը։
Նոյը լուսանկարը մեկնեց նրան։
— Ուզո՞ւմ ես ջնջեմ։
Նորան երկար նայեց լուսանկարին։
Հետո գլուխը շարժեց։
— Ո՛չ։
Արցունքների միջից ժպտաց։
— Եվս մեկը տպիր։
— Ինչո՞ւ։
Նորան նայեց ինձ։
— Որովհետև այս անգամ ուզում եմ՝ մայրիկը շրջանակի մեջ դնի այն։
Եվ ես այդպես էլ արեցի։
Առանց կտրելու։
Առանց խմբագրելու։
Առանց նրան թաքցնելու։
Ամբողջական լուսանկարը։
Որովհետև աղջիկս երբեք չէր փչացրել որևէ ընտանեկան լուսանկար։
Միակ տգեղ բանը այն մարդն էր, որը փորձել էր նրան ջնջել այդ լուսանկարից։
