Ութ ամիս շարունակ ամեն առավոտ չորսամյա աղջկաս նույն մանկապարտեզն էի տանում։ Ամեն ամիս ժամանակին վճարում էի։ Տոնական միջոցառումներին պատրաստվում էինք, դաստիարակչուհին ինձ լուսանկարներ էր ուղարկում, իսկ աղջիկս ամեն երեկո պատմում էր իր ընկերների մասին։
Բայց ավարտական հանդեսի օրը տնօրենն ինձ ասաց.
— Տիկի՛ն, ձեր երեխան մեր մանկապարտեզում երբեք գրանցված չի եղել։
Ես մտածեցի՝ վատ կատակ է։
Պայուսակից հանեցի վճարումների անդորրագրերը։
— Ութ ամիս է՝ վճարում եմ։ Ամեն օր այստեղ եմ բերում աղջկաս։
Տնօրենը նայեց փաստաթղթերին ու գունատվեց։
— Այս կնիքը մերն է, բայց ստորագրությունը՝ ոչ։ Իսկ այս հաշվեհամարը մեր կազմակերպությանը չի պատկանում։
Սիրտս սկսեց արագ բաբախել։
— Ուրեմն աղջիկս որտե՞ղ է եղել այս ամբողջ ընթացքում։
Հանեցի հեռախոսս ու ցույց տվեցի այն կնոջ լուսանկարը, որին ամեն առավոտ հանձնում էի երեխայիս։
Տնօրենը վեր կացավ։
— Այս կինը երկու տարի առաջ մեզ մոտ էր աշխատում։ Մենք նրան աշխատանքից հեռացրել ենք։
Հետո անմիջապես զանգահարեց անվտանգության պատասխանատուին։
Ես ձեռքերս սեղմեցի սեղանին։
— Իսկ աղջիկս հիմա որտե՞ղ է։
Նա մի պահ լռեց։
— Տիկի՛ն, հենց դա էլ պետք է պարզենք։
Այդ պահին հեռախոսս զանգեց։
Նույն կինը՝ Լիանան, էր։
— Սիրելի՛ մայրիկ, այսօր երեխաներին մի քիչ ուշ վերցրեք։ Մենք հատուկ անակնկալ ենք պատրաստել։
Ես շշնջացի.
— Աղջիկս որտե՞ղ է, Լիանա՛։
Հեռախոսի մյուս կողմում երկար լռություն տիրեց։
Հետո կինը ասաց.
— Խնդրում եմ, նախ լսեք ինձ։ Երեխաների հետ ոչինչ չի պատահել։
Բայց երբ հայտնեց հասցեն, հասկացա, որ աղջիկս ութ ամիս շարունակ ամեն օր տարվել է մի բնակարան, որի գոյության մասին նույնիսկ չգիտեի։
Շարունակությունը՝ առաջին մեկնաբանությունում 👇
Առաջին մեկնաբանություն
Իմ անունը Մանե է։ Երեսուներկու տարեկան եմ։
Աղջիկս՝ Նարեն, չորս տարեկան է։
Ամուսնուցս բաժանվելուց հետո ստիպված էի ամբողջ օրն աշխատել։ Մի քանի ամիս փնտրում էի լավ մանկապարտեզ։
Վերջապես ծանոթներիցս մեկն ասաց, որ մեր թաղամասում գործող մասնավոր մանկապարտեզում նոր խումբ են բացում։
Այնտեղ ծանոթացա Լիանայի հետ։
Մոտ քառասուն տարեկան էր։
Շատ հաճելի կին։
Խոսում էր հանգիստ, երեխաների հետ՝ սիրալիր։
Ցույց տվեց սենյակների լուսանկարներ, ներկայացրեց օրվա ծրագիրը։
Ասաց՝ նոր խմբի երեխաներին առավոտյան ընդունում են շենքի կողային մուտքից։
Ես նույնիսկ չզարմացա։
Շենքը մեծ էր, մի քանի առանձին մուտք ուներ։
Լիանան ինձ պայմանագիր տվեց։
Վրան մանկապարտեզի անունն էր ու տարբերանշանը։
Ստորագրեցի։
Եվ հաջորդ երկուշաբթի Նարեին տարա։
Առաջին շաբաթներին ամեն ինչ հրաշալի էր թվում։
Լիանան նկարներ էր ուղարկում։
Աղջիկս խաղում էր երեխաների հետ։
Նկարում։
Երգում։
Երբ տուն էր գալիս, ուրախ պատմում էր.
— Մա՛մ, այսօր նոր երգ ենք սովորել։
Ես հանգիստ էի։
Մինչև մի օր Նարեն ասաց.
— Մա՛մ, մեր սենյակի պատուհանից ավտոմեքենաների տանիքներն են երևում։
Ես զարմացա։
Մանկապարտեզի խմբասենյակները, որոնք տեսել էի լուսանկարներում, բակի կողմում էին։
Բայց մտածեցի՝ երևի ուրիշ սենյակում են պարապել։
Հետո մեկ ուրիշ բան պատմեց։
— Այսօր Լիանա մորաքրոջ տանը կատու տեսա։
Ես հարցրի.
