Մայրս ամեն անգամ ասում էր, թե թոռնուհիներիս զբոսանքի է տանում, բայց երբ երեխաները վերադառնում էին, նրանց ոտքերին տարօրինակ նշաններ էի հայտնաբերում։ Մի օր փոքր աղջիկս ասաց, թե ով է դրանք անում, և ես սարսափեցի…
Սկզբում մտածում էի, թե սովորական մանկական խաղ է։ Բայց երբ նույն նշանը հինգերորդ անգամ հայտնվեց աղջիկներիս ոտքերին, իսկ փոքր դուստրս սկսեց ինձնից թաքցնել իր ոտքը, հասկացա, որ մայրս ինչ-որ կարևոր բան է գաղտնի պահում։
Երկու աղջիկ ունեմ՝ վեցամյա Մարին և չորսամյա Անին։
Ամուսնուս մահից հետո մայրս՝ Սուսաննան, դարձավ մեր ամենամեծ հենարանը։ Նա պաշտում էր թոռնուհիներին և շաբաթական երկու անգամ գալիս էր նրանց հետ ժամանակ անցկացնելու։
— Աղջիկներին մի քիչ զբոսանքի տանեմ, դու էլ հանգստացիր,— ասում էր նա։
Սովորաբար երկու ժամ անց վերադառնում էին՝ հոգնած, բայց ուրախ։
Երբ հարցնում էի, թե որտեղ են եղել, մայրս միշտ նույնն էր պատասխանում.
— Այգում զբոսնեցինք, հետո պաղպաղակ կերանք։
Մի օր, երբ հանում էի Անիի գուլպան, նրա աջ կոճի շուրջը փոքրիկ կապույտ շրջան նկատեցի։ Շրջանի մեջ գրված էր «7» թիվը։
— Ո՞վ է սա նկարել, բալե՛ս,— հարցրի։
Անին անմիջապես հետ քաշեց ոտքը։
— Տատիկն ասաց՝ չդիպչեմ։
Մարմնովս սարսուռ անցավ։
Երբ մորս հարցրի նշանի մասին, նա պարզապես ծիծաղեց։
— Երեխաների խաղերից է։ Անհանգստանալու բան չկա։
Փորձեցի հավատալ նրան։
Սակայն երկու օր անց նույնպիսի նշան հայտնաբերեցի Մարիի ոտքին։ Այս անգամ շրջանը կարմիր էր, իսկ մեջտեղում գրված էր «4»։
— Այսօր որտե՞ղ եք գնացել,— հարցրի։
— Այգի,— արագ պատասխանեց Մարին։
— Ո՞ր այգին։
Նա նայեց փոքր քրոջը։ Անին գլուխը կախեց։
Այդ երեկո զանգահարեցի մեր մոտակա այգում պաղպաղակ վաճառող տղամարդուն։ Նա լավ ճանաչում էր մորս ու աղջիկներիս։
Նրա պատասխանից ձեռքերս սառեցին։
— Ձեր մորն ու երեխաներին արդեն մի քանի շաբաթ է՝ չեմ տեսել։
Հաջորդ օրը աղջիկներիս նստեցրի կողքիս ու փորձեցի հանգիստ խոսել։
— Ասացեք ինձ՝ տատիկը ձեզ իրականում ո՞ւր է տանում։
Մարին լարվեց։
— Տատիկն ասել է, որ քեզ չպատմենք։
— Ինչո՞ւ։
— Որովհետև ամեն ինչ կփչանա։
— Իսկ ո՞վ է ձեր ոտքերին այդ նշանները նկարում։
Անիի աչքերը լցվեցին արցունքներով։
— Սպիտակ հագուստով մարդը։
— Նա մե՞ծ մարդ է։
Անին գլխով արեց։
— Նա դուռը բանալիով փակում է, իսկ տատիկն ասում է, որ չվախենանք։
Այդ պահին զգացի, թե ինչպես է սիրտս կանգ առնում։
Շարունակությունը՝ առաջին մեկնաբանությունում 👇
Ամբողջ գիշեր չքնեցի։
