14-ամյա աղջիկս ամեն առավոտ դուրս էր գալիս՝ իբր դպրոց գնալու… Մինչև մի օր ուսուցչուհին զանգեց ու ասաց, որ նա ամբողջ շաբաթ դպրոց չի հաճախել։ Հաջորդ առավոտյան գաղտնի հետևեցի նրան, բայց երբ տեսա, թե ով է սպասում աղջկաս, ստիպված կանգնեցրի մեքենան․ ձեռքերս այնքան էին դողում, որ չէի կարողանում վարել։
Իմ տասնչորսամյա աղջիկը՝ Էմիլին, երբեք դպրոցից չէր բացակայել։
Ոչ մի անգամ։
Նա չէր սիրում վաղ արթնանալ, բողոքում էր տնային առաջադրանքներից և երբեմն աղաչում էր, որ թույլ տամ տանը մնալ։
Բայց ամեն առավոտ, ուղիղ ժամը 7։20-ին, տեսնում էի, թե ինչպես է պայուսակը գցում մի ուսին ու քայլում դեպի ավտոբուսի կանգառ։
Այդ պատճառով, երբ հինգշաբթի կեսօրին նրա ուսուցչուհին զանգեց ու ասաց.
— Էմիլին այս ամբողջ շաբաթ դպրոց չի եկել։
Ես համոզված էի, որ ինչ-որ սխալմունք կա։
— Բայց նա ամեն առավոտ տնից դուրս է գալիս,— ասացի։— Ես ինքս եմ տեսնում, թե ինչպես է գնում։
Հեռախոսի մյուս կողմում երկար լռություն տիրեց։
Հետո ուսուցչուհին ցածրաձայն պատասխանեց.
— Տիկի՛ն Քարթեր, Էմիլին երկուշաբթի օրվանից ոչ մի դասի չի մասնակցել։
Սիրտս սառեց։
Այդ երեկո Էմիլին տուն վերադարձավ սովորական ժամին։
Նա իրեն լիովին բնական էր պահում։
Բողոքեց տնային առաջադրանքներից։
Պատմեց մի զվարճալի դեպք, որն իբր տեղի էր ունեցել բնագիտության դասին։
Նույնիսկ հարցրեց՝ կարո՞ղ է հանգստյան օրերին ընկերուհու տուն գնալ։
Նրա յուրաքանչյուր բառը սուտ էր։
Բայց ես չառերեսվեցի նրան։
Ժպտացի։
Ընթրիք պատրաստեցի։
Իսկ հաջորդ առավոտյան գաղտնի հետևեցի աղջկաս։
Էմիլին ավտոբուսով հասավ դպրոց։
Բայց մյուս աշակերտների հետ ներս մտնելու փոխարեն կանգ առավ շենքի հետևում ու նյարդայնացած նայեց շուրջը։
Հենց այդ պահին մի հին պիկապ դանդաղ մոտեցավ նրան։
Էմիլին բացեց ուղևորի դուռն ու առանց վարանելու նստեց մեքենան։
Սիրտս քիչ էր մնում կանգ առներ։
Սկսեցի հետևել նրանց՝ մտքումս պատկերացնելով ամենասարսափելի հնարավորությունները։
Նրանք անցան ամբողջ քաղաքով։
Քսան րոպե անց պիկապը թեքվեց մի ճանապարհով, որով ես տարիներ շարունակ չէի անցել։
Հետո կանգ առավ։
Վարորդը դուրս եկավ։
Եվ հենց տեսա նրա դեմքը, հեռախոսը քիչ էր մնում ձեռքիցս ընկներ։
Որովհետև ես շատ լավ գիտեի, թե ով էր նա։
Եվ ոչ մի պատճառ չկար, որ աղջիկս գաղտնի հանդիպեր նրան։
Այդ պահին հասկացա, որ Էմիլին պարզապես դասերից չէր փախչում։
Նա ամբողջ շաբաթ ինձնից ինչ-որ բան էր թաքցնում։
Եվ ինչ էլ որ կատարվում էր այդ հին պիկապի շուրջ, կապված էր մեր ընտանիքի անցյալի մի հատվածի հետ, որը ես կարծում էի, թե ընդմիշտ թողել ենք հետևում։
Շարունակությունը՝ առաջին մեկնաբանության մեջ 👇👇‼️
Առաջին մեկնաբանություն
Մեքենաս կանգնեցրի մոտ կես թաղամաս հեռու ու սկսեցի հետևել դիմապակու միջով։
Տղամարդը շրջանցեց պիկապի առջևի մասը։
Մի պահ բառացիորեն մոռացա շնչել։
— Մա՞րկ…
Իմ նախկին ամուսինը։
Էմիլիի հայրը։
Նույն տղամարդը, որից չորս տարի առաջ ամուսնալուծվել էի։
