Ամուսինս անծանոթ տղամարդու բերեց տուն ու հայտարարեց. «Այսօրվանից նա մեզ հետ է ապրելու և քնելու է մեր անկողնում՝ իմ ու քո միջև»։ Երբ պահանջեցի բացատրել պատճառը, նրա պատասխանից արյունս սառեց։ 38 տարվա ամուսնությունից հետո նման բան չէի պատկերացնի։
Իմ անունը Սուսաննա է։ Վաթսուներեք տարեկան եմ։
Ամուսնուս՝ Արամի հետ արդեն երեսունութ տարի միասին ենք։ Երկու երեխա ենք մեծացրել, տուն կառուցել, հաղթահարել բազմաթիվ դժվարություններ։ Միշտ համոզված էի, որ մեր ընտանիքում այլևս ոչինչ չի կարող ինձ զարմացնել։
Բայց անցած հինգշաբթի տեղի ունեցավ մի բան, որն ինձ ստիպեց կասկածի տակ դնել այն ամենը, ինչ գիտեի մեր ամուսնության մասին։
Երեկոյան ժամը իննի մոտ էր։
Խոհանոցում թեյ էի պատրաստում, երբ լսեցի մուտքի դռան ձայնը։
— Սուսա՛ն, հյուր ունենք, — կանչեց Արամը։
Դուրս եկա խոհանոցից և տեսա ամուսնուս՝ անծանոթ, բարձրահասակ տղամարդու կողքին։
Տղամարդը մոտ վաթսունհինգ տարեկան կլիներ։ Հագին մուգ, մաշված վերարկու էր։ Դեմքը հոգնած էր, աչքերի տակ՝ խորը պարկեր։
Բայց ամենից շատ անհանգստացրեց նրա հայացքը։
Նա ինձ նայում էր այնպես, կարծես վաղուց ճանաչում էր։
— Ծանոթացի՛ր, սա Կարենն է, — ասաց ամուսինս։
Քաղաքավարի ժպտացի։
— Բարի երեկո։ Թե՞յ կխմեք, թե՞ սուրճ։
Բայց Արամը հանկարծ բռնեց ձեռքս։
— Սուսա՛ն, պետք է խոսենք։
Նրա ձայնում տարօրինակ լարվածություն կար։
— Ի՞նչ է պատահել։
— Կարենը որոշ ժամանակ մեզ հետ է ապրելու։
Զարմացած նայեցի նրան։
— Մեզ հե՞տ։ Բայց ո՞վ է նա։
Ամուսինս մի պահ հապաղեց։
Հետո արտասանեց խոսքեր, որոնցից քիչ մնաց ձեռքիս բաժակը գցեի։
— Նա քնելու է մեր ննջասենյակում։
— Ի՞նչ։
— Մեր անկողնում։ Իմ ու քո միջև։
Մի քանի վայրկյան կարծում էի, թե սխալ եմ լսել։
— Արա՛մ, դու լրիվ խելքդ կորցրե՞լ ես։
Անծանոթ տղամարդը գլուխը կախեց։
— Երևի ավելի լավ կլինի՝ հեռանամ, — կամաց ասաց նա։
Բայց Արամը կանգնեցրեց նրան։
— Ո՛չ։ Մենք արդեն պայմանավորվել ենք։
Այդ խոսքերն ավելի վախեցրին ինձ։
«Մենք արդեն պայմանավորվել ենք»։
Ինչի՞ մասին էին նրանք պայմանավորվել իմ հետևից։
Ինչո՞ւ էր ամուսինս այդքան հանգիստ խոսում մի բանի մասին, որն ինձ համար աներևակայելի էր։
— Ես քո կինն եմ, Արա՛մ, — գոռացի դողացող ձայնով։ — Դու չես կարող անծանոթ տղամարդու տուն բերել ու հայտարարել, որ նա իմ կողքին է քնելու։
Արամն ուղիղ նայեց աչքերիս։
— Հասկանում եմ, որ վախեցած ես։ Բայց եթե նա այս գիշեր մեր միջև չքնի, կարող եմ քեզ ընդմիշտ կորցնել։
Քարացա։
— Ի՞նչ ես խոսում։
Նա խորը շունչ քաշեց։
— Սուսաննա՛, գիշերները դու այնպիսի բաներ ես անում, որոնց մասին առավոտյան ոչինչ չես հիշում։
