Դստերս ուսուցչուհին զանգեց ու ասաց. «Ձեր աղջիկը վախից դողալով պատմել է, որ գիշերը պապիկն իրեն արթնացրել է, տարել տան հետևի կողպված սենյակ և ինչ-որ բան ցույց տվել։ Հետո ստիպել է խոստանալ, որ ոչ մեկին չի պատմի»։ Բայց ամենասարսափելին այն էր, ինչ աղջիկս շշնջաց ականջիս, երբ դպրոցում գրկեցի նրան…
Ես Նարինեն եմ, երեսունվեց տարեկան։ Մինչև անցած երեքշաբթի վստահ էի, որ կարող եմ ծնողներիս հանգիստ թողնել իմ կյանքի ամենաթանկ մարդուն՝ ութամյա դստերս։
Հայրս՝ Վահրամը, յոթանասունինը տարեկան է, մայրս՝ Սիրանուշը՝ յոթանասունհինգ։ Երբ ամուսինս գործուղման էր մեկնում, Լիլիթը հաճախ գիշերում էր նրանց տանը։ Նա պաշտում էր պապիկին։ Միասին հեքիաթներ էին կարդում, թխվածքաբլիթներ պատրաստում և ժամերով խաղում այգում։
Բայց վերջին շաբաթներին Լիլիթը փոխվել էր։ Այլևս չէր ուզում պապիկի հետ մենակ մնալ։ Գիշերները հաճախ էր արթնանում, իսկ երբ հարցնում էի՝ ինչ է պատահել, պատասխանում էր նույն կերպ.
— Ոչինչ, մա՛մ։ Վատ երազ եմ տեսել։
Կարծում էի՝ մանկական սովորական վախեր են։ Մինչև այն առավոտը, երբ ժամը 10։15-ին զանգեց նրա ուսուցչուհին՝ տիկին Անահիտը։ Ձայնն անսովոր լուրջ էր։
— Նարինե՛, խնդրում եմ, հնարավորինս արագ դպրոց եկեք։ Լիլիթը շատ վախեցած է։
— Ի՞նչ է պատահել։ Որևէ մեկը նրան վնասե՞լ է։
Մի պահ լռություն տիրեց։
— Նա պատմել է, որ գիշերը պապիկն իրեն արթնացրել է, տարել տան հետևում գտնվող կողպված սենյակ և ինչ-որ բան ցույց տվել։ Ապա խնդրել է այդ մասին ոչ մեկին չպատմել։
Քարացա։ Հայրս տարիներով արգելում էր մտնել տան հետևի փոքր շինությունը։ Ասում էր՝ այնտեղ հին գործիքներ կան, հատակի տախտակները փտած են, ներս մտնելը վտանգավոր է։ Իսկ այժմ ութամյա թոռնուհուն հենց այնտեղ էր տարել, այն էլ գիշերվա կեսին։ Ինչո՞ւ։
Քսան րոպե անց դպրոցում էի։ Լիլիթը նստած էր ուսուցչուհու սենյակում՝ ուսապարկը ծնկներին սեղմած։ Աչքերն արտասվելուց կարմրել էին։ Ինձ տեսնելուն պես վազեց ու գրկեց։
— Մա՛մ, ես ոչ մի վատ բան չեմ արել, չէ՞։
— Իհարկե ոչ, բալի՛կս։ Ասա՝ ինչ է եղել։
Նա դռան կողմը նայեց, հետո մոտեցավ ականջիս։
— Պապիկն ինձ ցույց տվեց մի կնոջ, որը քեզ ճիշտ նման է։ Բայց ասաց՝ դա դու չես։
Շարունակությունը՝ առաջին մեկնաբանությունում 👇
Արյունս կարծես սառեց։
Ուսուցչուհին սենյակի մյուս կողմում լուռ սպասում էր։ Գիտեի, որ ինձանից հանգիստ արձագանք է ակնկալում, բայց Լիլիթի ասածը գլխումս չէր տեղավորվում։ Փորձում էի պատկերացնել, թե ինչ կարող էր պապիկը ցույց տալ, որ երեխան այդքան վախենար։ Չէի ուզում հենց նրա աչքերի առաջ հորս մեղադրել որևէ բանում, բայց նաև չէի կարող ձևացնել, թե ամեն ինչ կարգին է։
— Ի՞նչ կին, Լիլի՛թ։
Դուստրս դողացող ձայնով շարունակեց.
