Մեր շենքի վերելակը մի առավոտ կանգ առավ չորրորդ հարկում, թեև այդ հարկը տարիներ շարունակ փակ էր։ Երբ դռները բացվեցին, ներսում կանգնած տարեց տղամարդը նայեց ինձ ու ասաց. «Վերջապես եկաք։ Ես արդեն երեք օր է՝ հենց ձեզ եմ սպասում»։
Սկզբում այնքան վախեցա, որ մի քայլ հետ քաշվեցի։
Մեր շենքը ութհարկանի հին կառույց էր։ Առաջին հարկերում խանութներ ու գրասենյակներ կային, վերևներում՝ բնակարաններ։
Չորրորդ հարկը գրեթե տասը տարի փակ էր։ Նախկինում այնտեղ բժշկական կենտրոն էր աշխատել, բայց փակվելուց հետո ամբողջ հարկը դատարկվել էր։
Վերելակը նույնիսկ չէր կանգնում այդտեղ։
Իսկ հիմա դռները բացվել էին։
Եվ ներսում կանգնած էր մոտ յոթանասունհինգ տարեկան մի տղամարդ՝ մաշված վերարկուով, չսափրված դեմքով ու ձեռքերին նկատելի կապտուկներով։
— Դուք ո՞վ եք,— հարցրի։
Նա նայեց ինձ։
— Դուք Անահիտն եք, չէ՞։ Վեցերորդ հարկի բուժքույրը։
Ես գլխով արեցի։
— Այո։
Նա մի քայլ մոտեցավ։
— Իմ անունը Սամվել է։ Երեք օր է՝ փորձում եմ ձեզ գտնել։ Ներքևի պահակը ասում էր՝ աշխատանքի չեք գալիս։
Ես իսկապես երեք օր հերթապահության պատճառով տանը չէի եղել։
— Ի՞նչ է պատահել։
Տղամարդը շուրջը նայեց։
Հետո շշնջաց.
— Չորրորդ հարկում մարդիկ կան։ Նրանցից մեկը գիշերվանից վատ է։ Իսկ այստեղ աշխատողները չեն թողնում շտապօգնություն կանչենք։
Ես ապշած նայեցի նրան։
— Ի՞նչ մարդիկ։ Այդ հարկը փակ է։
Սամվելը դառնությամբ ժպտաց։
— Դրսից՝ այո։ Բայց ներսում յոթ տարեց մարդ կա։
Այդ պահին վերելակի դուռը փակվելու սկսեց։
Սամվելը խուճապահար սեղմեց կոճակը։
— Խնդրում եմ, հիմա գնանք։ Եթե նրանք իմանան, որ ես ձեզ պատմել եմ, կարող են ինձ էլ դուրս հանել։
Եվ հենց այդ պահին չորրորդ հարկի միջանցքից մի տղամարդու ձայն լսվեց.
— Սամվե՛լ, ո՞ւմ հետ ես խոսում։ Ասել եմ՝ էդտեղից ոչ մի տեղ չգնաս։
Շարունակությունը՝ առաջին մեկնաբանությունում 👇
Առաջին մեկնաբանություն
Ես՝ Անահիտս, քառասունինը տարեկան եմ։
Քսաներեք տարի բուժքույր եմ աշխատել։ Վերջին տարիներին՝ մասնավոր կլինիկայում։
Այդ շենքում ապրում էի արդեն տասնվեց տարի։
Բայց չորրորդ հարկում կատարվողից ոչինչ չգիտեի։
Մի քանի շաբաթ առաջ միայն նկատել էի, որ բակի հետևի մուտքով հաճախ մեքենաներ են գալիս։
Մարդիկ մահճակալներ ու կահույք էին բարձրացնում։
Երբ հարցրել էի պահակին, ասել էր.
