Կրծքերս փոքրացնելու վիրահատությունը վերջապես ազատեց ինձ տարիներ շարունակ տանջող ցավերից, բայց երբ տուն վերադարձա, ամուսինս այնպիսի վերջնագիր ներկայացրեց, որ մեր ամուսնությունն ընդմիշտ փոխվեց:
Դեռ տասնութ տարեկանից երազում էի կրծքերս փոքրացնելու վիրահատության մասին։
Տարիներ շարունակ կրծքերիս ծանրության պատճառով մեջքս, պարանոցս ու ուսերս անընդհատ ցավում էին։
Ֆիզիկական վարժություններ անելն անհարմար էր։
Որոշ դիրքերով քնելուց հետո ցավերն ավելի էին ուժեղանում։
Նույնիսկ հարմար կրծկալ գտնելն ամենօրյա պայքարի էր վերածվել։
Ամառներն ինձ համար իսկական տանջանք էին։
Սովորական հագուստը հազվադեպ էր հարմար նստում։
Ժամանակի ընթացքում դադարեցի զբաղվել այն գործերով, որոնք նախկինում սիրում էի, որովհետև գրեթե ամեն ինչ ցավով էր ուղեկցվում։
Ամուսինս գիտեր այդ ամենի մասին։
Ես նրան պատմել էի դեռ այն ժամանակ, երբ նոր էինք հանդիպում։
Նա գիտեր, որ վիրահատությունը պարզապես արտաքին տեսքս փոխելու հանկարծակի ցանկություն չէր։
Ես տարիներ շարունակ երազել էի դրա մասին, որովհետև հոգնել էի ամեն օր ցավ զգալուց։
Մեր ամուսնության երկրորդ տարում վերջապես որոշեցինք համատեղ խնայողություններից գումար հատկացնել վիրահատությանը։
Ամուսինս ինձ ուղեկցում էր բժշկի այցելությունների ժամանակ, օգնում էր պատրաստվել ու իրեն պահում այնպես, կարծես լիովին աջակցում է ինձ։
Երբ վիրահատությունը հաջող անցավ, զգացի, որ վերջապես ազատվել եմ մի բանից, որը տարիներ շարունակ կառավարել էր իմ կյանքը։
Նույնիսկ ապաքինման ընթացքում արդեն զգում էի տարբերությունը։
Մեջքս կարծես թեթևացել էր։
Ավելի հարմարավետ էի շարժվում։
Երկար ժամանակ անց առաջին անգամ հույս ունեի, որ կկարողանամ մարզվել, հանգիստ քնել ու պարզապես հագնվել՝ առանց ցավի մասին մտածելու։
Տուն վերադարձա՝ սպասելով, որ ամուսինս կուրախանա ինձ համար։
Բայց հենց նա տեսավ ինձ, դեմքի արտահայտությունը փոխվեց։
Հազիվ էր հարցրել, թե ինչպես եմ զգում ինձ, երբ ասաց, որ պետք է խոսենք։
Նա ինձ տարավ ճաշասենյակի սեղանի մոտ, ձեռքերը խաչեց ու հայտարարեց, որ քանի որ ես «ստացել եմ այն, ինչ ուզում էի», արդար կլինի, որ ինքն էլ ինչ-որ բան ստանա։
Մինչ կհասցնեի հասկանալ, թե ինչ նկատի ունի, նա հանեց հեռախոսը, բացեց պլաստիկ վիրաբուժության կլինիկայի կայքն ու հեռախոսը սեղանի վրայով հրեց դեպի ինձ։
Հետո ասաց, թե կոնկրետ ինչ է ուզում։
Ես ապշած նայում էի նրան։
Որովհետև հենց այդ պահին հասկացա, որ տղամարդը, որի հետ ամուսնացել էի, իրականում երբեք չէր հասկացել, թե ինչու էր ինձ այդքան անհրաժեշտ վիրահատությունը։