— Ասաց, որ դու էլ ես նրան տեսել, բայց ինչ-որ մեկն այնպես է արել, որ մոռանաս նրան։
Մի քանի վայրկյան խոսել չէի կարողանում։ Ամբողջ կյանքում համոզված էի, որ ընտանիքիս միակ երեխան եմ։ Իսկ հիմա աղջիկս խոսում էր ինձ ճիշտ նմանվող անծանոթ կնոջ մասին։
— Նա որտե՞ղ էր։
— Այն սենյակում։ Պապիկն ասաց՝ առայժմ իսկականից նրան տեսնել չի կարելի։ Միայն դեմքն եմ տեսել։
— Քեզ հետ խոսե՞ց։
— Ո՛չ։ Բայց ես շատ վախեցա, մա՛մ։ Պապիկը լաց էր լինում։
Այդ պահին հասկացա, որ սա սովորական թյուրիմացություն չէ։ Վերցրի Լիլիթին ու անմիջապես գնացի ծնողներիս տուն։ Ճանապարհին չփորձեցի նոր հարցերով ճնշել նրան։ Երեխաս արդեն բավական վախեցած էր։
Դուռը հայրս բացեց։ Հենց Լիլիթին տեսավ, դեմքը փոխվեց։
— Ինչո՞ւ դպրոցում չես, սիրելի՛ս։
Չթողեցի, որ աղջիկս պատասխանի։
— Պա՛պ, բացի՛ր տան հետևի սենյակը։
Նա գունատվեց։
— Նարինե՛, հիմա դրա ժամանակը չէ։
— Դու գիշերվա կեսին աղջկաս այնտեղ ես տարել։ Ուրեմն հիմա կբացես այդ դուռը։
Խոհանոցի մուտքում հայտնվեց մայրս։
— Ի՞նչ է պատահել։
Երբ պատմեցի ուսուցչուհու զանգի մասին, նրա ձեռքից բաժակն ընկավ ու փշրվեց հատակին։ Նա նայեց հորս և դողացող ձայնով ասաց.
— Վահրա՛մ, դու խոստացել էիր, որ Նարինեն երբեք չի իմանա ճշմարտությունը։
Հայրս լուռ մնաց։ Մայրս աչքերիս չէր համարձակվում նայել։
Մայրս միշտ այն մարդն էր, ով ցանկացած բարդության ժամանակ առաջինն էր հանգստացնում ինձ։ Հիմա նրա ձեռքերը դողում էին, իսկ կոտրված բաժակի բեկորները դեռ հատակին էին։ Հայրս նույնիսկ չփորձեց ասել, թե Լիլիթը սխալ է հասկացել։ Նրանք երկուսն էլ պահում էին իրենց այնպես, կարծես իմ հարցը վաղուց էին սպասում և ամենից շատ հենց դրանից էին վախենում։
Անմիջապես զանգեցի ամուսնուս և խնդրեցի գալ Լիլիթի հետևից, տուն տանել նրան։ Մինչ նա կհասներ, աղջկաս տեղավորեցի հյուրասենյակում՝ տատիկի կողքին։ Ապա հորս հետ դուրս եկա այգի։
Փոքր շինության դռան վրա երկու կողպեք կար։ Հայրս դանդաղ հանեց բանալիները։
— Նարինե՛, մինչև ներս մտնելը մի բան իմացիր. ես սխալ եմ արել, որ Լիլիթին այս պատմության մեջ եմ ներքաշել։
— Այդ դեպքում ինչո՞ւ արեցիր։
— Որովհետև ինձ շատ ժամանակ չի մնացել։
Նա բացեց դուռը։ Ներսում թույլ լույս կար։ Պատերը ծածկված էին լուսանկարներով։ Գրեթե բոլորում ինձ էի տեսնում։ Կամ, ավելի ճիշտ, մեկին, որը ինձ անթերի նման էր։ Նույն շագանակագույն աչքերը, նույն մազերը, նույնիսկ ձախ այտի փոքրիկ խալը։
Մոտեցա առաջին լուսանկարին, հետո՝ մյուսին։ Դրանք տարբեր տարիների էին, տարբեր վայրերում արված։ Մի նկարում կինը փողոցում էր, մյուսում՝ տան բակում։ Ամեն անգամ, երբ մտածում էի, թե գուցե հայրս պարզապես իմ հին լուսանկարներն է հավաքել, նկատում էի հագուստ կամ միջավայր, որը երբեք չէի տեսել։ Զգում էի՝ պատասխանը շատ մոտ է, բայց վախենում էի հարցնել։
Բայց ամենից շատ վախեցրեց սեղանին դրված լուսանկարը։ Դրա վրա երկու միանման հինգ տարեկան աղջիկներ կային։ Մեկը ես էի։ Մյուսին երբեք չէի տեսել։
— Ո՞վ է նա։
Հայրս ծանր նստեց աթոռին։
