Գիշերային հերթափոխիս ավարտին բուժքույրը խնդրեց մոտենալ հիվանդանոցի ընդունարանին։ Այնտեղ նստած երկու տարեկան տղան ինձ տեսնելուն պես կանչեց՝ «Մա՛մ»։ Իսկ երբ պարզեցի, թե ով էր նրա մայրը, չկարողացա տուն գնալ
Առավոտյան ժամը ութն էր։ Հենց նոր էի աշխատանքային խալաթս հանել, երբ բուժքույր Լուսինեն ներս մտավ ու խնդրեց, որ մի քանի րոպե էլ մնամ։
— Ընդունարանում մի փոքրիկ ունենք։ Ոչ մեկին չի թողնում մոտենալ։ Գուցե քեզ հաջողվի հանգստացնել։
Ես վիրաբույժ եմ, ոչ մանկաբույժ։ Քառասուներկու տարեկան էի, երեխաների հետ շփվելու փորձ գրեթե չունեի։ Բայց Լուսինեի խնդրանքից հետո կրկին հագա խալաթս ու իջա առաջին հարկ։
Միջանցքի աթոռին նստած էր փոքրիկ տղա՝ մեծահասակների կապույտ բաճկոնով փաթաթված։ Նրա կողքին շտապօգնության աշխատակիցն էր։ Սեղանին խաղալիք մեքենա ու ջրի շիշ էին դրել, բայց երեխան ոչնչի չէր դիպչում։
Ես նստեցի դիմացի աթոռին և հարցրի, թե ինչպես է անունը։ Նա նայեց դեմքիս, ապա հանկարծ իջավ աթոռից։ Բաճկոնն ընկավ հատակին։
— Մա՛մ։
Մինչ կհասցնեի որևէ բան ասել, փոքրիկը մոտեցավ ու գրկեց ծնկներս։
Լուսինեն շփոթված նայեց ինձ։ Ես կռացա, վերցրի տղային ու զգացի, թե ինչպես է նրա մարմինը դողում։ Նա ձեռքով շոյեց մազերս, գլուխը դրեց ուսիս ու նորից շշնջաց նույն բառը։
Աշխատակիցը մոտեցավ։
— Գիշերը վթար է եղել։ Երեխայի մայրը ծանր վնասվածքներ էր ստացել։ Մյուս հիվանդանոցից տեղափոխելիս նրան չհաջողվեց փրկել։ Տղային մեզ հետ բերեցին, որովհետև այնտեղ ոչ ոք չկար, ում կարող էինք վստահել նրան։
Փոքրիկին արդեն զննել էին։ Բարեբախտաբար լուրջ վնասվածք չուներ։ Հիմա սպասում էին սոցիալական աշխատակցին։
Ես ավելի ամուր գրկեցի նրան։ Տղան մատներով դիպավ այտիս հին սպիին ու ժպտաց։
Տարիներ առաջ հենց այդ սպիի պատճառով հաճախ խուսափում էի հայելու մեջ նայելուց։ Իսկ այս փոքրիկն այն նույնիսկ չնկատելու պես էր վարվում։ Նա չէր էլ կարող պատկերացնել, թե իր արտասանած մի բառը ինչու էր ինձ համար այդքան թանկ։
Շարունակությունը՝ առաջին մեկնաբանությունում 👇
Առաջին մեկնաբանություն
Տղայի անունը Դավիթ էր։ Երկու տարեկան էր։ Նրա մայրը՝ քսանհինգամյա Նելլին, ժամանակավոր բնակվում էր ծանոթների տանը։ Երեխայի հոր վերաբերյալ տեղեկություն չկար։ Սոցիալական աշխատակիցը փորձում էր գտնել հարազատներին, բայց առայժմ ոչ ոք չէր արձագանքել։
Մինչ աշխատակիցները կզբաղվեին այդ հարցերով, ես Դավիթին տարա մանկական բաժանմունք։ Բուժքույրը նրան մաքուր շորեր տվեց, նախաճաշ բերեց։ Տղան մի քիչ կերավ, հետո մատը մտցրեց ափիս մեջ և քնեց։
