Ընտանեկան ընթրիքի ժամանակ սկեսուրս տասներկու հոգու ներկայությամբ հայտարարեց. «Գուցե դու երեխայիդ ճիշտ չես խնամում»։ Ուզում էի պատասխանել, բայց պարզապես ժպտացի։ Հաջորդ կիրակի նա բոլորի ներկայությամբ զղջաց իր խոսքերի համար։
Ես արդեն սովորել էի ամուսնուս ընտանիքի կիրակնօրյա հավաքույթներին։ Սովորել էի նաև սկեսրոջս՝ Սուսաննայի անվերջ դիտողություններին։
— Երեխային շատ բարակ չե՞ս հագցրել։
— Գուցե սխալ ես կազմակերպում նրա քնի ժամերը։
— Ես Արամին այդ տարիքում երբեք այդպես չեմ կերակրել։
Սկզբում փորձում էի ժպտալ։
Հետո սկսեցի պարզապես անտեսել նրա խոսքերը։
Բայց մեր աղջկա՝ Մանեի ծնվելուց երեք ամիս անց Սուսաննան իրեն այնպես էր պահում, կարծես երեխայի իսկական մայրն ինքն է, իսկ ես ընդամենը անփորձ դայակ եմ։
Այդ կիրակի սեղանի շուրջ մոտ տասներկու հոգի էինք հավաքվել։
Մանեն իմ գրկում էր։
Սուսաննան մոտեցավ, համբուրեց թոռնուհու ճակատն ու հանկարծ հարցրեց.
— Այսօր երեխային լողացրե՞լ ես։
Ես նույնիսկ չհասկացա՝ ինչու է այդ հարցը տալիս։
— Ոչ, երեկ եմ լողացրել։
Նա ինձ այնպես նայեց, կարծես սարսափելի բան էի խոստովանել։
— Երե՞կ։
Սեղանի շուրջ խոսակցություններն անմիջապես դադարեցին։
Սուսաննան ձեռքը դրեց կրծքին։
— Դու երեխային ամեն օր չե՞ս լողացնում։ Երևի ես պետք է սկսեմ ավելի ուշադիր հետևել նրա խնամքին։
Ամուսնուս քույրը գլուխը կախեց դեպի ափսեն։ Ինչ-որ մեկը անհարմար հազաց։
Զգացի, թե ինչպես է դեմքս այրվում ամոթից։
Արամը փորձեց միջամտել։
— Մա՛մ, բավական է։
Բայց սկեսուրս ձեռքով լռեցրեց նրան։
— Ես ոչ մի վատ բան չեմ ասում։ Պարզապես երեխայի առողջության մասին եմ մտածում։
Ուզում էի բացատրել, որ Մանեի մանկաբույժը հատուկ խորհուրդ էր տվել ամեն օր չլողացնել նրան, քանի որ նրա մաշկը զգայուն էր և արագ չորանում էր։
Բայց հանկարծ որոշեցի չարդարանալ։
— Գուցե դու ճիշտ ես, — հանգիստ ասացի։
Սուսաննան իսկապես զարմացավ։
— Ի՞նչ։
— Ասում եմ՝ գուցե պետք է ավելի ուշադիր լինեմ։
Նրա դեմքին հաղթական ժպիտ հայտնվեց։
Իսկ ես արդեն հստակ գիտեի, թե ինչ եմ անելու հաջորդ կիրակի։
Շարունակությունը՝ առաջին մեկնաբանությունում 👇
Միայն Արամը նկատեց դեմքիս արտահայտությունը։
Տուն վերադառնալիս նա հարցրեց.
— Դու ինչ-որ բա՞ն ես պատրաստում։
Ես նայում էի մեքենայի պատուհանից դուրս։
— Ոչ մի վատ բան։
— Ես քեզ ճանաչում եմ։
— Պարզապես ուզում եմ, որ մայրդ դադարի մեր երեխայի խնամքը դարձնել ընտանեկան քննարկումների թեմա։
Արամը լռեց։
Հաջորդ շաբաթվա ընթացքում Սուսաննային ոչ մի բառ չասացի տեղի ունեցածի մասին։
Բայց նա շարունակում էր գրեթե ամեն օր հաղորդագրություններ ուղարկել։
«Մանեն այսօր լողացե՞լ է»։
«Ի՞նչ է կերել»։
«Քանի՞ ժամ է քնել»։
Մի երեկո նույնիսկ ժամը իննին զանգեց։
— Հիմա ի՞նչ ես անում։
— Մանեին եմ քնեցնում։
— Չե՞ս պատրաստվում լողացնել։
Ես ժպտացի։
— Ոչ։
Նա երկար հոգոց հանեց։
— Ես քեզ իսկապես չեմ հասկանում։
— Կիրակի կխոսենք։
— Ինչի՞ մասին։
— Մանեի։
Եվ անջատեցի հեռախոսը։
Այդ կիրակի ընտանեկան հավաքույթը մեր տանն էր։
Սուսաննան եկավ շատ բարձր տրամադրությամբ։ Նույնիսկ մեծ տոպրակ էր բերել՝ մանկական շամպուններով, լոգանքի պարագաներով ու մաշկի խնամքի միջոցներով։
— Սա քեզ համար է, — բարձրաձայն հայտարարեց։ — Որ այլևս պատճառաբանություններ չունենաս։
Սեղանի շուրջ մի քանիսը անհարմար ծիծաղեցին։
Վերցրի տոպրակը։
— Շնորհակալություն։
Հետո խնդրեցի, որ նստի։
— Ես էլ քեզ համար մի բան ունեմ։
Արամը զարմացած նայեց ինձ։
Նույնիսկ նա չգիտեր, թե ինչ էի պատրաստել։
Սեղանի տակից հանեցի գեղեցիկ փաթեթավորված մեծ տուփ։
Սուսաննայի դեմքը լուսավորվեց։
— Ի՞նձ համար։
— Այո՛։ Անցած շաբաթ ասացիր, որ գուցե պետք է ավելի ուշադիր հետևես Մանեի խնամքին։ Ես էլ մտածեցի՝ ինչո՞ւ ոչ։
Նա բացեց տուփը։
Ներսում հաստ թղթապանակ էր։
Առաջին էջի վրա մեծ տառերով գրել էի.
