№99. Առավոտյան տասներկու հաճախորդ միաժամանակ չեղարկեց ինձ հետ պայմանավորվածությունը։ Երբ զանգեցի առաջինին, նա միացրեց իմ ձայնով ուղարկված հաղորդագրությունը, որը ես երբեք չէի ձայնագրել
Առավոտյան ժամը իննին հեռախոսս արդեն հինգ բաց թողնված զանգ ուներ։
Բոլորն իմ հաճախորդներից էին։
Ես բնակարանների ներքին հարդարման նախագծերով էի զբաղվում։ Փոքր աշխատասենյակ ունեինք, երեք աշխատակից, և վերջապես սկսել էինք կայուն պատվերներ ստանալ։
Բայց այդ առավոտ ամեն ինչ փոխվեց։
Առաջին հաճախորդը՝ Անահիտը, ասաց.
— Նարե՛, ձեր հաղորդագրությունը լսել եմ։ Չեմ հասկանում՝ ինչու էիք այդպես խոսում մեզ հետ։
— Ի՞նչ հաղորդագրություն։
— Այն, որ երեկ գիշեր ուղարկել եք։
Ես շփոթվեցի։
— Երեկ գիշեր ոչ մեկին չեմ գրել։
Անահիտը մի պահ լռեց։
— Ուրեմն խնդրում եմ բացատրեք, թե սա ինչ է։
Նա ինձ ուղարկեց ձայնային հաղորդագրություն։
Միացրի։
Եվ քարացա։
Ձայնը իմն էր։
Նույն շեշտադրությունը, նույն խոսելու ձևը։
Բայց բառերը երբեք չէի ասել։
«Ես այլևս չեմ ուզում աշխատել այն մարդկանց հետ, ովքեր անընդհատ պահանջներ են ներկայացնում։ Եթե ձեր նախագիծը չի ավարտվել, դա արդեն ձեր խնդիրն է»։
Հաղորդագրության վերջում նույնիսկ իմ սովորական ծիծաղի ձայնն էր լսվում։
Ես մի քանի անգամ լսեցի այն։
Ձեռքերս դողում էին։
Հենց այդ պահին աշխատակցուհիս՝ Սոնան, ներս մտավ։
Նրա դեմքը գունատ էր։
— Նարե՛, մյուսները նույնպես ստացել են։
— Ովքե՞ր։
— Մեր բոլոր ընթացիկ հաճախորդները։
Ես փորձեցի զանգահարել գործընկերոջս՝ Արթուրին։
Նա չէր պատասխանում։
Երբ վերջապես զանգը վերցրեց, առաջին հարցս սա էր.
— Արթո՛ւր, դու գիտե՞ս՝ ով է իմ ձայնով հաղորդագրություններ ուղարկել։
Մի քանի վայրկյան լռեց։
Հետո ասաց.
— Նարե՛, մինչև որևէ մեկին մեղադրելը, հիշիր, որ անցյալ ամիս դու ինձ մի բան խոստացար ու չկատարեցիր։
Եվ անջատեց։
Շարունակությունը՝ առաջին մեկնաբանությունում 👇
Շարունակություն
Արթուրն իմ նախկին գործընկերն էր։
Մենք չորս տարի միասին էինք աշխատել։
Սկզբում երկուսս էլ պատվերներ էինք գտնում, հաճախորդների հետ խոսում և նախագծերի վրա աշխատում։
Բայց վերջին մեկ տարվա ընթացքում գործը փոխվել էր։
Ես ավելի շատ էի զբաղվում նախագծերի ընդհանուր կազմակերպմամբ, իսկ Արթուրը՝ հաճախորդների հետ նախնական բանակցություններով։
Մեր հարաբերությունները վատացել էին, երբ նա պահանջել էր ավելի մեծ բաժին ստանալ եկամտից։
Ես առաջարկել էի միասին վերանայել մեր պայմանավորվածությունները։
Նա, սակայն, որոշել էր հեռանալ։
Երեք շաբաթ առաջ բաժանվել էինք։
Ես կարծում էի՝ դրանով ամեն ինչ ավարտվել է։
Բայց այժմ տասներկու հաճախորդ ստացել էր իմ ձայնով հաղորդագրություն, որը վնասում էր իմ հեղինակությանը։
Առաջինը զանգեցի Սոնային։
Նա արդեն սկսել էր հավաքել տեղեկությունները։
Պարզվեց՝ հաղորդագրությունները եկել էին տարբեր համարներից, բայց բոլորի բովանդակությունը գրեթե նույնն էր։
Ոմանց նաև գրված էր, որ մեր կազմակերպությունն այլևս չի կատարելու պատվերները։
Ես անմիջապես հաճախորդներին առանձին տեղեկացրի, որ նման հաղորդագրություններ չեմ ուղարկել և առաջարկեցի անձամբ կամ մեր նախկինում օգտագործած պաշտոնական կապի միջոցով ճշտել բոլոր պայմանավորվածությունները։
Բայց մարդկանցից մի քանիսն արդեն որոշել էին այլ մասնագետների դիմել։
Մյուսները վախենում էին, որ իրենց պատվերները կիսատ կմնան։
Երկու հաճախորդ նույնիսկ պահանջում էին վերադարձնել իրենց կանխավճարները, որովհետև վստահությունը կորցրել էին։
Սոնան ինձ ասաց.
