Մեր ընտանիքը հատուկ չվերթով գնում էր իրականացնելու մահացու հիվանդությամբ տառապող որդուս երազանքը։ Բայց թռիչքի կեսին օդաչուն ասաց. «Մա՛յք, այս ճանապարհորդության մասին մի բան կա, որը ո՛չ դու գիտես, ո՛չ էլ ծնողներդ»։
Երբ մեր ութամյա որդու՝ Մայքի մոտ քաղցկեղի անբուժելի տեսակ ախտորոշեցին, մեր ամբողջ աշխարհը փլուզվեց։
Բուժումները դարձան մեր առօրյայի անբաժանելի մասը, իսկ հիվանդասենյակներն աստիճանաբար փոխարինեցին ծննդյան տոներին, ֆուտբոլային խաղերին և այն ամենին, ինչով պետք է վայելեր կյանքը փոքրիկ երեխան։
Մի օր, երբ Մայքը հիվանդանոցում հերթական բուժումն էր ստանում, «Make-A-Wish» բարեգործական կազմակերպության կամավորներից մեկը նստեց նրա մահճակալի կողքին և մեղմ ձայնով հարցրեց, թե որն է նրա ամենամեծ երազանքը։
Մայքն առանց մի վայրկյան մտածելու ժպտաց ու պատասխանեց.
— Ես միշտ երազել եմ գնալ Դիսնեյլենդ։
Մեկ ամիս անց այդ երազանքը վերջապես իրականանալու էր։
Երբ բարձրացանք ինքնաթիռ, Մայքը չէր դադարում ժպտալ։
Նա դեմքը սեղմել էր պատուհանին, ուրախությամբ ձեռքով էր անում օդանավակայանի աշխատակիցներին և անվերջ հարցեր տալիս բորտուղեկցորդներին՝ փորձելով հասկանալ, թե ինքնաթիռում ամեն ինչ ինչպես է աշխատում։
Ամիսների ընթացքում առաջին անգամ նա նորից սովորական, անհոգ երեխայի էր նման, այլ ոչ թե փոքրիկի, որը պայքարում էր սեփական կյանքի համար։
Կինս ձեռքը մեկնեց ու լուռ սեղմեց ձեռքս։
Մեզանից ոչ մեկը ոչինչ չասաց։
Երկուսս էլ պարզապես փորձում էինք չարտասվել։
Թռիչքի մոտավորապես կեսին բարձրախոսներից հանկարծ հնչեց օդանավի հրամանատարի ձայնը։
Սկզբում մտածեցի, թե հերթական սովորական հայտարարությունն է։
Բայց հետո նա ասաց.
— Մա՛յք, մեր հատուկ հյո՛ւր, որը նստած է 12A նստատեղում, հուսով եմ՝ մինչ այս պահը վայելում ես քո ճանապարհորդությունը։
Ամբողջ ինքնաթիռում լռություն տիրեց։
Որդիս զարմացած նայեց շուրջը։
Հետո հրամանատարը շարունակեց.
— Բայց մինչև վայրէջք կատարելը մի բան պետք է պատմեմ այս ճանապարհորդության մասին, որը ո՛չ դու գիտես, ո՛չ էլ ծնողներդ։
Շարունակությունը՝ առաջին մեկնաբանության մեջ 👇
Առաջին մեկնաբանություն
Մայքն ուսումնասիրում էր ինքնաթիռի անվտանգության հրահանգների քարտը, կարծես այնտեղ ուրիշ մոլորակ ճանապարհորդելու գաղտնի ցուցումներ լինեին։
— Պա՛պ, երբ ինքնաթիռով ամպերի միջով անցնում ենք, դրանք թա՞ց են լինում,— հարցրեց նա՝ ճակատը հենելով պատուհանին։
— Երբեք չեմ ստուգել,— պատասխանեցի։— Գուցե դու հետո ինձ պատմես։
Նա ժպտաց։
Եվ մի քանի վայրկյանով նմանվեց ցանկացած ուրիշ ութամյա երեխայի, որն անչափ ոգևորված է իր առաջին թռիչքով։
Ոչ թե մի փոքրիկի, որը մահացու քաղցկեղ ունի։
Դրսում ուղեբեռով զբաղվող աշխատակիցներից մեկը նկատեց, որ Մայքն իրեն ձեռքով է անում, և պատասխանեց՝ երկու ձեռքերը վեր բարձրացնելով։
— Նա ինձ տեսա՜վ,— ուրախ գոռաց Մայքը։
Կինս՝ Ստելլան, ամուր սեղմեց ձեռքս։
