Դստերս անունը ջնջել էին դպրոցական ներկայացման ազդագրից։ Երբ գնացի տնօրենի մոտ բողոքելու, նա ցույց տվեց մի տեսագրություն, որից հետո ամաչեցի սեփական խոսքերիցս…
Տասնվեցամյա դուստրս՝ Էլենը, երեք ամիս պատրաստվում էր դպրոցական ներկայացմանը։
Ամեն երեկո դասերից հետո մնում էր դպրոցում։ Տուն էր գալիս հոգնած, երբեմն՝ մատներին սոսնձի հետքերով, երբեմն էլ՝ հագուստին ներկի բծերով։
Ես մտածում էի՝ բեմական հագուստներն են պատրաստում։
Երբ հարցնում էի, թե ինչ դեր է խաղալու, միշտ նույն պատասխանն էր տալիս.
— Մամ, դեռ վերջնական որոշված չէ։
Ինձ դա մի քիչ տարօրինակ էր թվում։
Էլենը փոքրուց սիրում էր բեմը։ Նախորդ տարիներին գլխավոր դերերից մեկն էր խաղում, իսկ այս անգամ նույնիսկ չէր ասում, թե ում է մարմնավորելու։
Ներկայացումից երկու օր առաջ դպրոցի էջում հրապարակվեց ազդագիրը։
Սկսեցի կարդալ մասնակիցների անունները։
Առաջին շարքում՝ գլխավոր դերակատարները։
Հետո՝ մյուս աշակերտները։
Վերջում՝ կազմակերպիչներն ու ուսուցիչները։
Էլենի անունը չկար։
Սկզբում մտածեցի՝ վրիպակ է։
Նորից կարդացի։
Չկար։
Զանգեցի աղջկաս։
— Էլե՛ն, քո անունը ինչո՞ւ չկա ազդագրում։
Մի պահ լռեց։
— Մամ, կարևոր չի։
— Ո՞նց կարևոր չի։ Երեք ամիս դպրոցում մնացել ես։
— Խնդրում եմ, մի խառնվի։
Այդ խոսքերն ինձ ավելի բարկացրին։
Մտածեցի՝ գուցե ուսուցչուհին ուրիշ երեխայի է նախապատվություն տվել։
Հաջորդ առավոտ գնացի դպրոց։
Ներկայացման պատասխանատու ուսուցչուհին՝ տիկին Լուսինեն, լսեց ինձ ու հանգիստ ասաց.
— Տիկին Մարինե, Էլենը շատ կարևոր աշխատանք է արել։
— Այդ դեպքում ինչո՞ւ անունը չկա։
— Որովհետև ինքն է խնդրել։
Ես չհավատացի։
— Իմ աղջիկը երեք ամիս աշխատի ու հետո խնդրի՞, որ անունը չգրեք։
Ուսուցչուհին պատասխանեց.
— Կարծում եմ՝ ավելի լավ կլինի իր հետ խոսեք։
Ես պահանջեցի տնօրենի հետ հանդիպում։
Տնօրենը՝ պարոն Արամը, ինձ հրավիրեց իր աշխատասենյակ։
— Հասկանում եմ ձեր դժգոհությունը,— ասաց նա։ — Բայց ուզում եմ նախ մի բան ցույց տալ։
Նա համակարգչով բացեց ներկայացման փորձերից մեկի տեսագրությունը։
Էկրանին դպրոցի փոքրիկ դահլիճն էր։
Երեխաները բեմի վրա էին։
Իսկ դահլիճի խորքում, լույսերի կառավարման վահանակի մոտ, նստած էր Էլենը։
Նա ականջակալներով ինչ-որ բան էր լսում ու ձեռքով նշաններ անում։
Հանկարծ բեմի լուսավորությունն անջատվեց։
Երեխաներից մեկը կանգ առավ։
Ուսուցչուհին շտապեց դեպի վահանակը։
Բայց Էլենը վեր կացավ, մոտեցավ բեմին ու բարձր ասաց.