Սիրտս սկսեց խելագարի պես բաբախել։
— Ի՞նչ բաներ։
Արամը նայեց Կարենին, հետո նորից ինձ։
— Երեք գիշեր առաջ դու տնից դուրս ես եկել։ Ոտաբոբիկ։ Գիշերվա ժամը երեքին։
Շարունակությունը՝ առաջին մեկնաբանությունում 👇
Սկսեցի ծիծաղել։ Դա նյարդային, անհավատալի ծիծաղ էր։
— Անհեթեթություն է։ Ես ամբողջ գիշեր կողքիդ քնել եմ։
— Ո՛չ, սիրելի՛ս։ Ցավոք, այդպես չէ։
Արամը գրպանից հանեց հեռախոսն ու տեսանյութ միացրեց։
Էկրանին մեր տան բակն էր։
Եվ այնտեղ ես էի։
Գիշերազգեստով, ոտաբոբիկ կանգնած էի փողոցի մեջտեղում։
Բայց ամենասարսափելին նույնիսկ այն չէր, որ ինձ տեսնում էի դրսում։
Իմ հետևում կանգնած էր մի տղամարդ։
Կարենը։
Նույն անծանոթը, որին ամուսինս հենց նոր տուն էր բերել։
Տեսանյութում նա մոտենում էր ինձ, բռնում ձեռքս ու ուղեկցում դեպի տուն։
Սարսափահար նայեցի նրան։
— Դուք ի՞նչ եք արել ինձ։
Կարենը չպատասխանեց։
Արամն ամուր սեղմեց ձեռքս։
— Նա քեզ փրկել է։
— Ինչի՞ց է փրկել։
— Վտանգի մեջ հայտնվելուց։ Դու նույնիսկ չէիր հասկանում, թե որտեղ ես գտնվում։
Ձեռքս ազատեցի։
— Եթե դա ճիշտ է, ինչո՞ւ ոստիկանություն չես զանգել։ Ինչո՞ւ բժշկի չես տարել ինձ։
Ամուսինս լռեց։
Այդ պահին Կարենը, որն ամբողջ ընթացքում գրեթե չէր խոսել, վերջապես ասաց.
— Որովհետև դա առաջին անգամը չէր, Սուսաննա՛։
Սառը սարսուռ անցավ մեջքովս։
Հասկացա, որ երկու տղամարդիկ ինձնից կարևոր բան են թաքցնում։
Պահանջեցի անմիջապես պատմել ամբողջ ճշմարտությունը։
Բայց Արամը միայն պատասխանեց.
— Վաղը բժշկի կգնանք։ Իսկ այս գիշեր քեզ մենակ չենք թողնի։
Այլևս չդիմացա։
Մտա լոգասենյակ, ներսից կողպեցի դուռն ու զանգեցի աղջկաս՝ Լիլիթին։
— Մա՞մ, ի՞նչ է պատահել, — անհանգստացած հարցրեց նա։
Ձայնս իջեցրի մինչև շշուկ։
— Լիլի՛թ, հայրդ անծանոթ տղամարդու է բերել տուն։ Ասում է՝ այդ մարդը մեր անկողնում է քնելու։ Ես վախենում եմ։
Հեռախոսի մյուս կողմում երկար լռություն տիրեց։
Հետո աղջիկս մի հարց տվեց, որից արյունս սառեց։
— Մա՛մ… Այդ տղամարդու անունը Կարե՞ն է։
Մի պահ նույնիսկ դադարեցի շնչել։
— ԴՈՒ ՆՐԱՆ ՃԱՆԱՉՈ՞ՒՄ ԵՍ։
Լիլիթը սկսեց արտասվել։
— Մա՛մ, խնդրում եմ, լսիր հայրիկին։ Վաղը կգամ։
— Լիլի՛թ, ի՞նչ է կատարվում։ Դու ի՞նչ գիտես։
— Հեռախոսով չեմ կարող բացատրել։
Եվ անջատեց։
Այդ գիշեր քնել չէի կարողանում։
Կարենը հագուստով պառկել էր մեր մեծ անկողնու մեջտեղում՝ ծածկոցի վրայից։
Արամը մի կողմում էր, ես՝ մյուս։
Ամբողջ մի տղամարդ բաժանում էր ինձ ու ամուսնուս։
Երեսունութ տարվա ընթացքում առաջին անգամ սեփական տանն ինձ օտար էի զգում։
Սկզբում հրաժարվեցի պառկել։