Իսկ նրա ներկայացրած վերջնագիրն ընդմիշտ փոխեց իմ վերաբերմունքը մեր ամուսնության նկատմամբ։
Ես կրծքերս փոքրացնելու վիրահատության մասին մտածում էի դեռ տասնութ տարեկանից։
Երբ արդեն երեսունն անց էի, ցավն այնքան սովորական էր դարձել, որ գրեթե չէի էլ նկատում, թե որքան է սահմանափակում կյանքս։
Ուսերիս վրա կրծկալի կապիչներից խորը կարմիր հետքեր էին առաջանում։
Երկար աշխատանքային օրվանից հետո պարանոցս ցավում էր։
Եթե երկար կանգնած էի մնում, մեջքիս վերին հատվածն սկսում էր այրվել։
Մարզվելը դժվար էր։
Հարմարավետ քնելը՝ գրեթե անհնար։
Իսկ հագուստ գնելը սովորաբար ավարտվում էր նրանով, որ հագուստի փորձասենյակից դուրս էի գալիս հիասթափված։
Մարդիկ հաճախ ասում էին, որ ես «բախտավոր» եմ։
Նրանք նույնիսկ պատկերացում չունեին, թե ինչի միջով էի անցնում։
Երբ սկսեցի հանդիպել Ջերալդի հետ, գրեթե անմիջապես պատմեցի նրան վիրահատության մասին։
— Խոսքն այն մասին չէ, որ ուզում եմ ուրիշ մարմին ունենալ,— մի երեկո բացատրեցի։ — Ես պարզապես ուզում եմ, որ այլևս չցավի։
Նա սեղանի վրայով մեկնեց ձեռքն ու սեղմեց իմ ձեռքը։
— Այդ դեպքում անպայման պետք է անես։
Այդ պատասխանը շատ կարևոր էր ինձ համար։
Տարիներ շարունակ մարդիկ թերագնահատել էին իմ ցավը կամ ասում էին, որ պետք է շնորհակալ լինեմ այն մարմնի համար, որն ունեմ։
Ջերալդն ուրիշ էր թվում։
Ամուսնությունից հետո նա սեփական աչքերով էր տեսնում, թե ինչպես եմ տանջվում ցավերի ժամանակ։
Երբ ցավն անտանելի էր դառնում, մերսում էր ուսերս։
Լսում էր, երբ բողոքում էի հագուստից, մարզվելու դժվարություններից ու անքուն գիշերներից։
Երբեմն համբուրում էր ճակատս ու ասում.
— Մի օր վերջապես կանես այդ վիրահատությունը։
Եվ երբ ամուսնության երկրորդ տարում բավականաչափ գումար խնայեցինք, ես վերջապես գրանցվեցի այն խորհրդատվությանը, որին տարիներ շարունակ սպասել էի։
Վիրաբույժը հաստատեց այն, ինչ ես արդեն գիտեի։
Ես այդ վիրահատության համար շատ հարմար թեկնածու էի։
Վիրահատությունը մոտ 5000 դոլար էր արժենալու։
Այդ երեկո ես ու Ջերալդը նստեցինք խոհանոցի սեղանի շուրջ՝ մեր բանկային քաղվածքները դիմացներս դրած։
— Մենք կարող ենք մեզ թույլ տալ,— ասաց նա։
Ուշադիր նայեցի նրան։
— Վստա՞հ ես։
— Լա՛յլա, դու տարիներ շարունակ ցավերի մեջ ես ապրել։
Աչքերս լցվեցին արցունքներով։
— Շնորհակալ եմ։
Վիրահատությունը հաջող անցավ։
Սկզբում ապաքինումը ցավոտ էր, բայց այդ անհարմարության տակ մի զգացողություն կար, որը տարիներ շարունակ չէի ունեցել։
Թեթևություն։