Մեզանից ոչ մեկը չխոսեց։
Երկուսս էլ վախենում էինք, որ եթե փորձենք ինչ-որ բան ասել, անմիջապես կսկսենք լաց լինել։
Ութ ամիս առաջ Մայքը մեր տան հետևի բակում ֆուտբոլ էր խաղում, երբ հանկարծ դադարեց վազել ու ձեռքը տարավ կողքին։
Սկզբում մտածեցինք, թե մկանն է վնասել կամ պարզապես փորն է ցավում։
Հետո ջերմությունը բարձրացավ։
Սկսվեցին արյան անալիզները։
Հետազոտությունները։
Բժշկական ստուգումները։
Եվ վերջապես եկավ այն օրը, երբ բժիշկը փակեց իր աշխատասենյակի դուռն ու հայտնեց, որ մեր որդու մոտ քաղցկեղի ագրեսիվ տեսակ է հայտնաբերվել։
Բուժումն ամբողջությամբ փոխեց մեր կյանքը։
Ծննդյան տոներին ու ֆուտբոլային խաղերին փոխարինեցին հիվանդասենյակները, հիվանդի նույնականացման պլաստիկ ապարանջանները, քիմիաթերապիայի դեղերով պարկերը և անհարմար աթոռների վրա անցկացրած անքուն գիշերները։
Մայքի ֆուտբոլային խաղակոշիկները դեռ դրված էին տան հետևի դռան մոտ։
Ես պարզապես չէի կարողանում ինձ ստիպել դրանք ուրիշ տեղ տեղափոխել։
Մի կեսօր, երբ որդիս հերթական ներերակային բուժումն էր ստանում, նրա մահճակալի մոտ նստեց «Make-A-Wish» կազմակերպության կամավորներից մեկը՝ Քլերը։
— Եթե կարողանայիր գնալ աշխարհի ցանկացած վայր,— հարցրեց նա,— ո՞ւր կգնայիր։
Մայքն անմիջապես պատասխանեց.
— Դիսնեյլենդ։
— Իսկ ինչո՞ւ հենց Դիսնեյլենդ։
Նա նայեց դեղին, որը կաթիլ առ կաթիլ լցվում էր երակի մեջ։
— Որովհետև այնտեղ ոչ ոք հիվանդ չէ։ Այնտեղ բոլորը պարզապես ուրախ են։
Մեկ ամիս անց հաստատվեց նրա երազանքն իրականացնելու ծրագիրը։
Մենք Մայքին ոչինչ չասացինք, մինչև ավիատոմսերը չստացանք։
Ինձ ու Ստելլայի համար հույս ունենալն արդեն վտանգավոր էր դարձել։
Չափազանց շատ ծրագրեր էինք ստիպված եղել չեղարկել ջերմության, վարակների կամ սարսափեցնող բժշկական արդյունքների պատճառով։
Երբ Մայքը վերջապես տեսավ տոմսերը, ամուր սեղմեց դրանք կրծքին։
— Երեքս է՞լ,— շշնջաց նա։
— Երեքս էլ,— խոստացավ Ստելլան։
Այդպես մենք հայտնվեցինք Կալիֆոռնիա ուղևորվող ինքնաթիռում։
Մայքը նստած էր պատուհանի մոտ՝ 12A նստատեղում։
Նա բորտուղեկցորդուհուն հարցնում էր՝ օդաչուները բանալիներ օգտագործո՞ւմ են, ինքնաթիռները կարո՞ղ են հոգնել, և արդյոք հրամանատարը բարձրախոսով կասի՞ «ընդունեցի»։
Եվ ահա թռիչքի կեսին օդանավի հրամանատարի ձայնը տարածվեց ամբողջ սրահով։
— Հարգելի՛ ուղևորներ, մենք գտնվում ենք թռիչքային բարձրության վրա, և ամեն ինչ ընթանում է ըստ ծրագրի։ Սպասվում է, որ Լոս Անջելես կհասնենք նախատեսված ժամին։
Մայքը խոժոռվեց։
— Նա «ընդունեցի» չասաց։
Բայց հրամանատարը շարունակեց.
— Այսօր մեզ հետ նաև մի շատ հատուկ ուղևոր է ճանապարհորդում։ Մա՛յք, 12A նստատեղում, հուսով եմ՝ վայելում ես քո առաջին թռիչքը։
Մայքը քարացավ։
Խնձորի հյութով բաժակը դեռ կիսով չափ բարձրացրել էր դեպի բերանը։
— Նա իմ անունը գիտի,— շշնջաց որդիս։
Ուղևորները շրջվեցին դեպի մեզ։
Ստելլան բռնեց ձեռքս։
Հետո հրամանատարն ասաց.
