Տասնվեց տարեկանում ինձ ասացին, որ երբեք չեմ կարող երեխա կրել։ Տասներեք տարի անց ծննդաբերեցի, բայց բժշկի խոսքերը ստիպեցին սպասել՝ մինչև փոքրիկիս գրկելը

Տասնվեց տարեկանում ինձ ասացին, որ երբեք չեմ կարող երեխա կրել։ Տասներեք տարի անց ծննդաբերեցի, բայց բժշկի խոսքերը ստիպեցին սպասել՝ մինչև փոքրիկիս գրկելը

Տասնվեց տարեկան էի, երբ բժիշկը կանչեց ինձ ու մորս և ասաց մի բան, որը հաջորդ տասներեք տարիներին փոխեց ամբողջ կյանքս։ Ես ծնվել էի առանց արգանդի։

Սկզբում նույնիսկ չհասկացա, թե ինչ է դա նշանակում։ Դեռ դպրոցական էի։ Մայրանալը, ընտանիք կազմելը, երեխայի առաջին շարժումները հեռավոր ապագայից էին թվում։ Բժիշկը բացատրեց, որ իմ մարմինը չի կարող երեխա կրել։ Մայրս սեղմեց ձեռքս, իսկ ես նայում էի հատակին ու փորձում չարտասվել։ Միայն մեկ միտք էր կրկնվում գլխումս. երբեք չեմ զգա սեփական երեխայիս շարժումը որովայնումս։

Տարիներով ձևացնում էի, թե այդ խոսքերն այլևս չեն ցավեցնում։ Ընկերուհիներս ապագա երեխաների անուններ էին ընտրում, իսկ ես ժպտում էի։ Հարազատներիս հարցերից խուսափում էի։ Հղի կնոջ տեսնելիս երբեմն հայացքս թեքում էի, որպեսզի ոչ ոք չնկատի աչքերիս ցավը։

Քսանինը տարեկանում արդեն համոզել էի ինձ, թե հաշտվել եմ իրականության հետ։ Բայց մի օր զանգեց անծանոթ կին։ Նա մասնագիտացված բժշկական ծրագրի համակարգող էր և ուսումնասիրել էր նախկին հետազոտություններս։

— Հնարավոր է՝ ձեր դեպքում մի նոր ճանապարհ կա,— ասաց։

Մի քանի օր անց նստած էի բժիշկների դիմաց։ Նրանք պատմեցին արգանդի փոխպատվաստման մասին։ Նախազգուշացրին՝ երկար հետազոտություններ են սպասվում, վիրահատությունը վտանգներ ունի, իսկ հաջող արդյունքը ոչ ոք չի երաշխավորում։ Նույնիսկ փոխպատվաստումից հետո հղիության հասնելու ճանապարհը դժվար էր լինելու։

Ես սարսափած էի։ Տասներեք տարի սովորել էի չհուսալ, և հիմա հույսը նույնքան վախեցնող էր, որքան հերթական հիասթափությունը։ Սակայն մի քանի շաբաթ անց ստորագրեցի համաձայնության փաստաթղթերը։ Սկսվեցին հետազոտությունները, անքուն գիշերներն ու անորոշ սպասումը։

Ամիսներ անց, արդեն հիվանդանոցում, լսեցի այն ձայնը, որի մասին երբեք չէի համարձակվել երազել. նորածնի լացը։ Ձեռքերս պարզեցի՝ փոքրիկիս գրկելու։ Բայց բժիշկը մոտեցավ ու լուրջ դեմքով ասաց.

— Մինչ երեխան ձեր գիրկը կանցնի, մի բան կա, որ դուք պետք է իմանաք։

Շարունակությունը՝ առաջին մեկնաբանությունում 👇

Բայց այդ անսպասելի խոսակցության իմաստը հասկանալու համար պիտի վերադառնամ տասներեք տարի առաջ՝ այն օրը, երբ առաջին անգամ մտա բժշկի աշխատասենյակ։