Ասացի, որ հյուրասենյակում կքնեմ, բայց Արամը խնդրեց գոնե այդ մեկ գիշերը մնալ իր կողքին, մինչև հասկանանք՝ ինչ է կատարվում ինձ հետ։
Ի վերջո համաձայնեցի։
Սակայն աչքերս չէի փակում։
Մտածում էի՝ գուցե ամուսինս ուզում է ինձ հոգեկան հիվանդ ներկայացնել։ Գուցե ինչ-որ բան է պատրաստվում անել մեր ունեցվածքի հետ։
Բայց ինչո՞ւ էր աղջիկս ճանաչում այդ մարդուն։
Եվ ինչո՞ւ էր լաց լինում։
Գիշերվա ժամը երեքի մոտ հոգնածությունից վերջապես նիրհեցի։
Հետո…
Հանկարծ արթնացա տղամարդու ձայնից։
— Սուսաննա՛, դու տանն ես։ Ամեն ինչ լավ է։
Կարենը բռնել էր ձեռքս։
Ես նստած էի մահճակալի եզրին և անկառավարելի արտասվում էի։
— Որտե՞ղ է փոքրիկ տղան, — շարունակ կրկնում էի։ — Պետք է գտնեմ նրան։
Արամը նստեց կողքիս։
Արցունքները հոսում էին նրա այտերով։
— Սիրելի՛ս, հանգստացիր։ Նա ողջ է։
Շփոթված նայեցի ամուսնուս։
— Ո՞Վ Է ՈՂՋ։
Արամը չպատասխանեց։
Փոխարենը Կարենը շշնջաց մի բան, որն ամբողջովին փոխեց իմ աշխարհը։
— Ես եմ, Սուսաննա՛։ Ես այստեղ եմ։
Չհասկացա։
Նայեցի նրա դեմքին։
Արդեն կարծես ինչ-որ ծանոթ բան էի նկատում, բայց չէի կարողանում հիշել՝ որտեղ էի տեսել այդ աչքերը։
— Դուք ո՞վ եք, — հարցրի։
Նա արցունքների միջից ժպտաց։
— Առավոտյան ամեն ինչ կիմանաս։
Հաջորդ առավոտ աղջիկս եկավ։
Երեքով, Կարենի հետ միասին, գնացինք բժշկի։
Եվ հենց այնտեղ վերջապես սկսեցի հասկանալ, թե ինչ էր ինձ հետ կատարվում։
Պարզվեց՝ վերջին ամիսներին գիշերները լուսնոտության և շփոթված արթնանալու դրվագներ էի ունենում։
Երբեմն քնած վիճակում վեր էի կենում, քայլում տնով մեկ, փորձում բացել դռները։
Արթնանալուց հետո ոչինչ չէի հիշում։
Բժիշկը բացատրեց, որ նման վիճակները կարող են տարբեր պատճառներ ունենալ, և անհրաժեշտ են լրացուցիչ հետազոտություններ։
Պետք էր պարզել՝ արդյոք խնդիրը կապված է քնի խանգարման, դեղորայքի ազդեցության, նյարդաբանական փոփոխությունների, թե մեկ այլ պատճառի հետ։
Նա նաև ասաց, որ մինչև հետազոտությունների ավարտը անհրաժեշտ է ապահովել գիշերային անվտանգությունը, որպեսզի անգիտակից վիճակում դուրս չգամ տնից։
Բայց ամենամեծ բացահայտումը դեռ առջևում էր։
Կարենն ընդհանրապես անծանոթ մարդ չէր։
Նա իմ ավագ եղբայրն էր։
Այն եղբայրը, որին չէի տեսել հիսունմեկ տարի։
Երբ տասներկու տարեկան էի, ծնողներս բաժանվել էին։
Հայրս Կարենին տարել էր իր հետ՝ ուրիշ քաղաք, իսկ մայրս ինձ համոզել էր, որ եղբայրս այլևս չի ուզում որևէ կապ ունենալ ինձ հետ։
Տարիներ շարունակ փորձել էի գտնել նրան։
Նամակներ էի գրել, հարցուփորձ արել հարազատներից, փնտրել բոլոր այն վայրերում, որտեղ կարող էր ապրել։
Բայց ամեն փորձ ավարտվել էր հիասթափությամբ։
