Երբ Դիլանն առաջարկեց մեկ շաբաթ անցկացնել ծովափին իր ամբողջ ընտանիքի հետ, փորձեցի ինձ համոզել, որ դա հանգստացնող կլինի։
Պետք է գլխի ընկած լինեի։
Մեր որդին ընդամենը ութ ամսական էր, և մարմինս դեռ ամբողջությամբ չէր վերականգնվել հղիությունից հետո։
Արդեն իսկ անհանգստանում էի բոլորի ներկայությամբ լողազգեստ հագնելու մտքից, բայց Դիլանն ինձ վստահեցնում էր, որ ոչ մեկին չի հետաքրքրում՝ ինչ տեսք ունեմ։
Պարզվեց՝ նրա մորը հետաքրքրում էր։
Առաջին առավոտ բոլորս նստած էինք նախաճաշի սեղանի շուրջ, երբ Դայանը նայեց ափսեիս, ապա դանդաղ ոտքից գլուխ զննեց ինձ։
Ժպտաց։
— Դե, սիրելի՛ս,— բարձրաձայն ասաց նա,— կարծես այսօր մի փոքր չափից շատ ես կերել՝ լողափ գնալու համար։
Մի սարսափելի վայրկյան ոչ ոք ոչինչ չասաց։
Հետո ինչ-որ մեկը ծիծաղեց։
Հետո՝ մեկ ուրիշը։
Զգացի, թե ինչպես է դեմքս այրվում։
Բայց ամենավատը Դայանը չէր։
Ամուսինս էր։
Դիլանը նստած էր հենց կողքիս և բացարձակապես ոչինչ չասաց։
Հաջորդ օրերին Դայանն ավելի դաժան դարձավ։
Կատակում էր այն կանանց մասին, որոնք երեխաներ ունենալուց հետո «իրենց բաց են թողնում»։
Ինձ համեմատում էր ավելի երիտասարդ բարեկամների հետ։
Նույնիսկ ակնարկում էր, որ Դիլանը հավանաբար կարոտում է այն կնոջը, ինչպիսին նախկինում էի։
Ամեն անգամ, երբ նա նման բան էր ասում, նայում էի ամուսնուս։
Եվ ամեն անգամ Դիլանը հայացքը մի կողմ էր տանում։
Չորրորդ օրը ներսումս ինչ-որ բան փոխվեց։
Ես չգոռացի։
Դայանի հետ չվիճեցի։
Եվ հաստատ չզգուշացրի նրան։
Պարզապես դադարեցի պաշտպանել նրան մի բանից, որի մասին նա դեռ գաղափար չուներ, բայց որը շատ շուտով տեղի էր ունենալու։
Այդ երեկո ամբողջ ընտանիքը հավաքվեց լողափին՝ մայրամուտի ֆոնին իրենց ավանդական ընտանեկան լուսանկարն անելու համար։
Բոլորն արդեն սպասում էին, երբ ծովափնյա տան դուռը կտրուկ բացվեց։
Դայանը կատաղած դուրս եկավ։
Դեմքն ամբողջովին կարմրել էր։
Ձեռքերը դողում էին։
Եվ հենց ինձ տեսավ, մատով ուղիղ ինձ ցույց տվեց ու գոռաց.
