63 տարեկանում կարճ կարմիր զգեստ հագա ու գնացի որդուս տուն։ Նա բոլորի ներկայությամբ ծիծաղեց. «Մա՛մ, այդ տարիքում ո՞ւմ ես ուզում տպավորել»։ Բայց երբ ասացի, թե ում եմ պատրաստվում հանդիպել, որդիս գունատվեց։ Իսկ մի քանի ժամ անց նա տեսավ մի լուսանկար, որը փոխեց մեր ընտանիքի ամբողջ պատմությունը…
Վաթսուներեք տարեկան էի, երբ առաջին անգամ երկար տարիներից հետո որոշեցի հագնել ծնկներից մի փոքր վեր հասնող կարմիր զգեստ։
Հարսս՝ Նարեն, այդ օրը ընտանեկան փոքրիկ հավաքույթ էր կազմակերպել։ Որդիս՝ Արսենը, նոր բնակարան էր տեղափոխվել, և բոլորին հրավիրել էին տունը տեսնելու։
Երկու շաբաթ առաջ դերձակուհու մոտ պատվիրել էի զգեստը։ Երբ պատրաստ եղավ, կանգնեցի հայելու առաջ ու երկար նայեցի ինձ։
Մազերս արդեն սպիտակել էին, դեմքիս կնճիռներ կային, բայց հայելու միջից ինձ նայող կինը, չգիտես ինչու, հիշեցնում էր քսաներեքամյա Մարիամին։
Այդ օրը զգեստը հագա, մի փոքր շրթներկ քսեցի և գնացի որդուս տուն։
Դուռը բացեց Արսենը։
Նա ինձ ոտքից գլուխ նայեց ու ծիծաղեց։
— Մա՛մ, այս ի՞նչ ես հագել։
— Զգեստ է, տղա՛ս։
— Տեսնում եմ։ Բայց դու հո երիտասարդ աղջիկ չե՞ս։ Այդքան կարճ զգեստն ինչի՞դ է պետք։
Հյուրասենյակից լսվեց քրոջս ամուսնու ծիծաղը։
Հարսս անհարմար ժպտաց։
— Արսե՛ն, թող մայրիկդ ինչ ուզում է հագնի։
Բայց որդիս չհանգստացավ։
— Չէ, լուրջ եմ հարցնում։ Մա՛մ, ո՞ւմ ես ուզում տպավորել։
Նայեցի նրան։
— Մի մարդու, որին քառասուն տարի չեմ տեսել։
Արսենը դադարեց ծիծաղել։
— Ո՞ւմ։
— Այսօր երեկոյան հանդիպելու եմ նրան։
— Իսկ ինչո՞ւ հենց այս զգեստով։
Մի պահ լռեցի։
— Որովհետև նա ինձ միայն այս զգեստով է տեսել։ Եվ ես ուզում եմ, որ այսօր ճանաչի ինձ։
Որդիս տարօրինակ հայացքով նայեց։
— Մա՛մ, դու ի՞նչ ես խոսում։ Ո՞վ է այդ մարդը։
Պայուսակիս մեջ մի փոքրիկ ծրար կար։
Ձեռքս տարա այնտեղ, բայց դեռ չհանեցի։
— Արսե՛ն, քո ծնվելուց շատ առաջ իմ կյանքում մի բան է տեղի ունեցել, որի մասին նույնիսկ հայրդ չգիտեր։
Նա միանգամից լրջացավ։
— Ի՞նչ բան։
— Մի մարդ կա, որի մասին ես քառասուն տարի ոչ մեկին չեմ պատմել։
— Մա՛մ, ինձ վախեցնում ես։
Նրա աչքերին նայեցի։
— Այսօր առաջին անգամ այդ մարդուն հանդիպելու եմ։ Բայց ամենից շատ վախենում եմ, որ երբ իմանաս՝ ով է, դու էլ ինձ այլևս առաջվա պես չես նայի։
Շարունակությունը՝ առաջին մեկնաբանությունում 👇
Արսենը խնդրեց, որ դուրս գանք պատշգամբ։
— Մա՛մ, խնդրում եմ, նորմալ բացատրիր։ Դու ինչ-որ մեկի հետ գաղտնի հանդիպո՞ւմ ես։
Գլուխս տարուբերեցի։
— Այո՛։ Բայց ոչ այնպես, ինչպես դու ես մտածում։
Պայուսակիցս հանեցի ծրարը։