Ես տասնվեց տարեկան էի։ Առաջին անգամ էի տեսնում, որ մայրս, որը միշտ փորձում էր հանգիստ երևալ, այդքան ամուր է սեղմում ձեռքս։ Բժիշկը երկար ուսումնասիրեց մեր բերած հետազոտությունները, հետո բացատրեց, որ ես ծնվել եմ առանց արգանդի։ Հիշում եմ սպիտակ պատերը, նրա հանգիստ ձայնը և իմ անսովոր լռությունը։ Ես ուզում էի հարցնել՝ արդյոք դա բուժվում է, բայց դեռ չէի հասկանում, թե ինչ եմ կորցնում։

Երբ բժիշկն ասաց, որ երբեք չեմ կարող երեխա կրել իմ մարմնում, առաջին միտքս ոչ թե ամուսնությունն էր, այլ մայրության այն փոքրիկ պատկերները, որոնք տեսել էի ուրիշների կյանքում։ Պատկերացրի՝ ինչպես է կինը ձեռքը դնում մեծացող որովայնին, ինչպես է սպասում առաջին շարժմանը, ինչպես է երեխայի ծնվելու օրը գրկում նրան։ Այդ ամենը հանկարծ դարձավ մի բան, որն ինձ հասանելի չէ։

Մայրս փորձում էր համոզել, որ իմ կյանքը դրանով չի ավարտվում։ Նա ճիշտ էր։ Բայց տասնվեց տարեկանում դժվար է ընդունել, որ ապագայիդ մի մասը կարծես արդեն որոշված է՝ առանց քեզ հարցնելու։ Տուն վերադառնալու ճանապարհին գրեթե չխոսեցի։ Այդ լռությունը երկար ժամանակ մնաց ինձ հետ։

Հետո կյանքը շարունակվեց։ Ավարտեցի դպրոցը, մեծացա, սկսեցի իմ առօրյան կառուցել։ Արտաքուստ մարդկանցից ոչնչով չէի տարբերվում։ Երբ ընկերուհիներս խոսում էին իրենց ապագա երեխաների մասին, մասնակցում էի զրույցներին, նույնիսկ խորհուրդներ էի տալիս։ Միայն ես գիտեի, թե հետո որքան դժվար է մնում միայնակ այդ նույն մտքերի հետ։

Հարազատներն իրենց սովորական հարցերն էին տալիս. «Ե՞րբ ես երեխա ունենալու», «Դու երեխաներ սիրո՞ւմ ես»։ Ոչ մեկին չէի ցանկանում ամեն անգամ պատմել ախտորոշմանս մասին։ Երբեմն պարզապես ասում էի՝ դեռ ժամանակը չէ։ Երբեմն խոսակցությունը շեղում էի։ Իսկ երբ տեսնում էի հղի կնոջ՝ ձեռքը որովայնին, զգում էի փոքրիկ, համառ ցավ, որն անգամ ինձ համար դժվար էր բառերով բացատրել։

Ժամանակի ընթացքում սովորեցի ապրել այդ զգացումով։ Դադարեցի ինքս ինձ պատկերացնել հղի վիճակում։ Փորձեցի հասկանալ, թե ինչ այլ հնարավորություններ կարող է ունենալ իմ ապագան։ Մայրանալու ցանկությունն ամբողջությամբ չէր անհետացել, բայց այն փակել էի հիշողությանս այն հատվածում, ուր սովորաբար պահում ենք անիրականանալի երազանքները։ Քսանինը տարեկանում կարծում էի, թե վերջապես խաղաղություն եմ գտել։

Հենց այդ ժամանակ էլ հնչեց հեռախոսազանգը։ Համարը անծանոթ էր, և քիչ էր մնում չպատասխանեի։ Բայց վերցրի լսափողը։ Կինը ներկայացավ որպես մասնագիտացված բժշկական ծրագրի համակարգող։ Ասաց, որ ուսումնասիրել են իմ նախկին բժշկական տվյալները և կարծում են՝ հնարավոր է հղիություն կրելու նոր տարբերակ քննարկել։

— Դուք ասո՞ւմ եք, որ ես կարող եմ երեխա կրել,— հարցրի՝ վախենալով նույնիսկ սեփական հարցից։

— Ասում եմ, որ կա հնարավորություն, որը պետք է մասնագետների հետ գնահատել։ Ոչ մի արդյունք դեռ չենք կարող խոստանալ։

