Կեսգիշերին լսեցի, թե ինչպես ամուսինս քրոջս ասաց. «Արի իմ սենյակ, այս անգամ պիտի վերջապես անենք»։ Կարծեցի՝ դավաճանում են ինձ։ Բայց բանալու անցքից տեսա ամուսնուս՝ հատակին պառկած, իսկ քրոջս ձեռքին հսկայական մկրատ կար
Անունս Անահիտ է, 58 տարեկան եմ։ Ամուսինս՝ Վահանը, 55 տարեկան է։ Ամուսնացած ենք 32 տարի։ Մեր կյանքում դժվար օրեր շատ են եղել, բայց մի բանում երբեք չէի կասկածել՝ Վահանի հավատարմությանը։ Առնվազն այդպես էի կարծում մինչև երեք շաբաթ առաջ։
Ամեն ինչ սկսվեց, երբ կրտսեր քույրս՝ 39-ամյա Սոնան, ժամանակավորապես տեղափոխվեց մեր տուն։ Նրա բնակարանը վերանորոգվում էր, և ես էի առաջարկել այդ ընթացքում մեզ մոտ ապրել։ Սոնան ինձ համար սովորական քույր չէր։ Մայրս մահացել էր, երբ նա դեռ փոքր էր, ու տարիներ շարունակ նրա համար և՛ քույր էի եղել, և՛ մայր։ Կյանքս էլ նրան կվստահեի։
Բայց վերջերս նկատում էի, որ Սոնայի ու Վահանի հարաբերություններում ինչ-որ բան է փոխվել։ Հաճախ երկուսով առանձնանում էին՝ ասելով, թե խոսելու բան ունեն։ Հենց մոտենում էի, անմիջապես լռում էին։ Մի քանի անգամ էլ տեսել էի, թե ինչպես է ամուսինս գաղտնի ինչ-որ բան փոխանցում քրոջս։ Հարցնելիս անհարմար ժպտում էին։ Սկզբում ուշադրություն չէի դարձնում։
Մինչև այն երեքշաբթի երեկոն։
Խոհանոցում թեյ էի պատրաստում, երբ միջանցքից լսեցի Վահանի ձայնը.
— Սոնա՛, այս գիշեր՝ ուղիղ տասներկուսին, արի իմ աշխատասենյակ։
Ձեռքս կանգ առավ օդում։
— Վահա՛ն, իսկ եթե Անահիտն արթնանա՞,— շշնջաց քույրս։
— Չի արթնանա։ Այդ ժամին միշտ քնած է լինում։
— Իսկ եթե մեզ բռնացնի՞։
Մի քանի վայրկյան լռեցին։ Հետո ամուսինս ասաց.
— Այս անգամ պիտի վերջապես անենք։ Այլևս հետաձգել չեմ կարող։
Քիչ մնաց բաժակը ձեռքիցս ընկներ։ Ի՞նչ էին պատրաստվում անել կեսգիշերին, ու ինչո՞ւ ինձնից գաղտնի։ Որոշեցի ձևացնել, թե քնած եմ։
Շարունակությունը՝ առաջին մեկնաբանությունում 👇
Առաջին մեկնաբանություն
Ժամը 23։55-ին Վահանն անաղմուկ վեր կացավ ու դուրս եկավ մեր ննջասենյակից։ Վերջին շրջանում հաճախ էր քնում աշխատասենյակի բազմոցին՝ պատճառաբանելով, թե մեջքի ցավի պատճառով մեր մահճակալին հարմար չի զգում։ Մի քանի րոպե անց լսեցի Սոնայի քայլերը։ Սպասեցի, մինչև միջանցքը լռեց, ապա ոտաբոբիկ հետևեցի նրանց։
Աշխատասենյակի դուռը փակ էր։ Ներսից շշուկներ էին լսվում։
— Շտապի՛ր, Սոնա,— ասաց Վահանը։
— Սպասիր, վախենում եմ։
— Այլևս չեմ դիմանում։ Պիտի ավարտենք։