Նույնիսկ այտուցների ու վիրակապերի պայմաններում ուսերս արդեն ավելի թեթև էին թվում։
Երբ վիրահատությունից հետո առաջին անգամ ոտքի կանգնեցի, քիչ մնաց լաց լինեի։
Առաջին անգամ մարմինս ինքնաբերաբար առաջ չէր կռանում։
Բուժքույրը ժպտաց ինձ։
— Դուք երջանիկ տեսք ունեք։
— Ես արդեն մոռացել էի, թե ինչ զգացողություն է սա,— շշնջացի։
Մի քանի օր անց ինձ դուրս գրեցին հիվանդանոցից, որպեսզի ապաքինումս շարունակեմ տանը։
Այդ առավոտ Ջերալդն ինձ հաղորդագրություն էր ուղարկել։
«Անհամբեր սպասում եմ, թե երբ ես տուն գալու։ Սիրում եմ քեզ»։
Տուն գնալու ամբողջ ճանապարհին ժպտում էի։
Պատկերացնում էի, թե ինչպես է օգնելու ինձ հարմար տեղավորվել անկողնում։
Ինչպես է ապուր պատրաստելու։
Ինչպես ենք միասին ծիծաղելու այն բանի վրա, թե որքան էի անհանգստացել վիրահատությունից առաջ։
Բայց հենց տան շեմը հատեցի, զգացի, որ ինչ-որ բան այն չէ։
Ջերալդը ներս տարավ պայուսակս ու փակեց դուռը։
— Մենք պետք է խոսենք։
Կանգ առա։
— Ինչի՞ մասին։
— Նստի՛ր։
Նրա ձայնն այնքան սառն էր, որ ներսումս ամեն ինչ սեղմվեց։
Զգուշորեն մոտեցա ճաշասեղանին ու նստեցի աթոռին։
Ջերալդը նստեց դիմացս՝ ձեռքերը խաչած։
Հետո հանեց հեռախոսը։
— Վերջերս մի բանի մասին եմ մտածում,— ասաց նա։
Բացեց ինչ-որ կայք ու հեռախոսը հրեց դեպի ինձ։
Դա պլաստիկ վիրաբուժության մասնավոր կլինիկայի կայք էր։
Ես խոժոռվեցի։
— Սա ի՞նչ է։
— Քանի որ դու ստացար այն, ինչ ուզում էիր, կարծում եմ՝ արդար կլինի, որ ես էլ իմ ուզածը ստանամ։
Ապշած նայեցի նրան։
— Ի՞նչ։
— Դու մեր խնայողություններից 5000 դոլար ծախսեցիր։
— Մենք միասին էինք համաձայնել դրան։
— Գիտեմ։ Եվ հիմա կարծում եմ, որ արդար կլինի, եթե ես էլ 5000 դոլար ստանամ։
Ես նույնիսկ ծիծաղեցի, որովհետև մտածեցի՝ հաստատ կատակում է։
Բայց նա չէր կատակում։
— Ջերա՛լդ, ես վիրահատվել եմ, որովհետև ցավեր ունեի։
— Միևնույն է, դա վիրահատություն էր։
— Դա բժշկական ցուցումով էր։
— Բայց նաև արտաքին տեսքդ փոխվեց։
Զգացի, թե ինչպես է ներսումս ամեն ինչ սառչում։
— Կոնկրետ ի՞նչ ես ուզում։
— Մազերի փոխպատվաստում։
Ես զարմանքից թարթեցի աչքերս։
— Մազերի փոխպատվաստո՞ւմ։
— Արդեն ամիսներ շարունակ կլինիկաներ եմ ուսումնասիրում։
Ամիսներ շարունակ։
Հենց այդ բառերն ինձ ամենից ուժեղ հարվածեցին։
— Այսինքն՝ դու նախօրո՞ք էիր սա ծրագրել։
Նա ուսերը թոթվեց։
— Մտածեցի՝ եթե կարող ենք այդքան գումար ծախսել մի բանի վրա, որը դու ես ուզում, ուրեմն ես էլ պետք է իրավունք ունենամ նույնքան գումար ծախսելու։
Ես նայում էի դիմացս նստած տղամարդուն։