Հաջորդ օրերին այդ խոսակցությունը գլխիցս դուրս չէր գալիս։ Մի կողմից ուզում էի անմիջապես հիվանդանոց գնալ, մյուս կողմից՝ վախենում էի կրկին լսել «անհնար է» բառը։ Ի վերջո հանդիպեցի բժիշկների խմբին։ Նրանք ներկայացրին արգանդի փոխպատվաստման հնարավորությունը։ Խոսեցին այն մասին, թե որքան բարդ է միջամտությունը, ինչ վտանգներ կարող են առաջանալ, որքան երկար պետք է հսկողության տակ մնամ։

Նրանք հատուկ ընդգծեցին, որ փոխպատվաստումը ինքնաբերաբար հղիություն չի նշանակում։ Անհրաժեշտ կլիներ արտամարմնային բեղմնավորում։ Նույնիսկ հաջողված փոխպատվաստման և հղիության դեպքում հնարավոր էին բարդություններ։ Յուրաքանչյուր քայլի մասին խոսում էին առանց շտապելու, կարծես ուզում էին վստահ լինել, որ ինձ հրաշք չեն խոստանում։

Վերադարձա տուն՝ գլխումս հակասական մտքերով։ Տարիներ շարունակ սովորել էի չսպասել այն ամենին, ինչ ուրիշների համար սովորական էր թվում։ Հիմա պիտի որոշեի՝ պատրաստ եմ արդյոք նորից հույս կապել մի բանի հետ, որը կարող է ցավալի ավարտ ունենալ։ Գիշերը մի քանի անգամ վեր կացա։ Փորձում էի ինձ համոզել, որ հրաժարվելը ավելի հեշտ կլինի, բայց բժշկի վերջին խոսքերը չէի մոռանում. «Սա կարող է լինել հղիությունն ապրելու ձեր միակ հնարավորությունը»։

Վերջապես համաձայնեցի։ Սկսվեցին երկար հետազոտությունները՝ արյան անալիզներ, մանրամասն պատկերային հետազոտություններ, հոգեբանական գնահատումներ։ Մասնագետներն ինձ նորից ու նորից բացատրում էին վիրահատության վտանգներն ու հետո սպասվող բուժումը։ Ես ստիպված էի ոչ միայն երազանքի մասին մտածել, այլև պարզ գիտակցել, թե ինչպիսի դժվարությունների եմ համաձայնում։ Երբեմն այցելությունից վերադառնալիս հոգնած էի լինում այնքան, որ այլևս չէի ցանկանում որևէ մեկի հետ խոսել։

Մի առավոտ հիվանդանոցից զանգեցին. գտնվել էր համատեղելի դոնոր։ Այդ լուրը լսելիս ձեռքս դողաց։ Հարցրի՝ ով է նա։ Համակարգողը պատասխանեց, որ դոնորի ինքնությունը գաղտնի կմնա։ Միայն ասաց, որ երիտասարդ կին էր, որի մահից հետո ընտանիքը համաձայնել էր օրգանների նվիրատվությանը։

Ես արտասվեցի։ Իմ հնարավորությունը ծնվում էր մեկ ուրիշ ընտանիքի սարսափելի կորստից։ Ինչ-որ տեղ մարդիկ հրաժեշտ էին տալիս իրենց աղջկան, իսկ ես սպասում էի վիրահատության, որը կարող էր փոխել կյանքս։ Չգիտեի նրանց անունները, չէի կարող որևէ մեկին անձամբ շնորհակալություն հայտնել։ Գիտեի միայն, որ իրենց ծանրագույն պահին նրանք որոշել էին օգնել անծանոթ մարդկանց։

Փոխպատվաստման վիրահատությունը ժամեր տևեց։ Արթնանալուց հետո դեռ այնքան թույլ էի, որ հազիվ էի խոսում։ Բայց առաջին հարցս հստակ էր.