Ներսում հին լուսանկարի պատճեն կար։
Լուսանկարում երիտասարդ կին էր՝ կարճ կարմիր զգեստով։ Գրկին նորածին երեխա էր, իսկ դեմքին այնպիսի արտահայտություն կար, որին այսօր էլ դժվարությամբ էի նայում։
Արսենը վերցրեց լուսանկարը։
— Սա դո՞ւ ես։
— Այո՛։ Քառասուն տարի առաջ։
— Իսկ երեխան ո՞վ է։
Չկարողացա անմիջապես պատասխանել։
Քսաներեք տարեկանիցս մինչև այդ օրը սրտիս ամենախորքում պահած բառերն այնքան ծանր էին, որ հազիվ արտաբերեցի։
— Քո ավագ քույրը։
Արսենը քարացավ։
Մի քանի վայրկյան նայում էր լուսանկարին, հետո՝ ինձ։
— Իմ ի՞նչը։
— Քույրը, Արսե՛ն։
— Բայց ես քույր չունեմ։
— Ունես։
Նա մի քայլ հետ գնաց։
— Մա՛մ, դու ինձ հետ կատա՞կ ես անում։
— Կուզենայի, որ կատակ լիներ։
Արսենը նստեց աթոռին։
— Նա ո՞ւր է։
— Այսօր երեկոյան պիտի հանդիպենք։
— Իսկ այս ամբողջ տարիների ընթացքո՞ւմ որտեղ էր։
Աչքերս լցվեցին արցունքով։
— Ուրիշ ընտանիքում էր մեծանում։
Քառասուն տարի առաջ ես քսաներեք տարեկան էի։
Ապրում էի փոքրիկ վարձակալած սենյակում և աշխատում կարի արտադրամասում։
Այդ ժամանակ սիրահարված էի մի երիտասարդի, որը խոստացել էր ամուսնանալ ինձ հետ։
Երբ իմացավ, որ երեխայի եմ սպասում, սկզբում ասաց, թե ամեն ինչ լավ կլինի։
Հետո սկսեց ավելի հազվադեպ գալ։
Մի օր էլ ընդհանրապես անհետացավ։
Նրա հեռանալու մասին շատ չէի մտածում։ Ամենից շատ վախենում էի ծնողներիս արձագանքից։
Այն ժամանակ մեր ընտանիքում չամուսնացած աղջկա հղիությունը մի բան էր, որի մասին նույնիսկ բարձրաձայն խոսելն էր դժվար։
Հայրս ասաց, որ իր տուն չեմ կարող վերադառնալ երեխայի հետ։
Մայրս լաց եղավ, բայց չհամարձակվեց հակաճառել։
Ես մնացի մենակ։
Արտադրամասի ընկերուհիներից մեկը ժամանակավորապես ինձ իր տանը տեղ տվեց։
Նրա օգնությամբ ծննդաբերեցի։
Աղջիկ ծնվեց։
Փոքրիկ, մուգ մազերով, մեծ աչքերով։
Նրան անվանեցի Արևիկ։
Ամբողջ գիշեր նստած նայում էի երեխայիս ու մտածում՝ ինչպես պիտի պահեմ նրան։
Աշխատանքից արձակուրդս կարճ էր, խնայողություններ չունեի, իսկ վերադառնալու տուն՝ նույնպես։
Այդ օրերին ինձ ներկայացրին մի ամուսնական զույգի, որը երկար տարիներ երեխա չէր ունենում և ցանկանում էր որդեգրել։
Սկզբում հրաժարվեցի։
Ասացի, որ ոչ ոքի չեմ տալու աղջկաս։
Բայց օրերն անցնում էին, իսկ ես լուծում չէի գտնում։
Հիշում եմ՝ մի գիշեր Արևիկս ամբողջ գիշեր լաց էր լինում։ Ես նստած էի անկողնու եզրին ու նրա հետ միասին արտասվում էի։
Ինքս ինձ հարցնում էի՝ արդյոք կկարողանա՞մ նրան տալ այնպիսի կյանք, ինչպիսին նա արժանի է ունենալու։
Վերջապես համաձայնեցի որդեգրմանը։
