Խորթ հայրս մեծացրեց ինձ այն բանից հետո, երբ չորս տարեկանում կորցրի մորս։ Մահվանից ընդամենը մի քանի ժամ առաջ նա բռնեց ձեռքս ու շշնջաց. «Ես ամբողջ կյանքում խաբել եմ քեզ»։
Ես չորս տարեկան էի, երբ Ֆրենկն ամուսնացավ մորս հետ։
Դրանից կարճ ժամանակ անց մայրս մահացավ, բայց Ֆրենկը մնաց իմ կողքին։
Նա ինձ ուղեկցեց դեպի խորան, երբ ամուսնանում էի։ Կողքիս էր նաև աղջկաս մկրտության օրը։ Եվ նույնիսկ երբ արդեն մեծացել էի, ժամանակ առ ժամանակ շարունակում էր ինձ համար պատրաստել խնձորով այն բլիթները, որոնք մանկուց այդքան սիրում էի։
Նա իմ հայրիկն էր։
Այդ պատճառով, երբ նրա առողջությունը սկսեց արագ վատանալ, ես գրեթե չէի հեռանում հիվանդանոցային մահճակալի մոտից։
Այն գիշեր, երբ բժիշկն ասաց, որ Ֆրենկին ընդամենը մի քանի ժամ է մնացել ապրելու, նա հանկարծ ամուր բռնեց դաստակս։
— Խոստացի՛ր, որ նախ կլսես ինձ, հետո միայն կատե՛ս։
— Ես երբեք չեմ կարող քեզ ատել։
Նրա սառը մատներն ավելի ամուր սեղմեցին ձեռքս։
— Ես ամբողջ կյանքում խաբել եմ քեզ։ Այն ամենը, ինչին հավատում ես, սուտ է։ Քո մանկությունը, այն, թե ով եմ ես… Ամե՛ն ինչ։
Զգացի, թե ինչպես է շուրջս ամեն ինչ պտտվում։ Մի կերպ թույլ ժպտացի։
— Հայրի՛կ, քո ասածներից ոչինչ չեմ հասկանում։ Ուզո՞ւմ ես՝ բժշկին կանչեմ։
Ֆրենկը գլուխը տարուբերեց։
— Ես լիովին գիտակից եմ։ Պետք է իմանաս ճշմարտությունը, քանի դեռ չեմ մահացել։ Թեև ինձ աղաչել են, որ այդ գաղտնիքն ինձ հետ գերեզման տանեմ։
Հարցերն այնքան արագ էին պտտվում գլխումս, որ չէի հասցնում նույնիսկ արտասանել դրանք։
Ֆրենկը ծալված թղթի կտոր դրեց ափիս մեջ ու բաց թողեց ձեռքս։
— Գնա՛ այնտեղ։ Հենց հիմա։
Արցունքները հոսում էին նրա ալեհեր մորուքի միջով։
Դրանք վերջին բառերն էին, որ նա ասաց ինձ։
Ես վազեցի միջանցք ու բացեցի թուղթը։
Դրա վրա շտապողական ձեռագրով հասցե էր գրված։
Տունը մեքենայով ընդամենը մի փոքր հեռավորության վրա էր Ֆրենկի տնից՝ այն վայրից, որտեղ անցկացրել էի մանկությանս մեծ մասը։
Չէի կարող մերժել նրա վերջին խնդրանքը, թեև ամբողջ էությամբ զգում էի, որ չպետք է գնամ։
Քսան րոպե անց կանգնած էի մի սովորական տան առաջ։
Մինչ մոտենում էի շքամուտքին, մտքումս փորձում էի գտնել ճիշտ բառեր՝ այդքան ուշ ժամին անծանոթ մարդկանց անհանգստացնելու համար ներողություն խնդրելու։
Բայց հենց մատներովս թակեցի դուռը, այն միանգամից լայն բացվեց։
Եվ երբ տեսա, թե ով է կանգնած դռան հետևում, ճչացի։
