Երեք տարի սիրել էի մի տղամարդու, մինչև պարզեցի, որ նա ամուսնացած է։ Բաժանվելուց երեք օր անց նրա կինը հայտնվեց դռանս մոտ ու շշնջաց. «Դու նույնիսկ չես պատկերացնում, թե ամուսինս ինչ է արել քեզ հետ»։ Նրա պատմածից արյունս սառեց…
Ես Արփինեն եմ, քառասուներկու տարեկան։
Երեք տարի շարունակ իմ տունը, անկողինը, ամենագաղտնի մտքերն ու ապագայի երազանքները կիսել էի մի տղամարդու հետ, որին կարծում էի՝ ամբողջությամբ ճանաչում եմ։
Հիմա երբեմն մտածում եմ՝ ինչպե՞ս կարող էի այդքան ժամանակ չնկատել ճշմարտությունը։
Վահեն այն տղամարդն էր, որի մասին երազել էի ամուսնալուծությունից հետո։
Հոգատար էր, ուշադիր, երբեք չէր մոռանում մեր ծանոթության տարեդարձը։ Երեկոները գրկում էր ինձ ու շշնջում, որ ես միակ կինն եմ, որին երբևէ իսկապես սիրել է։
Բայց երկու ամիս առաջ իմացա, որ նա արդեն տասնութ տարի ամուսնացած է։
Երբ առերեսվեցի նրա հետ, ծնկի եկավ իմ առաջ ու սկսեց լաց լինել։
— Արփինե՛, խնդրում եմ, ինձ մի՛ լքիր։ Այդ ամուսնությունն ինձ համար ոչինչ չի նշանակում։ Կբաժանվեմ կնոջիցս, երդվում եմ։
Շաբաթներ շարունակ զանգում էր, աղաչում, գալիս բնակարանիս մոտ։
Բայց ի վերջո ուժ գտա վերջ դնելու մեր հարաբերություններին։
Կարծում էի՝ մղձավանջն ավարտվել է։
Պարզվեց՝ ամենասարսափելին դեռ առջևում էր։
Բաժանումից երեք օր անց դռանս զանգը հնչեց։
Բացեցի։
Շեմին գունատ, ուժեղ դողացող կին էր կանգնած։
— Ես Սոնան եմ,— շշնջաց նա։— Վահեի կինը։
Սիրտս կարծես կանգ առավ։
Սպասում էի, որ կսկսի բղավել, վիրավորել ինձ։
Բայց նա հանկարծ արտասվեց։
— Փա՛ռք Աստծո, որ դեռ այստեղ ես։
Շփոթված նայեցի նրան։
— Ի՞նչ է պատահել։
Նա բռնեց ձեռքս։
— Արփինե՛, ուշադիր լսիր։ Ինչ էլ պատահի, Վահեն չպետք է իմանա, որ ես եկել եմ։
— Ինչո՞ւ։ Ի՞նչ է արել նա։
Սոնան նայեց ուղիղ աչքերիս։
— Դու կարծում ես՝ ամենավատ բանը, որ նա արել է, ինձ դավաճանե՞լն է։ Երանի միայն դա լիներ։
Հետո մի հարց տվեց.
— Այս երեք տարվա ընթացքում Վահեն երբևէ փորձե՞լ է քեզ համոզել անել մի բան, որին դու պատրաստ չէիր։
Հանկարծ հիշեցի մեր բազմաթիվ վեճերը։
Սոնան նկատեց դեմքիս փոփոխությունը։
— Աստվա՛ծ իմ,— շշնջաց։— Ուրեմն քեզ հետ էլ է նույնն արել։
Շարունակությունը՝ առաջին մեկնաբանությունում 👇
— Ի՞նչ է արել,— գրեթե գոռացի ես։
Սոնան մի պահ լռեց։
Հետո ասաց.