Կտրուկ բացեցի մեքենայիս դուռն ու քայլեցի դեպի նրանց։
Էմիլին ծիծաղում էր Մարկի ասած ինչ-որ բանի վրա, երբ հանկարծ նրա ուսի վրայով նայեց ու տեսավ ինձ։
Աղջկաս դեմքից ամբողջ գույնն անհետացավ։
— Մա՞մ…
Մարկը շրջվեց։
Նրա դեմքի արտահայտությունն ամեն ինչ ասաց։
Նա շատ լավ գիտեր, թե ինչու եմ այնտեղ։
Կանգ առա պիկապի կողքին։
— Դո՞ւ…
Մարկը ձեռքով տրորեց ծոծրակը։
— Զո՛ի, մինչև կսկսես…
— Մինչև կսկսե՞մ,— բարկացած ընդհատեցի։— Մեր աղջիկն ամբողջ շաբաթ դպրոց չի գնացել, իսկ դու, պարզվում է, ամեն առավոտ նրան վերցրել ես, կարծես ինչ-որ արձակուրդ եք կազմակերպել։
Լճի մոտ զբոսնող մարդիկ շրջվեցին մեր կողմը։
Ինձ դա չէր հետաքրքրում։
Էմիլին իջավ պիկապից։
— Մա՛մ, խնդրում եմ։
— Ո՛չ։ Դու ամեն օր ինձ ստել ես։
Նրա աչքերն անմիջապես լցվեցին արցունքներով։
— Գիտեմ։
— Իսկ դու,— ասացի՝ շրջվելով դեպի Մարկը։— Դու նրա հայրն ես։ Գիտեի՞ր, որ դպրոց չի գնում, ու օգնում էիր նրան։
Մարկի ծնոտը լարվեց։
— Երկուշաբթի առավոտյան նա ինձ զանգեց։
— Եվ մտքովդ չանցա՞վ, որ գուցե մայրը նույնպես պետք է իմանա։
— Նա աղաչեց, որ քեզ չասեմ։
Դառնությամբ ծիծաղեցի։
— Հրաշալի՜ է։ Հիմա պարզվում է՝ տասնչորս տարեկան երեխաներն են որոշում, թե ծնողները ինչ պետք է անեն։
— Բավակա՛ն է,— հանկարծ գոռաց Էմիլին։
Մենք երկուսս էլ լռեցինք։
Նա արդեն բացահայտ լաց էր լինում։
— Դուք նույնիսկ չգիտեք, թե ինչու եմ այդպես արել։
Նրա ձայնի մեջ ինչ-որ բան կար, որն ամբողջությամբ փոխեց այդ պահը։
Զայրույթս միանգամից մարեց։
— Ուրեմն պատմիր ինձ։
Էմիլին նայում էր իր կոշիկների տակ ընկած մանրախճին։
Մի քանի վայրկյան ոչինչ չասաց։
Մարկը մոտեցավ նրան։
— Է՛մ,— մեղմ ասաց նա,— դու ինձ խոստացել էիր, որ եթե այսպես պատահի, ամեն ինչ կպատմենք։
Աղջիկս գլուխը տարուբերեց։
— Չեմ կարող։
— Կարող ես։
Էմիլին սրբեց դեմքը բլուզի թևքով։
Հետո շշնջաց.
— Ես ատում եմ դպրոցը։
Խոժոռվեցի։
— Բայց դու միշտ սիրել ես դպրոցը։
— Առաջ սիրում էի։
Նրա ձայնը կոտրվեց։
— Մի քանի աղջիկներ կան…
Հանկարծ թվաց, թե շուրջբոլորն ամեն ինչ քարացավ։
— Ի՞նչ աղջիկներ։
Էմիլին դժվարությամբ կուլ տվեց թուքը։
— Մի քանի ամիս առաջ սկսեցին ինձ նեղացնել։ Սկզբում մանր բաներ էին։ Երբ անցնում էի նրանց կողքով, շշնջում էին։ Ծիծաղում էին հագուստիս վրա։ Ինձ «գիրք կրծող» էին անվանում, որովհետև դասերին պատասխանում էի ուսուցիչների հարցերին։
Կրծքավանդակս սեղմվեց։
— Բայց հետո ամեն ինչ ավելի վատացավ։
Նա գրպանից հանեց հեռախոսը։
— Նրանք իմ մասին առանձին խմբային զրույց են ստեղծել։
Սիրտս սեղմվեց։
— Ի՞նչ։
Էմիլին բացեց հեռախոսի կողպումն ու մեկնեց ինձ։
Այնտեղ էկրանի նկարներ կային։
Տասնյակներով։
Էմիլիի լուսանկարներ, որոնք արվել էին առանց նրա իմացության։
Դաժան մեկնաբանություններ։
Ծաղրական գրառումներ նրա հագուստի մասին։
Մազերի։
Խոսելու ձևի։
Լուսանկարներից մեկն արվել էր այն պահին, երբ Էմիլին մենակ ճաշում էր։
Նկարի տակ ինչ-որ մեկը գրել էր.