— Մա՛յք, այս ճանապարհորդության մասին մի բան կա, որը ո՛չ դու գիտես, ո՛չ էլ ծնողներդ։
Ամբողջ ինքնաթիռում կատարյալ լռություն տիրեց։
— Խնդրում եմ, ձեռքներդ մտցրեք ձեր նստատեղերի տակ գտնվող գրպանները։ Այնտեղ ծալված թուղթ կգտնեք։
Ուղևորները թեքվեցին առաջ։
Ամբողջ ինքնաթիռով մեկ լսվեց բացվող թղթերի խշշոցը։
Ես հանեցի փոքրիկ մի քարտ, որի վրա կապույտ ինքնաթիռ էր նկարված։
Նկարն անհավասար էր, մանկական ձեռքով արված։
Վերևում գունավոր մատիտներով գրված էր.
«ՆՍՏԵՑՄԱՆ ՏՈՄՍ՝ ԴԵՊԻ ԱՎԵԼԻ ԼԱՎ ՎԱՅՐ»։
Մայքը բացեց իր քարտը, և նրա դեմքի ոգևորությունը փոխվեց զարմանքի։
— Ես էլ եմ այսպիսի քարտեր պատրաստել,— ասաց նա։
Այդ պահին օդանավի հրամանատարը սկսեց մի պատմություն պատմել։
Մի քանի ամիս առաջ Նոլան անունով մի վախեցած տղա բուժում էր ստանում հիվանդանոցի այն սենյակում, որը Մայքի հիվանդասենյակի հարևանությամբ էր։
Նոլանը դադարել էր խոսել։
Հրաժարվում էր ուտելուց և սարսափում էր ամեն անգամ, երբ բուժքույրերը մոտենում էին նրա ներերակային կաթիլային համակարգին։
Մի կեսօր Մայքը, իր հետ քարշ տալով կաթիլայինի հենակը, մտել էր Նոլանի սենյակ։
Ձեռքին գունավոր մատիտներ ու ծալված թղթեր կային։
Նստել էր հատակին ու նկարել երկու երևակայական ինքնաթիռի նստեցման տոմս։
Մայքը Նոլանին չէր ասել, որ պետք է համարձակ լինի։
Չէր էլ խոստացել, որ դեղը չի ցավեցնի։
Պարզապես նրան էր մեկնել թղթերից մեկն ու ասել.
— Եկ պատկերացնենք, որ մենք արդեն արձակուրդում ենք։ Ո՞ւր գնանք։
Նոլանը երկար նայել էր ծուռ նկարված ինքնաթիռին։
Հետո շշնջացել.
— Լուսին։
Դա առաջին բառն էր, որ նա արտասանել էր վերջին երեք օրերի ընթացքում։
Մայքի հորինած խաղի մասին շուտով իմացել էին մանկական ուռուցքաբանական բաժանմունքի բոլոր երեխաները։
Շատ չանցած՝ դժվար բուժական միջամտություններից առաջ վախեցած փոքրիկներին սկսել էին երևակայական նստեցման տոմսեր տալ։
Ոմանք «ճանապարհորդում» էին ծովափ։
Ուրիշներն ընտրում էին դղյակներ, դինոզավրերի այգիներ, կախարդական անտառներ կամ հեռավոր մոլորակներ։
Այդ տոմսերը չէին կարող վերացնել ցավը։
Բայց գոնե մի քանի րոպեով երեխաներին հնարավորություն էին տալիս մտքով տեղափոխվել մեկ այլ վայր։
Մայքը թեքվեց դեպի ինձ։
— Բայց դա ընդամենը խաղ էր, պա՛պ։
Հրամանատարի ձայնն ավելի մեղմ դարձավ։
— Մայքը երբեք չի էլ պատկերացրել, թե ինչի սկիզբ է դրել։
Բուժքույրերից մեկը պատմել էր այդ խաղի մասին կամավորներից մեկին։
Վերջինս էլ պատմությունը փոխանցել էր մի բարեգործական կազմակերպության, որն աշխատում էր «Make-A-Wish»-ի ընտանիքներին տեղափոխող ավիաընկերությունների հետ։
Ամիսներ շարունակ Մայքի ձեռքով պատրաստած նստեցման տոմսերից մեկը գտնվել էր այդ ծրագրի շրջանակում իրականացվող յուրաքանչյուր բարեգործական չվերթի օդաչուների խցիկում։
Այդ պահին բորտուղեկցորդուհին օդաչուների խցիկի դռան մոտ բարձրացրեց պլաստիկապատ մի քարտ։
Նույնիսկ տասներկու շարք հեռավորությունից ճանաչեցի անհավասար թևերն ու օդում կարծես կախված պատուհանները, որոնք Մայքը միշտ նկարում էր իր ինքնաթիռների վրա։
