64 տարեկանում արդեն հաշտվել էի այն մտքի հետ, որ այլևս չեմ սիրահարվելու։ Բայց երբ 67-ամյա անծանոթ տղամարդն իր երիկամը նվիրեց ինձ, իսկ հետո ամուսնության առաջարկ արեց՝ ասելով, որ մահացու հիվանդ է, համաձայնեցի։ Հարսանիքից անմիջապես հետո նա շշնջաց. «Դու պետք է իմանաս, թե ինչու հենց քեզ ընտրեցի»։
Վաթսունչորս տարեկանում մտածում էի, որ կյանքիս ամենակարևոր իրադարձություններն արդեն անցյալում են։
Երեխաներս մեծացել էին։
Ամուսինս ութ տարի առաջ մահացել էր։
Ես սովորել էի ապրել մենակ՝ փոքրիկ ուրախություններ գտնելով ամենօրյա սովորությունների մեջ։
Քրոջս հետ զբոսնում էի, երբեմն այցելում թոռներիս ու փորձում վայելել հանգիստ տարիներս։
Բայց մի օր առողջությունս սկսեց վատանալ։
Բժիշկները հայտնեցին, որ երիկամներս կորցնում են իրենց աշխատանքը։
Ընդամենը մի քանի ամսվա ընթացքում խաղաղ կյանքս վերածվեց հիվանդանոցային այցելությունների, ծանր բուժումների, արյան անալիզների ու անվերջ սպասման։
Ինձ երիկամի փոխպատվաստում էր անհրաժեշտ։
Ստուգվեցին երեխաներս։
Ոչ մեկը համապատասխան դոնոր չէր։
Հետո հետազոտվեց քույրս։
Նա նույնպես չէր համապատասխանում։
Երկու մտերիմ ընկերուհիներս էլ պատրաստակամություն հայտնեցին, բայց արդյունքը կրկին հուսադրող չէր։
Վեց ամիս անց արդեն դադարել էի հարցնել, թե երբ կգտնվի դոնոր։
Մինչև մի առավոտ բուժող բժշկիս օգնականը ժպիտով մտավ հիվանդասենյակ։
— Ձեզ համար համապատասխան դոնոր ենք գտել։
Սկզբում չհավատացի։
— Մահացած դոնո՞ր է։
— Ո՛չ։ Կենդանի մարդ։
— Ո՞վ։
— Անունը Վահան է։ Վաթսունյոթ տարեկան է։
Այդ անունն ինձ ոչինչ չէր ասում։
— Ինչո՞ւ պիտի անծանոթ տղամարդն իր երիկամը նվիրի ինձ։
— Ասում է՝ ձեր մասին լսել է ընդհանուր ծանոթից։
Երեք օր անց հանդիպեցի Վահանին։
Բարձրահասակ տղամարդ էր՝ արծաթագույն մազերով ու զարմանալիորեն հանգիստ հայացքով։
Նա ինձ սուրճ բերեց։
— Շատ վախեցած տեսք ունես, — ասաց։
— Դու պատրաստվում ես երիկամդ նվիրել մեկին, ում նույնիսկ չես ճանաչում։
Նա ժպտաց։
— Տեխնիկապես հենց դու պետք է ավելի շատ վախենաս։
Բայց ես չէի կարողանում ժպտալ։
— Ինչո՞ւ ես դա անում։
Նրա դեմքի արտահայտությունը փոխվեց։
Մի պահ նայեց սուրճի բաժակին։
— Մեր ընդհանուր ծանոթը՝ Նարինեն, պատմեց քո մասին։
— Դա իմ հարցի պատասխանը չէ։
Վահանը բարձրացրեց հայացքը։
— Ասաց, որ օգնության կարիք ունես։ Հետազոտվեցի։ Պարզվեց՝ համապատասխանում եմ։
— Հազարավոր մարդիկ երիկամի կարիք ունեն։ Ինչո՞ւ հենց ես։
Նա մի քանի վայրկյան լուռ մնաց։
Հետո կամաց պատասխանեց.