«Նույնիսկ ընկերներն են նրան լքել»։
Ես քարացած նայում էի էկրանին։
Ձեռքերս սկսեցին դողալ։
— Որքա՞ն ժամանակ է սա շարունակվում։
— Գարնանից։
Նայեցի նրան։
— Գարնանի՞ց։
Նա գլխով արեց։
Ամիսներ։
Աղջիկս ամիսներ շարունակ միայնակ կրել էր այդ ամենը։
— Ինչո՞ւ ինձ ոչինչ չասացիր։
— Որովհետև գիտեի՝ ինչ կանես։
— Ի՞նչ կանեմ։
— Անմիջապես կգնաս տնօրենի մոտ։
— Իհարկե կգնամ։
— Հենց դա էլ ասում եմ։
Նրա ձայնը նորից կոտրվեց։
— Դու բարկացած ներս կմտնես, բոլորը կիմանան, որ ես եմ պատմել, ու դրանից հետո ինձ ավելի շատ կատեն։
Բերանս բացեցի, բայց պատասխան չգտա։
Մարկը ցածրաձայն խոսեց։
— Անցած կիրակի երեկոյան նա ինձ զանգեց՝ լաց լինելով։
Շրջվեցի դեպի նա։
— Ասաց, որ այլևս չի կարող դպրոց վերադառնալ։
Էմիլին շշնջաց.
— Ամեն կիրակի վատ եմ զգում, որովհետև գիտեմ՝ հաջորդ օրը երկուշաբթի է։
Մարկը շարունակեց.
— Նա արդեն սկսել էր փսխել դպրոց գնալուց առաջ։ Գիշերները չէր քնում։ Երկուշաբթի առավոտյան կանգառից զանգեց ինձ ու աղաչեց, որ գնամ իրեն վերցնելու։
— Այսինքն՝ թույլ տվեցիր, որ նա ամբողջ շաբաթ անհետանա՞։
— Ես նրան ապահով տեղ տվեցի, որտեղ կարող էր մնալ։
— Բայց դա նույնը չէ, ինչ խնդիրը լուծելը։
— Գիտեմ։
Նրա պատասխանը զարմացրեց ինձ։
Ձայնի մեջ ինքնարդարացում չկար։
Միայն հոգնածություն։
— Գիտեմ, որ պետք է քեզ զանգեի, Զո՛ի։ Ես սխալ եմ վարվել։
Նա ձեռքը մտցրեց պիկապի բաց պատուհանից ու հանեց դեղին տետր։
— Ես նրան պարզապես մեքենայով այս ու այն կողմ չեմ տարել։
Տետրը մեկնեց ինձ։
Ներսում էջեր ու էջեր էին՝ Էմիլիի ձեռագրով։
Ամսաթվեր։
Անուններ։
Տպված էկրանի նկարներ։
Դեպքերի նկարագրություններ։
Ճաշարան։
Ֆիզկուլտուրայի դաս։
Անգլերենի դաս։
Բնագիտության դասասենյակի դիմացի միջանցք։
— Մենք ամեն ինչ գրանցել ենք,— ասաց Մարկը։— Ես նրան բացատրել եմ, որ չենք կարող ընդմիշտ թաքնվել։ Բավարար ապացույցներ էինք հավաքում, որպեսզի դպրոցն այլևս չկարողանա անտեսել խնդիրը։
Նայեցի Էմիլիին։
— Դուք պատրաստվո՞ւմ էիք բողոք ներկայացնել։
Նա թույլ թոթվեց ուսերը։
— Մի օր…
— Ո՛չ։
Փակեցի տետրը։
— Ոչ թե մի օր։
Էմիլիի աչքերը լայն բացվեցին։
— Այսօր։
— Մա՛մ…
— Ես չեմ գնա տնօրենի աշխատասենյակ ու չեմ գոռա։ Ոչ մի տեսարան չեմ սարքի։ Խոստանում եմ։
Նա անվստահ նայեց ինձ։
— Բայց սա այսօր պետք է ավարտվի։
Մարկը գլխով արեց։
— Երեքս միասին։
Քսան րոպե անց մենք միասին մտանք դպրոց։
Էմիլին քայլում էր մեր միջև։
Ուսուցչուհու զանգից հետո առաջին անգամ ես այլևս չէի բարկանում աղջկաս վրա դասերից բացակայելու համար։
Ես զայրացած էի, որովհետև նա այնքան էր վախեցել, որ դպրոց չգնալն ավելի անվտանգ էր համարել, քան այդ դռներով ներս մտնելը։
Դպրոցի հոգեբան-խորհրդատուն ուշադիր լսում էր Էմիլիին։
Սկզբում աղջկաս ձայնը հազիվ էր լսվում։
Հետո աստիճանաբար ավելի վստահ դարձավ։