— Վահեն քեզ չի ընտրել, որովհետև սիրահարված էր։ Նա քեզանից մի բան էր ուզում։
— Ի՞նչ։
Կինը խորը շունչ քաշեց։
— Երեխա։
Մի քանի վայրկյան չէի կարողանում խոսել։
Հետո նյարդային ծիծաղեցի։
— Դա ի՞նչ անհեթեթություն է։
— Հիմա ամեն ինչ կբացատրեմ։ Բայց նախ պետք է իմանաս՝ ինչ է տեղի ունեցել մեր ընտանիքում։
Նա նստեց բազմոցին։
Սոնան քառասունյոթ տարեկան էր։ Վահեի հետ ամուսնացած էին արդեն տասնութ տարի։
Ամուսնության առաջին տասը տարիներին հուսահատորեն փորձել էին երեխա ունենալ։
Բժիշկներ, հետազոտություններ, բուժումներ, անքուն գիշերներ ու հույսի հերթական հիասթափություններ։
Ի վերջո մասնագետները հայտնել էին, որ Սոնայի հղիանալու հավանականությունը շատ փոքր է։
— Ամիսներով լաց էի լինում,— պատմեց նա։— Մեղադրում էի ինձ, մտածում էի՝ ամուսնուս զրկել եմ հայր դառնալու հնարավորությունից։
Բայց Վահեն նրան չէր մխիթարել։
Ընդհակառակը՝ ամեն վեճի ժամանակ հիշեցրել էր այդ մասին։
— Ասում էր՝ իմ պատճառով երբեք որդի կամ աղջիկ չի ունենալու։
Սիրտս սեղմվեց։
Վահեն ինձ բոլորովին այլ պատմություն էր ներկայացրել։
Ասում էր՝ երբեք ամուսնացած չի եղել և պարզապես սպասել է այն կնոջը, որի հետ կցանկանար ընտանիք կազմել։
Մեր հարաբերությունների երկրորդ տարում նա սկսել էր գրեթե ամեն օր խոսել երեխաների մասին։
— Արփի՛, պատկերացնո՞ւմ ես՝ մի փոքրիկ աղջիկ ունենանք, քո աչքերով,— շշնջում էր գրկիս մեջ։
Ռեստորանում երեխա տեսնելիս ժպտում էր։
— Մեզ հենց սա է պակասում։
Սկզբում դա ինձ ռոմանտիկ էր թվում։
Ես էլ էի ցանկանում մայրանալ։ Առաջին ամուսնությունս ավարտվել էր առանց երեխաների, և հույս ունեի, որ մի օր սեփական ընտանիք կունենամ։
Բայց երբ ասացի, որ մինչև ամուսնանալը պատրաստ չեմ հղիանալու, Վահեի վերաբերմունքը փոխվեց։
— Դու ինձ չե՞ս վստահում։
— Վստահում եմ, պարզապես ուզում եմ ամեն ինչ ճիշտ ժամանակին լինի։
— Այդ դեպքում ինչո՞ւ ես ամեն ինչ բարդացնում։
Երբեմն զայրանում էր։
Երբեմն լաց էր լինում։
Նույնիսկ առաջարկել էր դադարեցնել հակաբեղմնավորիչ միջոցների օգտագործումը։
— Եթե երկու մարդ իսկապես սիրում են իրար, ինչո՞ւ պիտի վախենան երեխա ունենալուց։
Ես հրաժարվել էի։
Այժմ, նրա կնոջ դիմաց նստած, վերջապես հասկանում էի, թե ինչու էին այդ խոսակցություններն այդքան հաճախ կրկնվում։
Սոնան շարունակեց.
— Վեց ամիս առաջ իմացա, որ Վահեն ուրիշ կնոջ հետ է հանդիպում։
— Ի՞նձ հետ։
Նա գլխով արեց։
— Սկզբում մտածում էի՝ սիրահարվել է։ Շատ ծանր տարա, բայց պատրաստ էի նրան բաց թողնել։
— Իսկ ինչո՞ւ չբաժանվեցիք։
Սոնայի ձայնը դողաց։
— Որովհետև երբ պահանջեցի բացատրություն, նա ասաց մի բան, որը երբեք չեմ մոռանա։
Կինը թաշկինակով սրբեց աչքերը։
— Ասաց, որ քեզ չի սիրում։ Պարզապես դու ինձանից երիտասարդ ես, առողջ ես և դեռ կարող ես իրեն երեխա պարգևել։
Ձեռքով փակեցի բերանս։
— Ո՛չ…
Սոնան սկսեց արտասվել։
— Ասաց, որ եթե հղիանաս, ուզում է երեխային ինձ հետ մեծացնել։
Սենյակն ասես պտտվեց գլխիս շուրջը։
— Ի՞նչ։
— Նա կարծում էր՝ վերջապես կունենանք այն ընտանիքը, որի մասին միշտ երազել ենք։ Նույնիսկ սպասում էր, որ շնորհակալ կլինեմ իրեն։
Այնքան կտրուկ վեր կացա, որ ծնկներով հարվածեցի սեղանին։
— Բայց նա ինձ ասում էր, որ ուզում է ամուսնանալ ինձ հետ։
Սոնան տխուր նայեց ինձ։
— Արփինե՛, նա երբեք մտադիր չի եղել ինձանից բաժանվել։
Հիշեցի Վահեին՝ ծնկի եկած իմ առաջ։
Նրա արցունքները։
Խոստումները։
Եվ այն, թե ինչպես էր անընդհատ հարցնում՝ գուցե արդեն հղի եմ։
Հանկարծ ամեն ինչ իր տեղն ընկավ։
Բայց Սոնան դեռ չէր ավարտել։
— Մի բան էլ կա։
Նորից նստեցի։
— Էլ ի՞նչ կարող է լինել։
— Անցած ամիս Վահեն ասաց, որ կարծում է՝ վերջապես պատրաստ ես երեխա ունենալ։ Ասաց՝ պատրաստվում է առաջարկել քեզ տեղափոխվել քաղաքից դուրս։
Քարացա։
Մեր բաժանումից երկու շաբաթ առաջ Վահեն հենց դա էր առաջարկել։
Գտել էր գեղեցիկ առանձնատուն մի հանգիստ բնակավայրում։
Ասում էր՝ այնտեղ կարող ենք նոր կյանք սկսել։
Ես գրեթե համաձայնել էի։
Սոնան շարունակեց.