Ֆրենկը երբեք իմ կենսաբանական հայրը չի եղել։
Բայց որքան ինձ հիշում եմ, նա ինձ համար պարզապես հայրիկ էր։
Նա ամուսնացավ մորս հետ, երբ ես չորս տարեկան էի։
Սկզբում չէի ուզում նրա հետ որևէ կապ ունենալ։
Չէի պատասխանում, երբ խոսում էր ինձ հետ։
Թույլ չէի տալիս, որ քնելուց առաջ հեքիաթ կարդա։
Նույնիսկ հրաժարվում էի որևէ կերպ դիմել նրան։
Բայց Ֆրենկը երբեք ինձ ոչինչ չէր պարտադրում։
Նա պարզապես մնում էր կողքիս։
Երբ ամպրոպ էր լինում, նստում էր սենյակիս դռան մոտ, որովհետև ես չափազանց վախենում էի քնել, բայց միաժամանակ այնքան համառ էի, որ նրան ներս չէի թողնում։
Նա սովորեց, թե ճիշտ որքան ելակի մուրաբա եմ սիրում քսել հացիս վրա։
Իսկ ամեն կիրակի առավոտ ինձ համար փոքրիկ աստղերի տեսքով խնձորով բլիթներ էր պատրաստում։
Մի առավոտ, առանց մտածելու, նրան հայրիկ անվանեցի։
Ֆրենկը քարացավ՝ ձեռքին խոհանոցային թիակը։
Հետո արագ շրջվեց՝ ձևացնելով, թե ինչ-որ բան է ստուգում վառարանի մոտ։
Տարիներ անց միայն հասկացա, որ նա փորձում էր թաքցնել արցունքները։
Այդ առավոտից հինգ ամիս անց մայրս անսպասելի մահացավ։
Հանկարծ մեր տունը լցվեց հարազատներով, որոնք շշուկով քննարկում էին, թե ինչ է լինելու ինձ հետ։
— Նա աղջկա իսկական հայրը չէ։
— Մորաքույրը կարող է մեծացնել նրան։
— Ֆրենկը, հավանաբար, հիմա կցանկանա շարունակել իր կյանքը։
Ես ամեն ինչ լսում էի։
Մորս հուղարկավորության հաջորդ գիշերը Ֆրենկն ինձ գտավ խոհանոցի սեղանի տակ թաքնված։
— Դու էլ ե՞ս գնալու,— շշնջացի։
Նրա դեմքի արտահայտությունն անմիջապես փոխվեց։
— Ո՛չ։
— Բոլորը հեռանում են։
Նա սողաց սեղանի տակ ու նստեց կողքիս։
Հետո մեկնեց ճկույթը։
— Ես չեմ հեռանա։
— Խոստանո՞ւմ ես։
— Խոստանում եմ։
Եվ Ֆրենկը պահեց այդ խոստումը ավելի քան երեսուն տարի։
Նա ներկա էր դպրոցական բոլոր միջոցառումներին։
Սովորեցրեց ինձ մեքենա վարել։
Երբ ամուսնանում էի, ուղեկցեց ինձ դեպի խորան։
Իսկ երբ ծնվեց աղջիկս, Ֆրենկն ավելի շատ լաց եղավ, քան ամուսինս։
Ինձ համար մեր ընտանիքում երբեք որևէ բան պակաս չէր եղել։
Մինչև այն օրը, երբ Ֆրենկը դարձավ յոթանասունութ տարեկան։
Նրա առողջությունը սկսեց արագ վատանալ։
Ընդամենը մի քանի ամսում այն ուժեղ տղամարդը, որը ժամանակին ծանր արկղերն էր տեղափոխում իմ առաջին բնակարան, արդեն հազիվ էր կարողանում մի բաժակ ջուր բարձրացնել։
Նրա կյանքի վերջին շաբաթվա ընթացքում ես գրեթե ապրում էի հիվանդանոցում։
Մի երեկո բժիշկն ինձ զգուշորեն կանչեց միջանցք։