— Սա մեր անձնակազմերին հիշեցնում է,— ասաց հրամանատարը,— որ հույսը հաճախ ծնվում է դեռ այն ժամանակ, երբ ինքնաթիռը չի էլ բարձրացել օդ։
Բորտուղեկցորդուհին մոտեցավ մեզ՝ ձեռքին մի լուսանկար։
Նկարում հիվանդանոցի հայտարարությունների տախտակն էր՝ ամբողջությամբ ծածկված հարյուրավոր ձեռագործ նստեցման տոմսերով։
Դրանց ներքևում կանգնած էին երեխաներ՝ հիվանդանոցային գիշերազգեստներով ու բժշկական դիմակներով։
Կենտրոնում Նոլանն էր։
Նա ձեռքին պահել էր դեպի Լուսին տանող այն տոմսը, որը Մայքն էր նկարել նրա համար։
— Այն նստեցման տոմսերը, որոնք այսօր ձեր ձեռքերում են, պատրաստվել են Մայքի պատվին,— հայտարարեց հրամանատարը։— Սա առաջին դեպքն է, երբ մեր բարեգործական չվերթերից մեկի յուրաքանչյուր ուղևոր նման քարտ է ստանում։
Մեր շուրջը նստած անծանոթ մարդիկ իրենց քարտերը սեղմել էին կրծքին։
Միջանցքի մյուս կողմում նստած մի տղամարդ սրբում էր արցունքները։
Մեր հետևում մի դեռահաս բացահայտ լաց էր լինում։
Իսկ մի տարեց կին թղթե տոմսը մոտեցրել էր շուրթերին։
Մայքը մտահոգ տեսք ուներ։
— Ես բոլորին տխրեցրի՞,— հարցրեց նա։
Ստելլան շրջվեց դեպի որդիս։
— Ո՛չ, սիրելի՛ս։
— Այդ դեպքում ինչո՞ւ են լաց լինում։
Փորձեցի պատասխանել։
Բայց բառերը կոկորդումս խեղդվում էին։
Մեր փոխարեն պատասխանեց օդանավի հրամանատարը։
— Երբեմն մարդիկ լաց են լինում, երբ հասկանում են, որ աշխարհն ավելի բարի է, քան իրենք կարծում էին։
Հետո ավելացրեց.
— Մա՛յք, գուցե քեզ թվում է, թե այսօր առաջին անգամ ես ինքնաթիռ նստել։ Բայց իրականում դու արդեն երկար ժամանակ է՝ օգնում ես ուրիշ երեխաների թռչել իրենց վախերից շատ հեռու։
Ծափահարությունները սկզբում մեղմ հնչեցին ինքնաթիռի հետևի հատվածից։
Հետո աստիճանաբար տարածվեցին ամբողջ սրահով՝ շարքից շարք։
Մայքը բարձրացրեց ձեռքն ու ողջունեց բոլորին։
Գրեթե երկու հարյուր ուղևորներ պատասխանեցին նրան՝ նույնպես ձեռքով անելով։
Դիսնեյլենդը ճիշտ այնպիսին էր, ինչպիսին Մայքը երազել էր։
Նա հանդիպեց իր սիրելի մուլտհերոսներին։
Նստեց բոլոր այն ատրակցիոնները, որոնց համար ուժերը բավականացնում էին։
Եվ դիտեց տոնական հրավառությունը՝ նստած իմ ուսերին։
Այդ երեք օրերի ընթացքում նա ավելի շատ ծիծաղեց, քան նախորդ մի քանի ամիսների ընթացքում։
Վեց ամիս անց Մայքը խաղաղ հեռացավ կյանքից՝ մեր տանը։
Նրա կյանքի վերջին կեսօրին ձյունը ծածկել էր հետևի բակը։
Ձյան տակ մեղմացել էին նաև վաղուց չօգտագործվող ֆուտբոլային դարպասի ուրվագծերը։
Ես նստած էի որդուս մահճակալի կողքին։
Ձեռքիս այն առաջին նստեցման տոմսն էր, որը նա պատրաստել էր Նոլանի համար։
Մայքի շնչառությունն արդեն շատ թույլ էր։
Ծալված թուղթը դրեցի նրա ձեռքի մեջ։
— Ո՞ւր ես հիմա թռչում, չեմպիո՛նս,— շշնջացի։
Մայքը մի փոքր բացեց աչքերը, այնքան, որ կարողացավ նայել ինձ։
— Ավելի լավ մի վայր,— ասաց նա։
Հետո մատները սեղմեց տոմսի շուրջը։
Իմ որդու առաջին իսկական թռիչքն ավարտվեց Կալիֆոռնիայում։
Բայց այն երևակայական թռիչքը, որը նա ստեղծեց անթիվ վախեցած երեխաների համար, մինչև այսօր էլ շարունակվում է։
