Տասը տարի առաջ ինձ լքած առաջին սերս հանկարծ վերադարձավ և ասաց. «Ես մահանում եմ։ Ուզում եմ՝ ամուսնանաս ինձ հետ»։ Մենք ամուսնացանք, բայց հինգ օր անց նա մահացավ։ Նրա հուղարկավորության ժամանակ անծանոթ կինը ձեռքս մի ծրար դրեց ու շշնջաց. «Նա քեզ երբեք չի պատմել, թե իրականում ինչու էր հեռացել…»
Նարեին հանդիպեցի, երբ երկուսս էլ տասնինը տարեկան էինք։
Համալսարանում սովորելու առաջին շաբաթն էր։ Նա նստել էր այն տեղում, որտեղ սովորաբար ես էի նստում։
Երբ մոտեցա, նայեց ինձ ու ժպտալով ասաց.
— Կարող ես կողքիս նստել, բայց մի պայմանով. դասախոսությունների գրառումներդ ինձ էլ կտաս։
Այդ օրվանից մեր ընկերությունը սկսվեց։
Շուտով արդեն անբաժան էինք։
Միասին դաս էինք սովորում, երբեմն ամբողջ օրը սնվում էինք ամենաէժան մակարոնով, գիշերները երկար զբոսնում էինք, իսկ կիրակի առավոտները խոսում մեր ապագայի մասին։
Նարեն երազում էր հին, հարմարավետ տան մասին՝ կանաչ փեղկերով։
Ես ուզում էի ճանապարհորդել, ուսումս շարունակել ու մասնագիտության մեջ հաջողության հասնել։
Նա ցանկանում էր երեխաներ ունենալ։
Ես նույնպես։
Բայց կարծում էի՝ դրա համար դեռ շատ ժամանակ ունենք։
Երեք տարի միասին էինք։
Վստահ էի, որ մի օր ամուսնանալու ենք։
Մինչև այն երեկոն, երբ ամեն ինչ փոխվեց։
Նարեն հանկարծ հարցրեց.
— Արա՛մ, դու ե՞րբ ես ուզում երեխաներ ունենալ։
Հենց նոր ընդունվել էի մագիստրոսական ծրագիր։
Ուզում էի սովորել, աշխատել և հետո միայն ընտանիք կազմել։
Ուստի ծիծաղեցի։
— Մոտակա տարիներին հաստատ ոչ։
Նրա ժպիտը մարեց։
— Լո՞ւրջ ես ասում։
— Նարե՛, մենք ընդամենը քսաներկու տարեկան ենք։ Ինչո՞ւ ես շտապում։
Նա հայացքն իջեցրեց։
Ես մտածեցի, թե չափազանցնում է։
Իսկ նա կարծում էր, թե չեմ ուզում լսել իրեն։
Վիճեցինք։
Ես նույնիսկ ասացի, որ փորձում է ինձ պարտադրել մի ապագա, որին դեռ պատրաստ չեմ։
Նարեն պատասխանեց, որ գաղափար անգամ չունեմ՝ ինչի մասին եմ խոսում։
Այդ գիշեր ոչ մեկս ներողություն չխնդրեց։
Առավոտյան արթնացա ու տեսա, որ Նարեն չկա։
Նրա հագուստներն անհետացել էին պահարանից։
Հեռախոսահամարն այլևս չէր գործում։
Սոցիալական ցանցերի էջերը ջնջված էին։
Նույնիսկ ընդհանուր ընկերները չէին կարողանում ասել, թե ուր է գնացել։
Սկզբում մտածեցի՝ կվերադառնա։
Հետո սպասեցի մեկ շաբաթ։
Մեկ ամիս։
Մեկ տարի։
Բայց Նարեն չվերադարձավ։
Տասը տարի շարունակ երբեմն փորձում էի գտնել նրան։
Ոչ ամեն օր։
Բայց բավական հաճախ, որպեսզի դրանից հետո ունեցած գրեթե բոլոր լուրջ հարաբերություններս փչանային։
Ոչ մի կին Նարեի պես չէր ծիծաղում։
Ոչ ոք ինձ այնպես չէր նայում, ինչպես նա։
Եվ իմ մի մասն այդ ամբողջ ընթացքում մնացել էր քսաներկու տարեկան տղա, որը սպասում էր, թե մի օր Նարեն նորից տուն կգա։
Մեր ծանոթությունից տասներեք տարի անց մի երեկո դռան զանգը հնչեց։
Բացեցի։
Շեմին Նարեն էր։
Առաջին պահին նույնիսկ չճանաչեցի նրան։
Սարսափելի նիհարել էր։
Դեմքը գունատ էր։
