Մորս մահից հետո հորս առաջարկեցի, որ ամուսնուս ու երեխաներիս հետ տեղափոխվենք նրա տուն, բայց նա կտրականապես հրաժարվեց, թեև լրիվ մենակ էր ապրում։ Մի քանի ամիս անց առանց զգուշացնելու այցելեցի նրան ու տանը երիտասարդ կնոջ գտա։ Երբ մոտեցա մորս նախկին ննջասենյակին, լսեցի հորս լացը։ Նա կնոջն ասում էր. «Խնդրում եմ, աղջիկս երբեք չիմանա այս մասին։ Նրա սիրտը կկոտրվի»։ Դուռը բացեցի և տեսա մի բան, որը հայրս չորս ամիս շարունակ թաքցրել էր ինձնից…
Ծնողներս քառասունվեց տարի ամուսնացած էին, երբ մայրս մահացավ։
Նրա հուղարկավորությունից հետո ամենաշատը հորս համար էի անհանգստանում։
Նա յոթանասունչորս տարեկան էր։
Ապրում էր մեր մեծ ընտանեկան տանը, որտեղ մինչև այդ երբեք մենակ չէր գիշերել։
Ես նրա միակ դուստրն էի։
Չէի կարողանում պատկերացնել, թե ինչպես է ամեն երեկո նստում դատարկ հյուրասենյակում, որտեղ տարիներ շարունակ լսվել էր մորս ձայնը։
Մի օր առաջարկեցի.
— Պա՛պ, ի՞նչ կասես, եթե ես, ամուսինս ու երեխաները տեղափոխվենք քեզ մոտ։ Տունը մեծ է, բոլորս էլ տեղ կունենանք։
Հայրս նույնիսկ չմտածեց։
— Ո՛չ, աղջի՛կս։ Շնորհակալ եմ, բայց ուզում եմ մենակ ապրել։
Սկզբում հարգեցի նրա որոշումը։
Բայց ամիսներ անց սկսեցի նկատել, որ ինչ-որ բան է փոխվել։
Հայրս այլևս չէր հրավիրում մեզ կիրակնօրյա ճաշերի։
Հեռախոսով խոսելիս հաճախ շփոթվում էր։
Երբեմն շատ ցածր էր խոսում, կարծես չէր ուզում, որ կողքին գտնվող մեկը լսի մեր զրույցը։
Մի անգամ նույնիսկ երիտասարդ կնոջ ձայն լսեցի։
— Պա՛պ, ո՞վ է քեզ մոտ,— հարցրի։
Նա հապշտապ ավարտեց զանգը։
Մի քանի օր անց մեքենայով անցնում էի մեր տան մոտով, երբ բակում անծանոթ մեքենա տեսա։
Երիտասարդ կինն այնտեղից մեծ պայուսակներ էր հանում։
Հայրս բացեց հետևի դուռն ու նրան արագ ներս հրավիրեց։
Ես քարացա։
Ինչո՞ւ էր հայրս այդ կնոջը թաքցնում ինձնից։
Երեք օր անց որոշեցի առանց զանգելու այցելել նրան։
Մանկությանս տան բանալին դեռ ինձ մոտ էր։
Ներս մտա։
Երկրորդ հարկից ձայներ էին լսվում։
Բարձրացա աստիճաններով։
Մորս ննջասենյակի դուռը կիսաբաց էր։
Ներս նայեցի։
Հայրս ու նույն երիտասարդ կինը նստած էին մահճակալի մոտ։
Նրանց ձեռքերում մորս պատկանող մի իր կար։
Հայրս արտասվում էր։
Հետո լսեցի նրա խոսքերը.