— Ստացվե՞ց։

Բժիշկը ժպտաց։

— Առայժմ ամեն ինչ լավ է։ Բայց դեռ երկար ճանապարհ ունենք անցնելու։

Ես կառչեցի այդ «առայժմ» բառից։ Այն խոստում չէր, սակայն առաջին անգամ կյանքումս իմ առջև բացվել էր իսկական հնարավորություն։ Հաջորդ ամիսներին բժիշկներն ուշադիր հետևում էին առողջությանս։ Յուրաքանչյուր հետազոտության արդյունքին սպասում էի լարված։ Ցանկացած անսովոր զգացողություն ինձ վախեցնում էր, որովհետև գիտեի՝ որքան փխրուն կարող է լինել այդ ամբողջ ճանապարհը։

Երբ վերջապես սկսվեց արտամարմնային բեղմնավորման փուլը, փորձեցի ինձ զսպել ու չափից ավելի չոգևորվել։ Առաջին սաղմի տեղափոխումը չհաջողվեց։ Հիվանդանոցից ստացած պատասխանից հետո նստեցի լոգարանի հատակին ու երկար լաց եղա։ Թվում էր՝ կյանքը նորից վերցրել է հենց այն հնարավորությունը, որն այդքան դժվարությամբ համարձակվել էի ընդունել։

Մտածում էի տասնվեցամյա աղջկա մասին, որը բժշկի աշխատասենյակում լուռ նայում էր հատակին։ Կարծես կրկին նրա տեղում էի։ Ինքս ինձ հարցնում էի՝ արդյոք արժե շարունակել, եթե հերթական անգամ պետք է նույն ցավն ապրեմ։ Բայց մասնագետներն ասացին, որ առաջին անհաջող փորձը դեռ չի նշանակում, թե մյուսը նույնպես կձախողվի։ Առաջարկեցին կրկին փորձել։

Մի քանի շաբաթ անց երկրորդ սաղմը տեղափոխեցին։ Սկսվեց սպասում, որի ընթացքում ժամերն անսովոր դանդաղ էին անցնում։ Ամեն առավոտ փորձում էի ինձ որևէ բանով զբաղեցնել, բայց մտքերս վերադառնում էին նույն հարցին։ Երբ վերջապես հիվանդանոցից զանգեցին, այնքան էի հուզվել, որ հեռախոսը ձեռքիցս քիչ էր մնում ընկներ։

Բուժքույրը մի պահ լռեց, հետո ասաց.

— Դուք հղի եք։

Մի քանի վայրկյան չկարողացա պատասխանել։ Այդ խոսքերն ուրիշներից բազմիցս լսել էի, ֆիլմերում տեսել, ընկերուհիներիցս ուրախությամբ ընդունել։ Բայց երբեք չէի պատկերացրել, որ մի օր կհնչեն հենց ինձ համար։ Ձեռքով փակեցի բերանս ու սկսեցի հեկեկալ։ Հեռախոսը դեռ ականջիս էր, իսկ ես փորձում էի հավատալ՝ ճիշտ եմ լսել։

Առաջին ուլտրաձայնային հետազոտության ժամանակ էկրանին փոքրիկ թրթռում տեսա։ Բժիշկն ասաց՝ երեխայի սիրտն է բաբախում։ Նայում էի էկրանին ու լաց էի լինում այնքան, որ հետազոտությունը մի պահ ընդհատեցին։ Ուզում էի այդ ձայնն ու պատկերը պահել հիշողությանս մեջ, որպեսզի վախեցած օրերին հիշեմ՝ իմ ներսում իսկապես կյանք է աճում։

Հղիությունն ամենևին հեշտ չէր։ Կային անհանգստացնող հետազոտություններ, հիվանդանոցային երկար այցեր, գիշերներ, երբ արթնանում էի՝ համոզված, թե ինչ-որ բան սխալ է ընթացել։ Բժիշկները ուշադիր հետևում էին ինձ, իսկ ես փորձում էի հավատալ ամեն հաջորդ լավ արդյունքին։ Երբեմն մտքերս չափազանց հեռուն էին գնում, ու ստիպված էի ինձ հիշեցնել՝ այսօր ամեն ինչ լավ է, հիմա պիտի ապրեմ այս օրը։