— Ոչ ոք տեղից չշարժվի։ Ես գիտեմ՝ ինչ է պատահել։
Տնօրենը կանգնեցրեց տեսագրությունը։
— Հիմա ուշադիր լսեք, թե ինչ է ասում ձեր աղջիկը։
Ես մոտեցա էկրանին։
Եվ հենց այդ պահին հասկացա, որ երեք ամիս շարունակ բոլորովին սխալ էի պատկերացրել, թե ինչով է զբաղվում Էլենը։
Շարունակությունը՝ առաջին մեկնաբանությունում 👇
Շարունակություն
Տնօրենը շարունակեց տեսագրությունը։
Էլենը մոտեցավ ուսուցչուհուն ու ասաց.
— Երկրորդ լուսարձակը նորից անջատվեց։ Պետք է փորձը դադարեցնենք, մինչև պատասխանատու մասնագետը ստուգի։
Ուսուցչուհին համաձայնեց։
Երեխաները իջան բեմից։
Մի քանի րոպե անց Էլենը նրանց հավաքեց դահլիճում և առաջարկեց շարունակել փորձը՝ առանց լուսավորության, միայն դերասանական շարժումները կրկնելով։
Ես զարմացած նայում էի։
Իմ աղջիկը ոչ մի դեր չէր խաղում։
Նա ղեկավարում էր փորձի տեխնիկական մասը։
Տնօրենը բացատրեց.
— Սկզբում Էլենը մասնակցում էր դերերի ընտրությանը։ Բայց հետո ասաց, որ ուզում է զբաղվել լուսավորությամբ ու ձայնով։
— Ինչո՞ւ։
— Որովհետև դա իրեն ավելի հետաքրքիր էր։
Պարզվեց՝ Էլենը ամիսներ առաջ սկսել էր սովորել լուսավորության ծրագրերով աշխատել։
Ինքնուրույն ուսումնասիրել էր սարքավորումների հնարավորությունները, ուսուցչի հետ կազմել լուսային անցումների հերթականությունը և օգնել երաժշտական հատվածների կազմակերպմանը։
— Բայց ինչո՞ւ անունը չեք գրել,— կրկնեցի ես։
Տնօրենը բացեց մեկ այլ փաստաթուղթ։
Դա ներկայացման ծրագրի վերջնական տարբերակն էր։
Առանձին բաժնում գրված էր.
«Տեխնիկական և բեմական աշխատանքներ»։
Առաջին անունը Էլենինն էր։
— Սա տպագիր ծրագրի համար է,— բացատրեց տնօրենը։ — Իսկ հրապարակված ազդագրում միայն դերակատարների անուններն էին։ Էլենն էլ խնդրել էր իր անունը չավելացնել դերասանների ցուցակին, որովհետև դերասան չէ։
Ես լուռ մնացի։
Պարզվեց՝ ոչ ոք աղջկաս անունը չէր ջնջել։
Ես պարզապես սխալ ցուցակ էի նայում։
Տուն վերադարձա անհարմար զգացողությամբ։
Երեկոյան Էլենը մտավ խոհանոց։
— Մամ, դպրոց գնացե՞լ էիր։
— Գնացել էի։
Նա հոգոց հանեց։
— Ասել էի՝ մի խառնվի։
Ես մոտեցա։
— Կներես։ Ես մտածեցի՝ քեզ անարդար են վերաբերվել։
— Բայց դու ինձ նույնիսկ չհարցրիր, թե ես ինչ եմ ուզում։
Այդ խոսքերն ավելի ցավոտ էին, քան սպասում էի։
— Ճիշտ ես։
Էլենը նստեց սեղանի մոտ։
— Գիտե՞ս, ես բեմում խաղալ չեմ ուզում։ Ինձ դուր է գալիս, երբ կարողանում եմ ամբողջ տեսարանը փոխել լույսերով։ Երբ երաժշտությունը ճիշտ պահին է միանում։ Երբ հանդիսատեսը նույնիսկ չի մտածում, թե ով է էդ ամենն անում։
— Իսկ ինչո՞ւ ինձ չէիր պատմում։
Նա երկար լռեց։
— Որովհետև անցած տարի, երբ ասացի, որ ուզում եմ տեխնիկական խմբում աշխատել, դու պատասխանեցիր՝ «Դու բեմի համար ես ծնվել, ինչի՞ ես հետևում կանգնում»։