— Նարե՛, պիտի արագ պարզենք՝ ինչ է կատարվել։
Մենք դիմեցինք իրավաբանական խորհրդատվության և պահպանեցինք բոլոր հաղորդագրություններն ու դրանց ուղարկման վերաբերյալ հասանելի տվյալները։
Մասնագետը բացատրեց, որ ձայնի նմանակման գործիքներով հնարավոր է պատրաստել համոզիչ կեղծ ձայնագրություններ, հատկապես երբ մարդու իրական խոսքի նմուշները հասանելի են։
Իմ դեպքում այդպիսի նմուշներ կային։
Մենք նախկինում հաճախորդների համար ձայնային բացատրություններ էինք պատրաստում և ուղարկում։
Արթուրը դրանց մի մասին հասանելիություն էր ունեցել՝ մեր համատեղ աշխատանքի ընթացքում։
Բայց դա դեռ չէր ապացուցում, որ հենց ինքն է պատրաստել կեղծ ձայնագրությունները։
Ես չէի ուզում առանց հիմնավորման նրան հրապարակայնորեն մեղադրել։
Այդ ընթացքում տեղի ունեցավ երկրորդ անակնկալը։
Մեր նախկին հաճախորդներից մեկը՝ Լևոնը, զանգեց ու ասաց.
— Նարե՛, ինձ ոչ միայն ձեր ձայնով հաղորդագրություն է եկել։ Հետո նաև մի տղամարդ է զանգել ու առաջարկել նույն նախագիծն ավելի էժան ավարտել։
Ես հարցրի.
— Ո՞վ էր։
— Ասաց՝ Արթուրն է, նախկինում ձեր հետ է աշխատել։
Այդ պահին արդեն հասկացա, որ խնդիրը շատ ավելի լուրջ է, քան պարզապես վատ կատակ կամ պատահական կեղծ հաղորդագրություն։
Բայց դեռ չգիտեի՝ արդյոք Արթուրն է կազմակերպել ամեն ինչ, թե ուրիշ մեկը փորձում է օգտվել մեր նախկին վեճից։
Հաջորդ օրը պայմանավորվեցի հանդիպել նրան։
Արթուրը եկավ փոքր սրճարան՝ քաղաքի կենտրոնում։
Նստեց իմ դիմաց ու ասաց.
— Ես գիտեի, որ վերջում ինձ ես մեղադրելու։
— Արթո՛ւր, ես ուզում եմ մի բան հասկանալ։ Դու հաճախորդների հետ խոսե՞լ ես։
— Խոսել եմ։
— Առաջարկե՞լ ես նրանց հետ աշխատել։
— Այո՛։ Նրանք ազատ են ընտրել մասնագետին։
— Իսկ իմ ձայնով հաղորդագրությունները՞։
Նա մի պահ լռեց։
Հետո ասաց.
— Դու ինձ դուրս մղեցիր այն գործից, որը միասին էինք ստեղծել։
Ես զայրացա։
— Մենք բաժանվել ենք, որովհետև այլևս չէինք կարողանում համաձայնության գալ։ Բայց դա քեզ իրավունք չի տալիս իմ անունից խոսել։
Արթուրը գլուխը կախեց։
Այդ պահին նա ընդունեց, որ դիմել էր ձայնի նմանակման ծառայության և պատվիրել հաղորդագրությունների պատրաստումը։
Սակայն պնդում էր, թե դրանք պարզապես պետք է համոզեին հաճախորդներին չշարունակել համագործակցությունն ինձ հետ։
— Ես չէի մտածել, որ այդքան լուրջ հետևանք կունենա,— ասաց։
Ես երկար նայեցի նրան։
— Դու քաջ գիտեիր՝ ինչ ես անում։ Մեր ամբողջ աշխատանքը հաճախորդների վստահության վրա է կառուցված։
Արթուրը չպատասխանեց։
Ես նրան տեղեկացրի, որ պատրաստվում եմ իրավական կարգով պաշտպանել իմ իրավունքները և պահանջել դադարեցնել կեղծ հաղորդագրությունների տարածումը։
Հանդիպումը դրանով ավարտվեց։
Բայց ամենադժվարը դեռ առջևում էր։
Մենք ստիպված էինք ամեն հաճախորդի հետ առանձին խոսել, բացատրել իրավիճակը և, անհրաժեշտության դեպքում, վերանայել պատվերի կատարման պայմանները։
Մի քանի հոգի համաձայնեցին շարունակել։
Մյուսները հրաժարվեցին։
Ես գիտեի, որ բոլորին հետ բերել չեմ կարող։
Մի երեկո Սոնան ասաց.