— Վերանորոգում են, Անահի՛տ ջան։ Նոր վարձակալներ են գալու։
Ես էլ այլևս չէի հետաքրքրվել։
Հիմա, սակայն, իմ առաջ կանգնած տարեց տղամարդը բոլորովին ուրիշ բան էր պատմում։
Սամվելին խնդրեցի հանգիստ մնալ։
Նա արագ բացատրեց, որ մոտ մեկ շաբաթ առաջ իրենց մասնավոր խնամքի կենտրոնը փակվել է։
Կենտրոնի պատասխանատուն խոստացել էր մի քանի օրով տեղափոխել յոթ տարեց բնակիչներին նոր հասցե՝ մինչև համապատասխան պայմանները պատրաստ լինեն։
Նրանց բերել էին այս շենքի չորրորդ հարկ։
Ասել էին, որ ժամանակավոր է։
Բայց իրականում ներսում ընդամենը մի քանի սենյակ էր կահավորված։
Բնակիչներից մի քանիսն ինքնուրույն դժվարությամբ էին շարժվում։
Ոմանք մշտական օգնության կարիք ունեին։
Իսկ գիշերային ժամերին բավարար աշխատակիցներ չէին լինում։
— Մեր հեռախոսներն էլ հավաքել են,— ասաց Սամվելը։
— Ինչո՞ւ։
— Ասում են՝ կկորցնենք կամ կխանգարենք աշխատանքի։ Բայց ես արդեն երեք օր է՝ ուզում եմ աղջկաս զանգել։
Ես չհասցրի պատասխանել։
Միջանցքից մոտեցավ մոտ քառասուն տարեկան տղամարդ։
Նա մուգ բաճկոնով էր։
— Այստեղ ի՞նչ եք անում,— հարցրեց։
Ես ներկայացա։
— Ես այս շենքի բնակիչ եմ։ Այս մարդն ասում է՝ այստեղ մեկը վատառողջ է։
Տղամարդը փորձեց ժպտալ։
— Տարիքով մարդիկ են, բնական է՝ երբեմն վատ են զգում։ Մենք ամեն ինչ վերահսկում ենք։
— Բժիշկ կանչե՞լ եք։
Նա լռեց։
Այդ լռությունն ինձ արդեն բավարար էր հասկանալու, որ իրավիճակը պետք է շտապ ստուգվի։
Ես անմիջապես զանգեցի շտապօգնություն՝ հայտնելով Սամվելի նկարագրած իրավիճակը և հասցեն։
Հետո խնդրեցի տղամարդուն ապահովել բուժաշխատողների մուտքը։
Նա սկսեց բարկանալ։
— Դուք իրավունք չունեք խառնվելու մեր գործերին։
Ես պատասխանեցի.
— Ես բժշկական միջամտություն չեմ կատարում։ Բայց երբ մարդը օգնության կարիք ունի, նրան օգնություն կանչելու համար ձեր թույլտվությունը պետք չէ։
Այդ պահին ներսից կնոջ թույլ ձայն լսվեց։
— Սամվե՛լ, ջուր բեր…
Սամվելը շրջվեց։
— Դա Վարդուհին է։ Գիշերվանից վատ է։
Ես հասկացա, որ այլևս ոչ մի րոպե չպետք է կորցնենք։
Մուտքի մոտ մեզ մի երիտասարդ աշխատակցուհի դիմավորեց։
Նրա անունը Կարինե էր։
Նա վախեցած նայում էր ղեկավարին։
— Կարինե՛, ինչո՞ւ չեք բժշկի դիմել,— հարցրի։
Աղջիկը շփոթվեց։
— Ես ասել եմ, որ պետք է կանչենք։ Բայց ղեկավարն ասաց՝ առավոտյան իրենց բժիշկը կգա։
— Իսկ հիմա որտե՞ղ է այդ բժիշկը։
— Չգիտեմ։
Ես նայեցի սենյակներին։
Չորս մահճակալ մի մեծ սենյակում էին դրված։
Մյուս երեքը՝ երկու փոքր սենյակներում։
Տարեց մարդիկ նստած էին կամ պառկած։
Մի քանիսը մեզ տեսնելով հարցնում էին՝ ինչ է կատարվում։
Սամվելը մոտեցավ Վարդուհու մահճակալին։
— Հիմա օգնություն կգա,— ասաց։
Ես մոտեցա նրան ու փորձեցի հանգիստ խոսել։
Վարդուհին շատ թույլ էր։
Ասաց, որ գլխապտույտ ունի, և դժվարությամբ է վեր կենում։
Ոչ մի վտանգավոր բժշկական գործողություն ինքնուրույն չարեցի։
Պարզապես հետևեցի նրա վիճակին ու սպասեցի շտապօգնության խմբին։
Երբ բուժաշխատողները հասան, պարզվեց, որ Վարդուհին բժշկական գնահատման և հիվանդանոց տեղափոխման կարիք ունի։
Նրան անվտանգ տեղափոխեցին։
Մյուս բնակիչների վիճակը նույնպես գնահատման կարիք ուներ։
Այդ ընթացքում Սամվելը նստած էր միջանցքում։
Նա անընդհատ կրկնում էր.