— Նա ինձ ասաց, որ երեխայի ծնվելուց հետո քեզ ամեն ինչ կբացատրի։
— Ի՞նչ պիտի բացատրեր։
— Որ ամուսնացած է։ Որ ես էլ պիտի մասնակցեմ երեխայի կյանքին։ Նա համոզված էր, որ մայր դառնալուց հետո այլևս չես ցանկանա կորցնել իրեն ու կհամաձայնես իր առաջարկած պայմաններին։
Չէի հավատում լսածիս։
— Այսինքն՝ մտածո՞ւմ էր, որ կարող է պարզապես վերցնել իմ երեխային։
Սոնան գլուխը տարուբերեց։
— Չգիտեմ՝ մինչև ուր կհասներ, Արփինե՛։ Բայց նա քո ապագա երեխայի մասին խոսում էր այնպես, կարծես դու իրավունք չունես որոշելու՝ ինչպես պիտի նրան մեծացնես։
Սկսեցի դողալ։
Երեք տարի հավատացել էի, թե Վահեն ուզում է ինձ հետ ընտանիք կազմել։
Իսկ իրականում նա պատկերացրել էր մի ապագա, որտեղ ես լույս աշխարհ կբերեի իր երեխային, մինչդեռ մեկ ուրիշ կին շարունակելու էր մնալ նրա կինը։
— Ինչո՞ւ ես եկել ինձ մոտ,— հազիվ լսելի հարցրի։
Սոնան սրբեց արցունքները։
— Որովհետև երբ դու նրան լքեցիր, տուն վերադարձավ կատաղած։ Ասաց՝ ամեն ինչ փչացրել ես։ Որ երեք տարի անիմաստ կորցրել է քեզ վրա։
Այդ խոսքերը ցավեցրին ինձ։
Երեք տարի։
Երեք ծննդյան օր։
Երեք Ամանոր։
Հարյուրավոր երեկոներ, երբ սպասել էի նրա զանգին։
Այս ամենը նրա համար պարզապես կորցրած ժամանակ էր, որովհետև չէի հղիացել։
Սոնան նորից բռնեց ձեռքս։
— Տասնութ տարի փորձում էի Վահեին երջանիկ դարձնել։ Ինձ մեղադրում էի մի բանի համար, որը չէի կարող վերահսկել։ Բայց երբ լսեցի, թե ինչպես է նա խոսում քո մասին, մի բան հասկացա։
— Ի՞նչ։
— Նա երբեք չի մտածել, թե ինչպես միասին ընտանիք կառուցենք։ Նա պարզապես ուզում էր երեխա ունենալ իր պայմաններով՝ անկախ նրանից, թե ում կվիրավորեր։
Երկար ժամանակ լուռ նստեցինք։
Հետո հարցրի այն, ինչից ամենաշատն էի վախենում։
— Դու ինձ ատո՞ւմ ես։
Սոնան զարմացած նայեց։
— Ատում էի այն կնոջը, որին պատկերացնում էի քո փոխարեն։ Կարծում էի՝ գիտես, որ Վահեն ամուսնացած է։ Բայց նա երկուսիս էլ ստել է։
— Շատ եմ ցավում, Սոնա՛։
— Գիտեմ։
Նա ամուր սեղմեց ձեռքս։
— Ես էլ եմ ցավում, որ նա քեզ ստիպել է մտածել, թե սիրուդ ապացույցը պիտի երեխա ունենալը լինի։
Առաջին անգամ սկսեցի իսկապես լաց լինել։
Ոչ թե որովհետև ուզում էի Վահեին վերադարձնել։
Այլ որովհետև հասկացա, թե որքան մոտ էի իմ ապագան վստահել մի մարդու, որը երբեք չէր հարգել իմ որոշումները։
Այդ երեկո Վահեն զանգահարեց անծանոթ համարից։
Սկզբում ուզում էի չպատասխանել։
Բայց Սոնան դեռ կողքիս էր։
Միացրի բարձրախոսը։
— Արփի՛ ջան, սիրելի՛ս,— սկսեց Վահեն։— Խնդրում եմ, պիտի խոսենք։ Առանց քեզ չեմ կարող ապրել։
Նայեցի Սոնային։
Հետո հանգիստ պատասխանեցի.