— Ինչպե՞ս կարող էիր ինձ հետ այսպես վարվել։
Բոլորը շրջվեցին դեպի ինձ։
Բայց այս անգամ…
Ես ամոթ չէի զգում։
Ժպտացի։
Որովհետև Դայանը հենց նոր էր հասկացել, թե ես ինչ էի արել։
Երբ Դիլանն առաջարկեց մեկ շաբաթ անցկացնել ծովափին իր ամբողջ ընտանիքի հետ, փորձեցի ինձ համոզել, որ գուցե դա իսկապես լավ լինի մեզ համար։
Մեր որդին՝ Նոան, ութ ամսական էր, և նրա ծնվելուց հետո գրեթե ոչ մի պահ չէի ունեցել հանգիստ շունչ քաշելու համար։
Մարմինս փոխվել էր։
Ես դա գիտեի։
Որոշ օրեր կարողանում էի ընդունել դա։
Իսկ ուրիշ օրեր, երբ նայում էի հայելու մեջ, ուզում էի ընդմիշտ թաքնվել հսկայական սվիտերների տակ։
Այդ պատճառով, երբ Դիլանն ասաց, որ լողափում ոչ մեկին չի հետաքրքրի՝ ինչ տեսք ունեմ, հուսահատորեն ուզում էի հավատալ նրան։
Ցավոք, նա մոռացել էր մեկ մարդու մասին։
Իր մորը։
Դայանին։
Վարձակալած տուն հասնելու պահից նկատեցի, թե ինչպես էր նա ինձ նայում։
Ոչ բացահայտ։
Դայանը դրա համար չափազանց խորամանկ էր։
Նա ժպտում էր, մինչ հայացքը դանդաղ դեմքիցս իջնում էր դեպի գոտկատեղս։
— Մայրությունն իսկապես փոխում է կնոջը,— ասաց նա՝ ինձ գրկելիս։
Ձևացրի, թե չեմ նկատել այդ քաղցրության տակ թաքնված վիրավորանքը։
Իսկական առաջին նվաստացումը տեղի ունեցավ հաջորդ առավոտ։
Ամբողջ ընտանիքը հավաքվել էր նախաճաշի սեղանի շուրջ։
Ափսեիս ձու, տոստ ու միրգ կար, կողքին՝ սուրճ։
Ոչ մի արտասովոր բան։
Դայանը երկար նայեց ափսեիս։
Հետո՝ ինձ։
— Դե, սիրելի՛ս,— բարձրաձայն ասաց նա,— կարծես այսօր մի փոքր չափից շատ ես կերել՝ լողափ գնալու համար։
Սեղանի շուրջ լռություն տիրեց։
Ստամոքսս կծկվեց։
Հետո Դիլանի եղբայրը ծիծաղեց։
Քույրը ձեռքով փակեց բերանը, բայց տեսնում էի, որ նա նույնպես ժպտում է։
Դայանը քմծիծաղ տվեց։
— Դե լավ։ Պարզապես կատակ էր։
Նայեցի Դիլանին։
Նստած էր հենց կողքիս։
Հիմա հաստատ ինչ-որ բան կասեր։
Բայց դրա փոխարեն նա հայացքն իջեցրեց սուրճի բաժակին։
Դա ավելի ցավոտ էր, քան Դայանի խոսքերը։
Ինձ ստիպեցի ժպտալ։
— Շատ զվարճալի էր։
Բայց Դայանը դեռ չէր ավարտել։
Հաջորդ երեք օրերին նա մարմինս դարձրեց ընտանեկան զվարճանքի թեմա։
Ճաշի ժամանակ կատակեց, թե պետք է «լողազգեստի մեջ մի փոքր ազատ տեղ թողնեմ»։
Լողափին իր դուստրերից մեկին ասաց, որ որոշ կանայք հղիությունից հետո վերականգնում են կազմվածքը, իսկ մյուսները «պարզապես դադարում են փորձել»։
Մի երեկո նայեց մեր հին ընտանեկան լուսանկարներից մեկին ու ցուցադրաբար հոգոց հանեց։
— Այն ժամանակ այնքան նիհար էիր,— ասաց ինձ։— Դիլանը երևի կարոտում է քո այդ տարբերակին։
Բոլորը լսեցին։
Կրկին նայեցի Դիլանին։
Նա ոչինչ չասաց։
Այդ գիշեր, Նոային քնեցնելուց հետո, խոսեցի նրա հետ։
— Ինչո՞ւ երբեք չես պաշտպանում ինձ։
Դիլանը հոգոց հանեց։
— Որովհետև նա կատակում է։
— Նա նվաստացնում է ինձ։
— Դու գիտես՝ մայրս ինչպիսին է։
Ուղիղ նայեցի նրան։
Հանկարծ այդ արտահայտությունը բոլորովին այլ կերպ հնչեց։
