Ամուսնուս 50-ամյակի տորթի վրա ուրիշ կնոջ անուն էր գրված։ Երբ հրուշակագործին խնդրեցի բացատրել, նա բացեց պատվերի լուսանկարն ու ասաց. «Բայց սա ձեր ամուսինն է, չէ՞»
— Կներեք, էս տորթը մե՞րն է։
Հրուշակագործը նայեց ինձ։
— Այո՛, տիկին։ Արամ Մանուկյանի հիսունամյակի համար է։
Տորթը շատ գեղեցիկ էր։ Սպիտակ կրեմով, ոսկեգույն զարդերով, վերևում՝ «50» թիվը։
Բայց կողքին գրված էր.
«Արամ ջան, սիրով՝ քո Նելլիից»։
Ես քարացա։
Իմ անունը Սոնա է։
Արամի հետ քսանյոթ տարի ամուսնացած ենք։
Եղեգնաձորում ենք ապրում։ Երկու մեծահասակ երեխա ունենք։
Ես տորթը պատվիրել էի երեք օր առաջ՝ ամուսնուս ծննդյան համար։
Հստակ հիշում էի, որ խնդրել էի գրել.
«Շնորհավոր 50-ամյակդ, Արամ»։
— Երևի անունները շփոթել եք,— ասացի։
Հրուշակագործը բացեց համակարգիչը։
— Մի րոպե, հիմա կստուգեմ։
Նա գտավ պատվերի գրառումը։
Իմ պատվերը կար։
Բայց դրա կողքին նույն օրվա համար գրանցված էր երկրորդ տորթը։
Նույն անունով։
Նույն տարիքով։
Միայն թե՝ ուրիշ բացիկով։
— Ահա, տեսնո՞ւմ եք,— ասաց հրուշակագործը։ — Երկու տարբեր պատվեր են։ Աշխատակիցը զարդարելու ժամանակ գրությունները շփոթել է։
Ես մի փոքր հանգստացա։
— Ուրեմն սա ուրիշ Արամի համար է։
Հրուշակագործը գլխով արեց։
— Հնարավոր է։ Երկրորդ պատվերը երեկ այստեղ՝ խանութում է ձևակերպվել։
Հետո բացեց պատվերի հետ պահված լուսանկարը։
— Պատվիրատուն խնդրել էր հենց էս ձևով զարդարել։ Լուսանկարը թողել է որպես օրինակ։
Էկրանին երևաց տղամարդու և կնոջ լուսանկարը։
Տղամարդը ամուսինս էր։
Նա ժպտում էր ու գրկել էր մոտ քառասուն տարեկան անծանոթ կնոջ։
Ես հենվեցի վաճառասեղանին։
— Ո՞վ է էս կինը։
Հրուշակագործը շփոթվեց։
— Ես չգիտեմ, տիկին։
— Իսկ պատվիրատուի անունը գրվա՞ծ է։
Նա նայեց գրառմանը։
— Նելլի։
Այդ պահին հեռախոսս զանգեց։
Արամն էր։
— Սոնա՛, տորթը վերցրի՞ր։
Ես նայեցի էկրանին։
— Հա, Արա՛մ։ Բայց մի բան եմ ուզում հարցնել։
— Ասա։
— Նելլին ո՞վ է։
Հեռախոսի մյուս ծայրում երկար լռություն տիրեց։
Հետո Արամն ասաց.
— Դու որտեղի՞ց գիտես էդ անունը։
Շարունակությունը՝ առաջին մեկնաբանությունում 👇
Շարունակություն
Ես չպատասխանեցի նրա հարցին։
— Արա՛մ, դու ճանաչո՞ւմ ես Նելլի անունով կնոջ։
— Սոնա, հեռախոսով չեմ ուզում խոսել։
— Իսկ ես հիմա ուզում եմ։
Հրուշակագործը անհարմար զգալով մի կողմ քաշվեց։
Արամը վերջապես ասաց.
— Գալիս եմ։ Որտե՞ղ ես։
— Հրուշակեղենի խանութում։
Ես անջատեցի հեռախոսը։
Խանութի աշխատակիցը մոտեցավ։
— Տիկին, շատ ենք ներողություն խնդրում։ Ձեր տորթի գրությունը սխալ ենք տեղադրել։ Կարող ենք հենց հիմա ուղղել։
Ես նայեցի տորթին։
— Ուղղեք, խնդրում եմ։
Այդ պահին ինձ արդեն պարզ էր, որ հրուշակեղենի խանութը պարզապես երկու պատվերի գրություններ էր շփոթել։
Բայց լուսանկարը շփոթված չէր։
Եվ Արամի արձագանքն էլ պատահական չէր։
Քսան րոպե անց ամուսինս մտավ խանութ։
Տեսավ ինձ ու անմիջապես հարցրեց.