Մի ձեռքով բռնվել էր աստիճանների բազրիքից, կարծես կանգնած մնալու համար վերջին ուժերն էր գործադրում։
Բայց աչքերը նույնն էին։
— Բարև,— շշնջաց նա։
Մի քանի վայրկյան պարզապես նայում էի։
Հետո զարմանքիս փոխարինեց տարիներով կուտակված զայրույթը։
— Որտե՞ղ ես եղել այս ամբողջ ընթացքում։
Նրա շուրթերը դողացին։
— Կարո՞ղ եմ ներս մտնել։
Պետք է անմիջապես բացատրություն պահանջեի։
Բայց մի կողմ քաշվեցի։
Նարեն նստեց բազմոցին ու ձեռքերը դրեց ծնկներին։
Հետո ասաց երկու բառ, որոնցից բոլոր հարցերս միանգամից մոռացա։
— Ես մահանում եմ։
Նա պատմեց, որ ծանր, արագ զարգացող հիվանդություն ունի։
Բուժումը արդյունք չի տվել։
Բժիշկներն այլևս շատ ժամանակ չէին խոստանում։
— Որքա՞ն է մնացել,— հարցրի։
— Մի քանի շաբաթ։ Գուցե ավելի քիչ։
Նստեցի նրա դիմաց՝ չկարողանալով խոսել։
Հետո Նարեն նայեց ինձ։
— Մինչ մահանալս մի վերջին ցանկություն ունեմ։
— Ի՞նչ։
— Ուզում եմ ամուսնանալ քեզ հետ։
Ակամա ծիծաղեցի։
Ոչ թե որովհետև զվարճալի էր։
Պարզապես ասածն անհավանական էր թվում։
— Տասը տարի անհետացած ես եղել, հիմա վերադառնում ես ու խնդրում, որ ամուսնանա՞մ քեզ հետ։
— Գիտեմ՝ ինչպես է հնչում։
— Ո՛չ, չգիտես։
Նարեն մեկնեց ձեռքը և բռնեց մատներս։
— Խնդրում եմ։
Նայեցի նրա աչքերին։
— Ինչո՞ւ ես վերադարձել հենց ինձ մոտ։
Աչքերը լցվեցին արցունքներով։
Բայց պատասխանելու փոխարեն շշնջաց.
— Որովհետև միշտ դու ես եղել։
Երկու օր անց ամուսնացանք։
Շքեղ հարսանիք չկար։
Ծաղիկներ չկային։
Հյուրեր չկային։
Նարեն պարզ կապույտ զգեստ էր հագել, ես՝ իմ հին կոստյումը։
Երկու աշխատակից վկաներ դարձան մեր ամուսնության գրանցմանը։
Նարեն այնքան թույլ էր, որ արարողության ընթացքում ստիպված էի գոտկատեղից պահել նրան։
Երբ մեզ ամուսին և կին հայտարարեցին, նա հենվեց ինձ ու ժպտաց։
— Ներիր ինձ,— շշնջաց։
— Ինչի՞ համար։
— Այսքան ուշ վերադառնալու։
Հաջորդ հինգ օրն ապրեցինք այնպես, կարծես մեր կորցրած տասը տարիները երբեք չեն եղել։
Դիտում էինք հին սիրելի ֆիլմերը։
Նախաճաշում անկողնում։
Երբ Նարեն այլևս չէր կարողանում ինքնուրույն քայլել, գրկած տանում էի բազմոցի մոտ։
Գիշերները գլուխը դնում էր կրծքիս, իսկ ես անքուն լսում էի նրա շնչառությունը։
Ամեն օր նույն հարցն էի տալիս.
— Նարե՛, ինչո՞ւ հեռացար։
Եվ ամեն անգամ նույն պատասխանն էի ստանում։
— Հետո կպատմեմ։
Հինգերորդ գիշերը այդ «հետոն» այլևս չեկավ։
Նարեն մահացավ քնած ժամանակ։
Մատին դեռ մեր ամուսնական մատանին էր։
Կարծում էի՝ դրանով մեր պատմությունն ավարտվեց։
Սխալվում էի։
Հուղարկավորության օրը անձրև էր գալիս։
Գրեթե չէի նկատում շուրջս կանգնած մարդկանց։
Երբ դագաղն իջեցնում էին գերեզման, սև հագուստով անծանոթ կին մոտեցավ ինձ։
Առանց որևէ բառ ասելու՝ ձեռքս մի հաստ ծրար դրեց։
— Ո՞վ եք Դուք։
— Իմ անունը Լուսինե է։ Ես ապրում էի Նարեի հետ։
Նայեցի ծրարին։
— Սա ի՞նչ է։
Նա մի փոքր մոտեցավ։
— Նարեն ուզում էր, որ սա ստանաս իր մահից հետո։
Հետո ցածրաձայն ավելացրեց.