Ես հիշեցի։
Իսկապես ասել էի։
Ինձ համար դա սովորական, նույնիսկ քաջալերող խոսք էր թվացել։
Բայց Էլենն այն ուրիշ կերպ էր լսել։
— Ես չէի ուզում, որ նորից ասես՝ սխալ ընտրություն եմ անում,— շարունակեց նա։
Ես բռնեցի աղջկաս ձեռքը։
— Դու սխալ ընտրություն չես արել։ Ես եմ սխալվել, որ իմ ուզածը քոնից կարևոր եմ համարել։
Ներկայացման օրը դահլիճը լեփ-լեցուն էր։
Նստեցի երրորդ շարքում։
Վարագույրը բացվեց։
Առաջին տեսարանում բեմը գրեթե մութ էր։
Հետո մի նեղ լուսային շերտ ընկավ գլխավոր հերոսի վրա։
Երաժշտությունը սկսվեց ճիշտ այն պահին, երբ նա բարձրացրեց գլուխը։
Ամբողջ դահլիճը լռեց։
Ես ակամա նայեցի դեպի դահլիճի խորքը։
Այնտեղ Էլենն էր։
Նստած էր կառավարման վահանակի մոտ, ականջակալը մեկ ականջին, աչքերը՝ բեմին։
Նա չէր տեսնում ինձ։
Բայց ես առաջին անգամ իսկապես տեսնում էի նրան իր ընտրած աշխատանքում։
Ներկայացումը հաջող անցավ։
Երբ դերասանները դուրս եկան խոնարհվելու, հանդիսատեսը երկար ծափահարում էր։
Հետո բեմ բարձրացավ ուսուցչուհին։
— Ուզում եմ շնորհակալություն հայտնել նաև նրանց, ովքեր ամբողջ ընթացքում աշխատել են կուլիսներում։
Նա սկսեց անուններ կարդալ։
Էլենի անունն էլ հնչեց։
Աղջիկս դահլիճի խորքից անհարմար ժպտաց ու ձեռքով ողջունեց։
Ես կանգնեցի ու ծափահարեցի։
Բայց այս անգամ ոչ թե այն պատճառով, որ ուզում էի բոլորն իմանան՝ իմ աղջիկն ինչքան կարևոր է։
Այլ որովհետև գիտեի՝ նա հենց այնտեղ էր, որտեղ ցանկանում էր լինել։
Ներկայացումից հետո Էլենը մոտեցավ ինձ։
— Դե՞, ոնց էր։
— Շատ լավ։
— Իսկ լույսերը նկատեցի՞ր։
Ես ժպտացի։
— Ամեն մեկը։
Նա ծիծաղեց։
— Չէ, մամ, ամեն մեկը չես կարող նկատած լինել։ Որոշներն էնպես ենք արել, որ չնկատվեն։
— Ուրեմն հենց էդ մասն էլ լավ է ստացվել։
Էլենը գրկեց ինձ։
Հետո ասաց.
— Մամ, հաջորդ ամիս ուզում եմ լուսավորության դասընթացի գնալ։ Կօգնե՞ս ընտրել։
— Իհարկե։
Այդ երեկո տուն վերադարձանք միասին։
Ճանապարհին Էլենն անընդհատ պատմում էր՝ ինչպես էին պատրաստել ներկայացումը, ինչ խնդիրներ էին ունեցել, ինչ էին փոխել վերջին պահին։
Ես լսում էի։
Առաջ առաջին հերթին կփորձեի խորհուրդ տալ։
Այս անգամ պարզապես լսեցի։
Մի քանի օր անց հեռախոսիս մեջ նորից բացեցի դպրոցի հրապարակած ազդագիրը։
Այն նույնն էր։
Էլենի անունը դերասանների շարքում չկար։
Բայց արդեն ոչ մի դժգոհություն չունեի։
Որովհետև հասկացա մի պարզ բան։
Երեխայի հաջողությունը միշտ չէ, որ այն է, ինչ ծնողը պատկերացնում է նրա համար։ Երբեմն ամենակարևոր աջակցությունն այն է, որ թույլ տաս նրան ընտրել իր տեղը, նույնիսկ եթե այդ տեղը բեմի կենտրոնում չէ։
Դէ իսկ պատմության 3-րդ ամենադրամատիկ մասը մեր Տելեգրամ Ալիքում — Այստեղ