— Ի՞նչ տանը։
— Մեր խմբասենյակի կողքի սենյակում։
Նորից տարօրինակ թվաց։
Բայց Լիանան բացատրեց, թե երեխաներին երբեմն տանում է հարևան ստեղծագործական սրահը։
Ես հավատացի։
Ավարտական հանդեսի օրը գործից ազատ օր վերցրի։
Լիանան նախկինում ասել էր, որ փոքրիկ տոն են կազմակերպելու։
Բայց առավոտյան գրեց, թե միջոցառման տեղը փոխվել է, և ծնողները պետք է սպասեն երեկոյան։
Ես որոշեցի այդ ընթացքում մանկապարտեզի ղեկավարությունից տեղեկանալ հաջորդ տարվա խմբերի մասին։
Մտա գլխավոր շենք։
Ընդունարանում աշխատակցուհին հարցրեց երեխայիս անունը։
Ասացի։
Նա ստուգեց ցուցակը։
Չգտավ։
Կանչեց տնօրենին։
Եվ հենց այդտեղ պարզվեց անհավանականը։
Նարեն ընդհանրապես գրանցված չէր։
Տնօրենը՝ տիկին Կարինեն, ճանաչեց Լիանային։
Պատմեց, որ նա նախկինում աշխատել էր մանկապարտեզում՝ որպես դաստիարակի օգնական։
Բայց արդեն երկու տարի այնտեղ չէր աշխատում։
Մի ժամանակ շենքի հարևանությամբ գործող ստեղծագործական ստուդիայում էր դասեր վարել։
Այդ ստուդիան կազմակերպության մաս չէր։
Լիանան օգտվել էր մարդկանց շփոթությունից։
Նա ծնողներին ասել էր, թե դա մանկապարտեզի նոր խումբն է։
Գումարները փոխանցել էր իր վերահսկած հաշվեհամարին։
Իսկ երեխաներին ամեն առավոտ կողային մուտքից տարել էր հարևան բնակելի շենք։
Այնտեղ երկրորդ հարկի բնակարան էր վարձել։
Ու հենց այդտեղ էր կազմակերպել երեխաների խնամքը։
Ես անմիջապես պահանջեցի, որ ոստիկանություն զանգեն։
Տնօրենը համաձայնեց։
Միաժամանակ կապվեցինք մյուս ծնողների հետ։
Պարզվեց՝ ևս վեց ընտանիք նույն վիճակում էր։
Բոլորն ունեին Լիանայի ուղարկած պայմանագրերը։
Բոլորն ամսական վճարումներ էին կատարել։
Եվ բոլորն էին հավատացել, որ երեխաները պաշտոնական մանկապարտեզի մասնաճյուղում են։
Մենք ոստիկանների հետ գնացինք նշված հասցեով։
Երբ բարձրացանք երկրորդ հարկ, առաջին բանը, որ լսեցի, Նարեի ծիծաղն էր։
Հետո նրա ձայնը.
— Մա՜մ։
Դուռը բացեց Լիանան։
Նարեն վազեց ու գրկեց ինձ։
Ես նրան այնքան ամուր սեղմեցի, որ աղջիկս զարմացավ։
— Մա՛մ, ինչո՞ւ ես լաց լինում։
Ես չկարողացա պատասխանել։
Բնակարանում յոթ երեխա կար։
Նրանց հետ այդ պահին Լիանայից բացի ևս մեկ մեծահասակ էր։
Սենյակներից մեկում խաղալիքներ ու փոքրիկ սեղաններ էին դրված։
Մյուսում երեխաների ներքնակներն էին։
Առաջին հայացքից ամեն ինչ սովորական մանկական խմբասենյակ էր հիշեցնում։
Բայց բնակարանը պաշտոնապես գրանցված մանկապարտեզ չէր։
Չկային անհրաժեշտ անվտանգության հաստատումները, և ոչ ոք չէր ստուգել՝ արդյոք այդ տարածքը համապատասխանում է երեխաների խմբային խնամքի պահանջներին։
Ես նայեցի Լիանային։
— Դու ութ ամիս շարունակ ինձ ստե՞լ ես։
Նա գլուխը կախեց։
— Երեխաներին վատ չեմ վերաբերվել։
— Ես դա չեմ հարցնում։ Ինչո՞ւ ես ինձ ասել, թե սա մանկապարտեզի մասնաճյուղն է։
Նա երկար լռեց։
Հետո պատասխանեց.