Մտքովս ամենասարսափելի բաներն էին անցնում։ Գուցե մայրս երեխաներին տանում էր անծանոթ մարդկանց մոտ։ Գուցե ինչ-որ մեկը լուսանկարում էր նրանց։ Իսկ ոտքերին գրված թվերը գուցե գաղտնի նշաննե՞ր էին։
Առավոտյան մայրս եկավ սովորականի պես։ Ձեռքին փոքրիկ ուսապարկ կար, որը նախկինում չէի նկատել։
— Դե, աղջիկնե՛րս, պատրա՞ստ եք մեր զբոսանքին,— ուրախ հարցրեց նա։
Ձևացրի, թե ոչինչ չգիտեմ։ Համբուրեցի երեխաներիս և սպասեցի, մինչև նստեն մորս մեքենան։
Հետո իմ մեքենայով հետևեցի նրանց։
Մայրս չգնաց այգու ուղղությամբ։
Նա դուրս եկավ քաղաքի կենտրոնական հատվածից և կանգ առավ հին եռահարկ շենքի մոտ։
Շենքի վրա որևէ ցուցանակ չկար։ Պատուհանների մեծ մասը փակված էր վարագույրներով։
Նկատեցի, որ ներս մտնող մարդկանցից մի քանիսն իրենց հետ երեխաներ ունեին։
Հանկարծ շենքից դուրս եկավ մոտ քառասուն տարեկան մի տղամարդ՝ սպիտակ բժշկական հագուստով։
Նա մոտեցավ մորս մեքենային և ժպտալով ձեռքով արեց աղջիկներիս։
Անին անմիջապես վազեց նրա մոտ։
Այլևս չդիմացա։
Դուրս թռա մեքենայից ու վազեցի նրանց կողմը։
— Հեռո՛ւ մնացեք իմ երեխաներից։
Տղամարդը շփոթված կանգ առավ։
Մայրս գունատվեց։
— Ինչպե՞ս գտար մեզ,— հարցրեց նա։
— Սա ի՞նչ տեղ է։ Ո՞ւմ մոտ ես բերում երեխաներիս։ Ինչո՞ւ են նրանց ոտքերին թվեր գրում։
Մարին սկսեց լաց լինել։
Մայրս փորձեց բռնել ձեռքս, բայց ես հետ քաշվեցի։
Այդ պահին շենքի դուռը բացվեց։
Ներսից լսվում էին երեխաների ծիծաղն ու երաժշտությունը։
Սպասում էի ինչ-որ սարսափելի բան տեսնել, բայց դռան հետևում լուսավոր սենյակ էր՝ գունավոր գորգերով, փոքր սեղաններով ու պատերին փակցված մանկական նկարներով։
Սպիտակ հագուստով տղամարդը հանգիստ ներկայացավ։
— Ես Արթուրն եմ՝ մանկական ֆիզիոթերապևտ։ Եկեք ներս, ամեն ինչ կբացատրեմ։
Պարզվեց՝ երեք ամիս առաջ մայրս նկատել էր, որ Անին քայլելիս աջ ոտնաթաթը մի փոքր դեպի ներս է շրջում։
Նա նաև նկատել էր, որ Մարին աստիճաններով բարձրանալիս երբեմն ցավից բռնում է ծնկները։
Մայրս չէր պատմել ինձ, որովհետև ամուսնուս մահից հետո հազիվ էի կարողանում հաղթահարել առօրյա դժվարությունները։
Երկու տեղ էի աշխատում, իսկ բժշկական հերթական ծախսի մասին մտածելն անգամ խուճապի էր մատնում ինձ։
Մայրս ինքնուրույն դիմել էր մասնագետի։
Արթուրը երեխաներին անվճար զննել էր։ Լուրջ խնդիր չէր հայտնաբերել, բայց խորհուրդ էր տվել վաղ սկսել համապատասխան վարժությունները՝ հետագա բարդությունները կանխելու համար։
— Իսկ նրանց ոտքերի նշաննե՞րը,— հարցրի։
Բժիշկը վերցրեց գունավոր մարկերներն ու բացատրեց։