Սիրտս այնքան ուժեղ էր բաբախում, որ թվում էր՝ նրանք էլ կլսեն։ Կռացա ու նայեցի բանալու անցքից։ Տեսածիցս արյունս սառեց։ Վահանը պառկած էր հատակին, վերնաշապիկը բարձրացված։ Սոնան ծնկի էր իջել կողքին և ձեռքին մեծ մետաղե մկրատ էր պահում։
— Մի՛ շարժվիր,— շշնջաց քույրս։
Նա մկրատը մոտեցրեց ամուսնուս մեջքին։ Վահանը ցավից տնքաց։ Այլևս չդիմացա։ Ամբողջ ուժով հրեցի դուռն ու ներս նետվեցի։
— Ի՞ՆՉ ԵՔ ԱՆՈՒՄ։
Սոնան վախից վեր թռավ։ Մկրատն ընկավ հատակին։ Վահանը արագ իջեցրեց վերնաշապիկը և փորձեց վեր կենալ։
— Անահի՛տ, հանգստացիր,— ասաց։
— Հանգստանա՞մ։ Կեսգիշերին քրոջս հետ փակվում ես այստեղ ու ասում ես՝ հանգստացի՞ր։
Սոնան սկսեց լաց լինել։
— Խնդրում եմ, դա այն չէ, ինչ մտածում ես։
— Ուրեմն բացատրի՛ր։ Ինչո՞ւ էիր մկրատով ծնկի իջել ամուսնուս կողքին։
Վահանը մոտեցավ։
— Մենք քեզ չենք դավաճանում, սիրելի՛ս։
— Այդ դեպքում ի՞նչ եք թաքցնում։
Նա նայեց Սոնային։ Քույրս հազիվ լսելի ասաց.
— Վահա՛ն, պետք է պատմենք։
— Ո՛չ։ Դեռ ոչ։
Չէի հավատում լսածիս։
— Ուրեմն իսկապես մի սարսափելի բան կա։
Վահանը գլուխը կախեց։
— Մի քանի օր էլ ժամանակ տուր։ Խնդրում եմ։
Այդ պահին նկատեցի, որ սեղանի կողքին նաև սպիտակ վիրակապի փաթեթներ կային։ Բայց այնքան էի բարկացած, որ դրանք չկապեցի տեսածիս հետ։ Քույրս ուզում էր ինչ-որ բան ասել, հետո նայեց Վահանին ու լռեց։ Նրա այդ հայացքն ինձ ավելի վիրավորեց, քան մինչ այդ լսած խոսքերը։ Երկուսն էլ որոշում էին, թե ինչ կարող եմ իմանալ սեփական տանը։ Հիշեցի, թե քանի անգամ էի Սոնային պաշտպանել դեռ մանկուց, ինչպես էի նրա կողքին կանգնել դժվարություններին, և հիմա ինքս ինձ հարցնում էի՝ ինչու ինձ հետ անկեղծ չի խոսում։
Այլևս ոչինչ չասացի։ Դուրս եկա, փակվեցի ննջասենյակում և ամբողջ գիշեր աչք չփակեցի։ Կարծում էի՝ եթե ամուսինս ու քույրս սիրավեպ ունենային, մկրատով այդ տարօրինակ տեսարանը ոչ մի կերպ չէի կարողանա բացատրել։ Բայց մյուս տարբերակներն ավելի էին վախեցնում։
Առավոտյան Վահանը նույնիսկ նախաճաշի չեկավ։ Սոնան ասաց, թե իրեն լավ չի զգում։ Խոհանոց մտնելիս աղբամանում արյունոտ բամբակի կտորներ նկատեցի։
— Սա ի՞նչ է,— հարցրի։
Քույրս գունատվեց։
— Մատս եմ կտրել։
Նայեցի նրա ձեռքերին։ Ոչ մի վերք չկար։
— Սոնա՛, ինձ ստում ես։
Նա աչքերը խոնարհեց։
— Ես պարզապես փորձում եմ օգնել։