— Որովհետև այլ կերպ ծնողները չէին վստահի։
Այդ խոսքերից ներսումս ամեն ինչ շրջվեց։
Լիանան պատմեց, որ աշխատանքից հեռանալուց հետո որոշել էր սեփական փոքրիկ խնամքի խումբը բացել։
Բայց չէր հասցրել անհրաժեշտ փաստաթղթերն ու թույլտվությունները կարգավորել։
Վարձը վճարելու և եկամուտ ստանալու շտապողականությունից սկսել էր ընդունել երեխաների։
Սկզբում, իր խոսքով, մտածել էր՝ մեկ-երկու ամսում ամեն ինչ օրինական կդարձնի։
Հետո ժամանակն անցել էր։
Իսկ երբ ծնողները սկսել էին հարցնել ավարտական միջոցառման մասին, արդեն չէր կարողացել շարունակել նույն ձևով։
— Ես պատրաստվում էի ձեզ ամեն ինչ պատմել,— ասաց նա։
Ես չդիմացա։
— Ե՞րբ։ Երբ երեխաներից մեկին օգնություն պետք լիներ և պարզվեր, որ ոչ ոք նույնիսկ չգիտի՝ ուր ես նրան տարել։
Լիանան լուռ մնաց։
Այդ օրը նրա գործողությունները փաստագրվեցին և սկսվեց համապատասխան ուսումնասիրություն։
Ծնողները երեխաներին տարան տուն։
Ամենադժվարը Նարեին բացատրելն էր։
Նա սիրում էր Լիանային։
Սիրում էր մյուս երեխաներին։
Եվ ոչինչ չէր հասկանում մեծերի վեճից։
Այդ երեկո հարցրեց.
— Մա՛մ, ես վա՞տ բան եմ արել։
Գրկեցի նրան։
— Ո՛չ, սիրելի՛ս։ Դու ոչ մի վատ բան չես արել։
— Իսկ ինչո՞ւ էլ չեմ գնալու այնտեղ։
Մի պահ մտածեցի։
— Որովհետև ես քեզ տարել էի մի տեղ, որի մասին ինձ ճիշտ տեղեկություններ չէին տվել։ Հիմա պետք է համոզվեմ, որ նոր տեղը անվտանգ է։
Նարեն լռեց։
Հետո հարցրեց.
— Իսկ ընկերներիս նորից կտեսնե՞մ։
Ես պատասխանեցի.
— Նրանց մայրիկների հետ կխոսեմ, որ հանդիպեք։
Հետագա շաբաթներին պարզվեց, որ Լիանայի գործունեությունը ոչ միայն գրանցման խնդիր ուներ։
Նա նաև ծնողներին ներկայացրել էր ուրիշ կազմակերպության անունն ու փաստաթղթերը։
Մենք դիմեցինք իրավաբանական օգնության՝ վճարումների վերադարձի և պատասխանատվության հարցերը պարզելու համար։
Միաժամանակ մյուս ծնողների հետ պայմանավորվեցինք, որ երեխաների ընկերությունը չպետք է ընդհատվի մեծերի սխալի պատճառով։
Շաբաթ օրերին նրանց համար կազմակերպում էինք խաղեր այգում։
Նարեն նոր մանկապարտեզ ընդունվեց։
Այս անգամ անձամբ ստուգեցի պայմանագիրը, կազմակերպության տվյալներն ու իրական հասցեն։
Մի օր նոր մանկապարտեզից տուն գալիս աղջիկս ասաց.
— Մա՛մ, այստեղ էլ են նկարել սովորեցնում։
Ժպտացի։
— Գիտեմ։
Նա շարունակեց.
— Բայց այստեղ պատուհանից ծառեր են երևում, ոչ թե մեքենաների տանիքներ։
Ես մի պահ լուռ մնացի։
Հենց այդ մանրուքն էր, որ ամիսներ առաջ ինձ պիտի ստիպեր ավելի շատ հարցեր տալ։
Բայց հիմա չէի ուզում ամբողջ պատասխանատվությունը դնել ինձ վրա։
Խաբեության համար պատասխանատուն այն մարդն էր, որը դիտավորյալ սխալ տեղեկություններ էր տվել։
Ես միայն կարող էի ավելի ուշադիր լինել հաջորդ անգամ։
Երբեմն դեռ հիշում եմ այդ ավարտական օրը։
Գեղեցիկ զգեստով պատրաստվում էի մասնակցել աղջկաս փոքրիկ տոնին։
Իսկ մի քանի րոպե անց մանկապարտեզի տնօրենն ինձ ասում էր, որ այդ անունով երեխա երբեք չի գրանցվել։
Ես այդ պահին մտածեցի ամենասարսափելին։
Բարեբախտաբար, Նարեն անվտանգ էր։
Բայց այդ օրվանից մի բան հաստատ գիտեմ. երեխայի խնամքը միայն ժպտացող լուսանկարներին ու գեղեցիկ պայմանագրին վստահելու հարց չէ։
Պետք է իմանաս՝ իրականում ում ես հանձնում երեխայիդ և որտեղ է նա անցկացնում իր օրը։