— Ես ասում էի, որ պետք է բժշկի տանել։ Ինձ ոչ մեկը չէր լսում։
Ես մոտեցա ու նստեցի կողքին։
— Իսկ ինչո՞ւ հենց ինձ էիք սպասում։
Նա երկար մտածեց։
Հետո ասաց.
— Մի անգամ վերելակում հանդիպել էինք։ Դուք մի տարեց կնոջ օգնել էիք պայուսակը բարձրացնել։ Հետո լսեցի, որ բուժքույր եք։ Ես ուրիշ ծանոթ մարդ չունեի այս շենքում։
Ես նայեցի նրան։
— Բայց ինչո՞ւ պարզապես դրսից օգնություն չեք կանչել։
Սամվելը ցույց տվեց միջանցքի վերջում գտնվող դուռը։
— Մեզ մենակ դուրս գալ չէին թողնում։ Ասում էին՝ կարող ենք մոլորվել։
Պարզվեց՝ այդ առավոտ վերելակի սպասարկող աշխատակիցը վերականգնել էր չորրորդ հարկի կանգառը՝ տեխնիկական աշխատանքների ընթացքում։
Սամվելը կարողացել էր օգտվել դրանից։
Եվ առաջին անգամ վերջին օրերին դուրս էր եկել փակ հատվածից։
Բայց ամենածանր բացահայտումը դեռ առջևում էր։
Սամվելն ասաց, որ իր աղջիկը՝ Մարինեն, ամեն ամիս մեծ գումար է վճարում խնամքի կենտրոնին։
Նա կարծում էր, թե հայրը գտնվում է հարմարավետ հաստատությունում՝ շուրջօրյա խնամքով։
Վերջին շաբաթվա ընթացքում Մարինեին ասել էին, թե կենտրոնում վերանորոգման պատճառով այցելություններ չեն թույլատրվում։
Սամվելը խնդրեց զանգել աղջկան։
Ես նրան տվեցի հեռախոսս։
Երբ Մարինեն պատասխանեց, Սամվելը սկսեց լաց լինել։
— Մարիա՛մ ջան, ես եմ։ Ինձ ուրիշ տեղ են բերել։ Խնդրում եմ՝ արի։
Մի քանի վայրկյան անց հեռախոսից կնոջ վախեցած ձայն լսվեց։
— Պա՛պ, դու որտե՞ղ ես։ Ես երեք օր է՝ քեզ եմ փնտրում։
Այդ խոսքերից հետո ես հասկացա, որ խնդիրը միայն ժամանակավոր վատ պայմանները չէին։
Մարդկանց հարազատներից թաքցրել էին, թե իրականում որտեղ են գտնվում իրենց ընտանիքի անդամները։
Մոտ մեկ ժամ անց չորրորդ հարկում արդեն համապատասխան ծառայությունների ներկայացուցիչներ կային։
Սկսվեց իրավիճակի ուսումնասիրություն։
Պետք էր պարզել՝ ինչ հիմքով է տարածքն օգտագործվել, ինչ պայմաններ են ապահովվել, և ինչու հարազատները չեն տեղեկացվել տեղափոխման մասին։
Բնակիչների ընտանիքներին հերթով կապ հաստատելու հնարավորություն տվեցին։
Այդ ընթացքում հայտնվեց Մարինեն։
Նա վազելով մոտեցավ հորը։
— Պա՛պ։
Սամվելը վեր կացավ։
— Բալե՛ս…
Նրանք գրկախառնվեցին։
Մարինեն սկսեց լաց լինել։
— Ես ամեն օր զանգել եմ։ Ասում էին՝ լավ ես, հանգստանում ես։ Նույնիսկ խոստացան տեսազանգ կազմակերպել։
Սամվելը միայն մի բան ասաց.