Այսօր էլ չեմ փորձում ինձ արդարացնել՝ ասելով, թե ուրիշ ելք չունեի։
Գուցե ուրիշ ելք կար։
Գուցե ավելի համառ լինեի, օգնություն խնդրեի, աշխատանքս փոխեի։
Բայց այն ժամանակ ես երիտասարդ, վախեցած կին էի, որը համոզված էր, թե իր երեխային լավ ապագա ապահովելու միակ ճանապարհը նրան ուրիշ ընտանիքի հանձնելն է։
Եվ ես այդ որոշումը կայացրի։
Այն օրը, երբ պիտի հանդիպեի ապագա որդեգրող ծնողներին, հագա իմ սիրելի կարմիր զգեստը։
Այն իմ ամենագեղեցիկ հագուստն էր։
Ընկերուհիս կարել էր ծննդյանս օրվա համար։
Մինչ դուրս գալը նա ասաց.
— Մարիա՛մ, գոնե լուսանկարվիր երեխայիդ հետ։ Թող մի հիշատակ ունենաք։
Ես գրկեցի Արևիկին։
Նա քնած էր։
Իսկ ընկերուհիս լուսանկարեց մեզ։
Հենց այդ լուսանկարն էր, որը հիմա Արսենը ձեռքում պահում էր։
Երբ երեխային հանձնեցի նրա նոր ծնողներին, խնդրեցի, որ լուսանկարի մեկ օրինակը տանեն իրենց հետ։
— Երբ մեծանա, եթե ցանկանաք, ցույց տվեք,— ասացի։
Երեխային որդեգրած կինը՝ Սեդան, բռնեց ձեռքս։
— Խոստանում եմ, որ նա կիմանա, թե որտեղից է եկել։
Այդ օրը վերադարձա դատարկ սենյակ։
Կարմիր զգեստը հանեցի, ծալեցի ու դրեցի պահարանի ամենաներքևի դարակը։
Այլևս երբեք չհագա։
Մի քանի տարի անց ծանոթացա Արսենի հորը։
Մենք ամուսնացանք։
Ծնվեց Արսենը։
Ես նրան սիրում էի ամբողջ սրտով։
Բայց երբեմն, հատկապես նրա ծննդյան օրերին, մտածում էի մեկ ուրիշ երեխայի մասին։
Արևիկը հիմա քանի՞ տարեկան է։
Արդյոք դպրոց գնո՞ւմ է։
Սիրո՞ւմ է երգել։
Երբ հիվանդանում է, ո՞վ է նստում նրա մահճակալի մոտ։
Տարիների ընթացքում այդ հարցերն ինձանից ոչ մի օր չհեռացան։
Բայց երբեք չհամարձակվեցի գնալ ու փնտրել նրան։
Վախենում էի խանգարել այն կյանքը, որն արդեն ուներ։
Վախենում էի նաև լսել մի հարց, որի պատասխանը չունեի։
«Ինչո՞ւ ինձ տվեցիր ուրիշներին»։
— Եվ այս ամենը հայրիկն էլ չգիտե՞ր,— հարցրեց Արսենը։
— Ո՛չ։
Նա երկար լռեց։
Հայրը վեց տարի առաջ էր մահացել։
— Ինչո՞ւ նրան չասացիր։
— Որովհետև ամեն անցնող տարվա հետ խոստովանելը ավելի դժվար էր դառնում։
— Իսկ ինձ ինչո՞ւ չասացիր։
Աչքերս իջեցրի։
— Նույն պատճառով։
Արսենը ոտքի կանգնեց։
— Մա՛մ, ես երեսունչորս տարեկան եմ։ Այս ամբողջ ժամանակ քույր եմ ունեցել, իսկ դու ինձ ոչինչ չես ասել։
— Գիտեմ։
— Գուցե նա ինձ ճանաչելու ցանկություն ունենար։ Գուցե ես էլ ցանկանայի ճանաչել նրան։
Որդուս խոսքերը խոցեցին ինձ։
Երբևէ չէի մտածել, որ այդ գաղտնիքը միայն իմն ու Արևիկինը չէ։
Ես Արսենից էլ էի ինչ-որ բան խլել։
Նրա քրոջը ճանաչելու հնարավորությունը։
— Դու իրավունք ունես ինձնից բարկանալու,— ասացի։
Նա երկար նայեց ինձ։
Հետո հարցրեց.