Մի անգամ նույնիսկ տեղեկություն էի ստացել, թե Կարենը մեկնել է արտասահման և այլևս չի վերադարձել։
Տարիներն անցել էին։
Ես մեծացել էի, ամուսնացել Արամի հետ, երեխաներ ունեցել։
Եվ աստիճանաբար սովորել էի ապրել այն ցավալի համոզմամբ, որ սեփական եղբայրս ինձ լքել է։
Բայց վերջերս Արամը հին ընտանեկան փաստաթղթերի ու հարազատների օգնությամբ կարողացել էր գտնել Կարենին։
Նրանք գաղտնի հանդիպել էին։
Պարզվել էր, որ եղբայրս նույնպես տարիներ շարունակ փնտրել էր ինձ։
Ծնողների բաժանումից հետո նրան ուրիշ պատմություն էին պատմել։ Ասել էին, թե մայրս չի ցանկանում, որ մենք շփվենք։
Մեզնից յուրաքանչյուրն ապրել էր՝ կարծելով, թե մյուսը հրաժարվել է իրենից։
Եվ այդպես անցել էր հիսունմեկ տարի։
Արամը պատմեց, որ երբ գիշերային տարօրինակ դրվագներս սկսվել էին, ես քնած վիճակում մի քանի անգամ արտասանել էի եղբորս անունը։
— Կարե՛ն, մի՛ գնա։
— Կարե՛ն, ինձ մենակ մի՛ թող։
Մի գիշեր նույնիսկ փորձել էի դուրս գալ տնից՝ ասելով, թե պետք է գտնեմ փոքրիկ եղբորս։
Թեև իրականում Կարենն ինձնից մեծ էր, երազներիս մեջ նա մնացել էր այն տղան, որին կորցրել էի մանկության տարիներին։
Այդ ժամանակ Արամը կապվել էր նրա հետ ու խնդրել գալ։
Կարենը երկար տարիներ աշխատել էր տարեց մարդկանց խնամքի ոլորտում։
Նա համաձայնել էր ժամանակավորապես օգնել մեր ընտանիքին՝ գիշերները հետևելով ինձ, մինչև բժիշկները պարզեին վիճակիս պատճառը։
Երեք գիշեր առաջ, երբ ոտաբոբիկ դուրս էի եկել փողոց, հենց Կարենն էր նկատել ինձ և օգնել տուն վերադառնալ։
Բայց նույնիսկ ամբողջ ճշմարտությունն իմանալուց հետո չկարողացա թաքցնել զայրույթս։
— Արա՛մ, դու պարտավոր էիր ինձ պատմել, — գոռացի արտասվելով։ — Իրավունք չունեիր իմ փոխարեն նման որոշում կայացնելու։
Ամուսինս գլուխը կախեց։
— Գիտեմ։ Սկզբում վախենում էի, հետո այլևս չգիտեի՝ ինչպես բացատրել ամեն ինչ։
— Իսկ ինչո՞ւ թույլ տվեցիր, որ նա ինձ համար անծանոթ մնա։ Ինչո՞ւ հենց սկզբից չասացիք, որ եղբայրս է։
Արամն աչքերը սրբեց։
— Կարծում էի՝ եթե միանգամից իմանաս, չափազանց ուժեղ հուզմունք կապրես։ Վախենում էի առողջությանդ համար։
— Բայց ես ավելի սարսափելի բաներ էի պատկերացնում։
Նա չառարկեց։
Այդ պահին Կարենը մոտեցավ ինձ։
— Ես էլ պետք է հենց դռան մոտ ասեի, թե ով եմ, — ասաց նա։ — Ներիր ինձ, փոքրիկ քույրիկ։
«Փոքրիկ քույրիկ»։
Այդ երկու բառը լսելիս ներսումս ինչ-որ բան փշրվեց։
Սկսեցի արտասվել։
Կարենը վերարկուի գրպանից հանեց հին լուսանկար։
Նկարում երկու երեխա էին։
Սպիտակ զգեստով փոքրիկ աղջիկ և նրանից մի քանի տարի մեծ տղա, որն ամուր բռնել էր նրա ձեռքը։
Դա մենք էինք։
Լուսանկարի հետևում իմ մանկական ձեռագրով գրված էր.