— Քո քույրը։
Նյարդային ծիծաղեցի՝ մտածելով, թե սխալ լսեցի։
— Ես քույր չունեմ։
Հայրս դեմքը թաքցրեց ափերի մեջ։
— Ունեցել ես։ Նրա անունը Լուսինե է։
Սեղանի դարակից հանեց հին թղթապանակ։ Ներսում երկու ծննդյան վկայական էր. նույն օրը, նույն հիվանդանոցը, նույն ծնողները։ Մենք երկվորյակներ էինք։
Լուսանկարն ու վկայականները հերթով ձեռքս էի վերցնում՝ փորձելով դրանց միջև մի կապ գտնել։ Փոքր տարիքում երբեմն հարցրել էի մորս՝ ինչո՞ւ եմ մենակ, ինչո՞ւ քույր կամ եղբայր չունեմ։ Նա ժպտացել էր ու ասել, որ ես իրենց միակ հրաշքն եմ։ Հիմա այդ հին պատասխանն ուրիշ կերպ էր հնչում։ Իմ դիմաց ոչ թե հեռավոր ազգականի պատմություն էր, այլ իմ իսկ մանկությունից բացակայող մի ամբողջ մարդ։
Ես երկար նայում էի դրանց։ Թղթերի վրա իմ անունն էր և մեկ ուրիշ անուն՝ Լուսինե։ Ոչ մի փաստաթուղթ չէր կարողանում պատասխանել գլխավոր հարցիս։
— Ինչպե՞ս է հնարավոր, որ երեսունվեց տարի այդ մասին ոչինչ չեմ իմացել։
Հայրս բացատրեց՝ երբ հինգ տարեկան էինք, մեր ընտանիքն ավտովթարի էր ենթարկվել։ Ես ծանր վնասվածքներ էի ստացել ու շաբաթներով ապաքինվել հիվանդանոցում։ Իսկ Լուսինեն վթարին հաջորդած խառնաշփոթի ժամանակ անհետացել էր։ Ոստիկանությունը երկար որոնել էր նրան, բայց չէր գտել։
Հայրս պատմելիս հաճախ ընդհատվում էր։ Նայում էր ծննդյան վկայականներին ու դժվարությամբ շարունակում։ Նրա խոսքերից հասկանում էի՝ ժամանակին ամեն ինչ արվել էր երեխային գտնելու համար, սակայն ինձ ոչինչ չեն բացատրել։ Ես հիշողությանս մեջ որոնում էի քրոջս դեմքը, նրա անունով կանչող ձայն, մանկական խաղ։ Միայն աղոտ պատկերներ կային, որոնցից ոչ մեկին այլևս չէի վստահում։ Վթարից առաջ միասին ապրած հինգ տարիներն իմ կյանքի մեջ անհայտ տարածք էին դարձել։
— Իսկ հետո՞։
— Հետո մայրդ որոշեց չպատմել քեզ։ Վախենում էր, որ կհիշես այն ցավալի օրերը։
— Ո՞ր բժիշկն է նման բան խորհուրդ տվել։
— Ոչ մեկը։ Դա մեր որոշումն էր։ Մայրդ ամենից շատ էր վախենում։
Հոգիս խառնվել էր։ Մի ամբողջ քույր էի ունեցել, և ինձանից թաքցրել էին նրա գոյությունը։ Մանկություն, դպրոց, համալսարան, ամուսնություն, սեփական երեխայի ծնունդ. այդ բոլոր տարիներին ինձ թույլ էին տվել հավատալ, որ մենակ եմ ծնվել։
— Ուրեմն ամբողջ կյանքում ստե՞լ եք ինձ։
Հայրս գլխով արեց։
— Բայց մի բան էլ կա, որը նույնիսկ մայրդ չգիտի։
Նա մոտեցավ անկյունում դրված համակարգչին։ Էկրանի վրա հայտնվեց մոտ իմ տարիքի մի կին։ Ժպտում էր տեսախցիկին։ Մի պահ թվաց՝ հայելու մեջ եմ նայում։
— Երեք ամիս առաջ մի կին կապ հաստատեց ինձ հետ։ Գտել էր մեր ընտանիքը ԴՆԹ տվյալների միջոցով։
Դժվարությամբ էի շնչում։
— Լուսինե՞ն։
— Այո՛։ Ուրիշ ընտանիք է նրան մեծացրել։ Նա ողջ է, Նարինե՛։ Ուզում է քեզ հանդիպել։
Արցունքներիս միջից նորից նայեցի էկրանին։ Ամբողջ կյանքում ես ինձ միակ երեխա էի համարել, մինչդեռ աշխարհում կար մեկը, որն իմ դեմքն ու ծննդյան օրն ուներ։ Բայց հետո հիշեցի դստերս վախեցած աչքերը։
— Իսկ ինչո՞ւ նրան ցույց տվեցիր Լիլիթին։ Ինչո՞ւ ստիպեցիր ինձանից գաղտնի պահել։