— Իսկ հիմա ինչպե՞ս ես գտել նրան։
— Ես չեմ գտել։ Նա է ինձ գտել։
Երեք շաբաթ առաջ նամակ էի ստացել։
Սովորական ծրար էր։
Ներսում լուսանկար կար՝ ես ու փոքրիկ Արևիկը։
Հետևում գրված էր.
«Բարև, Մարիամ։ Ես Արևիկն եմ։ Չգիտեմ՝ կհիշե՞ս ինձ, բայց ես քո մասին շատ եմ մտածել։ Եթե համաձայն ես, կուզենայի հանդիպել»։
Այդ նամակը կարդալիս ստիպված նստեցի հատակին։
Անընդհատ կրկնում էի աղջկաս անունը։
Արևիկ։
Արևիկ։
Իմ փոքրիկ աղջիկը։
Նամակում հեռախոսահամար կար։
Երկու օր չհամարձակվեցի զանգահարել։
Երրորդ օրը հավաքեցի համարը։
— Ալո՞։
— Արևի՞կ…
Երկար լռություն տիրեց։
Հետո լսեցի.
— Մարիա՞մ։
Արցունքներս հոսեցին։
— Ես եմ, աղջի՛կս։
Այդ բառից հետո երկուսս էլ երկար ժամանակ չէինք կարողանում խոսել։
Արևիկը պատմեց, որ իրեն որդեգրած ծնողները սիրով են մեծացրել։
Մայրը մի քանի տարի առաջ էր մահացել, իսկ հայրը դեռ կենդանի էր։
Երբ չափահաս էր դարձել, ծնողները պատմել էին որդեգրման մասին և ցույց տվել լուսանկարը։
— Ես քեզ միշտ այդպես եմ պատկերացրել,— ասաց նա։ — Կարմիր զգեստով։
— Իսկ ինչո՞ւ միայն հիմա որոշեցիր գտնել ինձ։
— Որովհետև մինչև հիմա չգիտեի՝ պատրա՞ստ եմ լսելու քո պատմությունը։
Նա չէր մեղադրում ինձ։
Բայց չէր էլ շտապում ներել։
Պարզապես ուզում էր հանդիպել։
Եվ դա ինձ համար արդեն շատ բան էր։
Երբ պայմանավորվեցինք հանդիպման օրը, նորից նայեցի հին լուսանկարին։
Հենց այդ պահին որոշեցի նույնպիսի զգեստ կարել տալ։
Ոչ թե երիտասարդ երևալու համար։
Ոչ էլ ինչ-որ մեկին տպավորելու։
Պարզապես ուզում էի, որ քառասուն տարի առաջ լուսանկարում մնացած երիտասարդ կինը վերջապես հանդիպի իր արդեն մեծացած աղջկան։
— Ես քեզ կտանեմ,— ասաց Արսենը։
Զարմացած նայեցի։
— Ո՞ւր։
— Հանդիպմանդ։
— Արսե՛ն, դու պարտավոր չես։
— Գիտեմ։
Նա վերցրեց լուսանկարը և կրկին նայեց։
— Բայց ես էլ եմ ուզում ճանաչել քրոջս։ Եթե ինքն էլ ցանկանա։
Մի պահ տատանվեց։
Հետո ավելացրեց.