— Ի՞նչ է եղել։
Ես ցույց տվեցի պատվերի լուսանկարը, որն աշխատակցի թույլտվությամբ նկարել էի հեռախոսով։
Արամը նայեց ու դեմքը փոխվեց։
— Սա որտեղի՞ց քեզ։
— Երկրորդ տորթի պատվերից։
Նա նստեց ազատ աթոռին։
— Սոնա, ես պիտի բացատրեմ։
— Լսում եմ։
— Նելլին իմ նախկին աշխատակցուհին է։
— Եվ դու նրան գրկած լուսանկար ունե՞ս։
— Մենք մի քանի տարի միասին աշխատել ենք։
Ես նայեցի նրան։
— Արա՛մ, մի փորձիր ինձ հիմարի տեղ դնել։
Նա լռեց։
Արամը տարիներ շարունակ զբաղվում էր գյուղատնտեսական տեխնիկայի պահեստամասերի վաճառքով։
Երկու տարի առաջ փակել էր իր փոքր խանութը և աշխատանքի անցել այլ կազմակերպությունում։
Ես գիտեի նրա նախկին աշխատակիցներից շատերին։
Բայց Նելլի անունով կնոջ մասին երբեք չէի լսել։
— Որքա՞ն ժամանակ եք շփվում,— հարցրի։
— Մոտ մեկ տարի։
— Որպես ի՞նչ։
Նա աչքերը խոնարհեց։
— Սկզբում պարզապես ընկերներ էինք։
Այդ պատասխանն արդեն բավական էր հասկանալու, որ խոսքը սովորական գործընկերության մասին չէ։
Մենք դուրս եկանք խանութից։
Արամը առաջարկեց մեքենայում խոսել։
Ես հրաժարվեցի։
— Տուն կգնանք։ Երեխաների գալուց առաջ ժամանակ ունենք։
Տորթը վերցրի ու իմ մեքենայով վերադարձա։
Արամը եկավ իր մեքենայով։
Տանը սեղանին դրեցի տորթը։
Նա մի պահ նայեց դրան։
— Գոնե էսօր չխոսե՞նք։
— Ինչո՞ւ։ Որ հյուրերը գան, բոլորս ժպտա՞նք։
— Ես չեմ ուզում օրը փչացնել։
— Օրը ես չեմ փչացրել, Արամ։
Նա վերջապես պատմեց։
Նելլիի հետ ծանոթացել էր նախկին աշխատանքի ընթացքում։
Երբ խանութը փակել էր, կապը չէր ընդհատվել։
Վերջին մեկ տարվա ընթացքում նրանք պարբերաբար հանդիպել էին։
Սկզբում՝ սրճարանում։
Հետո հարաբերությունները դարձել էին անձնական։
— Դու սիրահարվա՞ծ ես նրան,— հարցրի։
Արամը երկար մտածեց։
— Չգիտեմ։
Ես գրեթե ծիծաղեցի։
— Մեկ տարի կնոջ հետ հարաբերություններ ես ունեցել ու չգիտե՞ս։
— Գիտեմ, որ սխալ եմ արել։
— Դա ուրիշ հարց է։
Ամենաշատն ինձ հետաքրքրում էր երկրորդ տորթը։
— Ինչո՞ւ է նա քեզ համար տորթ պատվիրել։ Դուք այսօր առանձի՞ն էլ էիք նշելու։
Արամը գլխով արեց։
— Երեկոյան ուշ պիտի հանդիպեինք։
Ես մի պահ չկարողացա խոսել։
Պարզվեց՝ մեր ընտանեկան տոնից հետո նա պատրաստվում էր գնալ Նելլիի մոտ։
Եվ կինը, հավանաբար, որոշել էր առանձին շնորհավորել նրան։
— Այսինքն՝ առավոտյան մեր երեխաների հետ տոնելու էիր, իսկ երեկոյան՝ նրա՞։
— Սոնա…
— Պարզապես պատասխանիր։
— Այո։
Ժամը երեքին պիտի գային մեր երեխաները՝ դուստրս Անին ու որդիս Վահեն։
Ես զանգեցի երկուսին էլ։
Ասացի, որ երեկոյան հավաքույթը հետաձգվում է։
Անին անմիջապես անհանգստացավ։
— Մա՛մ, ի՞նչ է եղել։
— Մենք հայրիկի հետ կարևոր խոսակցություն ունենք։ Հիմա չեմ կարող բացատրել։
Նա չպնդեց։
Արամը նստած էր խոհանոցում։
— Դու ուզում ես բաժանվե՞նք,— հարցրեց։
Ես նայեցի նրան։
— Դու ուզում էիր շարունակել երկու հարաբերություններն էլ։ Իսկ հիմա ինձնից ես ուզում պատասխան։
Նա ոչինչ չասաց։
— Ես այսօր որոշում չեմ կայացնելու,— շարունակեցի։ — Բայց մի բան հստակ է. այսպես այլևս չենք ապրելու։
Հաջորդ օրը Արամը ժամանակավորապես տեղափոխվեց իր եղբոր տուն։
Ես խնդրեցի, որ որոշ ժամանակ չգա առանց նախապես պայմանավորվելու։
Նա համաձայնեց։
Մի քանի օր անց երեխաներին պատմեցինք տեղի ունեցածը՝ առանց ավելորդ մանրամասների։
Անին շատ բարկացավ։
Վահեն երկար ժամանակ լուռ էր։
Ես նրանց ասացի.