«Կարե՛ն, երբ մեծանամ, քեզ երբեք մենակ չեմ թողնի»։
Երկար նայում էի այդ բառերին։
Հետո գլուխս բարձրացրի։
Դիմացս կանգնած էր ալեհեր, հոգնած աչքերով տղամարդ։
Այն փոքրիկ տղան, որին հիշում էի, ծերացել էր։
Բայց երբ ժպտաց, հանկարծ ճանաչեցի նրան։
Նույն ժպիտն էր։
Նույն բարի արտահայտությունը։
Նույն եղբայրը, որը մանկության տարիներին միշտ բռնում էր ձեռքս, երբ վախենում էի։
Վեր կացա ու նետվեցի նրա գիրկը։
Հիսունմեկ տարվա մեջ առաջին անգամ գրկում էի ավագ եղբորս։
Երկուսս էլ երեխաների պես լաց էինք լինում։
— Ներիր, որ չկարողացա քեզ գտնել, — շշնջացի։
Կարենն ավելի ամուր գրկեց ինձ։
— Ես երբեք չեմ դադարել քեզ փնտրել, Սուսա՛ն։
Այդ օրն առաջին անգամ երկար խոսեցինք մեր մանկության մասին։
Հիշեցինք մեր հին տունը, բակի փոքրիկ նստարանը, այն ճանապարհը, որով միասին դպրոց էինք գնում։
Կարենը հիշեցրեց, թե ինչպես էր ամեն առավոտ սպասում ինձ դպրոցի դարպասի մոտ։
Ես պատմեցի, թե որքան էի լաց եղել այն օրը, երբ հայրիկը տարել էր նրան։
Մինչ այդ համոզված էի, որ եղբայրս պարզապես մոռացել է ինձ։
Իսկ հիմա իմացա, որ նա էլ էր նույն ցավով ապրել։
Այդ արտասովոր գիշերվանից արդեն վեց ամիս է անցել։
Բժշկական հետազոտություններից և բուժումից հետո գիշերային դրվագներս զգալիորեն նվազել են։
Տանը նույնպես անվտանգության որոշ փոփոխություններ ենք արել, որպեսզի քնած վիճակում պատահաբար դուրս չգամ փողոց։
Կարենն այլևս չի քնում իմ ու Արամի միջև։
Իսկապես չեմ պատկերացնում, թե ինչպես համաձայնեցի այդ տարօրինակ գիշերն անցկացնել երեքով նույն անկողնում։
Բայց նա դեռ ապրում է մեզ հետ։
Հյուրասենյակի կողքի առանձին սենյակն ենք տրամադրել նրան։
Ամեն առավոտ երեքով նախաճաշում ենք։
Ես ու Կարենը ժամերով խոսում ենք մանկությունից։
Հիշում ենք մեր հին թաղամասը, փոքրիկ այգին, որտեղ խաղում էինք, և այն ամառները, երբ մեզ թվում էր, թե կյանքը միշտ պարզ ու երջանիկ է լինելու։
Երբեմն այնքան բարձր ենք ծիծաղում, որ Արամը մյուս սենյակից գալիս է՝ պարզելու, թե ինչն է մեզ այդքան զվարճացրել։
Իսկ երբեմն արտասվում ենք։
Որովհետև որքան էլ հիմա երջանիկ լինենք, այդ կորցրած հիսունմեկ տարին այլևս վերադարձնել չենք կարող։
Մի երեկո ես ու Արամը նստած էինք բազմոցին։
Բռնեցի նրա ձեռքը։
— Արա՛մ, գիտե՞ս՝ որն էր քո ամենամեծ սխալը։
Նա տխուր ժպտաց։