— Իսկ զգեստիդ համար ներողություն եմ խնդրում։
Ժպտացի արցունքների միջից։
— Կարևոր չէ։
— Կարևոր է, մա՛մ։ Ես չգիտեի՝ ինչ է նշանակում քեզ համար։
Ժամը վեցին մոտ հասանք փոքրիկ սրճարան։
Արսենն ինձ ճանապարհեց մինչև մուտքը։
— Ես դրսում կլինեմ։ Եթե ցանկանաս, կզանգես։
Գլխով արեցի։
Ձեռքերս դողում էին։
Ներս մտա։
Սրճարանի պատուհանի մոտ մի կին էր նստած։
Մոտ քառասուն տարեկան կլիներ։
Մուգ մազերով, գեղեցիկ, մի փոքր հոգնած դեմքով։
Նրա դիմաց սուրճի բաժակ կար, որին նույնիսկ չէր դիպել։
Երբ մոտեցա, նա բարձրացրեց հայացքը։
Մի քանի վայրկյան նայում էինք իրար։
Հետո նրա աչքերն իջան զգեստիս։
Նա դանդաղ ոտքի կանգնեց։
— Մարիա՞մ…
Նրա ձայնը դողաց։
— Արևի՛կ…
Նա մի փոքր քայլ արեց դեպի ինձ, հետո կանգ առավ։
Հասկացա, որ չգիտի՝ իրավունք ունի՞ ինձ գրկելու։
Ես էլ չգիտեի՝ արդյոք կարող եմ գրկել նրան։
Չէի ուզում մեկ հանդիպման մեջ տեղավորել քառասուն տարվա բացակայությունը։
Բայց երբ տեսա նրա աչքերից հոսող արցունքները, ձեռքերս ակամա մեկնեցի։
Արևիկը մոտեցավ։
Մենք գրկախառնվեցինք։
Այդ պահին ինձ թվաց, թե նորից այն քսաներեքամյա աղջիկն եմ, որը ծննդատան մոտ վերջին անգամ երեխային սեղմել էր կրծքին։
Բայց հիմա գրկիս մեջ մեծ կին էր։
Իմ դուստրը։
Եվ ես առաջին անգամ կարող էի նրան ասել այն, ինչ չորս տասնամյակ լուռ պահել էի։
— Ների՛ր ինձ, աղջի՛կս։
Արևիկը գլուխը դրեց ուսիս։
— Ես դեռ շատ հարցեր ունեմ։
— Գիտեմ։
— Ու գուցե որոշ բաներ դժվար լինի լսել։
— Պատրաստ եմ։
Նա մի փոքր հեռացավ։
— Բայց ուրախ եմ, որ եկար։
Երկար խոսեցինք։
Արևիկը պատմեց իր մանկությունից, դպրոցական տարիներից, աշխատանքից։
Պարզվեց՝ երաժշտության ուսուցչուհի է։
Ամուսնացած է, երկու երեխա ունի։
Ես տատիկ էի դարձել՝ նույնիսկ չիմանալով։
Երբ դա ասաց, աչքերս նորից լցվեցին։
— Ես նրանց լուսանկարները ցույց կտամ,— ասաց նա։ — Բայց կարծում եմ՝ ամեն ինչ պետք է կամաց-կամաց անենք։
— Ինչպես դու կցանկանաս, աղջի՛կս։
Նա ժպտաց։
Հետո պայուսակից հանեց հին լուսանկարը։
Այն նույնը, որն ինձ նամակով ուղարկել էր, բայց արդեն մաշված բնօրինակը։
— Գիտե՞ս, մանկությանս տարիներին հաճախ էի նայում այս նկարին։
Մատով շոյեց կարմիր զգեստի հատվածը։
— Մտածում էի՝ ինչու ես այստեղ այդքան տխուր։
Կոկորդս սեղմվեց։
— Որովհետև գիտեի, որ այդ օրը պիտի բաժանվեմ քեզնից։
Արևիկը երկար նայեց լուսանկարին։
Հետո հարցրեց.
