Ամեն կիրակի ընտանեկան ընթրիքի ժամանակ քրոջս ամուսինը աչքը չէր կտրում ինձնից։ Փորձում էի ուշադրություն չդարձնել, մինչև վերջապես քրոջս հարցրի՝ ինչո՞ւ է նա ինձ այդպես նայում։ Նրա պատմածից արյունս սառեց երակներում։
Ամեն կիրակի երեկոյան մեքենայով գնում էի քաղաքի մյուս ծայրը՝ ավագ քրոջս՝ Միայի տանը ընթրելու։
Մենք տարիներ շարունակ այդ սովորությունն ունեինք։
Մեր տարիքում ընտանեկան ավանդույթներն արդեն առանձնահատուկ նշանակություն էին ձեռք բերել։
Միան վաթսունութ տարեկան էր, ես՝ վաթսուներկու, իսկ նրա ամուսինը՝ Ալեքսը, յոթանասունմեկ։
Նրանց երեխաներն արդեն մեծացել էին և սեփական ընտանիքներն ունեին։ Այդ պատճառով կիրակի օրերին սովորաբար միայն երեքով էինք նստում նույն սեղանի շուրջ։
Ուտում էինք Միայի պատրաստած ճաշերը, զրուցում թոռներից, հին ընկերներից, տարիքային ցավերից ու այն ամենից, ինչ գալիս է տարիների հետ։
Դա պետք է խաղաղ ու հաճելի ժամանակ լիներ։
Եվ երկար տարիներ հենց այդպես էլ եղել էր։
Մինչև այն օրը, երբ Ալեքսը սկսեց ինձ տարօրինակ ձևով նայել։
Սկզբում մտածում էի, թե ինձ է թվում։
Օրինակ՝ բաժակս բարձրացնում էի ու հանկարծ նկատում, որ նա սեղանի մյուս կողմից ուշադիր նայում է ինձ։
Ոչ թե պատահաբար։
Ոչ թե որովհետև ես ինչ-որ բան էի պատմում։
Նա պարզապես նստած նայում էր։
Իսկ հենց նկատում էի հայացքը, անմիջապես աչքերը փախցնում էր։
Առաջին անգամ ուշադրություն չդարձրի։
Երկրորդ անգամ մտածեցի՝ գուցե դեմքիս ինչ-որ բան կա։
Բայց երբ դա շարունակվեց մի քանի շաբաթ, այլևս չէի կարող ինձ համոզել, թե պարզապես երևակայում եմ։
Երբեմն Միան վեր էր կենում ու գնում խոհանոց՝ աղանդերը բերելու։
Եվ հենց դուրս էր գալիս սենյակից, ես նորից զգում էի Ալեքսի հայացքը։
Մի կիրակի դեռ ընթրիքը չավարտած՝ չորս անգամ բռնացրի նրան ինձ նայելիս։
Դրանից հետո գրեթե ձեռք չտվեցի ուտելիքիս։
Բայց ամենից շատ ինձ անհանգստացնում էր Միայի պահվածքը։
Նա իրեն լրիվ սովորական էր պահում։
Պատմում էր հարևանների մասին։
Բողոքում էր մթերքի թանկացումից։
Ծիծաղում էր, երբ Ալեքսը որևէ հին պատմություն էր հիշում։
Իսկ ես անընդհատ նույն հարցն էի տալիս ինքս ինձ։
Ինչպե՞ս կարող էր քույրս ոչինչ չնկատել։
Այդ կիրակի ընթրիքից հետո Ալեքսը գնաց հյուրասենյակ, իսկ ես ու Միան սկսեցինք հավաքել սեղանը։
Կանգնած էի քրոջս կողքին՝ լվացարանի մոտ, ու նայում էի, թե ինչպես է ողողում ափսեները։
Վերջապես այլևս չդիմացա։
— Միա՛…
Նա շրջվեց դեպի ինձ։
— Ի՞նչ է պատահել։
— Ինչո՞ւ է Ալեքսն անընդհատ ինձ նայում։