— Ռոզալի՛,— մեղմ ասաց նա,— դուք պետք է պատրաստ լինեք։ Հնարավոր է՝ ձեր հորը ընդամենը մի քանի ժամ է մնացել։
Զգացի, թե ինչպես են ծնկներս թուլանում։
Երբ վերադարձա Ֆրենկի սենյակ, նա կարծես քնած էր։
Նստեցի կողքին ու բռնեցի նրա ձեռքը։
Հանկարծ մատներն ամուր սեղմեցին դաստակս։
— Հայրի՞կ։
Նա բացեց աչքերը։
Նրա հայացքը զարմանալիորեն պարզ էր։
— Խոստացի՛ր, որ կլսես ինձ, նախքան կատես։
Սիրտս սեղմվեց։
— Ես երբեք չեմ կարող քեզ ատել։
— Գուցե կարողանաս։
— Հայրի՛կ, ինչի՞ մասին ես խոսում։
Նրա սառը մատներն ավելի ամուր սեղմվեցին։
Հետո նա շշնջաց այն բառերը, որոնք փշրեցին այն ամենը, ինչ կարծում էի, թե գիտեմ։
— Ես ամբողջ կյանքում խաբել եմ քեզ։
Ապշած նայեցի նրան։
— Ի՞նչ։
— Քո մանկությունը։ Այն, թե ով էի ես մինչև մորդ հանդիպելը։ Այն, թե ինչու մնացի։ Դու ամբողջ ճշմարտությունը չգիտես։
Փորձեցի ինձ համոզել, որ դեղերն են շփոթեցրել նրա գիտակցությունը։
— Ես բժշկին կկանչեմ։
— Ո՛չ։
Նրա ձայնը հանկարծ ուժեղացավ։
— Ես լիովին գիտակից եմ։
Նա ձեռքը տարավ վերմակի տակ ու հանեց ծալված թուղթ։
— Գնա՛ այնտեղ։
Բացեցի թուղթը։
Դրա վրա հասցե էր գրված։
— Ի՞նչ կա այնտեղ։
— Ինչ-որ մեկը սպասում է քեզ։
— Ես հիմա քեզ մենակ չեմ թողնի։
Արցունքները գլորվեցին Ֆրենկի այտերով։
— Դու պետք է ամեն ինչ հասկանաս, քանի դեռ չեմ հեռացել։
— Այդ դեպքում ի՛նքդ պատմիր։
Նա փակեց աչքերը։
— Կան ճշմարտություններ, որոնք միայն մեկ մարդու չեն պատկանում։
Դրանք վերջին բառերն էին, որ Ֆրենկն ասաց ինձ։
Երբ դուրս եկա հիվանդանոցից, նա դեռ շնչում էր։
Քսան րոպե անց կանգնած էի մի համեստ տան առաջ, որը ութ կիլոմետրից էլ քիչ հեռավորության վրա էր այն տնից, որտեղ Ֆրենկն ինձ մեծացրել էր։
Երևակայությունս ինձ հանգիստ չէր տալիս։
Մի՞թե Ֆրենկն ուրիշ կին էր ունեցել։
Գուցե ուրիշ դո՞ւստր։
Գուցե ճանաչե՞լ էր իմ կենսաբանական հորը։
Մի՞թե ամբողջ մանկությունս կառուցված էր ինչ-որ սարսափելի գաղտնիքի վրա։
Թակեցի դուռը։
Այն գրեթե անմիջապես բացվեց։
Դռան առաջ տարեց կին էր կանգնած։
Հենց ինձ տեսավ, ձեռքը տարավ բերանին։
— Ռոզալի…
Մի քայլ հետ գնացի։
— Դուք որտեղի՞ց գիտեք իմ անունը։
— Իմ անունը Քերոլայն է,— շշնջաց նա։ — Ֆրենկն ասել էր, որ հնարավոր է՝ գաս։
Քերոլայնն ինձ ներս հրավիրեց։
Խոհանոցում նա բացեց փայտե դարակը։
Ներսում թխվածքաբլիթների տասնյակ հին կաղապարներ կային։
Սրտիկներ։
Ծաղիկներ։
Կենդանիներ։
Հետո նա հանեց մի փոքրիկ մետաղյա աստղ։
Սիրտս կարծես կանգ առավ։