— Իսկ երբևէ ուզե՞լ ես հետ գալ ու գտնել ինձ։
— Շատ անգամ։
— Այդ դեպքում ինչո՞ւ չեկար։
Սա հենց այն հարցն էր, որից ամբողջ կյանքում վախենում էի։
Բայց որոշեցի այս անգամ չթաքնվել։
— Որովհետև վախենում էի, Արևի՛կ։ Սկզբում մտածում էի, որ կխառնեմ քո կյանքը։ Հետո վախենում էի, որ ինձ կմերժես։ Եվ որքան տարիներն անցնում էին, այնքան դժվար էր դառնում։ Դա իմ սխալն էր։
Նա լուռ լսեց։
— Երբ փոքր էի, շատ էի ուզում քեզ տեսնել,— ասաց։ — Հետո մեծացա ու զայրացա։ Հետո արդեն ինքս չգիտեի՝ ինչ եմ զգում։
Ես բռնեցի նրա ձեռքը։
— Դու պարտավոր չես այսօր ինձ ներել։
Նա գլխով արեց։
— Դրա համար էլ եկա։ Ուզում եմ ինքս որոշել՝ ինչպես ենք շարունակելու։
Մոտ մեկ ժամ անց Արևիկը հարցրեց.
— Դու ուրիշ երեխաներ ունե՞ս։
— Որդի ունեմ։ Արսենը։ Երեսունչորս տարեկան է։
Նա մի փոքր ժպտաց։
— Այսինքն՝ փոքր եղբայր ունեմ։
— Այո՛։
— Նա գիտի՞ իմ մասին։
— Այսօր իմացավ։
Արևիկը զարմացավ։
— Այսօ՞ր։
Պատմեցի, թե ինչպես էր Արսենը ծաղրել զգեստս, ինչպես էինք խոսել, և ինչպես էր որոշել ինձ ուղեկցել։
Արևիկը հանկարծ ծիծաղեց։
Առաջին անգամ այդ երեկո։
— Այսինքն՝ նա դրսո՞ւմ է։
— Երևի մեքենայի մեջ սպասում է։
Մի պահ լռեց։
Հետո ասաց.
— Եթե ինքը ցանկանում է, կուզեմ նրան էլ հանդիպել։
Զանգահարեցի Արսենին։
Հինգ րոպե անց նա ներս մտավ։
Երբ տեսավ Արևիկին, կանգ առավ։
Նայում էր նրան այնպես, կարծես փորձում էր գտնել իր դեմքին ծանոթ գծեր։
— Բարև,— ասաց։
Արևիկը ժպտաց։
— Բարև։
Արսենը մոտեցավ։
— Ես Արսենն եմ։
— Գիտեմ։ Ես Արևիկն եմ։
Երկուսն էլ մի պահ անհարմար լռեցին։
Հետո որդիս ժպտաց։
— Չգիտեմ՝ եղբայրները սովորաբար ինչ են ասում իրենց նոր գտած քույրերին։
Արևիկը ծիծաղեց։
— Ես էլ չգիտեմ։
— Գուցե սկսենք սուրճի՞ց։
Եվ այդպես էլ արեցինք։
Երեքով նստեցինք նույն սեղանի շուրջ։
Քառասուն տարի անց առաջին անգամ իմ երկու երեխաներն իրար կողքի էին։
Երբ արդեն պիտի հեռանայինք, Արևիկը խնդրեց մի բան անել։
— Կարելի՞ է միասին լուսանկարվենք։
Իհարկե համաձայնեցի։
Արսենը վերցրեց հեռախոսը։
Մենք կանգնեցինք սրճարանի պատուհանի մոտ։
Արևիկը կողքիս էր։
Նա հանկարծ նայեց զգեստիս ու ասաց.