Նրա ձեռքերը կանգ առան։
Մի քանի վայրկյան քույրս ոչինչ չասաց։
Հետո դանդաղ ափսեն դրեց լվացարանի մեջ։
Նրա դեմքի արտահայտությունից ներսս սառեց։
Նա զարմացած չէր։
Նույնիսկ մի փոքր։
— Սպասում էի, թե երբ ես վերջապես այդ հարցը տալու,— շշնջաց նա։
Ես ապշած նայեցի նրան։
— Այսինքն՝ դու գիտեի՞ր։
Միան աչքերը կախեց։
— Այո՛։
Սիրտս սկսեց արագ բաբախել։
Եվ այդ պահին քույրս ասաց մի բան, որն ամբողջությամբ փոխեց իմ պատկերացումները վերջին մեկ տարվա մեր բոլոր կիրակնօրյա ընթրիքների մասին։
Միան դանդաղ սրբեց ձեռքերը խոհանոցային սրբիչով։
— Ես պետք է քեզ մի բան պատմեմ,— ասաց նա։
Հանկարծ սառնություն զգացի։
— Ի՞նչ։
Նախքան պատասխանելը նա նայեց դեպի հյուրասենյակ։
— Սա վերջերս չի սկսվել։
Ես խոժոռվեցի։
— Ի՞նչ նկատի ունես։
— Ալեքսը միշտ էլ քեզ առանձնահատուկ ուշադրությամբ է նայել։
Ապշած նայեցի քրոջս։
— Ինչքա՞ն ժամանակ է։
Նրա դեմքը լարվեց։
— Տարիներ։
Նյարդային ծիծաղեցի, թեև ծիծաղելու ոչինչ չկար։
— Տարինե՞ր։
Միան գլխով արեց։
— Երբ ավելի երիտասարդ էինք, նա երբեմն քո մասին խոսում էր։
— Ի՞նչ էր ասում։
— Ասում էր, որ գեղեցիկ ես։
Ես մի փոքր հետ քաշվեցի։
— Միա՛, ինչո՞ւ ես միայն հիմա ինձ պատմում այս ամենը։
— Որովհետև կարծում էի՝ դա արդեն անցել է։
Նրա ձայնի մեջ ինչ-որ բան ինձ վախեցրեց։
Ավելի ցածր խոսեցի։
— Ի՞նչ է պատահել։
Նա նորից նայեց դռան կողմը։
— Մոտ վեց ամիս առաջ լուսանկարներ գտա։
— Ի՞նչ լուսանկարներ։
— Հին ընտանեկան լուսանկարներ։
— Դրա մեջ ի՞նչ տարօրինակ բան կա։
— Դրանք ընտանեկան ալբոմներում չէին։
Ես սպասեցի։
Միան խորը շունչ քաշեց։
— Դրանք քո լուսանկարներն էին։
Սիրտս կարծես ընկավ։
— Ի՞նչ։
— Մի մասը Սուրբ Ծննդյան ընթրիքներից էր։ Մյուսները՝ ծննդյան տարեդարձներից։ Կային նաև լուսանկարներ, որոնք կարծում էի՝ տարիներ առաջ կորցրել եմ։
Ես նայում էի նրան ու չէի հասկանում, թե ինչ եմ լսում։
— Իսկ Ալեքսն ի՞նչ էր անում այդ լուսանկարներով։
— Չգիտեմ։
— Միա՛։
— Իսկապես չգիտեմ։
Նա արդեն լաց լինելու եզրին էր։
— Քանի՞ լուսանկար կար։
— Մոտ երեսուն։
Մի քանի վայրկյան երկուսս էլ լուռ մնացինք։
Հարևան սենյակից լսվում էր հեռուստացույցի ձայնը։
Ալեքսը զվարճալի հեռուստախաղ էր դիտում, և պատի մյուս կողմից լսվում էր հանդիսատեսի ծիծաղը։
Դա ամբողջ իրավիճակն ավելի տարօրինակ էր դարձնում։
— Դու հարցրի՞ր նրան այդ լուսանկարների մասին։
— Այո՛։
— Ի՞նչ ասաց։
— Ասաց, որ չափազանցնում եմ։
Իհարկե։
— Ասաց, թե դրանք պարզապես հին հիշողություններ են։