— Ես քեզ չէի ուզում անհանգստացնել։ Բայց հետո արդեն վախեցա։
Այդ օրը մնացած տարեց մարդկանց համար նույնպես կազմակերպվեց անհրաժեշտ աջակցությունը։
Մի քանիսը տեղափոխվեցին ընտանիքների մոտ։
Մյուսների համար հարազատների ու համապատասխան ծառայությունների մասնակցությամբ ապահով պայմաններ կազմակերպվեցին։
Իսկ Վարդուհին հիվանդանոցում մնաց մի քանի օր։
Հետագայում իմացանք, որ նա ապաքինվել է։
Նրա հարազատները նույնպես տեղեկացել էին, թե իրականում ինչ էր տեղի ունեցել։
Բայց ամենից շատ ինձ զարմացրեց այն, ինչ կատարվեց մեր շենքի ընդհանուր ժողովում։
Մի քանի բնակիչ դժգոհում էր։
— Ինչո՞ւ եք էս ամենը հրապարակել։ Հիմա մեր շենքի անունն էլ է վատացել։
Ես երկար լսեցի։
Հետո վեր կացա։
— Մեր շենքի անունը չի վատանում այն պատճառով, որ մենք վտանգավոր իրավիճակի մասին ենք տեղեկացրել։ Ավելի վատ կլիներ, եթե յոթ մարդ այստեղ օգնության կարիք ունենար, իսկ մենք ձևացնեինք, թե ոչինչ չենք տեսնում։
Մի տղամարդ հակադարձեց.
— Բայց դուք որտեղի՞ց պիտի իմանայիք։
Ես պատասխանեցի.
— Չգիտեինք։ Բայց հիմա գիտենք։ Եվ արդեն չենք կարող ասել՝ դա մեզ չի վերաբերում։
Մի քանի շաբաթ անց Սամվելն ու Մարինեն եկան ինձ տեսնելու։
Նրանք փոքրիկ տուփ էին բերել։
Ներսում ձեռագործ շախմատի ֆիգուրներ էին։
Սամվելը ժպտաց։
— Ես տարիներ առաջ փայտից բաներ էի պատրաստում։ Հիմա էլ մտածեցի՝ ձեզ մի բան նվիրեմ։
Ես ծիծաղեցի։
— Սամվե՛լ պապ, էսքան գեղեցիկ բան դուք ե՞ք պատրաստել։
Նա հպարտ գլխով արեց։
— Այո՛։ Երբ ձեռքերս լավ էին աշխատում, ամբողջ հավաքածուներ էի սարքում։
Մարինեն նայեց հորը։
— Պապան հիմա իմ տանն է։ Բայց ուզում ենք գտնել հարմար խնամքի ծառայություն, որ ինքը նույնպես գոհ լինի։
Սամվելը ծիծաղեց։
— Այս անգամ ես էլ եմ մասնակցելու ընտրությանը։
Մենք բոլորս ծիծաղեցինք։
Երբ նրանք հեռացան, երկար նստեցի պատուհանի մոտ։
Նայում էի մեր շենքին։
Չորրորդ հարկի պատուհանները կրկին մութ էին։
Բայց ինձ համար այդ հարկը այլևս պարզապես տարիներով փակ մնացած տարածք չէր։
Այնտեղ յոթ մարդ էր ապրել։
Յոթ մարդ, որոնցից յուրաքանչյուրն իր կյանքն ուներ, ընտանիքը, հիշողությունները, կարիքները։
Եվ նրանցից մեկը երեք օր շարունակ սպասել էր մի բուժքրոջ, որին նույնիսկ լավ չէր ճանաչում։
Հաջորդ առավոտ, երբ վերելակը բացվեց իմ հարկում, արդեն սովորական ձևով ներս մտա։
Բայց հիշեցի Սամվելի խոսքերը.
«Վերջապես եկաք։ Ես արդեն երեք օր է՝ հենց ձեզ եմ սպասում»։
Այդ պահին հասկացա, որ երբեմն մարդուն օգնելու համար պետք չէ ամեն ինչ իմանալ կամ ամեն ինչ կարողանալ։
Պետք է պարզապես լսել նրա ասածը, չանտեսել օգնության խնդրանքը և ժամանակին կապ հաստատել նրանց հետ, ովքեր կարող են իրական օգնություն ցույց տալ։
Որովհետև փակ դռան հետևում երբեմն պարզապես դատարկ սենյակ չէ։
Երբեմն այնտեղ մարդիկ են, որոնք սպասում են, որ վերջապես ինչ-որ մեկը իրենց լսի։