Այն ճիշտ նույն կաղապարն էր, որով Ֆրենկն ամեն կիրակի ինձ համար աստղաձև բլիթներ էր պատրաստում։
— Որտեղի՞ց ունեք սա։
— Ֆրենկինն էր։
— Ո՛չ։ Ֆրենկի կաղապարը մեր տանն է։
Քերոլայնը դժվարությամբ կուլ տվեց թուքը։
— Նա երկուսն ուներ։
Հետո ինձ փոխանցեց մի հին լուսանկար։
Դրա վրա փոքրիկ աղջիկ էր կանգնած Ֆրենկի կողքին՝ խոհանոցում։
Աղջիկը մոտ հինգ տարեկան էր։
Նրա դիմացի սեղանին աստղաձև խնձորով բլիթներով լի ափսե կար։
— Ո՞վ է այս աղջիկը։
Քերոլայնի աչքերը լցվեցին արցունքներով։
— Մայլին։
Նրա ձայնի մեջ ինչ-որ բան կար, որն ինձ վախեցրեց։
— Ո՞վ էր Մայլին։
— Ֆրենկի դուստրը։
Շունչս կտրվեց։
Քերոլայնը պատմեց, որ մորս հանդիպելուց շատ տարիներ առաջ Ֆրենկն արդեն ամուսնացած էր եղել։
Մայլին նրա միակ դուստրն էր։
Երբ աղջիկը հինգ տարեկան էր, դժբախտ պատահարի հետևանքով մահացել էր։
Ֆրենկը երբեք չէր կարողացել հաղթահարել այդ կորուստը։
Նրա ամուսնությունը փլուզվել էր։
Նա հավաքել ու պահել էր բոլոր լուսանկարները և այլևս հրաժարվել էր խոսել Մայլիի մասին։
Մինչև ինձ հանդիպելը։
— Իսկ բլիթնե՞րը…— շշնջացի։
Քերոլայնը գլխով արեց։
— Նրա համար էլ էր նույն բլիթները պատրաստում։
Աչքերս սկսեցին այրվել արցունքներից։
— Այսինքն՝ ես նրա համար Մայլիին փոխարինո՞ղ էի։
— Ո՛չ։
Քերոլայնը սեղանի վրայով մեկնեց ձեռքն ու բռնեց ձեռքս։
— Դու երբեք Մայլիին փոխարինող չես եղել։ Դու առաջին մարդն էիր, որի շնորհիվ Ֆրենկը հասկացավ, որ մեկ ուրիշ փոքրիկ աղջկա սիրելը չի նշանակում դավաճանել այն դստերը, որին կորցրել է։
Հետո Քերոլայնը պատմեց այն, ինչն ինձ ամենից շատ ցավ պատճառեց։
Մորս հուղարկավորության հաջորդ գիշերը Ֆրենկն արդեն բարձել էր իր մեքենան։
Նա պատրաստվում էր ինձ թողնել մորաքրոջս մոտ։
— Այդ գիշեր նա այստեղ եկավ սարսափահար,— պատմեց Քերոլայնը։ — Ասում էր, որ չի կարող դիմանալ ևս մեկ դստեր կորստին։ Ամեն անգամ, երբ դու վազում էիր բակում, նա պատկերացնում էր, որ քեզ հետ դժբախտ պատահար է լինելու։ Ամեն անգամ, երբ հիվանդանում էիր, խուճապի էր մատնվում։
Կոկորդս սեղմվեց։
— Այսինքն՝ նա քիչ էր մնում ինձ լքե՞ր։
— Այո՛։
Ես սկսեցի լաց լինել։
Ամբողջ կյանքում հիշել էի, թե ինչպես էր Ֆրենկը սողացել խոհանոցի սեղանի տակ ու խոստացել, որ կմնա իմ կողքին։
Միշտ հավատացել էի, որ այդ որոշումը նրա համար հեշտ է եղել։
Քերոլայնն ամուր սեղմեց ձեռքս։
— Նա հենց այստեղ նստած մնաց մինչև լուսաբաց՝ անընդհատ կրկնելով, որ բավականաչափ ուժեղ չէ ևս մեկ փոքրիկ աղջկա սիրելու համար։