Տարիներ շարունակ «Մայրս այդպիսին է» արտահայտությունը նշանակում էր, որ բոլորը պետք է հանդուրժեն նրա դաժանությունը, որպեսզի նա երբեք ստիպված չլինի փոխվել։
— Իսկ եթե ես քո մոր հետ վարվեի այնպես, ինչպես նա է ինձ հետ վարվում։
— Դու այդպես չէիր վարվի։
Նա այնքան վստահ էր ասում դա։
Ես չպատասխանեցի։
Հաջորդ առավոտ ներսումս ինչ-որ բան արդեն փոխվել էր։
Այլևս զայրացած չէի։
Պարզապես բավական էր։
Այդ կեսօրին վերև բարձրացա՝ Նոայի շիշը վերցնելու, ու նկատեցի, որ մեր ննջասենյակի դուռը կիսաբաց է։
Ներսից շարժման ձայն լսեցի։
Դռան արանքից նայեցի ու քարացա։
Դայանը կանգնած էր հայելուս առաջ։
Եվ հագել էր իմ զգեստը։
Ոչ թե ցանկացած զգեստ։
Դա թանկարժեք, մարմնին կիպ նստող զգեստ էր, որը գնել էի ամիսներ առաջ՝ դեռ հղիությունից առաջ, դրա համար երկար ժամանակ գումար խնայելուց հետո։
Այն ինձ հետ բերել էի՝ հույս ունենալով, որ գուցե վերջապես ինձ այնքան գեղեցիկ զգամ, որ կրկին կարողանամ հագնել։
Դայանը հուսահատորեն քաշում էր շղթան։
Ներս քաշեց փորը։
Ավելի ուժեղ քաշեց։
Կտորը ձգվեց։
Հետո՝
ՃՌՌԹ։
Մեջքի հատվածի կարերից մեկը փոքր-ինչ պատռվեց։
Դայանը քարացավ։
Քիչ էր մնում ներս մտնեի։
Քիչ էր մնում զգուշացնեի նրան։
Փրկեի իրեն խայտառակելուց։
Հետո հիշեցի նախաճաշը։
Լողափը։
Լուսանկարները։
Յուրաքանչյուր վիրավորանքը։
Յուրաքանչյուր ծիծաղը։
Յուրաքանչյուր անգամ, երբ Դիլանը հայացքը մի կողմ էր տարել։
Եվ ես լուռ հետ քաշվեցի։
Ես չէի վնասել զգեստը։
Ես չէի ասել նրան, որ հագնի այն։
Պարզապես դադարեցի նրան պաշտպանել սեփական որոշման հետևանքներից։
Մի քանի րոպե անց Դիլանը ներքևում գտավ ինձ։
— Մայրիկին տեսե՞լ ես։
— Պատրաստվում է։
— Մայրամուտի ընտանեկան լուսանկարի՞ համար։
Գլխով արեցի։
Պարզվեց՝ ամեն տարի Դիլանի եղբայրը սոցցանցերում ուղիղ եթերով հեռարձակում էր ծովափին արվող ընտանեկան լուսանկարը։
Դայանը պաշտում էր դա։
Ամբողջ շաբաթ խոսում էր այն մասին, թե իր ընկերներից քանիսն են դիտելու։
Շուտով բոլորը հավաքվեցին դրսում։
Արևը դանդաղ իջնում էր օվկիանոսի կողմը՝ երկինքը ներկելով նարնջագույն ու վարդագույն երանգներով։
Դիլանի եղբայրը բարձրացրեց հեռախոսը։
— Ուղիղ եթերում ենք։
Հենց այդ պահին դուռը բացվեց։
Դայանը դուրս եկավ դեպի լողափ։
Քիչ էր մնում ծնոտս կախվեր։
Նա իմ զգեստն էր հագել։
Եվ ինքն իրենից անտանելի գոհ տեսք ուներ։
— Օ՜,— ասաց նա, երբ նկատեց, որ իրեն եմ նայում։— Հուսով եմ՝ դեմ չես։
Բոլորը լռեցին։
Նա ձեռքերով շոյեց զգեստը։
— Մտածեցի՝ ինչ-որ մեկը պետք է բոլորին ցույց տա, թե իրականում ինչպես պետք է նստի այսպիսի գեղեցիկ զգեստը։
Դիլանի քույրը անհարմար զգաց։
Նույնիսկ Դիլանն այս անգամ վերջապես ամաչած տեսք ուներ։
Դայանը ժպտաց հեռախոսին։
— Իմ լավ կողմից նկարիր։
Շրջվեց։
Մի քանի հոգի շունչը կտրած ձայն հանեցին։
Պատռված կարը շատ ավելի էր բացվել, քան Դայանը պատկերացնում էր։
Բացվածքի միջից ամբողջությամբ երևում էր նրա վառ գույնի ձգող ներքնազգեստը։