Շաբաթները կամաց անցնում էին։ Փորս մեծանում էր։ Մի օր զգացի առաջին շարժումը։ Սկզբում այնքան թույլ էր, որ չհամարձակվեցի վստահ ասել, թե դա հենց երեխան է։ Հետո եկան փոքրիկ հարվածները՝ ավելի հստակ, ավելի հաճախ։ Ամեն անգամ ձեռքս դնում էի որովայնիս ու ժպտում։ Տասներեք տարի առաջ ինձ ասել էին, որ այս զգացողությունն ինձ համար անհասանելի է։ Այժմ այն իմ իրականությունն էր։

Վերջապես հասավ ծննդաբերության օրը։ Հիվանդասենյակում բժիշկներ ու բուժքույրեր էին։ Ես վախենում էի, բայց շուրջս բոլորը կենտրոնացած էին իրենց աշխատանքի վրա։ Հետո հանկարծ լսեցի փոքրիկ, սուր լացը։ Նորածինս լաց էր լինում։ Այդ ձայնն ինձ համար այնքան անհավատալի էր, որ սկզբում պարզապես շունչս պահեցի։ Հետո արցունքները հոսեցին առանց դադարի։

Տասներեք տարվա վախը, սպասումը, հիասթափություններն ու հազիվ թույլ տված հույսը կարծես միանգամից վերադարձան։ Ձեռքերս պարզեցի՝ երեխայիս գրկելու։ Բայց մինչ բուժքույրը նրան կբերեր, բժիշկներից մեկը մոտեցավ։ Նա հանգիստ էր, սակայն դեմքին անսովոր լրջություն կար։

— Մինչ ձեր փոքրիկին գրկելը, մի բան պիտի իմանաք։

Ես ակնթարթորեն սարսափեցի։ Մտածեցի՝ գուցե ծննդաբերության ընթացքում ինչ-որ խնդիր է առաջացել։ Բայց բժիշկը շարունակեց.

— Դոնորի մայրը այսօր հիվանդանոցում է։

Մի պահ չհասկացա, թե ինչ կապ ունի այդ կինը իմ երեխայի ծնվելու հետ։ Բժիշկը բացատրեց, որ դոնորի ընտանիքը ողջ ընթացքում պահպանել էր գաղտնիության պայմանները։ Նրանք ինձ տեսնելու կամ տեղեկություններ ստանալու խնդրանք չէին ներկայացրել։ Վերջերս, սակայն, մահացած երիտասարդ կնոջ մայրը տեղեկացել էր, որ փոխպատվաստումը հանգեցրել է հաջող հղիության։ Նա այդ օրը եկել էր հիվանդանոց։

— Նա ոչինչ չի խնդրում ձեզանից,— ասաց բժիշկը։— Միայն կցանկանար մեկ անգամ տեսնել երեխային, եթե համաձայն լինեք։

Ես գլխով արեցի։ Բառերը կոկորդումս էին մնացել։ Այդ կնոջ համար օրը չէր կարող նույնը նշանակել, ինչ ինձ համար։ Ես սպասել էի նորածնիս առաջին լացին, իսկ նա տարիներ շարունակ ապրել էր առանց իր դստեր ձայնը լսելու։ Չգիտեի՝ ինչ ասեմ նրան, որ շնորհակալությունս չհնչի չափազանց փոքր այն նվերի համեմատ, որը նրա ընտանիքն ինձ տվել էր։

Մի քանի րոպե անց դուռը բացվեց։ Ներս մտավ տարեց կին։ Քայլում էր դանդաղ, աչքերը լցված էին արցունքներով։ Նա նայեց ինձ, հետո՝ նորածնին և ձեռքը տարավ բերանին։ Մի քանի վայրկյան երկուսս էլ լուռ մնացինք։

— Իմ աղջիկը միշտ ուզում էր մայր դառնալ,— վերջապես շշնջաց նա։

Նստած լսում էի։ Կինը պատմեց, թե ինչպես էր դուստրը երազում երեխաներ ունենալ։ Նա երբեմն ընտրում էր ապագա փոքրիկների անունները, հավաքում մանկական սենյակների նկարներ, խոսում այն մասին, թե ինչպես կխնամի իր երեխաներին։ Նույնիսկ պատկերացնում էր՝ ինչպիսի մայր կլինի։ Բայց մահը վրա էր հասել, մինչև այդ պատկերացումներից որևէ մեկը իրականանար։