— Որ քեզ ճշմարտությունը չասացի՞։
— Այո՛։ Դու կարծում էիր, թե ինձ պաշտպանում ես՝ թաքցնելով այն։ Բայց հենց ճշմարտությունն էր այն, ինչի կարիքն ամենաշատն ունեի։
Նա համբուրեց ձեռքս։
— Կարո՞ղ ես ներել ինձ։
Ժպտացի։
— Արդեն ներել եմ։ Բայց հաջորդ անգամ, երբ ինչ-որ մեկին տուն բերես, նախ ինձ կասես։
Երկուսս էլ ծիծաղեցինք։
Հենց այդ պահին Կարենը հյուրասենյակ մտավ՝ երեք բաժակ թեյ ձեռքին։
Դրեց սեղանին ու նստեց մեր կողքին։
Նայում էի, թե ինչպես են ամուսինս ու եղբայրս զրուցում, և դեռ երբեմն դժվարանում էի հավատալ, որ այս ամենն իրականություն է։
Հիսունմեկ տարի շարունակ կարծել էի, թե եղբայրս այլևս գոյություն չունի իմ կյանքում։
Իսկ հիմա նա նստած էր մեր տան բազմոցին, թեյ էր խմում և հիշեցնում մանկությանս այնպիսի մանրամասներ, որոնք ես վաղուց մոռացել էի։
Երբեմն նայում եմ նրա դեմքին ու փորձում պատկերացնել, թե ինչպիսին կլիներ մեր կյանքը, եթե մեզ չբաժանեին։
Գուցե միասին մեծանայինք։
Գուցե մասնակցեինք միմյանց կյանքի կարևոր իրադարձություններին։
Գուցե մեր երեխաներն էլ մանկությունից ճանաչեին իրար։
Բայց այդ հարցերի պատասխաններն այլևս ոչ ոք չի կարող տալ։
Մի բան հաստատ գիտեմ։
Երբեմն այն մարդը, որի հայտնվելը մեզ ամենից շատ է վախեցնում, հենց նա է, ում մեր սիրտը տարիներ շարունակ սպասել է։
Բայց նաև հասկացել եմ, որ նույնիսկ սիրուց ու հոգատարությունից արված քայլերը չպետք է մարդուն զրկեն ճշմարտությունն իմանալու և սեփական որոշումները կայացնելու իրավունքից։
Հիսունմեկ տարի առաջ կորցրել էի եղբորս։
Եվ հիմա՝ վաթսուներեք տարեկանում, վերջապես գտել եմ նրան։
Այն գիշեր, երբ ամուսինս անծանոթ տղամարդու բերեց մեր ննջասենյակ, կարծեցի, թե երեսունութ տարվա ամուսնությունս փլուզվում է։
Բայց կատարվեց մի բան, որի մասին չէի էլ համարձակվում երազել։
Պարզվեց՝ այն տղամարդը, որը մի գիշեր քնել էր իմ ու ամուսնուս միջև, իրականում նույն տղան էր, որը մանկության տարիներին միշտ խոստանում էր պաշտպանել ինձ։
Իմ ավագ եղբայրը։
Եվ երբ երեկ նա նորից բռնեց ձեռքս ու ասաց՝ «Մի՛ վախեցիր, փոքրիկ քույրիկ, ես կողքիդ եմ», ես առաջին անգամ հիսունմեկ տարվա ընթացքում զգացի այն ապահովությունը, որը կորցրել էի տասներկու տարեկանում։
Դէ իսկ պատմության 3-րդ ամենադրամատիկ մասը մեր Տելեգրամ Ալիքում —> Սեղմիր Այստեղ