— Իմ երեսուն լուսանկարնե՞րը։
Միան գլխով արեց։
— Ասաց, որ դու մեր ընտանիքի անդամն ես։
Զգացի, թե ինչպես է զայրույթը բարձրանում ներսումս։
— Եվ դու հավատացի՞ր։
— Ո՛չ։
Նա պատասխանեց անմիջապես։
Դա ինձ մի պահ կանգնեցրեց։
— Ո՛չ,— կրկնեց քույրս։ — Ես նրան չհավատացի։
— Էլ ի՞նչ է պատահել։
Միան նստեց խոհանոցի փոքրիկ սեղանի մոտ։
— Դեռ ուրիշ բան էլ կա։
Ես մնացի կանգնած։
— Պատմիր։
— Անցյալ տարի Ալեքսը սկսեց անընդհատ խոսել մեր թաղամասում ապրող մի կնոջ մասին։
— Ո՞ւմ։
— Լաուրայի։
Ես հիշում էի նրան։
Լաուրան երկար տարիներ Միայի ամենամտերիմ ընկերուհիներից մեկն էր։
Հետո հանկարծ դադարել էր նրանց տուն այցելել։
— Ես կարծում էի՝ դուք վիճել եք։
— Այդպես էլ եղել է։
— Ալեքսի պատճառո՞վ։
Միան գլխով արեց։
— Նա սկսեց զանգահարել Լաուրային։
Ստամոքսս կծկվեց։
— Ինչո՞ւ։
— Սկզբում ասում էր, թե Լաուրան տան հետ կապված ինչ-որ հարցում օգնության կարիք ունի։ Հետո սկսեց ավելի ու ավելի հաճախ զանգահարել նրան։
— Հետո՞։
— Լաուրան ասաց, որ Ալեքսի պահվածքն իրեն անհարմար է զգացնել տալիս։
Ես նստեցի քրոջս դիմաց։
— Ի՞նչ էր արել։
— Նրան էլ էր անընդհատ նայում։
Խոհանոցում կարծես հանկարծ կատարյալ լռություն տիրեց։
— Հետո սկսեց Լաուրային պատմել մեր ամուսնության մասին։
— Ի՞նչ էր պատմում։
— Ասում էր, թե ես իրեն չեմ հասկանում։ Թե սառն եմ իր նկատմամբ։ Թե իրեն միայնակ է զգում։
Ես ապշած նայեցի քրոջս։
— Իսկ Լաուրան քեզ պատմե՞ց այդ ամենը։
— Ի վերջո՝ այո՛։
— Եվ ի՞նչ եղավ։
— Երբ Ալեքսին հարցրի այդ մասին, ասաց, թե Լաուրան պարզապես նախանձում է մեզ։
Ես չէի հավատում լսածներիս։
— Եվ դու դադարեցի՞ր Լաուրայի հետ շփվել։
Միայի աչքերում ամոթի զգացում հայտնվեց։
— Այո՛։
Մի պահ զայրույթս անհետացավ։
Քույրս առանց այդ էլ բավականաչափ մեղադրում էր իրեն։
Հենց այդ պահին մեր հետևից քայլերի ձայն լսվեց։
Ալեքսը մտավ խոհանոց։
— Դե ինչ,— անհոգ ասաց նա,— տեսնում եմ՝ երկուսդ էլ շատ լուրջ եք։
Մեզնից ոչ մեկը չպատասխանեց։
Նա նախ նայեց Միային։
Հետո՝ ինձ։
Եվ ահա նորից։
Նույն հայացքը։
Միայն թե հիմա ես արդեն հասկանում էի մի բան, որը նախկինում չէի հասկացել։
Դա պատահական հայացք չէր։
Դա անմեղ հայացք չէր։
Եվ այս անգամ որոշեցի աչքերս չփախցնել։
— Ի՞նչ է,— հարցրի։
Ալեքսը թարթեց աչքերը։
— Ի՞նչը։
— Ինչո՞ւ ես ինձ նայում։
Միայի դեմքը գունատվեց։
Ալեքսը թեթև ծիծաղեց։
— Ես քեզ չեմ նայում։
— Նայում ես։
— Դե լավ, սկսվեց…
— Ամիսներ շարունակ այդպես ես անում։
Նրա ժպիտն անհետացավ։
Նա շրջվեց դեպի Միան։