Նա պատմեց ամեն ինչ։
Վիրավորական խոսքերը։
Լուսանկարները։
Հաղորդագրությունները։
Իրեն դիտավորյալ մեկուսացնելը։
Խորհրդատուն էջ առ էջ ուսումնասիրեց տետրը։
Երբ Էմիլին ավարտեց, կինը ձեռքերը միացրեց իրար։
— Էմիլի՛, սա շատ լուրջ խնդիր է։
Աղջիկս անմիջապես վախեցավ։
— Ես պատժվելո՞ւ եմ, որ դասերից բացակայել եմ։
— Դու ստիպված կլինես լրացնել բաց թողած դասերն ու առաջադրանքները,— ասաց խորհրդատուն։— Բայց հիմա ինձ շատ ավելի է անհանգստացնում այն, թե ինչու էիր զգում, որ չես կարող դպրոց գալ։
Էմիլին ապշած նայեց նրան։
— Այսօր իսկ կկապվենք այդ ամենին մասնակցած աշակերտների և նրանց ծնողների հետ։ Մինչ դեպքը կուսումնասիրենք, նաև միջոցներ կձեռնարկենք, որպեսզի դու քեզ ապահով զգաս դպրոցում։
— Այսօ՞ր։
— Այսօր։
Էմիլիի ուսերը կարծես մի քանի սանտիմետր իջան։
Ասես ամիսներ շարունակ անտեսանելի ծանր պայուսակ էր կրել, և ինչ-որ մեկը վերջապես հանել էր այն նրա ուսերից։
Դպրոցից դուրս գալուց հետո Մարկը կանգ առավ իր պիկապի մոտ։
— Ես իսկապես պետք է քեզ զանգեի։
— Այո՛։
— Կարծում էի՝ նրան պաշտպանում եմ։
— Դու փորձում էիր։
Նա զարմացած նայեց ինձ։
Հոգոց հանեցի։
— Բայց հաջորդ անգամ նրան պաշտպանիր ինձ հետ միասին, ոչ թե ինձնից։
Նրա դեմքին փոքրիկ ժպիտ հայտնվեց։
— Փրկարարական թի՞մ։
— Ծնողական թիմ։
Մեր հետևում Էմիլին հառաչեց։
— Դուք երկուսդ անտանելի սիրունիկ եք դառնում։
Դա այդ օրվա ընթացքում նրա առաջին կատակն էր։
Եվ ես ծիծաղեցի։
Հաջորդ շաբաթները կախարդանքով կատարյալ չդարձան։
Հանդիպումներ եղան։
Դասացուցակի փոփոխություններ։
Զանգեր ծնողներին։
Նախազգուշացումներ։
Աղջիկներից ոմանք ներողություն խնդրեցին։
Մյուսները՝ ոչ։
Բայց Էմիլին նորից սկսեց դպրոց հաճախել։
Եվ, որ ավելի կարևոր էր, նորից սկսեց խոսել մեզ հետ։
Մի երեկո, մի քանի շաբաթ անց, հարցրի նրան, թե ինչու այդ երկուշաբթի վերջապես զանգել էր հորը, ոչ թե ինձ։
Նա մի պահ մտածեց։
— Որովհետև երբ վախենում եմ, պապան թույլ է տալիս փախչել։
Այդ խոսքերն ինձ ցավ պատճառեցին։
Բայց նա շարունակեց.
— Իսկ դու ստիպում ես, որ շրջվեմ ու դեմ առ դեմ կանգնեմ իմ վախի առաջ։
Նայեցի նրան։
— Իսկ մեզնից ո՞ւմ կարիքն ունես։
Էմիլին ժպտաց։
— Երկուսիդ էլ։
Այդ պահին վերջապես հասկացա։
Ծնող լինելը միշտ չէ, որ նշանակում է իմանալ, թե որն է ամենաճիշտ որոշումը։
Երբեմն ծնողներից մեկը վախեցած երեխային ապահով տեղ է տալիս, որտեղ նա կարող է մի փոքր հանգստանալ ու շունչ քաշել։
Իսկ մյուսը հիշեցնում է, որ թաքնվելը չի կարող հավերժական լուծում դառնալ։
Բայց ամենակարևոր բանը, որ սովորեցինք, շատ ավելի պարզ էր։
Եթե երեխան հանկարծ սկսում է խախտել կանոնները, դա միշտ չէ, որ նշանակում է, թե նա ուզում է խնդիրներ ստեղծել։
Երբեմն նա պարզապես հուսահատ փորձում է փախչել մի բանից, որի մասին դեռ չգիտի՝ ինչպես պատմել։