Հերթափոխս վաղուց ավարտվել էր։ Տուն գալուս սպասող մայրս արդեն երկու անգամ զանգել էր։ Ասացի, որ կուշանամ։ Նա զարմացավ, որովհետև առաջին անգամ էի խոսում այդքան հանգիստ, թեև ամբողջ գիշեր աշխատել էի։
Կեսօրին Դավիթին տեղափոխեցին ժամանակավոր խնամքի կենտրոն։ Երբ սոցիալական աշխատակցին փոխանցեցի նրան, տղան արթնացավ ու սկսեց ձեռքերը պարզել դեպի ինձ։ Ես հազիվ զսպեցի արցունքներս։
— Կարո՞ղ եմ հետո այցելել նրան,— հարցրի։
Կինը գրանցեց հեռախոսահամարս և ասաց, որ պետք է նախ ճշտել երեխայի ընտանեկան հանգամանքները։
Տուն մտա երեկոյան։ Մայրս խոհանոցում կարտոֆիլ էր մաքրում։ Նրան տեսնելուն պես նստեցի աթոռին ու արտասվեցի։
— Մա՛մ, այսօր մի երեխա ինձ մայրիկ անվանեց։
Մայրս դանակը մի կողմ դրեց։
Նա գիտեր, թե ինչու էր այդ խոսքն ինձ համար այդքան ծանր։ Տասներկու տարի առաջ որպես բժիշկ աշխատում էի զինված բախումներից տուժած մարդկանց օգնություն տրամադրող բուժանձնակազմում։ Պայթյունից վնասվածքներ էի ստացել։ Երկար բուժումից հետո նորից աշխատանքի էի վերադարձել, բայց բժիշկներն ասել էին, որ երեխա ունենալու հնարավորություն այլևս չունեմ։
Իմ նշանածը սկզբում կողքիս էր։ Հետագայում մեր հարաբերությունները խզվեցին։ Ես ամբողջությամբ նվիրվեցի աշխատանքիս և այլևս չէի էլ փորձում ընտանիք ստեղծել։
— Իսկ հիմա այդ տղան ո՞ւր է,— հարցրեց մայրս։
Պատմեցի Դավիթի մասին։ Նա երկար ժամանակ լուռ լսում էր ինձ։ Հետո հարցրեց.
— Դու երբևէ մտածե՞լ ես երեխա որդեգրելու մասին։
— Մտածել եմ։ Բայց ես մենակ եմ, հերթափոխերով եմ աշխատում։
— Մենակ չես։ Ես էլ եմ այստեղ։ Միայն թե նախ մտածիր՝ ուզո՞ւմ ես նրա մայրը լինել ոչ միայն այսօր, երբ քեզ գրկեց, այլ նաև տարիներ անց, երբ մեծանա ու դժվար հարցեր տա։
Այդ գիշեր երկար չքնեցի։ Հաջորդ օրը կապ հաստատեցի սոցիալական աշխատակցի հետ։ Նա բացատրեց, որ դեռևս երեխայի իրավական կարգավիճակը վերջնականապես պարզ չէ, և որ մեկ հանդիպումը բավարար չէ որդեգրման որոշում կայացնելու համար։ Ես համաձայնեցի անցնել անհրաժեշտ գնահատումը և խնդրեցի տեղեկացնել այցելությունների հնարավորության մասին։
Մի քանի շաբաթ անց թույլ տվեցին տեսնել Դավիթին։ Մայրս էլ ինձ հետ եկավ։ Փոքրիկը խաղասենյակում խորանարդիկներից աշտարակ էր կառուցում։ Երբ ներս մտանք, նա շրջվեց, մի պահ նայեց դեմքիս և վազեց դեպի ինձ։
— Մա՛մ, մա՛մ։
Այս անգամ ես չուղղեցի նրան։ Գրկեցի ու նստեցի հատակին։ Մայրս կողքիս նստած փորձում էր օգնել մեզ աշտարակ կառուցել։ Դավիթը նրան խորանարդիկ տվեց և ասաց՝ տա՛տ։ Մայրս ողջ ճանապարհին միայն այդ բառից էր խոսում։
Հաջորդ ամիսներին դիմեցի որդեգրման համար։ Տունը զննեցին, հարցեր տվեցին աշխատանքիս, առողջությանս, եկամուտներիս և երեխայի խնամքը կազմակերպելու հնարավորությունների մասին։ Դավիթի հարազատների որոնումները շարունակվում էին։ Ինձ համար ամենադժվարը սպասելն էր՝ չիմանալով, թե հաջորդ անգամ երբ եմ տեսնելու նրան։