Այդ առավոտ փորձեցի ամուսնուս հետ առանձին խոսել։ Նստեցի նրա մոտ, հարցրի՝ արդյոք ինչ-որ առողջական խնդիր ունի։ Նա ասաց, որ պարզապես վատ է քնել, և խնդրեց իրեն հանգիստ թողնել։ Հենց առողջությունից հարցրի, աչքերը մի պահ փակեց։ Դա ինձ համար կարող էր պատասխան լինել, սակայն ես արդեն այնքան էի մտածել հնարավոր դավաճանության մասին, որ նույնիսկ նրա հոգնած դեմքն էի կասկածելի համարում։ Սոնան նույնպես ինձնից խուսափում էր։ Ճաշի ժամանակ գրեթե ոչինչ չխոսեց, իսկ երեկոյան նորից շտապեց դեղատուն։
Հաջորդ օրերին ամեն ինչ ավելի տարօրինակ դարձավ։ Սոնան դեղատնից մեծ քանակությամբ վիրակապ, բժշկական ձեռնոց ու կպչուն ժապավեն էր բերում։ Վահանը հրաժարվում էր ինձ հետ զբոսնելուց։ Գիշերները հաճախ լսում էի, թե ինչպես է կամաց տնքում։ Մի անգամ լոգարանում բռնացրի նրան՝ հայելու օգնությամբ մեջքը զննելիս։ Ինձ տեսնելուն պես վերնաշապիկը շտապ իջեցրեց։
— Ի՞նչ է պատահել քեզ։
— Ոչինչ։ Մեջքս է ցավում։
Բայց դեմքը շատ գունատ էր։ Ես այլևս չէի հասկանում՝ ինչի մասին մտածեմ։ Սկզբում համոզված էի, որ քույրս ու ամուսինս գաղտնի սիրավեպ ունեն։ Այժմ ավելի շատ վախենում էի, որ նրանք ներգրավված են վտանգավոր ինչ-որ բանի մեջ, որի հետևանքներից խուսափում են։
Երկու օր անց պատահմամբ լսեցի նրանց հերթական խոսակցությունը։
— Վահա՛ն, չենք կարող անվերջ թաքցնել,— ասում էր Սոնան։
— Եթե Անահիտն իմանա, կկործանվի։
— Իսկ եթե արդեն ուշ լինի՞։
— Այդ դեպքում ամբողջ մեղքն իմը կլինի։
Այդ խոսքերից հետո որոշեցի այլևս չսպասել։ Հաջորդ առավոտ, երբ Վահանը քնած էր, մտա աշխատասենյակ ու բացեցի գրասեղանի դարակները։ Առաջինում սովորական փաստաթղթեր էին, երկրորդում՝ դեղատան կտրոններ։ Երրորդում ծրար գտա, որի վրա գրված էր. «Անահիտին՝ միայն եթե ինձ մի բան պատահի»։
Ձեռքերս սկսեցին դողալ։ Բացեցի։ Ներսում նամակ էր։
«Սիրելի՛ս, եթե կարդում ես սա, ուրեմն չկարողացա ուժ գտնել ճշմարտությունն անձամբ պատմելու։ Ես մահից չէի վախենում։ Վախենում էի քո աչքերում կրկին տեսնել այն ցավը, որը տեսա, երբ կորցրինք մեր որդուն…»։
Տողերը խառնվեցին աչքերիս առաջ։ Այդ պահին հետևիցս լսեցի Վահանի ձայնը։
— Անահի՛տ…։
Շրջվեցի։ Նա կանգնած էր դռան մոտ՝ հոգնած, գունատ։
— Ի՞նչ է սա,— հարցրի դողացող ձայնով։
Վահանը երկար լռեց, ապա նստեց աթոռին։
— Երեք ամիս առաջ բժիշկներն ինձ մաշկի քաղցկեղ ախտորոշեցին։
Քարացա։
— Ի՞նչ…։
— Մի քանի միջամտություն եմ անցել։ Մեջքիս ու ձեռքիս վտանգավոր գոյացությունները հեռացրել են։ Սոնան ժամանակին բուժքույր է աշխատել։ Նա օգնում էր փոխել վիրակապերս, որովհետև մեջքիս վերքերին ինքս չէի հասնում։ Մկրատով միայն վիրակապի եզրերն էր կտրում։ Հատակի վրա պառկել էի, որ իրեն հարմար լինի։