— Շրջաններով նշում ենք այն հատվածները, որոնց պետք է ուշադրություն դարձնեն վարժությունների ժամանակ։ Թվերն էլ ցույց են տալիս, թե քանի վայրկյան պետք է պահեն համապատասխան դիրքը։
— Իսկ դուռն ինչո՞ւ եք փակում բանալիով։
— Որպեսզի փոքր երեխաները պարապմունքի ընթացքում հանկարծ դուրս չվազեն։
Թեթևություն զգացի, բայց դեռ զայրացած էի։
Շրջվեցի մորս կողմը։
— Ինչո՞ւ էիր երեխաներին ասել, որ ինձնից թաքցնեն։
Մայրս ոչինչ չպատասխանեց։
Նա կամաց բացեց ուսապարկը։
Ներսում երկու սպիտակ զգեստ կար, երկու զույգ փայլուն փոքրիկ կոշիկ և ամուսնուս լուսանկարը։
Մի քանի օրից լրանալու էր ամուսնուս մահվան մեկ տարին։
Մայրս ու աղջիկներս գաղտնի պատրաստում էին մի պար՝ այն երգի ներքո, որով ես ու ամուսինս պարել էինք մեր հարսանիքին։
Ֆիզիոթերապիան օգնել էր աղջիկներիս ավելի ազատ շարժվել, իսկ բժիշկը թույլ էր տվել պարապմունքներից հետո նույն սենյակում պարը փորձել։
— Նրանք ուզում էին քեզ համար պարել,— շշնջաց մայրս։— Ուզում էին ցույց տալ, որ մենք դեռ ընտանիք ենք։ Որ իրենց հայրիկն այլևս մեր կողքին չէ, բայց մեր սերը չի անհետացել։
Նայեցի աղջիկներիս։
Մարին սրբեց արցունքները։
— Մա՛մ, մենք վատ բան չէինք անում։ Ուզում էինք քեզ ուրախացնել։
Այդ պահին ոտքերս թուլացան։
Գրկեցի աղջիկներիս, հետո նաև մորս։
Երկար ժամանակ ոչինչ չէի կարողանում ասել։
Միայն երբ հանգստացա, մորս բացատրեցի, թե որքան էի վախեցել։
— Մա՛մ, հասկանում եմ, որ ուզում էիր ինձ պաշտպանել, բայց երեխաների առողջության մասին պետք է իմանամ։ Նույնիսկ եթե դա անհանգստացնի ինձ։
Նա գլխով արեց։
— Ճիշտ ես։ Չպետք է թաքցնեի։
Մեկ շաբաթ անց աղջիկներս ներկայացրին իրենց փոքրիկ պարը։
Երկուսն էլ սպիտակ զգեստներով էին։ Երբ հնչեց մեր հարսանիքի երգը, արցունքներս սկսեցին հոսել։
Նրանց ամեն շարժման հետ հիշում էի ամուսնուս ժպիտը, մեր առաջին պարը, այն տարիները, երբ դեռ չգիտեինք, թե կյանքն ինչ փորձություններ է պատրաստել մեզ համար։
Երբ երաժշտությունն ավարտվեց, Անին մոտեցավ ինձ, փաթաթվեց պարանոցիս ու ականջիս շշնջաց.
— Մա՛մ, պապան չէր ուզենա, որ դու միշտ տխուր լինես։
Ամուր գրկեցի նրան։
Այդ օրվանից մայրս խոստացավ այլևս երբեք ինձնից չթաքցնել երեխաների հետ կապված կարևոր հարցերը, նույնիսկ ամենագեղեցիկ անակնկալը պատրաստելիս։
Իսկ այն տարօրինակ նշանները, որոնց պատճառով այդքան սարսափել էի, իրականում օգնում էին աղջիկներիս ավելի վստահ քայլել։
Եվ նրանց փոքրիկ պարը դարձավ ամուսնուս մահից հետո առաջին պահը, երբ կարողացա ժպտալ՝ նրա մասին մտածելով։