— Գիտե՞ս, սկզբում մտածեցի՝ ինչ տարօրինակ է, որ հենց այսպես ես հագնվել։
— Իսկ հիմա՞։
Նա ձեռքը դրեց մեջքիս։
— Հիմա հասկանում եմ։ Ուզել ես, որ լուսանկարի աղջիկը վերջապես վերադառնա։
Արցունքներս հոսեցին։
Արսենը լուսանկարեց մեզ։
Հետո Արևիկը խնդրեց ևս մեկը։
Այս անգամ Արսենն էլ կանգնեց մեր կողքին։
Սրճարանի աշխատակցուհին լուսանկարեց երեքիս։
Երբ հեռախոսով նայեցի նկարին, մի պահ չկարողացա խոսել։
Երկու երեխաներս կանգնած էին կողքիս։
Մեկին ես մեծացրել էի։
Մյուսին՝ կորցրել։
Բայց այժմ նրանք առաջին անգամ միասին էին։
Այդ լուսանկարը չէր վերադարձնում անցած քառասուն տարիները։
Չէր ջնջում իմ սխալներն ու աղջկաս ցավը։
Բայց այն իրական էր։
Եվ առաջին անգամ իմ անցյալն այլևս միայն ամոթ ու լռություն չէր։
Մի քանի օր անց Արևիկը զանգահարեց։
Ասաց, որ դեռ ուզում է շատ բան իմանալ իմ մասին։
Հաջորդ կիրակի պայմանավորվեցինք նորից հանդիպել։
Այս անգամ ոչ միայն երկուսով։
Նա ուզում էր ինձ ներկայացնել իր ընտանիքին։
Հեռախոսը վայր դնելուց հետո երկար նստած մնացի պատուհանի մոտ։
Կարմիր զգեստը կախված էր պահարանի դռան վրա։
Քառասուն տարի առաջ այդ զգեստով լուսանկարվել էի այն օրը, երբ կորցնում էի աղջկաս։
Քառասուն տարի անց նույնպիսի զգեստով լուսանկարվել էի այն օրը, երբ նորից գտա նրան։
Եվ երբ երեկոյան Արսենը զանգահարեց ու հարցրեց՝ արդյոք կիրակի նորից հագնելու եմ կարմիր զգեստս, ծիծաղեցի։
— Ինչո՞ւ ես հարցնում։
— Որովհետև հարսդ ասում է՝ քեզ շատ է սազում։ Իսկ ես էլ մտածեցի՝ եթե քրոջս ընտանիքի հետ առաջին անգամ ենք հանդիպելու, գուցե ես էլ գեղեցիկ հագնվեմ։
Ես երկար ժպտում էի։
Հետո որդիս ավելացրեց.
— Մա՛մ, մի բան էլ ասեմ։
— Ասա՛, տղաս։
— Այլևս երբեք չեմ ասի, թե ինչն է քեզ սազում քո տարիքում։
— Ինչո՞ւ։
— Որովհետև այն օրը, երբ դու այդ կարմիր զգեստով մեր տուն եկար, ես կարծում էի՝ ուզում ես երիտասարդ երևալ։
Մի պահ լռեց։
— Իսկ իրականում դու քառասուն տարի անց առաջին անգամ համարձակվել էիր հանդիպել քո անցյալին։
Արցունքներով ժպտացի։
Եվ հասկացա՝ այդ զգեստն ինձ այլևս պետք չէր որևէ մեկին ինչ-որ բան ապացուցելու համար։
Այն պարզապես հիշեցնելու էր, որ նույնիսկ վաթսուներեք տարեկանում կյանքը կարող է քեզ վերադարձնել մի բան, որի վերադարձին վաղուց չէիր հավատում։