— Երբեմն կյանքում միայն մեկ հնարավորություն ես ստանում անելու այն, ինչի համար հետո ամբողջ կյանքում կզղջաս, եթե չանես։
Ես չհասկացա նրա խոսքերը։
Բայց Վահանն այլևս ոչինչ չբացատրեց։
Վեց շաբաթ անց փոխպատվաստման վիրահատությունը հաջողությամբ ավարտվեց։
Երբ արթնացա, առաջին հարցս Վահանի մասին էր։
Բուժքույրը ժպտաց։
— Նա լավ է։
Այդ պահին սկսեցի արտասվել։
Հետագա շաբաթների ընթացքում մենք ավելի հաճախ էինք հանդիպում։
Սկզբում խոսում էինք միայն բուժման մասին։
Հետո՝ մեր ընտանիքների, կորուստների, անցյալի ու չիրականացած երազանքների։
Միասին սուրճ էինք խմում։
Դանդաղ զբոսնում այգում։
Եվ մի օր հասկացա, որ սիրահարվել եմ։
Վաթսունչորս տարեկանում։
Իմ կյանքը փրկած տղամարդուն։
Բայց փոխպատվաստումից ընդամենը մեկ ամիս անց Վահանն անսպասելի հայտնվեց իմ դռան մոտ։
Նա գունատ էր։
Խնդրեց նստել։
— Սոնա՛, բժիշկները հետվիրահատական հետազոտությունների ժամանակ վատ բան են հայտնաբերել։
Սիրտս սեղմվեց։
— Ի՞նչ։
— Քաղցկեղ։
Հետագա հետազոտությունները ցույց էին տվել, որ հիվանդությունն արդեն առաջադեմ փուլում է։
Բժիշկները չէին կարող նրան երկար տարիների կյանք խոստանալ։
Գուցե ամիսներ։
Գուցե մի փոքր ավելի։
Ես սկսեցի լաց լինել։
Վահանը գրկեց ինձ։
— Ես խղճահարություն չեմ ուզում, — շշնջաց։
— Դու ինձ քո մարմնի մի մասն ես տվել, իսկ հիմա ասում ես, որ մահանո՞ւմ ես։ Ի՞նչ ես սպասում, որ զգամ։
Նա տխուր ժպտաց։
Հետո գրպանից փոքրիկ տուփ հանեց։
Ներսում մատանի կար։
Վահանը դժվարությամբ ծնկի իջավ։
— Սոնա՛, ամուսնացի՛ր ինձ հետ։
Ես քարացա։
Մենք ընդամենը մի քանի ամիս էինք ճանաչում իրար։
Երեխաներս կարծում էին, թե կորցրել եմ խելքս։
Բայց հիվանդությունն արդեն ինձ սովորեցրել էր, թե որքան արագ կարող է վերջանալ կյանքը։
Եվ ես սիրում էի Վահանին։
Միայն մեկ պայման դրեցի։
— Այլևս ոչ մի գաղտնիք։
Նրա դեմքով տարօրինակ արտահայտություն անցավ։
Հետո գլխով արեց։
— Ոչ մի գաղտնիք։
Ես համաձայնեցի։
Երեք շաբաթ անց փոքրիկ հարսանիք կազմակերպեցինք՝ երեխաների, թոռների ու մտերիմ ընկերների ներկայությամբ։
Երբ մեզ ամուսին և կին հայտարարեցին, բոլորը ծափահարեցին։
Շրջվեցի դեպի Վահանը՝ սպասելով նրա ժպիտին։
Բայց նա սարսափած տեսք ուներ։
Ամուր բռնեց ձեռքս ու թեքվեց ականջիս։
— Սոնա՛, մինչև ինձ քո ամուսինը կհամարես, պետք է իմանաս, թե իրականում ինչու նվիրեցի քեզ իմ երիկամը։
Շփոթված նայեցի նրան։
Նրա աչքերն արցունքներով լցվեցին։
— Ես քո անունն առաջին անգամ հիվանդանոցում չեմ լսել։
Սիրտս սկսեց արագ բաբախել։
— Ի՞նչ ես ուզում ասել։
— Ես գիտեմ, թե ով ես դու, արդեն քառասուներկու տարի։
Շարունակությունը՝ առաջին մեկնաբանությունում 👇
Առաջին մեկնաբանություն
Մի քանի վայրկյան պարզապես նայում էի Վահանին։
