Մորս թաղման օրը ես հայտնվեցի գետում — մինչ օրս չեմ հասկանում՝ պատահաբար սայթաքեցի, թե ինձ միտումնավոր հրեցին։ Բայց երբ հրաշքով դուրս եկա ջրից, պատահաբար լսեցի ամուսնուս ու լավագույն ընկերուհուս խոսակցությունը…
Մորս թաղումը անցավ ինչպես մշուշի մեջ։ Մարդիկ ցավակցում էին, գրկում էին ինձ, ինչ-որ մեկը սեղանին ուտեստներ էր դնում, ուրիշները լուռ լաց էին լինում։ Ես գրեթե ոչինչ չէի լսում։
Երեկոյան հյուրերը սկսեցին ցրվել։ Տանը խեղդող, ծանր մթնոլորտ էր։ Ուզեցի մի քիչ մաքուր օդ շնչել ու կամաց գնացի դեպի գետը։
Անձրևից հետո ափը թաց ու սահուն էր։ Ես կանգնած էի գրեթե ջրի եզրին, երբ հողը հանկարծ սահեց ոտքերիս տակից։ Չհասցրեցի անգամ ճչալ, ու արդեն հաջորդ վայրկյանին հայտնվեցի սառը ջրում։
Հոսանքը շատ ուժեղ էր։ Զգեստը միանգամից քաշեց ներքև, կոշիկներն էլ խանգարում էին շարժվել։ Մի քանի վայրկյան խեղդվում էի ու մտածում՝ վերջ, կխեղդվեմ։
Բայց երիտասարդ ժամանակ երկար տարիներ լողով էի զբաղվել։ Հենց դա էլ փրկեց ինձ։ Ինստինկտը ավելի արագ գործեց, քան վախը։ Ես շրջվեցի մեջքիս վրա, ոտքերով հրեցի ու լողացի դեպի ափի մոտի եղեգները։ Մատներովս շոշափեցի կոշտ ցողունները, բռնվեցի ու մեծ դժվարությամբ դուրս եկա ափ։
Պառկած էի թաց ցեխի մեջ, փորձում էի շունչս վերականգնել, երբ հանկարծ ձայներ լսեցի։
Ինչ-որ մեկը մոտեցավ հենց վերևում՝ կտրուկ եզրին։ Ես զգուշությամբ նայեցի եղեգների միջից ու քարացա։
Դա ամուսինս էր… և իմ լավագույն ընկերուհին։
Նրանք կանգնած էին գրեթե ափի եզրին ու նայում էին ջրին։
— Նա դուրս չի գա, — հանգիստ ասաց ամուսինս։ — Նույնիսկ փորձառու լողորդները դժվար թե կարողանան այստեղից դուրս գալ։
— Իսկ եթե դուրս գա՞ — անհանգիստ հարցրեց ընկերուհիս։
— Չի դուրս գա։ Իսկ հետո՝ բոլորը տեսել են, որ թաղումից հետո մի քիչ խմել էր։ Կասենք՝ սայթաքեց ու ընկավ։
Ընկերուհին թեթև ժպտաց։
— Այո, խնդիր չկա։ Կասեմ՝ տեսել եմ, թե ինչպես սայթաքեց ու ընկավ։ Կասեմ՝ փորձեցի օգնել, բայց չհասցրի։
— Ճիշտ է, — պատասխանեց ամուսինս։
Այդ պահին ինձ հասավ՝ գուցե ես պատահաբար չէի ընկել։
Ընկերուհին մի պահ լռեց, հետո հարցրեց.
— Լավ, իսկ նրա մոր մահվան հարցը ի՞նչ արեցիր։ Կաշառք տվե՞լ ես։
Ամուսինս նույնքան հանգիստ պատասխանեց.
— Այո։ Ամեն ինչ վերահսկողության տակ է։ Բոլորը հավատացին, որ ինֆարկտ էր։
Իմ ներսում ամեն ինչ սառեց։
Ընկերուհին կամաց ծիծաղեց։
— Դու խոստացել էիր ամեն ինչ պատմել, երբ երկուսն էլ չլինեն։ Հիմա ասա՝ ինչո՞ւ էր պետք երկուսից էլ ազատվել։
Ամուսինս մի քանի վայրկյան լռեց։
— Որովհետև նրանք շատ կարևոր գաղտնիք գիտեին։
— Եվ ի՞նչ գաղտնիք։
Ես նույնիսկ շունչս պահեցի։
Եվ նա պատմեց այն, ինչից մեջքովս սառնություն անցավ։ Հենց դրա համար էր նա ազատվել մորիցս… և հենց դրա համար էլ ուզում էր ազատվել ինձանից։
Մոր մահից քիչ առաջ նա ինձ զանգել էր ու խնդրել շտապ գնալ իր մոտ։ Երբ գնացի, նա նստած էր խոհանոցում՝ ձեռքին հին լուսանկար։
— Հիշո՞ւմ ես իմ եղբորը, — կամաց հարցրեց նա։
Ես նրան աղոտ էի հիշում։ Բարձրահասակ մարդ, ով ինձ ուսերին էր նստեցնում։ Նա մահացել էր, երբ ես վեց տարեկան էի։
Մայրս լռեց ու ասաց.
— Նրան օգնել են «մահանալ»։ Ես գրեթե քառասուն տարի լռել եմ։
Նա պատմեց, որ եղբայրը աշխատում էր վարչական համակարգում ու զբաղվում էր հողերի ձևակերպմամբ։ Յոթանասունականների վերջում մի քանի ազդեցիկ մարդիկ ապօրինի ձևակերպել էին մեծ հողատարածքներ իրենց անունով՝ կեղծ փաստաթղթերով։
Նա միակն էր, ով գիտեր ճշմարտությունը։ Նրան հաջողվել էր իրական փաստաթղթերը վերցնել ու պահել մորս մոտ։
Մի ամիս անց նրան մահացած էին գտել երկաթուղու վրա։ Բոլորին ասել էին, թե հարբած էր ու գնացքի տակ է ընկել։
Մայրս այդ մասին լռել էր գրեթե քառասուն տարի՝ վախից։ Բայց վերջերս հենց այդ հողերի վրա սկսվել էր թանկարժեք տների կառուցում։ Կառուցապատողը այն մարդու որդին էր, ով ժամանակին կեղծել էր փաստաթղթերը։
Մայրս ասաց, որ իրեն հետևում են։ Տան մոտ տարօրինակ մեքենաներ էին հայտնվում։
— Նրանք իմացել են, — ասաց նա։
Մինչ ես հեռանալը, նա ավելացրեց.
— Փաստաթղթերը տեղափոխել եմ։ Հասցեն չեմ ասի։ Փնտրիր այնտեղ, ուր հաճախ էինք գնում, երբ փոքր էիր։ Երբ գտնես՝ փոխանցիր դատարան։
Այդ ժամանակ չէի հասկանում, թե որքան վտանգավոր է սա։ Բայց ամուսինս somehow իմացել էր փաստաթղթերի մասին։
Եվ հիմա, լսելով նրա խոսակցությունը ընկերուհուս հետ, վերջապես հասկացա ճշմարտությունը։
Նրանք սպանել էին մորս։
Եվ հենց նոր փորձեցին սպանել նաև ինձ։