Մի օր հիվանդանոցում հանդիպեցի նախկին հիվանդիս՝ Կարենին։ Տարիներ առաջ ավտովթարից հետո նրան ու կնոջը բուժել էի։ Նա լսել էր Դավիթի պատմությունը և առաջարկեց ծանոթացնել մանկական իրավունքների հարցերով փորձառու իրավաբանի հետ։
— Կարող ենք օգնել քեզ հասկանալ ընթացքը,— ասաց նա։ — Որ ոչ մի պահանջ բաց չթողնես։
Իրավաբանի օգնությամբ կարողացա կարգավորել անհրաժեշտ փաստաթղթերը, իսկ բաժանմունքի վարիչի հետ պայմանավորվեցի հերթափոխներիս փոփոխության մասին։ Մայրս, իր հերթին, պատրաստ էր աջակցել ինձ երեխայի առօրյա խնամքի հարցում։
Ամեն շաբաթ Դավիթին հանդիպելիս նկատում էի նոր փոփոխություններ։ Նա արդեն մի քանի բառ էր սովորել և ամեն անգամ ինձ համար պահում էր իր սիրելի խաղալիք մեքենան։ Երբեմն բարկանում էր, եթե շուտ էի հեռանում։ Ես նրան նախապես ասում էի, թե երբ եմ վերադառնալու, և խոստումս պահում էի։
Վերջապես, երկար ամիսների ընթացքում երեխայի հարազատներին գտնելու փորձերն արդյունք չտվեցին, իսկ որդեգրման գործընթացը հասավ ավարտի։ Երբ ստացա դրական որոշման մասին լուրը, հիվանդանոցում էի։ Լուսինեն այնքան բարձր ուրախացավ, որ հարևան աշխատասենյակներից բոլորը դուրս եկան։
Դավիթի տուն գալու օրը մայրս առավոտից խոհանոցում էր։ Ես մանկական սենյակում նոր վարագույրներ էի կախում ու անընդհատ ստուգում՝ արդյոք խաղալիքներն իրենց տեղում են։
Խնամքի կենտրոնում Դավիթը սկզբում չէր հասկանում, թե ինչու ենք իր հագուստը հավաքում։ Երբ օգնեցի հագնել կոշիկները, նա բռնեց ձեռքս և ասաց.
— Մա՛մ, տուն գնա՞նք։
Այդ օրը ես առաջին անգամ կարողացա պատասխանել՝ այո՛, տղա՛ս։
Մեր տան դուռը բացվելուն պես մայրս ծնկի իջավ ու ձեռքերը պարզեց դեպի նա։ Դավիթը վազեց նրա մոտ։ Հետո երկուսով գնացին խոհանոց, որտեղ փոքրիկ աթոռ էր դրված հենց նրա համար։ Ես կանգնած էի միջանցքում ու լսում էի նրանց ձայները։
Մի երեկո, արդեն ամիսներ անց, Դավիթը մոտեցավ ինձ, մատով դիպավ այտիս սպիին ու հարցրեց.
— Մա՛մ, ցավո՞ւմ է։
— Այլևս ոչ, բալե՛ս։
Նա համբուրեց այտս ու վերադարձավ իր խաղալիքների մոտ։ Իսկ մայրս, որը տեսել էր ամբողջ տեսարանը, լուռ ժպտաց ինձ։
Հաջորդ առավոտ հիվանդանոցի հանդերձարանում հեռախոսիս էկրանին հայտնվեց նրա ուղարկած լուսանկարը։ Դավիթը մեր խոհանոցում նստած նախաճաշում էր, իսկ դիմացի դատարկ աթոռին դրել էր իմ բաժակը։ Մայրս գրել էր. «Ասում է՝ մամայի տեղը չզբաղեցնեք։ Մաման գալու է»։
Դէ իսկ պատմության 3-րդ ամենադրամատիկ մասը մեր Տելեգրամ Ալիքում —> Սեղմիր Այստեղ