Հայրս գլուխը կախեց։
— Գիշերը Լիլիթն արթնացել էր ջուր խմելու։ Ինձ գտել է համակարգչի մոտ արտասվելիս։ Հարցրել է, թե ինչու է էկրանին մայրիկին նման կին։ Խուճապի մատնվեցի։ Տարա այստեղ, լուսանկարները ցույց տվեցի ու խնդրեցի մինչև առավոտ ոչինչ չասել, որ նախ ինքս քեզ պատմեմ։ Սարսափելի սխալ արեցի։
Առաջին անգամ հորս այսքան շփոթված տեսա։ Բայց նրա արցունքները չէին փոխում տեղի ունեցածը։
— Պետք է անմիջապես ինձ պատմեիր, պա՛պ։ Չպետք է ութ տարեկան երեխային ստիպեիր քո գաղտնիքը պահել։
— Գիտեմ։ Ների՛ր։
Այդ երեկո, երբ համոզվեցի, որ Լիլիթն ապահով տանն է, առաջին անգամ տեսազանգով խոսեցի Լուսինեի հետ։ Էկրանին հայտնվեց իմ սեփական դեմքը, բայց դա ես չէի։ Կինը սկսեց լաց լինել։
— Նարինե՛, ամբողջ կյանքում գիտեի, որ ինչ-որ տեղ քույր ունեմ։
Խոսեցինք գրեթե երկու ժամ։ Երկուսս էլ փորձում էինք ծանոթանալ մի մարդու հետ, որը միաժամանակ հարազատ էր ու բոլորովին անծանոթ։
Լուսինեն երբեմն կանգ էր առնում նախադասության մեջտեղում, որովհետև չէր կարողանում զսպել արցունքները։ Ես էլ չէի իմանում՝ ինչ հարցնեմ առաջինը։ Ուզում էի իմանալ՝ հիշո՞ւմ է մեր խաղերը, ծնողներիս տունը, իմ մանկական անունը։ Նա ասում էր, որ տարիներով իրեն պատմել են այլ պատմություն, բայց հոգու խորքում միշտ զգացել է՝ ինչ-որ բան պակասում է։ Այդ խոսքերից հետո մեր նմանությունը միայն արտաքինով չէր սահմանափակվում։
Հաջորդ առավոտ նա ուղարկեց հին լուսանկար՝ մենք երկուսով, փոքրիկ, իրար ձեռք բռնած։ Հետևում մանկական ձեռագրով գրված էր. «Ես միշտ քեզ կգտնեմ։ Լուսինե»։ Երկար արտասվեցի։
Բայց պատմությունը դեռ չէր ավարտվել։ Երբ հարցրի, թե ինչպես է հայտնվել իրեն մեծացրած ընտանիքում, Լուսինեն հանկարծ լռեց։
— Նարինե՛, ինձ երկար տարիներ ասել են, որ վթարից հետո ոչ ոք ինձ չի փնտրել։ Բայց ես մի նամակ եմ պահել, որը գրվել է հենց անհետացմանս օրը։
Նա տեսախցիկի առաջ բարձրացրեց դեղնած թուղթը։ Ձեռագիրն անմիջապես ճանաչեցի։ Մորս ձեռագիրն էր։
Առաջին նախադասությունը կարդալիս հասկացա՝ հայրս ինձ դեռ ամբողջ ճշմարտությունը չէր ասել։
«Լուսինեին այլևս տուն մի՛ վերադարձրեք։ Նարինեն երբեք չպետք է իմանա, թե իրականում ինչ է տեղի ունեցել այդ օրը»։
Սկզբում մտածեցի՝ գուցե սխալ եմ կարդացել։ Խնդրեցի, որ Լուսինեն թուղթը մի փոքր մոտ պահի։ Նա արեց, և տեսա նույն տառերը, որոնք մանկությանս բոլոր շնորհավորական բացիկների վրա էին։ Մայրս էր գրել։ Ի՞նչ էր իմացել վթարի օրը, և ո՞ւմ էր ուղարկել այս նամակը։ Լուսինեն լուռ սպասում էր։ Ես չէի կարող նրան պատասխանել, որովհետև ինքս ոչինչ չգիտեի։
Այդ պահին գիտակցեցի, որ քույրս պարզապես չէր անհետացել։ Ինչ-որ մեկը չէր ցանկացել, որ նա տուն վերադառնա։
Եվ առաջին անգամ այլևս չէի վախենում հորս գաղտնի սենյակից։ Վախենում էի այն պատասխանից, որը մայրս տալու էր, երբ կանգնեի նրա առջև ու պահանջեի ասել ամբողջ ճշմարտությունը։
Դէ իսկ պատմության 3-րդ ամենադրամատիկ մասը մեր Տելեգրամ Ալիքում —> Սեղմիր Այստեղ