— Մա՛մ…— շշնջաց Դիլանի քույրը։
Դայանը չլսեց։
Նա կեցվածք ընդունեց։
Հետո պտտվեց։
ՃՌՌՌԹ։
Մեջքի ամբողջ կարը բացվեց։
Դայանը քարացավ։
Մի վայրկյան ոչ ոք չշարժվեց։
Հետո ինչ-որ մեկը ծիծաղեց։
Մեկ ուրիշը զարմացած շունչ քաշեց։
Դիլանի եղբայրն արագ իջեցրեց հեռախոսը, բայց արդեն ուշ էր։
Տասնյակ մարդիկ դա ուղիղ եթերում տեսել էին։
Դայանը նայեց մեջքի կողմը։
Հետո՝ հեռախոսին։
Հետո՝ ինձ։
Նրա դեմքի արտահայտությունը շփոթությունից վերածվեց սարսափի։
— Ինչպե՞ս կարող էիր ինձ հետ այսպես վարվել։— գոռաց նա։
Բոլորը շրջվեցին դեպի ինձ։
Բայց ամբողջ շաբաթվա ընթացքում առաջին անգամ ամոթ չէի զգում։
Հանգիստ էի։
— Ի՞նչ եմ արել։
— Դու գիտեի՛ր։
— Այո,— ասացի։— Քեզ տեսա իմ ննջասենյակում։
— Եվ ինձ չզգուշացրի՞ր։
Ուղիղ նայեցի նրան։
— Չորս օր շարունակ ասում էիր, որ իմ մարմինը մի բան է, որի վրա բոլորը կարող են ծիծաղել։ Դու վերցրիր իմ զգեստը հենց նրա համար, որ ընտանիքիդ առաջ ինձ նվաստացնես։
Դայանը բացեց բերանը։
Բայց ոչ մի ձայն դուրս չեկավ։
— Ես չեմ պատռել այն,— շարունակեցի։— Ես չեմ հագցրել քեզ։ Ես չեմ ստիպել քեզ ուղիղ եթեր դուրս գալ մի բանով, որը նույնիսկ քոնը չէր։
Մեր հետևից ինչ-որ մեկը կամաց ասաց.
— Ճիշտ է ասում։
Դայանի դեմքը մուգ կարմիր դարձավ։
Այդ պահին Դիլանը մի քայլ առաջ եկավ։
— Բավական է։
Նայեցի նրան։
Մի հուսադրող վայրկյան մտածեցի, որ վերջապես պատրաստվում է պաշտպանել ինձ։
Փոխարենը նա ասաց.
— Կարո՞ղ եք բոլորդ պարզապես հանգստանալ։
Թեթև ծիծաղեցի։
Իհարկե։
Չորս օր շարունակ վիրավորանքները բավարար չէին եղել, որ նա միջամտեր։
Բայց հենց նրա մայրը խայտառակվեց, հանկարծ բոլորը պետք է հանգստանային։
Քայլեցի դեպի Նոայի մանկասայլակը։
— Ո՞ւր ես գնում,— հարցրեց Դիլանը։
— Տուն։
— Ի՞նչ։
Գրկեցի մեր որդուն։
— Չորս օր ունեիր ինձ ցույց տալու, թե ում կողմն ես։
Նա նայում էր ինձ։
— Ես ոչ մեկի կողմը չեմ ընտրել։
— Դա էլ հենց քո ընտրությունն էր։
Բարձրացա վերև, հավաքեցի մեր իրերն ու դրեցի մեքենայի մեջ։
Դիլանը հետևեց ինձ դուրս։
— Լո՞ւրջ։ Սրա համար հեռանո՞ւմ ես։
Մեքենայի բաց դռան միջից նայեցի նրան։
— Ո՛չ։ Հեռանում եմ, որովհետև մայրդ չորս օր շարունակ փորձում էր ինձ ստիպել ամաչել այն մարմնից, որը քո երեխային է լույս աշխարհ բերել, իսկ դու պարզապես կանգնած նայում էիր։
Նա պատասխան չուներ։
Նոային ամրացրի մանկական նստատեղին։
Դիլանի հետևում Դայանը կանգնած էր պատշգամբում՝ ծովափնյա սրբիչով փաթաթված, կատաղած ու նվաստացած։
Այս անգամ ոչ ոք նրա հետ չէր ծիծաղում։
Միացրի մեքենայի շարժիչը։
Երբ հեռանում էի, հայացքս ընկավ հետադարձ հայելու մեջ երևացող արտացոլանքիս։
Հոգնած աչքեր։
Խառնված մազեր։
Ավելի փափուկ դիմագծեր, քան հիշում էի։
Հղիությունից փոխված մարմին։
Եվ հանկարծ դրանցից ոչ մեկը չէի ատում։
Որովհետև իմ մարմինը չէր ամենատգեղ բանը, որ տեսել էի այդ շաբաթ։
Դաժանությունն էր։
Իսկ լռությունը շատ քիչ էր զիջում նրան։