— Ի՞նչ ես նրան պատմել։
Այդ մի նախադասությունն ինձ ամեն ինչ ասաց։
Նա շփոթված չէր։
Զարմացած չէր։
Նա զայրացած էր, որովհետև Միան խոսել էր։
Քույրս ոտքի կանգնեց։
— Ես նրան ճշմարտությունն եմ պատմել։
Ալեքսի ծնոտը լարվեց։
— Ի՞նչ ճշմարտություն։
— Լուսանկարների մասին։
Նա քարացավ։
Ես ուշադիր հետևում էի նրա դեմքին։
— Դու իմ լուսանկարնե՞րն էիր պահում։
Նա շրջվեց դեպի ինձ։
— Դրանք հին ընտանեկան լուսանկարներ էին։
— Քո աշխատասեղանի մեջ պահված առանձին տուփո՞ւմ։
— Դա ոչինչ չի նշանակում։
— Այդ դեպքում ինչո՞ւ էիր թաքցնում։
Նա ցուցադրաբար հոգոց հանեց։
— Սա արդեն ծիծաղելի է։
Միան ձեռքերը խաչեց կրծքին։
— Իսկ Լաուրա՞ն։
Ալեքսի դեմքի արտահայտությունը փոխվեց։
— Ի՞նչ կապ ունի Լաուրան։
— Նա ինձ ամեն ինչ պատմել է։
Առաջին անգամ Ալեքսն իսկապես անհանգստացած թվաց։
Ես նայեցի քրոջս։
— Ամե՞ն ինչ։
Միան գլխով արեց։
— Երեկ զանգահարել եմ նրան։
Ալեքսի դեմքը կարմրեց։
— Դու դրա իրավունքը չունեիր։
— Իրավո՞ւնքը չունեի։
— Նա փորձում է խնդիրներ ստեղծել։
Միան դառնությամբ ծիծաղեց։
— Դու նախկինում էլ էիր ինձ նույն բանն ասում։
Ալեքսը մի քայլ արեց դեպի նա։
— Ես չեմ պատրաստվում այստեղ կանգնել ու լսել, թե ինչպես եք երկուսդ ինձ անհեթեթ բաների մեջ մեղադրում։
Նա շարժվեց դեպի միջանցքը։
Բայց հետո կանգ առավ։
Շրջվեց ու ուղիղ նայեց ինձ։
— Գիտե՞ս ինչ,— ասաց նա։ — Դու միշտ էլ սիրել ես ուշադրության կենտրոնում լինել։
Զգացի, թե ինչպես է ներսումս ինչ-որ բան կտրվում։
— Ո՛չ։
Նա հոնքերը բարձրացրեց։
— Ի՞նչը՝ ոչ։
— Մի՛ փորձիր այս ամենը իմ դեմ շրջել։
Միան կանգնեց կողքիս։
— Նա ճիշտ է։
Ալեքսը նայեց կնոջը։
Միայի ձայնը դողում էր, բայց նա շարունակեց։
— Քույրս ոչինչ չի արել։ Լաուրան ոչինչ չի արել։ Այս ամենն արել ես դու։
Այս անգամ Ալեքսն անմիջապես պատասխան չգտավ։
Այդ գիշեր Միան նրան ասաց, որ քնի հյուրերի սենյակում։
Հաջորդ առավոտ քույրս զանգահարեց ինձ։
— Ես նրան ասացի, որ հեռանա։
Ես անկողնում կտրուկ նստեցի։
— Իսկ նա ի՞նչ ասաց։
— Ծիծաղեց։
Իհարկե, ծիծաղել էր։
— Ասաց, որ խանդի պատճառով կործանում եմ մեր քառասունհինգ տարվա ամուսնությունը։
— Իսկ դու ի՞նչ պատասխանեցիր։
— Ասացի, որ քառասունհինգ տարվա ամուսնությունը չի կարող անընդունելի պահվածքը դարձնել ընդունելի։
Ես փակեցի աչքերս։
Երբեք չէի լսել, որ քույրս այդքան վստահ խոսեր։
Հաջորդ շաբաթների ընթացքում ավելի շատ բաներ բացահայտվեցին։
Լաուրան վերջապես Միային ցույց տվեց Ալեքսի ուղարկած հաղորդագրությունները։