— Սա ձեր հոր ու իմ հարաբերությունների խնդիրն է։ Ձեզնից ոչ մեկը պարտավոր չէ կողմ ընտրել։
Երկու շաբաթ անց Արամը խնդրեց հանդիպել։
Համաձայնեցի։
Հանդիպեցինք քաղաքի սրճարաններից մեկում։
Նա ասաց, որ Նելլիի հետ հարաբերություններն ավարտել է։
— Ես ուզում եմ տուն վերադառնալ։
Ես պատասխանեցի.
— Ես դեռ պատրաստ չեմ։
— Ի՞նչ անեմ, որ հավատաս։
— Հիմա չգիտեմ՝ ընդհանրապես կկարողանա՞մ նորից վստահել։
Արամը չվիճեց։
Հաջորդ ամիսներին մենք մի քանի անգամ խոսեցինք։
Սկզբում ամեն հանդիպումն ավարտվում էր վեճով։
Հետո սկսեցինք ավելի հանգիստ քննարկել մեր ամուսնությունը։
Ես հասկացա, որ երկար տարիների ընթացքում մեր հարաբերություններում իսկապես խնդիրներ էին կուտակվել։
Բայց դա չէր արդարացնում նրա խաբեությունը։
Արամն էլ, ի վերջո, դադարեց իր որոշումը բացատրել ընտանեկան դժվարություններով։
— Ես կարող էի քեզ հետ խոսել կամ հեռանալ,— ասաց մի օր։ — Փոխարենը ստել եմ։
Այդ խոսքերը ոչինչ անմիջապես չուղղեցին, բայց առաջին անգամ նա պատասխանատվությունը չփորձեց կիսել ինձ հետ։
Երեք ամիս անց ես որոշեցի, որ դեռ չեմ ուզում վերականգնել մեր համատեղ կյանքը։
Արամին ասացի այդ մասին։
Նա հարցրեց.
— Այսինքն՝ վերջնական բաժանվո՞ւմ ենք։
— Դեռ չգիտեմ՝ վերջնական ինչ կլինի։ Բայց չեմ ուզում տուն վերադառնաս միայն այն պատճառով, որ տարիներ շարունակ միասին ենք ապրել։
Մենք պայմանավորվեցինք առանձին ապրել և իրավական ու գույքային հարցերը քննարկել առանց երեխաներին դրանց մեջ ներքաշելու։
Մի օր Անին եկավ ինձ տեսնելու։
Խոհանոցում նստած թեյ էինք խմում։
Նա հարցրեց.
— Մա՛մ, դու դեռ սիրո՞ւմ ես հայրիկին։
Ես երկար մտածեցի։
— Երևի զգացմունքներս մի օրում չեն անհետացել։ Բայց սերը դեռ չի նշանակում, որ կարող եմ նախկինի պես ապրել։
Անին բռնեց ձեռքս։
— Ես ուզում եմ, որ դու լավ լինես։
— Ես էլ։
Մի քանի ամիս անց իմ ծննդյան օրն էր։
Երեխաները փոքրիկ տորթ բերեցին։
Անին ասաց.
— Մա՛մ, այս անգամ գրությունը ես եմ ստուգել։
Մենք երեքով ծիծաղեցինք։
Տորթի վրա պարզապես գրված էր.
«Շնորհավոր ծնունդդ, մամ»։
Ես նայեցի երեխաներիս։
Հիշեցի Արամի հիսունամյակի առավոտը։
Այն օրը կարծում էի՝ ամբողջ կյանքս մի քանի րոպեում փլվեց։
Իրականում ամենադժվարը դրանից հետո էր՝ հասկանալը, թե ինչպես շարունակել ապրել, երբ այն մարդուն, ում ամենից շատ ես վստահել, այլևս նույն կերպ չես ճանաչում։
Ես դեռ բոլոր հարցերի պատասխանները չունեի։
Բայց մի բան արդեն գիտեի։
Իմ հաջորդ որոշումը պետք է լիներ իմը՝ ոչ թե վախից, ամոթից կամ ուրիշների սպասելիքներից ծնված։