— Նարե՛, մենք արդեն երկու շաբաթ է՝ գրեթե միայն այս խնդրով ենք զբաղվում։ Իսկ ընթացիկ նախագծերը սպասում են։
Նա ճիշտ էր։
Մենք պետք է ընտրություն կատարեինք։
Կամ շարունակեինք ամբողջ ժամանակը ծախսել մեր հեղինակությունը պաշտպանելու վրա, կամ վերադառնայինք այն աշխատանքին, որի համար մարդիկ մեզ վստահել էին։
Ես որոշեցի երկուսն էլ անել, բայց հստակ բաժանելով պարտականությունները։
Իրավական հարցերը փոխանցեցինք մասնագետին։
Իսկ մենք վերադարձանք նախագծերին։
Առաջին շաբաթը շատ ծանր անցավ։
Մի պատվերի ժամկետն արդեն մոտենում էր։ Մյուսում պատվիրատուն ցանկանում էր փոփոխություններ անել։
Բայց կամաց-կամաց աշխատանքը կրկին առաջ գնաց։
Մի օր Անահիտը, որն առաջինն էր ինձ զանգել, եկավ աշխատասենյակ։
Նա նայեց պատրաստված նախագծին ու ասաց.
— Նարե՛, ես մտածում էի՝ այլևս ձեզ չեմ վստահի։
— Հասկանում եմ։
— Բայց հետո հիշեցի, թե ինչպես էիք մեր տան յուրաքանչյուր մանրուքը քննարկում։ Մեկ ձայնային հաղորդագրությունը չէր համապատասխանում այն մարդուն, ում ես ճանաչել էի։
Ես լռեցի։
Անահիտը շարունակեց.
— Ես ուզում եմ, որ մեր նախագիծն ավարտեք։
Այդ պահին առաջին անգամ զգացի, որ վերջին շաբաթների աշխատանքը արդյունք է տալիս։
Մի քանի ամիս անց մեր պատվերների մի մասը վերականգնվել էր։
Մենք նաև փոխեցինք հաճախորդների հետ կապի կարգը։
Կարևոր փոփոխությունները հաստատում էինք պայմանավորված պաշտոնական կապուղիներով, իսկ անսովոր հաղորդագրությունների դեպքում հաճախորդներին խնդրում էինք ուղղակիորեն ճշտել տեղեկությունը։
Արթուրի հետ իրավական վեճը դեռ շարունակվում էր։
Ես չէի պատրաստվում ձևացնել, թե նրա արածը պարզապես անհաջող կատակ էր։
Բայց այլևս չէի ուզում ամբողջ կյանքս այդ պատմությանը նվիրել։
Մի երեկո ավարտեցինք մի բնակարանի ներքին հարդարման նախագիծը։
Սոնան փակեց համակարգիչը ու ասաց.
— Նարե՛, գիտե՞ս այսօր ինչ նկատեցի։
— Ի՞նչ։
— Ամբողջ օրը ոչ մի անգամ այդ ձայնագրության մասին չխոսեցինք։
Ես ժպտացի։
— Լավ նշան է։
Երբ տուն վերադարձա, հեռախոսս զանգեց։
Նոր հաճախորդ էր։
Նա ասաց.
— Բարև ձեզ։ Ձեր համարը Անահիտն է տվել։ Ասաց՝ շատ ուշադիր եք աշխատում։ Կարո՞ղ ենք հանդիպել։
Ես մի պահ լռեցի։
Հետո բացեցի իմ աշխատանքային օրացույցը։
— Իհարկե։ Վաղը երեկոյան ժամը վեցին հարմար կլինի՞։
— Կլինի։
Հեռախոսը դրեցի։
Մի քանի ամիս առաջ տասներկու հաճախորդ միաժամանակ հրաժարվել էր ինձ հետ աշխատելուց՝ լսելով ձայնագրություն, որը ես երբեք չէի պատրաստել։
Իսկ հիմա նոր մարդ էր զանգել՝ ոչ թե կեղծ հաղորդագրության, այլ մեկ ուրիշ հաճախորդի իրական փորձի հիման վրա։
Հաջորդ առավոտյան աշխատասենյակ մտա ու Սոնային ասացի.
— Նոր պատվեր ունենք։
Նա ժպտաց։
— Ուրեմն սկսե՞նք։
Ես բացեցի նոր նախագիծը։
— Սկսենք։