Սկզբում դրանց մեջ բացահայտ ոչինչ չկար։
Պարզապես հաճոյախոսություններ էին։
Հետո սկսվել էին բողոքները Միայի մասին։
Այնուհետև Ալեքսը Լաուրային առաջարկել էր առանձին հանդիպել։
Իսկ երբ Լաուրան մերժել էր, նա սկսել էր զայրանալ։
Պարզվեց նաև, որ տարիներ առաջ մեկ այլ կին էլ էր եղել։
Ալեքսի նախկին գործընկերուհիներից մեկը։
Միան հիշեց, որ այն ժամանակ Ալեքսը հանկարծ սկսել էր անընդհատ պնդել, թե այդ կինը փորձում է քանդել իրենց ամուսնությունը։
Հիմա Միան մտածում էր՝ գուցե իրականում ամեն ինչ ճիշտ հակառակն էր։
Ալեքսը փորձում էր ամեն ինչ տարբեր ձևերով բացատրել։
Ասում էր, որ լուսանկարները ոչինչ չեն նշանակում։
Ասում էր, թե Լաուրան իրեն սխալ է հասկացել։
Ասում էր, որ Միան չափազանց կասկածամիտ է դարձել։
Հետո սկսեց մեղադրել իր տարիքին։
Այնուհետև՝ միայնությանը։
Իսկ վերջում մեղադրեց ինձ։
Եվ դա նրա վերջին սխալը դարձավ։
Մի օր նա Միային ասաց, թե ես միշտ էլ «շատ լավ գիտեի՝ ինչ եմ անում», երբ իր կողքին էի։
Քույրս անմիջապես անջատեց հեռախոսը։
Այդ օրվանից նա դադարեց պաշտպանել Ալեքսին։
Ամիսներն անցան։
Ալեքսը տեղափոխվեց քաղաքի մյուս ծայրում գտնվող փոքրիկ բնակարան։
Միան դիմեց ամուսնական բաժանման համար։
Եվ կամաց-կամաց մեր կիրակնօրյա ընթրիքները վերադարձան։
Առաջին անգամ, երբ նստեցի նույն սեղանի շուրջ առանց Ալեքսի, նրա դատարկ աթոռը տարօրինակ զգացողություն առաջացրեց։
Ավելի քան չորս տասնամյակ նա նստել էր այդ տեղում։
Իսկ հիմա այնտեղ միայն լռություն էր։
Միան ընթրիքը բերեց սեղանին ու նստեց դիմացս։
Մի որոշ ժամանակ երկուսս էլ լուռ էինք։
Հետո նա ասաց.
— Ներիր ինձ։
— Դու ներողություն խնդրելու կարիք չունես։
— Ունեմ։
Նա նայեց իր ափսեին։
— Տարիներ շարունակ ես անընդհատ մտածում էի, թե այդ մյուս կանայք ինչ են սխալ անում։
Ես ձեռքս մեկնեցի սեղանի վրայով ու բռնեցի նրա ձեռքը։
Միան շարունակեց.
— Մինչդեռ պետք է մտածեի, թե ինչ է անում իմ ամուսինը։
Այդ խոսքերը երկար ժամանակ մնացին հիշողությանս մեջ։
Որովհետև երբեմն մարդիկ անհարմար ճշմարտությունները չեն անտեսում այն պատճառով, որ չեն կարողանում տեսնել դրանք։
Երբեմն նրանք պարզապես չեն ուզում ընդունել ճշմարտությունը։
Որովհետև դա կնշանակի խոստովանել, որ այն կյանքը, որին տարիներ շարունակ հավատացել են, իրականում բոլորովին էլ այնպիսին չի եղել, ինչպիսին իրենք պատկերացրել են։
Եվ երբեմն այն մարդը, որը հանգիստ նստած է քո դիմաց՝ ընտանեկան սեղանի շուրջ, կարող է շատ ավելին թաքցնել, քան պարզապես մի տարօրինակ հայացք։