«ՄԱՆԵԻ ԽՆԱՄՔԻ ՕՐԱԳԻՐ՝ ՍՈՒՍԱՆՆԱՅԻ ՀԱՄԱՐ»։
Սեղանի շուրջ մի քանիսն արդեն դժվարությամբ էին զսպում ծիծաղը։
Սկեսուրս քարացավ։
Ես շարունակեցի։
— Քանի որ ուզում ես ամեն ինչ վերահսկել, ավելի լավ է ամեն ինչ գրանցենք։ Երբ է Մանեն ուտում, երբ է քնում, երբ ենք լողացնում, երբ ենք տակդիրը փոխում։
— Լիլի՛թ…
— Սպասիր։ Դեռ ամենակարևոր մասը չես տեսել։
Բացեցի հաջորդ էջը։
Այնտեղ տպել էի մանկաբույժի՝ Մանեի համար գրավոր տված խորհուրդները։
Դրանց մեջ հստակ նշված էր, որ երեխային ամեն օր լողացնելը պարտադիր չէ, իսկ չափազանց հաճախակի լոգանքները կարող են չորացնել նրա զգայուն մաշկը։
Սուսաննայի դեմքը կարմրեց։
Բայց ես դեռ չէի ավարտել։
— Իսկ հիմա մի փոքրիկ ստուգում։
Մանեին վերցրի Արամի գրկից և հարցրի.
— Սուսաննա՛, քո կարծիքով՝ այսօր Մանեին լողացրե՞լ եմ։
Նա ուշադիր զննեց երեխային, նույնիսկ մոտեցավ ու հոտ քաշեց մազերից։
Հետո վստահ պատասխանեց.
— Ո՛չ։
— Վստա՞հ ես։
— Այո՛։ Հենց դա էլ քեզ անընդհատ ասում եմ։
Հեռախոսս դրեցի սեղանին ու միացրի առավոտյան նկարահանած տեսանյութը։
Էկրանին երևում էր ժամը՝ 11։17։
Տեսանյութում Մանեն նոր էր դուրս եկել լոգանքից, իսկ հետո նրան հագցրել էի նույն հագուստը, որով այդ պահին իմ գրկում էր։
Սեղանի շուրջ լռություն տիրեց։
Հետո Արամի քույրը չդիմացավ ու բարձրաձայն ծիծաղեց։
Ես հանգիստ նայեցի սկեսրոջս։
— Ստացվում է՝ դու նույնիսկ չես կարող որոշել՝ երեխային լողացրել եմ, թե ոչ։ Բայց վստահ հայտարարում ես, որ ես ինչ-որ բան սխալ եմ անում։
Սուսաննան բացեց բերանը։
— Ես պարզապես ուզում էի…
— Ո՛չ, — ընդհատեցի նրան։ — Անցած շաբաթ ամբողջ ընտանիքի առաջ ինձ ներկայացրիր որպես վատ մայր։ Այսօր նույն մարդկանց ներկայությամբ հնարավորություն տվեցի ցույց տալու, թե որքանով են հիմնավորված քո դիտողությունները։
Նա չգիտեր՝ ինչ պատասխանել։
Ես փակեցի թղթապանակը։
— Եվ այսօրվանից մի կանոն ենք սահմանում։
— Ի՞նչ կանոն։
— Եթե իսկապես անհանգստանում ես Մանեի համար, կարող ես ինձ առանձին հարցնել։ Ես պատրաստ եմ լսել։ Բայց եթե նորից փորձես ամբողջ ընտանիքի ներկայությամբ նվաստացնել ինձ, ես նույնպես բոլորի ներկայությամբ կպատասխանեմ։
Արամը, որը մինչ այդ լուռ էր, ավելացրեց.
— Մա՛մ, Լիլիթը ճիշտ է։ Մանեի ծնողները մենք ենք։ Մենք ենք պատասխանատու նրա խնամքի համար։
Սուսաննան վերցրեց պայուսակն ու մոտ տասը րոպե անց հեռացավ։
Կարծում էի՝ պատմությունն ավարտված է։
Բայց հաջորդ առավոտ նրանից հաղորդագրություն ստացա։
Ընդամենը մեկ նախադասություն։
«Երեկ դու դիտավորյալ ինձ ծուղակը գցեցիր»։
Կարդացի ու առաջին անգամ ժպտացի։
Հետո պատասխանեցի.
«Ո՛չ, Սուսաննա։ Ես պարզապես քեզ հնարավորություն տվեցի բոլորի ներկայությամբ անել այն, ինչ արդեն շաբաթներ շարունակ փորձում էիր անել ինձ հետ»։
Դրանից հետո երեք ամբողջ շաբաթ նա ոչ մի անգամ չհարցրեց՝ Մանեն լողացե՞լ է։
Իսկ թղթապանակը ես այդպես էլ դեն չնետեցի։
Այն մինչ օրս պահում եմ պահարանում։
Համենայն դեպս, եթե Սուսաննան մի օր նորից որոշի, որ պետք է «ավելի ուշադիր հետևի» իմ երեխայի խնամքին։