Հիշեցի կեսգիշերվա տեսարանը, մկրատը, արյունոտ բամբակը, Վահանի ցավից հնչող ձայները։ Այդ ամենը հանկարծ մեկ բացատրություն ստացավ։ Բայց հանգիստ չէի զգում։
— Ուրեմն ինչո՞ւ ինձ չասացիր։ Ինչո՞ւ թողեցիր, որ այսքան օր վախենամ ու կասկածեմ ամեն ինչի։
Նրա աչքերը լցվեցին արցունքներով։
— Որովհետև հիշեցի, թե տասը տարի առաջ ինչպես կորցրինք մեր որդուն։ Դրանից հետո ամիսներով չէիր քնում, գրեթե չէիր ուտում։ Վախենում էի, որ հիվանդության լուրը քեզ նորից նույն ցավի մեջ կգցի։ Մտածեցի՝ եթե բուժումը լավ անցնի, ամեն ինչ հետո կպատմեմ։
Մեր որդու անունն անգամ լսելիս կոկորդս սեղմվեց։ Նրա մահը մեր ամուսնության ամենածանր հարվածն էր եղել։ Երկուսս էլ երկար ժամանակ չէինք կարողանում խոսել դրա մասին։ Բայց տարիների ընթացքում սովորել էինք այդ ցավը միասին կրել։ Հիմա Վահանը փորձում էր կրկին պաշտպանել ինձ՝ այս անգամ ինձնից ճշմարտությունը թաքցնելով։
Ես նստեցի նրա դիմաց և խնդրեցի ամեն ինչ սկզբից պատմել։ Վահանը հիշեց, որ մեջքի մի խալ փոխվել էր, հետո բժիշկը խորհուրդ էր տվել այն ստուգել։ Հետազոտությունից հետո անհրաժեշտ էին դարձել միջամտություններն ու վերքերի խնամքը։ Նա պարզաբանեց, որ Սոնայի օգնությունը ոչ թե գաղտնի բուժում էր, այլ բժշկի նշանակած վիրակապերի փոփոխություն։ Իրենք ժամանակը ուշ էին ընտրում, որովհետև համոզված էին՝ ես արդեն քնած կլինեմ։ Այդ որոշումն ինձ ավելի ցավ պատճառեց։ Ես չէի ուզում միայն վերջնական արդյունք լսել, եթե այդ ընթացքում ամուսինս տառապում էր։
Այդ պահին Սոնան մտավ սենյակ։ Նա բժշկական եզրակացությունները ձեռքին էր։
— Անահի՛տ, վերջին հետազոտությունների արդյունքները հուսադրող են։ Բժիշկն ասում է՝ այս պահին նոր վիրահատության կարիք չկա։ Բայց Վահանը պետք է շարունակի պարբերական ստուգումները։ Ոչ ոք չի կարող խոստանալ, որ այլևս խնդիր չի լինի, դրա համար էլ վերահսկողությունը կարևոր է։
Նայեցի ամուսնուս։ Մարդը, որի հետ կյանքի ավելի քան երեք տասնամյակ էի անցկացրել, ամիսներ շարունակ մենակ էր պայքարել վախի դեմ։ Մոտեցա ու գրկեցի նրան։
— Վահա՛ն, ես քո կինն եմ։ Մեր որդուն միասին ենք կորցրել։ Մնացած դժվարություններն էլ միասին ենք հաղթահարել։ Ինչո՞ւ որոշեցիր, որ սա պիտի մենակ կրես։
Նա հեկեկաց։
— Չէի ուզում նորից ցավ պատճառել քեզ։