— Իսկ դու ի՞նչ ասացիր նրան։
— Ասացի, որ նա չի վախենում, որովհետև քեզ չի սիրում։ Նա վախենում է, որովհետև արդեն սիրում է քեզ։
Ձեռքով փակեցի բերանս։
Ճշմարտությունն աստիճանաբար հասնում էր գիտակցությունս։
Ֆրենկը չէր մնացել իմ կողքին, որովհետև Մայլիին կորցնելու ցավն այլևս չէր զգում։
Նա մնացել էր, չնայած շատ լավ գիտեր, թե որքան կործանարար կարող է լինել սիրելի մարդուն կորցնելը։
Ես անմիջապես վազեցի հիվանդանոց։
Բայց երբ հասա Ֆրենկի բաժանմունք, բուժքույրը կանգնած էր նրա սենյակի դռան մոտ։
Նրա դեմքի արտահայտությունն ամեն ինչ ասաց։
— Ցավում եմ…
Ես ներս վազեցի։
Ֆրենկը մահացել էր։
Ծնկի եկա նրա մահճակալի մոտ ու ամուր բռնեցի ձեռքը։
— Դու պետք է պատմեիր ինձ,— հեկեկում էի։ — Պետք է թույլ տայիր, որ ասեի՝ հասկանում եմ քեզ։
Բուժքույրը լուռ ինձ փոխանցեց Ֆրենկի անձնական իրերով տոպրակը։
Ներսում նրա դրամապանակն էր։
Վարորդական իրավունքի հետևում երկու լուսանկար գտա։
Մեկում Մայլին էր՝ ձեռքին աստղաձև բլիթ։
Մյուսում ես էի՝ գրեթե նույն տարիքում, նույնպես աստղաձև բլիթ բռնած։
Ֆրենկը տասնամյակներ շարունակ այդ երկու լուսանկարները պահել էր իր սրտի մոտ։
Նա երբեք չէր մոռացել իր առաջին դստերը։
Եվ դրա պատճառով ինձ երբեք պակաս չէր սիրել։
Այդ կիրակի իմ աղջիկն ինձ գտավ խոհանոցում։
Ձեռքիս Ֆրենկի հին, աստղաձև մետաղյա կաղապարն էր։
— Մա՛մ, ինչո՞ւ էր պապիկը միշտ աստղաձև բլիթներ պատրաստում,— հարցրեց նա։
Ես նայեցի կողքիս դրված լուսանկարներին։
Հետո խմորը լցրի տապակի մեջ։
— Որովհետև ժամանակին ինչ-որ մեկը պապիկին մի շատ կարևոր բան էր սովորեցրել։
— Ի՞նչ։
Արցունքներիս միջից ժպտացի։
— Որ երբ սկսում ես սիրել մեկ ուրիշին, դա չի նշանակում, որ պետք է դադարես սիրել նրան, ում կորցրել ես։
Աղջիկս առաջին պատառը կերավ ու բարձրաձայն ծիծաղեց։
Այդ պահին մի վայրկյանով հասկացա, թե ինչու էր այդպիսի ծիծաղը ժամանակին այդքան վախեցրել Ֆրենկին։
Եվ ինչու էր տարիներ անց հենց այդ ծիծաղը փրկել նրան։
Ես լվացի փոքրիկ մետաղյա աստղն ու նորից դրեցի վառարանի կողքին։
Այնտեղ էր լինելու նաև հաջորդ կիրակի։
Եվ դրանից հետո՝ յուրաքանչյուր կիրակի։
Որովհետև ցավը չի անհետանում, երբ մենք նորից սկսում ենք սիրել։
Երբեմն սերը պարզապես այնքան է մեծանում, որ կարողանում է իր մեջ տեղավորել և՛ անցյալը, և՛ ապագան։
Դէ իսկ պատմության 3-րդ ամենադրամատիկ մասը մեր Տելեգրամ Ալիքում — Այստեղ