Այն տղամարդուն, որը վիրահատությունից առաջ բռնել էր ձեռքս։
Այն տղամարդուն, որն ասում էր, թե հասկանում է ինձ։
Եվ հանկարծ այլևս վստահ չէի, որ նա երբևէ իսկապես հասկացել էր։
— Դու աջակցո՞ւմ էիր իմ վիրահատությանը, որովհետև ուզում էիր, որ այլևս ցավ չզգամ,— կամաց հարցրի,— թե՞ որովհետև մտածում էիր, որ դրանից հետո իրավունք կունենաս 5000 դոլար ծախսել։
Ջերալդը մի պահ տատանվեց։
Հետո ասաց բառեր, որոնք երբեք չեմ մոռանա։
— Երկուսն էլ։
Կրծքավանդակս սեղմվեց։
— Դու կարծում ես՝ այս երկու բաները նո՞ւյնն են։
— Դու էլ կարողացար քեզ բարելավել։
— Ես բուժում եմ ստացել քրոնիկ ցավերից ազատվելու համար։
— Դու ուզում էիր ավելի փոքր կրծքեր ունենալ։
— Ես ուզում էի առավոտյան արթնանալ առանց ցավի։
Ջերալդը հետ հենվեց աթոռին ու հառաչեց։
Հետո ավելի վատ բան ասաց։
— Ինձ քո մարմինն առաջ ավելի շատ էր դուր գալիս։
Ես ապշած նայեցի նրան։
— Ի՞նչ։
— Ես երբեք չեմ խնդրել, որ փոխես այն։
Մի քանի վայրկյան չէի կարողանում խոսել։
— Դու գիտեիր, որ ես տանջվում էի։
— Գիտեի, որ անհարմարություններ ունես։
— Անհարմարություննե՞ր։
Զգացի, որ ձայնս սկսում է դողալ։
— Ես անընդհատ ցավազրկողներ էի խմում։ Խուսափում էի մարզվելուց։ Չէի կարողանում նորմալ քնել։ Դու տեսել ես, թե ինչպես էի աշխատանքից հետո լաց լինում, որովհետև մեջքս սարսափելի ցավում էր։
Ջերալդը նյարդայնացած տեսք ուներ։
— Բայց ինձ միևնույն է դուր էիր գալիս այնպիսին, ինչպիսին կայիր։
Հենց այդ պահին ամեն ինչ պարզ դարձավ։
Խնդիրն իրականում գումարը չէր։
Ոչ էլ արդարությունը։
Նույնիսկ նրա մազերը չէին։
Խնդիրն այն էր, որ նա կարծում էր՝ իմ արտաքինի վերաբերյալ իր նախասիրությունները պետք է ավելի կարևոր լինեն, քան իմ ցավը։
— Դու ուզում էիր, որ ես շարունակեի նույն վիճակում մնալ,— շշնջացի,— որովհետև քեզ դուր էր գալիս իմ արտաքին տեսքը։
— Ես դա չեմ ասել։
— Դու հենց դա էլ ասացիր։
Նա ոտքի կանգնեց։
— Դու ամեն ինչ խեղաթյուրում ես։
— Ո՛չ։ Կարծում եմ՝ վերջապես հստակ լսում եմ, թե ինչ ես ասում։
Ջերալդը գլուխը տարուբերեց։
— Վիրահատությունից հետո չափազանց զգացմունքային ես դարձել։
Այդ պահին ներսումս ինչ-որ բան կոտրվեց։
Դանդաղ ոտքի կանգնեցի։
Մարմինս դեռ ցավում էր, բայց ձայնս հաստատուն էր։
— Ինձ հանգիստ տեղ է պետք, որտեղ կկարողանամ ապաքինվել։
— Դա ի՞նչ է նշանակում։
— Գնում եմ մայրիկիս տուն։
— Այս ամենի պատճառո՞վ ես հեռանում։
— Ո՛չ։
Ուղիղ նայեցի նրա աչքերին։
— Հեռանում եմ, որովհետև հենց նոր հասկացա, որ ամուսինս տարիներ շարունակ իմ ապրած ցավն ավելի պակաս կարևոր է համարել, քան այն, թե որքան գրավիչ եմ ես իր համար։