Հյուրերը դեռ ժպտում էին։
Երաժշտությունը մեղմ հնչում էր։
Երեխաներս միմյանց հետ խոսում էին։
Ոչ մեկը չէր նկատել, որ հարսանիքից ընդամենը մի քանի վայրկյան անց ամուսինս ինձ մի բան է ասել, որից ամբողջ մարմինս սառել է։
— Քառասուներկո՞ւ տարի, — կրկնեցի։
Վահանը գլխով արեց։
— Այո՛։
— Դա անհնար է։ Մենք ընդամենը մի քանի ամիս առաջ ենք ծանոթացել։
Նա հայացքով փնտրեց դահլիճի խորքում կանգնած մի կնոջ։
Նարինեն էր։
Նույն կինը, որի անունը հիշատակել էր հիվանդանոցում։
Նա մոտ քառասուն տարեկան էր։
Հարսանիքի գրեթե ամբողջ ընթացքում արտասվում էր։
Ինձ դա տարօրինակ էր թվացել, բայց մտածել էի՝ պարզապես զգացմունքային մարդ է։
Ի վերջո, հենց նրա միջոցով էինք մենք ծանոթացել։
Վահանը ձեռքով կանչեց նրան։
Նարինեն մոտեցավ։
Նրա դեմքից հասկացա, որ գիտի՝ ինչի մասին ենք խոսում։
— Պատմի՛ր նրան, — շշնջաց Վահանը։
Նարինեն նայեց ինձ։
— Իմ անունը քեզ ոչինչ չի՞ հիշեցնում։
Գլուխս տարուբերեցի։
— Ո՛չ։
Նա թույլ ժպտաց։
— Եվ չէր էլ կարող։ Ես ընդամենը վեց ամսական էի, երբ առաջին անգամ հանդիպեցինք։
Հանկարծ Վահանի աչքերն արցունքներով լցվեցին։
Իսկ Նարինեն սկսեց պատմել։
Քառասուներկու տարի առաջ ես քսաներկու տարեկան էի։
Մի ձմեռային երեկո մեքենայով տուն էի վերադառնում։
Դրսում ուժեղ ձյուն էր գալիս։
Ճանապարհը սառցակալած էր։
Քամին այնքան ուժեղ էր, որ գրեթե չէի տեսնում դիմացս։
Հանկարծ ճանապարհի եզրին շրջված մեքենա նկատեցի։
Շարժիչի հատվածից ծուխ էր բարձրանում։
Մեքենայի կողքին մի երիտասարդ տղամարդ էր կանգնած ու հուսահատ գոռում։
Ներսում նրա վիրավոր կինն էր։
Եվ փոքրիկ երեխան։
Այդ պահին հանկարծ հիշեցի։
Աստվա՜ծ իմ։
Ես հիշում էի այդ երեկոն։
Հիշում էի սառնամանիքը։
Ջարդված ապակիները։
Բենզինի սուր հոտը։
Հիշում էի, թե ինչպես էի վազել դեպի շրջված մեքենան։
Տղամարդը փորձում էր բացել դուռը, բայց այն խցանվել էր։
Ներսից երեխայի լացն էր լսվում։
Մտածելու ժամանակ չկար։
Մոտեցել էի կոտրված պատուհանին։
Ձեռքերս քերծել էի ապակու բեկորներից։
Ինչ-որ կերպ հասել էի երեխային ու դուրս բերել նրան։
Մի քանի րոպե անց մեքենայի առջևի մասը բռնկվել էր։
Այդ երեկո երեխայի մայրը չէր փրկվել։
Բայց փոքրիկ աղջիկը ողջ էր մնացել։
Այդ դեպքից հետո երկար ժամանակ չէի կարողանում մոռանալ տեսածս։
Բայց նրանց անունները երբեք չէի իմացել։
Չգիտեի՝ ով էր տղամարդը։
Չգիտեի՝ ինչ էր պատահել երեխային։
Իմ կյանքն աստիճանաբար վերադարձել էր իր սովորական ընթացքին։
Ամուսնացել էի։
Երեխաներ ունեցել։
Անցել էին տասնամյակներ։
Եվ այդ ամենը դարձել էր հեռավոր, ցավոտ հիշողություն։
Նարինեն բռնեց ձեռքս։
— Ես այդ երեխան էի։
Սառեցի։
Պատմության շարունակությունը մեր Տելեգրամ Ալիքում —> Սեղմիր Այստեղ