Կինը նայեց փոքրիկիս ու նորից արտասվեց։

— Երբ համաձայնեցինք նվիրաբերել նրա օրգանները, մտածում էի՝ ինչ-որ մեկին ապրելու հնարավորություն ենք տալիս։ Դա արդեն մեծ նշանակություն ուներ մեզ համար։ Բայց երբեք չէի պատկերացրել, որ իմ աղջկա մի մասը կարող է օգնել մեկ ուրիշ կնոջ նոր կյանք աշխարհ բերել։

Ես նույնպես արտասվում էի։ Բուժքույրը վերջապես զգուշորեն դրեց երեխայիս իմ գրկում։ Նայեցի նրա փոքրիկ դեմքին, մատներին ու ծածկոցի տակից երևացող ոտքերին։ Այդ պահին բառերով բացատրել չէի կարող, թե ինչ էի զգում։ Նա իսկապես իմ ձեռքերում էր։ Եվ այդ պահին կյանքս անսպասելիորեն ուրիշ իմաստ ստացավ։ Ոչ թե ապագայի մի անհավանական պատկեր, այլ կենդանի, տաք, փոքրիկ մարդ։

Հետո նայեցի կողքիս կանգնած կնոջը։

— Կուզե՞ք ավելի մոտենալ։

Նա տատանվեց, կարծես վախենում էր խանգարել մեզ։ Ես թեթև ժպտացի ու կրկին հրավիրեցի։ Կինը դանդաղ առաջ եկավ, մատի ծայրով հպվեց նորածնիս փոքրիկ ոտքին և սկսեց հեկեկալ։

— Իմ աղջիկն այդպես էլ չկարողացավ գրկել այն փոքրիկին, որի մասին երազում էր,— ասաց նա։— Բայց իմանալ, որ նրա վերջին նվերն օգնեց ձեզ գրկել ձեր երեխային… ինձ համար դա արդեն բավական է։

Սենյակում ոչ ոք չէր կարողանում թաքցնել արցունքները։ Ես ուզում էի ասել, որ երբեք չեմ մոռանա նրա դստերը, բայց գիտեի՝ չեմ կարող նույնիսկ ամբողջությամբ հասկանալ այդ մոր կորուստը։ Նրա ցավը չէր անհետանա իմ ուրախությունից։ Եվ իմ երախտագիտությունը չէր կարող վերադարձնել երիտասարդ կնոջ կյանքը։ Մենք պարզապես հանդիպել էինք մի պահի, որտեղ ուրախությունն ու սուգը կողք կողքի էին կանգնել։

Նայեցի նորածնիս ու հասկացա, որ նրա պատմությունը չէր սկսվել այս հղիությունից։ Այն սկսվել էր տարիներ առաջ՝ մի ընտանիքի կորստից, սրտաճմլիկ որոշումից և անծանոթ մարդկանց օգնելու պատրաստակամությունից։ Ես անցել էի վիրահատության, անհաջող փորձի, վախեցնող սպասումների միջով։ Բայց այդ ճանապարհը հնարավոր էր դարձել այն մարդկանց շնորհիվ, որոնց անունները նույնիսկ չգիտեի։

Այդ օրը հասկացա նաև, որ իմ երեխայի ծննդյան պատմությունը երբեք միայն իմը չի լինելու։ Դրա մեջ կա մեկ ուրիշ մոր ցավը, մի երիտասարդ կնոջ չիրականացած երազանքը և մի ընտանիքի որոշումը՝ ամենածանր պահին օգնել ուրիշներին։

Երբ փոքրիկս մեծանա, անպայման կպատմեմ, թե ինչ ճանապարհով է եկել աշխարհ։ Կպատմեմ ոչ միայն բժիշկների ու հետազոտությունների, այլև այն ընտանիքի մասին, որի անսահման ծանր որոշումը մեզ այս հնարավորությունն է տվել։ Ու կուզեմ, որ նա իմանա՝ իր կյանքի սկզբում եղել է մի արտասովոր նվեր, որի համար մենք միշտ երախտապարտ ենք լինելու։

Պատմության շարունակությունը մեր Տելեգրամ Ալիքում —> Սեղմիր Այստեղ

Понравилась статья? Поделиться с друзьями:
Գեղարվեստական Պատմություններ