Նրա դեմքի արտահայտությունը փոխվեց։
— Լա՛յլա, դե լավ…
Ես գնացի ննջասենյակ, վերցրի ճամփորդական պայուսակս ու զանգահարեցի մորս։
Քսան րոպե անց արդեն նստած էի նրա մեքենայում։
Տուն վերադառնալուց հետո առաջին անգամ զգացի, որ կարողանում եմ ազատ շնչել։
Հաջորդ շաբաթվա ընթացքում Ջերալդն անընդհատ զանգում էր։
Վերջապես պատասխանեցի։
— Ես ժամանակ եմ ունեցել մտածելու,— ասաց նա։
— Ես նույնպես։
— Դեռ կարծում եմ, որ պետք է փորձես հասկանալ իմ տեսակետը։
Քիչ մնաց ծիծաղեի։
— Իմ տեսակետն այն է, որ ես վիրահատվել եմ, որպեսզի կարողանամ ապրել առանց ցավի։
— Իսկ իմ զգացմունքնե՞րը։
— Քո զգացմունքները կարևոր են։ Հենց դրա համար էլ ես դեռ տուն չեմ վերադառնում։
Մի քանի օր անց նա հաղորդագրություն ուղարկեց՝ հարցնելով, թե երբ եմ իրեն փոխանցելու 5000 դոլարը, որպեսզի կարողանա գրանցվել մազերի փոխպատվաստման համար։
Երկար ժամանակ նայում էի հաղորդագրությանը։
Հետո գրեցի.
«Եթե ուզում ես քո ցանկությամբ կոսմետիկ վիրահատություն անել, ինքդ գումար խնայիր դրա համար։ Իմ բժշկական վիրահատությունը երբեք քո համար 5000 դոլար ծախսելու կտրոն չի եղել»։
Նա ինձ եսասեր անվանեց։
Ասաց, որ պատժում եմ իրեն։
Ասաց, որ ամուսնության մեջ ամեն ինչ պետք է հավասար լինի։
Բայց ես վերջապես մի կարևոր բան հասկացա։
Հավասարությունը չի նշանակում, որ ամուսիններից մեկի վրա ծախսված յուրաքանչյուր դոլարի դիմաց մյուսը պարտադիր պետք է նույնքան գումար ստանա։
Եվ սերը չի նշանակում, որ պետք է սիրելի մարդուց պահանջես շարունակել տանջվել միայն այն պատճառով, որ նրա նախկին արտաքին տեսքը քեզ ավելի շատ էր դուր գալիս։
Մեկ ամիս անց խորհրդակցեցի փաստաբանի հետ։
Հեռանալը հեշտ չէր։
Բայց հեշտ չէր նաև գիտակցելը, որ տղամարդը, որի հետ ամուսնացել էի, տարիներ շարունակ տեսել էր իմ տառապանքը և, միևնույն է, կարծում էր, թե իր նախասիրությունները պետք է նույնքան կարևոր լինեն, որքան իմ ցավը։
Վիրահատությունից մի քանի ամիս անց նորից սկսեցի մարզվել։
Ավելի լավ էի քնում։
Հագուստ էի գնում՝ առանց անհանգստանալու, թե արդյոք այն ցավ կպատճառի ինձ։
Մի երեկո կանգնած էի հայելու առաջ։
Հագիս մի հասարակ զգեստ էր, որը նախկինում երբեք չէի կարողացել հարմարավետ կրել։
Եվ առաջին անգամ հայելու մեջ չտեսա այն, ինչ Ջերալդի կարծիքով կորցրել էի։
Ես տեսա այն ամենը, ինչ վերջապես վերադարձրել էի ինձ։
Իմ հարմարավետությունը։
Իմ ինքնավստահությունը։
Իմ ազատությունը։
Եվ ամենակարևորը՝ իմ իրավունքը՝ որոշելու, որ իմ ցավը կարևոր է։