— Վահե՛, ես քո ծրագրի մասին գիտեմ։
Լռություն տիրեց։
— Ի՞նչ ծրագիր։
— Երեխայի։ Սոնան ամեն ինչ պատմել է։
Նրա ձայնն անմիջապես փոխվեց։
— Այդ կինը փորձում է քանդել մեր հարաբերությունները։ Նա խանդում է։
Սոնան փակեց աչքերը։
Խորը շունչ քաշեցի։
— Ո՛չ, Վահե՛։ Այստեղ ամեն ինչ միայն դու ես քանդել։
— Արփինե՛, խնդրում եմ…
— Այլևս ինձ հետ մի՛ կապվիր։
Անջատեցի ու արգելափակեցի համարը։
Սոնան լուռ արտասվում էր։
Հետո կամաց ասաց.
— Կարծում եմ՝ ես էլ վերջապես կհեռանամ նրանից։
Բռնեցի նրա ձեռքը։
— Դու ավելի լավ կյանքի ես արժանի։
Նա հոգնած ժպտաց։
— Դու նույնպես։
Հաջորդ շաբաթներին Սոնան տեղափոխվեց քրոջ տուն և դիմեց ամուսնալուծությունների հարցերով զբաղվող փաստաբանի։
Ես վերադարձա հոգեբանի մոտ։ Ժամանակին դադարեցրել էի հանդիպումները, որովհետև Վահեն պնդում էր, թե դրանց կարիքը չունեմ։
Աստիճանաբար սկսեցի վերադառնալ իմ սովորական կյանքին։
Մի քանի շաբաթ անց Սոնան հրավիրեց ինձ սուրճ խմելու։
Գրեթե երկու ժամ զրուցեցինք։
Բայց այս անգամ ոչ թե Վահեի, այլ մեր սեփական երազանքների մասին։
Նա պատմեց, որ միշտ ցանկացել է փոքրիկ ծաղկի խանութ բացել։
Ես խոստովանեցի, որ տարիներ շարունակ երազել եմ Իտալիա ճանապարհորդելու մասին։
Եվ առաջին անգամ երեք տարվա ընթացքում զգացի, որ ապագայի մասին մտածելիս այլևս վախ չեմ զգում։
Բաժանվելուց առաջ Սոնան մի բան ասաց, որը երբեք չեմ մոռանա։
— Արփինե՛, տասնութ տարի մտածել եմ, որ բավարար չափով լավ կին չեմ, որովհետև չեմ կարողացել Վահեին երեխա պարգևել։
Ձեռքս մեկնեցի սեղանի վրայով։
— Իսկ ես երեք տարի մտածել եմ, թե պիտի երեխա ունենամ, որպեսզի նա վերջնականապես ընտրի ինձ։
Սոնան արցունքների միջից ժպտաց։
— Իրականում մեզանից ոչ մեկը խնդիրը չէր։
Այսօր դեռ չգիտեմ՝ երբևէ մայր կդառնա՞մ, թե՞ ոչ։
Քառասուներկու տարեկանում հասկանում եմ, որ այդ որոշումը պետք է ընդունեմ գիտակցված՝ հաշվի առնելով առողջությունս, իմ ցանկությունները և ապագա զուգընկերոջս վերաբերմունքը։
Բայց մի բան հաստատ գիտեմ։
Երեխան երբեք չպետք է լինի այն գինը, որը կինը վճարում է սիրված լինելու համար։
Եվ երբեմն այն կինը, որից սպասում ես ամենամեծ թշնամանքը, կարող է հայտնվել դռանդ մոտ ու փրկել քեզ կյանքիդ ամենածանր սխալից։