— Խնդրում եմ, նա երբեք չպետք է իմանա։ Այդ ամենը կկոտրի աղջկաս սիրտը։
Ես հրեցի դուռը։
Երկուսն էլ սարսափած շրջվեցին։
Շարունակությունը՝ առաջին մեկնաբանությունում 👇
— Պա՛պ, ի՞նչ է կատարվում այստեղ։
Հայրս անշարժ նստած էր։
Դեմքն ամբողջովին գունատվել էր։
Երիտասարդ կինը դանդաղ վեր կացավ։
— Դուք երևի նրա դուստրն եք,— ասաց նա։
Բայց ես արդեն ուրիշ բան էի նկատել։
Հորս աջ ձեռքը դողում էր։
Նա փորձեց այն թաքցնել մեջքի հետևում։
— Պա՛պ, ձեռքիդ ի՞նչ է պատահել։
Նա գլուխը կախեց։
— Լիլի՛թ ջան, խնդրում եմ, մի՛ բարկացիր։
— Ինչո՞ւ պիտի բարկանամ։ Ի՞նչ ես ինձնից թաքցնում։
Երիտասարդ կինը նայեց հորս։
— Պարո՛ն Վահան, կարծում եմ՝ ժամանակն է ամեն ինչ պատմելու։
Հայրս ոչինչ չասաց։
Կինը մոտեցավ ինձ։
— Իմ անունը Մարիամ է։ Քսանինը տարեկան եմ։ Տնային բուժքույր եմ աշխատում։
Շփոթված նայեցի նրան։
— Բուժքո՞ւյր։
— Այո՛։ Ձեր հոր հետ արդեն մի քանի ամիս աշխատում եմ։
Զգացի, թե ինչպես է սիրտս արագ բաբախում։
— Ինչի՞ համար։
Մարիամը մի պահ լռեց։
Հետո պատասխանեց.
— Ձեր հայրը կաթված է տարել։
Ամբողջ մարմնովս դող անցավ։
— Ի՞նչ։
Նայեցի հորս։
— Պա՛պ, դա ճի՞շտ է։
Նա դանդաղ գլխով արեց։
— Այո՛, աղջի՛կս։
— Ե՞րբ։
— Մորդ հուղարկավորությունից մոտ վեց շաբաթ հետո։
Չէի հավատում լսածիս։
Գրեթե չորս ամիս էր անցել։
Չորս ամիս շարունակ հայրս թաքցրել էր ինձնից, որ կաթված է տարել։
Նստեցի նրա դիմաց։
— Ինչպե՞ս է պատահել։
Մարիամը բացատրեց, որ այդ օրը հայրս մենակ է եղել խոհանոցում։
Հանկարծ աջ ձեռքը թուլացել է։
Դժվարացել է հստակ խոսել։
Բարեբախտաբար, հենց այդ պահին հարևանը եկել է՝ նախկինում վերցրած գործիքը վերադարձնելու։
Տեսնելով, որ հորս վիճակը վատ է, անմիջապես շտապօգնություն է կանչել։
Հայրս մի քանի օր հիվանդանոցում է մնացել։
Բժիշկները հաստատել են, որ նա թեթև կաթված է տարել։
Հետո նշանակել են վերականգնողական բուժում։
Իսկ ես այդ ամենի մասին ոչինչ չգիտեի։
— Ինչո՞ւ ինձ չզանգեցիր,— շշնջացի։
Հայրս նայեց ձեռքերին։
— Որովհետև չէի ուզում նորից ծանրաբեռնել քեզ։
— Ի՞նչ ես ասում, պա՛պ։
Նա խորը շունչ քաշեց։
— Դու երկու տարի խնամեցիր մորդ։ Ամեն շաբաթ հիվանդանոց էիր տանում։ Քո հանգստյան օրերը նրա կողքին էիր անցկացնում։ Երբեմն նույնիսկ գիշերը չէիր քնում։
Նրա ձայնը դողաց։
— Ես տեսնում էի՝ ինչքան ես հոգնել։
Աչքերս լցվեցին։
Հիշեցի մորս հիվանդության վերջին տարիները։
Այդ ժամանակ փորձում էի հասցնել ամեն ինչ։
Երեխաներին դպրոց տանել։
Աշխատել։
Մորս բժիշկների մոտ ուղեկցել։
Հորս օգնել գնումների ու տան գործերի հարցում։
Երբեմն իսկապես ուժասպառ էի լինում։
Բայց երբեք չէի զղջացել, որ ծնողներիս կողքին եմ եղել։