— Նա քեզ երբեք չի պատմել, թե իրականում ինչու անհետացավ տասը տարի առաջ։ Նաև՝ ինչու հանկարծ վերադարձավ։
Ձեռքերս սկսեցին դողալ։
— Ի՞նչ նկատի ունեք։
Լուսինեն նայեց շուրջը՝ համոզվելու համար, որ մեզ չեն լսում։
— Նա չափազանց վախեցած էր ճշմարտությունն ասելու համար, քանի դեռ ողջ էր։ Բայց հիմա այլևս վախենալու ոչինչ չունի։
Դանդաղ բացեցի ծրարը։
Ներսում արույրե բանալի և մի հասցե կար։
Եվ ես դեռ չգիտեի, որ այդ փոքրիկ բանալին բացելու էր մի գաղտնիք, որի մասին Նարեն տասը տարի չէր համարձակվել խոսել։
Շարունակությունը՝ առաջին մեկնաբանությունում 👇
Առաջին մեկնաբանություն
Մեկ ժամ անց Լուսինեի հետ հասանք այն բնակարանը, որտեղ Նարեն ապրել էր վերջին տարիներին։
Ննջասենյակի պահարանի մեջ կողպված փայտե արկղ կար։
Բանալին համապատասխանեց կողպեքին։
Բացեցի։
Ներսում տասնյակ նամակներ էին։
Բոլոր ծրարների վրա իմ անունն էր գրված։
Որոշ նամակներ տասը տարվա վաղեմություն ունեին։
Մյուսները գրվել էին ընդամենը մի քանի շաբաթ առաջ։
Վերցրի ամենահինը։
Ձեռքերս դողում էին, երբ բացում էի ծալված թուղթը։
Առաջին նախադասությունից շունչս կտրվեց։
«Ես իմացա, որ հղի եմ մեր վիճաբանության նախորդ առավոտյան»։
Կարդացի կրկին։
Հետո՝ երրորդ անգամ։
Նարեն գրել էր, որ այն երեկո, երբ ինձ հարցրել էր երեխաներ ունենալու մասին, արդեն գիտեր իր հղիության մասին։
Նա պարզապես ապագայի վերաբերյալ սովորական հարց չէր տալիս։
Փորձում էր հասկանալ՝ կարո՞ղ է ինձ հայտնել, որ շուտով ծնողներ ենք դառնալու։
Իսկ երբ ես ծիծաղել էի ու ասել, որ տարիներ շարունակ երեխաներ ունենալու մտադրություն չունեմ, Նարեն խուճապի էր մատնվել։
Նա համոզել էր իրեն, որ եթե պատմի հղիության մասին, կկործանի իմ ապագան։
Այդ պատճառով էլ որոշել էր հեռանալ։
Բայց նամակն այդտեղ չէր ավարտվում։
Ընդամենը մի քանի օր անց Նարեն կորցրել էր երեխային։
Միայնակ։
Առանց ինձ։
Հաջորդ նամակում մի նախադասություն կար, որն ինձ գրեթե կոտրեց։
«Ես կորցրի մեր երեխային։ Դրանից հետո այլևս չգիտեի՝ ինչպես վերադառնամ քեզ մոտ ու խոստովանեմ, որ երկուսիս էլ քեզնից հեռացրել եմ»։
Ծանր նստեցի արկղի կողքի աթոռին։
— Ինչո՞ւ նա ինձ ոչինչ չասաց,— շշնջացի։
Լուսինեի աչքերը լցվեցին արցունքներով։
— Փորձել է։
Նա ցույց տվեց մնացած նամակները։
Նարեն տասը տարի շարունակ գրել էր ինձ։
Պատմել էր իր օրերի մասին։
Խոստովանել էր, թե որքան է կարոտում։
Գրել էր, որ ուզում է ներողություն խնդրել, բայց չի համարձակվում։
Գնել էր գնացքի տոմսեր, հետո վերադարձրել դրանք։
Մի քանի անգամ մեքենայով հասել էր այն բնակավայրի մոտ, որտեղ ապրում էի, բայց վերջին պահին հետ էր դարձել։
Հավաքել էր հեռախոսահամարս, սակայն զանգի կոճակը չէր սեղմել։
Նույնիսկ ընդհանուր ընկերների միջոցով հեռվից հետևել էր իմ կյանքին։
Նայեցի Լուսինեին։
— Նա գիտե՞ր, թե որտեղ եմ ապրում։
Լուսինեն գլխով արեց։
Հանկարծ զայրույթ զգացի։
— Ուրեմն ցանկացած պահի կարող էր վերադառնա՞լ։
— Այո՛։
— Այդ դեպքում ինչո՞ւ հենց հիմա։
Լուսինեն ձեռքերը տարավ արկղի մեջ և հանեց վերջին ծրարը։
Ի տարբերություն մյուսների՝ դրա վրա մեծ տառերով գրված էր.
«ԿԱՐԴԱԼ ՎԵՐՋՈՒՄ»։
Բացեցի։
Ներսում լուսանկար կար։
Ուլտրաձայնային հետազոտության փոքրիկ պատկեր։
Պատմության շարունակությունը մեր Տելեգրամ Ալիքում —> Սեղմիր Այստեղ