— Բայց քո լռությունն ավելի ցավեցրեց։ Ես արդեն կասկածում էի քեզ ու սեփական քրոջս։ Մինչդեռ կարող էի կողքիդ լինել բժշկի այցելությունների ժամանակ, օգնել քեզ և գոնե հասկանալ, թե ինչի միջով ես անցնում։
Սոնան էլ մոտեցավ։ Բռնեցի նրա ձեռքը։
— Դու էլ պետք է ասեիր ինձ։ Գիտեիր, թե ինչպես եմ անհանգստանում։
— Գիտեմ, Անահի՛տ։ Ների՛ր։ Վահանն ինձ խնդրել էր չպատմել, իսկ ես կարծում էի՝ ճիշտ եմ անում, եթե պահում եմ խոստումս։ Հիմա հասկանում եմ, որ սխալ էր։
Մենք դեռ երկար խոսեցինք։ Վահանը մանրամասն պատմեց առաջին հետազոտության, վիրահատությունների և ապագա ստուգումների մասին։ Ես հարցրի այն ամենը, ինչ ամիսներ շարունակ սարսափելի պատկերացումների էր վերածվել գլխումս։ Նա խոստացավ այլևս առողջությանը վերաբերող լուրջ լուրեր ինձնից չթաքցնել, իսկ ես ասացի, որ չեմ ուզում նրան ստիպել մշտապես ուժեղ ձևանալ։
Հաջորդ օրերից սկսած ես մասնակցեցի նրա հերթական բժշկական այցերին։ Բժշկի խոսքերը լսելիս երբեմն վախենում էի, բայց առնվազն այլևս ստիպված չէի գուշակել, թե ինչ է կատարվում։ Վահանն էլ սովորեց ասել, երբ ցավ էր զգում կամ անհանգստանում էր հետազոտությունների պատասխանից։ Սոնան օգնեց հասկանալ վիրակապերը փոխելու կարգը և հիշեցրեց, որ բոլոր հարցերը պետք է ուղղենք բուժող մասնագետին։ Մեր հարաբերությունները միանգամից նախկինը չդարձան։ Ինձ դեռ ժամանակ էր հարկավոր վերագտնելու վստահությունս, իսկ նրանց՝ ընդունելու, որ բարի մտադրությամբ պահած գաղտնիքն էլ կարող է ծանր հետևանք ունենալ։
Մի քանի շաբաթ անց երեքով զբոսայգի գնացինք։ Վահանն արդեն իրեն զգալիորեն լավ էր զգում։ Սոնան առաջարկեց լուսանկարվել։ Նստեցինք կանաչ խոտին ու ժպտացինք հեռախոսին։ Ով տեսներ այդ նկարը, չէր կռահի, թե ինչ անհանգստություն էինք ապրել։ Ես էլ չէի մոռացել ոչ կասկածներս, ոչ վախս։ Բայց գիտեի, որ վտանգավոր գաղտնիքների փոխարեն հիմա մեր տանը կարող ենք խոսել նույնիսկ ամենացավոտ թեմաներից։
Այդ գիշեր ես կարծում էի, թե տեսել եմ դավաճանության կամ սարսափելի հանցանքի ապացույց։ Իրականում քույրս օգնում էր ամուսնուս խնամել վիրահատությունից հետո մնացած վերքերը։ Երբեմն ամենավախեցնող գաղտնիքների հետևում դավաճանություն չէ, այլ վախ է թաքնված։ Սակայն հենց այդ պատճառով է կարևոր, որ ընտանիքում ոչ մեկը ստիպված չլինի ամենածանր անհանգստությունը մենակ կրել։
Դէ իսկ պատմության 3-րդ ամենադրամատիկ մասը մեր Տելեգրամ Ալիքում —> Սեղմիր Այստեղ
