Երեք աղջիկ ունեի և սպասում էի չորրորդ երեխայիս։ Երբ բժիշկն ասաց, որ կրկին աղջիկ ենք ունենալու, երջանկացած տուն վազեցի։ Բայց հենց ամուսնուս հայտնեցի լուրը, նրա դեմքը փոխվեց։ Իսկ հաջորդ խոսքերից հասկացա, որ դեռ չծնված երեխաս վտանգի մեջ է…
Միշտ հավատացել եմ, որ յուրաքանչյուր երեխա երջանկություն է՝ անկախ նրանից՝ տղա է, թե աղջիկ։
Իմ երեք դուստրերը կյանքիս ամենամեծ ուրախությունն էին։
Մեր տունը լցված էր նրանց ծիծաղով, խաղերով ու անվերջ հարցերով։
Երբ իմացա, որ չորրորդ անգամ հղի եմ, անչափ ուրախացա։
Բայց ամուսինս՝ Արմենը, բոլորովին այլ կերպ արձագանքեց։
Նա տարիներ շարունակ երազում էր տղա ունենալու մասին։
Երբ ծնվեց մեր առաջնեկը՝ Մարին, ասաց, որ հաջորդն անպայման տղա կլինի։
Երկրորդ աղջկաս՝ Լիլիթի ծնվելուց հետո դժվարությամբ թաքցրեց հիասթափությունը։
Իսկ երրորդ դստերս՝ Նարեի ծնվելուց հետո նրա վերաբերմունքը սկսեց փոխվել։
Ընտանեկան հավաքույթներին խուսափում էր մասնակցելուց, հատկապես եթե այնտեղ կարող էին հարցնել՝ արդյոք նորից երեխա ունենալու մտադրություն ունենք։
Երբ որևէ մեկը գովում էր մեր աղջիկներին, Արմենը անհարմար ժպտում էր։
— Երեք աղջիկն արդեն բավական է։ Ինձ իսկապես տղա է պետք։
Ես կարծում էի՝ պարզապես հնացած պատկերացումներ ունի։
Երբեք չէի մտածի, որ նրա ցանկությունը կարող է վտանգավոր դառնալ։
Չորրորդ հղիությանս մասին լսելիս Արմենն ամուր գրկեց ինձ։
— Այս անգամ հաստատ տղա է լինելու,— շշնջաց։
Ժպտացի։
— Կարևորը՝ առողջ երեխա ծնվի։
Նա չպատասխանեց։
Հաջորդ ամիսներին Արմենը գնալով ավելի շատ էր խոսում տղա ունենալու մասին։
Կապույտ հագուստ էր գնում։
Տղայի անուններ էր ընտրում։
Նույնիսկ հարազատներին էր ասում, թե վերջապես որդի կունենա։
Բազմիցս հիշեցնում էի, որ դեռ երեխայի սեռը չգիտենք։
Բայց չէր լսում։
Եկավ հղիության քսաներորդ շաբաթվա ուլտրաձայնային հետազոտության օրը։
Բժշկուհին ուշադիր նայեց էկրանին, հետո ժպտաց։
— Շնորհավորում եմ։ Երեխան լավ է զարգանում։ Եվ դուք կրկին աղջիկ եք ունենալու։
Աչքերս ուրախությունից լցվեցին։
Տուն վերադառնալիս մանկական հագուստի խանութ մտա ու գնեցի փոքրիկ վարդագույն զգեստ։
Պատկերացնում էի, թե ինչպես Արմենը կժպտա, երբ տեսնի այն։
Բայց երբ տուն մտա ու ուրախությամբ հայտնեցի՝ «Սիրելի՛ս, մենք ևս մեկ աղջիկ ենք ունենալու», նրա դեմքը քարացավ։
Շարունակությունը՝ առաջին մեկնաբանությունում 👇
Արմենը կանգնած էր հյուրասենյակում ու նայում էր ձեռքիս փոքրիկ զգեստին։
Չէր ժպտում։
— Նորի՞ց աղջիկ,— ցածրաձայն հարցրեց։
— Այո՛։ Եվ բժշկուհին ասաց, որ ամեն ինչ լավ է։
Մի քանի վայրկյան նա չշարժվեց։
Հետո ասաց մի բան, որը երբեք չեմ մոռանա։
— Այդ դեպքում պետք է այս հղիության հարցով ինչ-որ բան անենք, քանի դեռ ուշ չէ։
Ժպիտս անհետացավ։
— Ի՞նչ նկատի ունես։
Արմենը հայացքը փախցրեց։
— Ծնողներս ինչ-որ մեկի հետ խոսել են։ Կլինիկա կա, որտեղ կարող են օգնել։ Հետո նորից կփորձենք տղա ունենալ։
Թվաց՝ հատակը ոտքերիս տակից անհետացավ։
— Արմե՛ն, դու առաջարկում ես ընդհատե՞լ հղիությունս միայն այն պատճառով, որ երեխան աղջիկ է։
Նա անմիջապես չպատասխանեց։
Այդ լռությունն ինձ ավելի սարսափեցրեց։
Վերջապես շշնջաց.
— Դու գիտես, թե որքան եմ ուզում տղա ունենալ։
Բնազդաբար երկու ձեռքս դրեցի որովայնիս։
Քսան շաբաթ շարունակ այդ փոքրիկին կրում էի սրտիս տակ։
Լսել էի նրա սրտի զարկերը։
Ուլտրաձայնային հետազոտության ժամանակ տեսել էի, թե ինչպես է շարժվում։
Արդեն պատկերացնում էի, թե ինչպես եմ առաջին անգամ գրկելու նրան։
Իսկ հիմա սեփական ամուսինս խոսում էր այնպես, կարծես մեր երեխան պարզապես անցանկալի խնդիր էր։
— Արմե՛ն, նա քո աղջիկն է։
Ամուսինս ձեռքով շփեց ճակատը։
— Դու չես հասկանում, թե ինչ ճնշման տակ եմ։ Հայրս անընդհատ ասում է, որ մեր ընտանիքին տղա է պետք, որպեսզի ազգանունը շարունակվի։
Ապշած նայեցի նրան։
— Իսկ Մարին, Լիլիթն ու Նարե՞ն։ Նրանք քո ընտանիքը չե՞ն։
— Իհարկե իմ ընտանիքն են։
— Ուրեմն ինչո՞ւ չորրորդ աղջիկդ բավարար չէ քեզ համար։
Նա պատասխան չուներ։
Հենց այդ պահին ճաշասեղանի վրա երեք կապույտ նվերատուփ նկատեցի։
Արմենը հետևեց հայացքիս։
— Ծնողներս երեկ են բերել։
Մոտեցա ու բացեցի տուփերից մեկը։
Ներսում կապույտ մանկական հագուստ էր։
Վրան ասեղնագործված էր.
«Հայրիկի փոքրիկ չեմպիոնը»։
Արցունքներս սկսեցին հոսել։
— Ծնողներդ արդեն գիտե՞ն։
Արմենը գլխով արեց։
— Նրանք էլ էին սպասում, որ տղա կլինի։
Դանդաղ հագուստը դրեցի սեղանին։
Հետո հարցրի այն, ինչից ամենից շատ էի վախենում։
— Դու արդեն իմ թիկունքում ինչ-որ բան ծրագրե՞լ ես։
Նա տատանվեց։
— Մայրիկը պարզապես կլինիկա է գտել։ Մենք տարբերակներն էինք քննարկում։
Չէի հավատում ականջներիս։
— Դու ծնողներիդ հետ քննարկել ես իմ հղիության ճակատագիրը՝ նույնիսկ չհարցնելով, թե ինչպես է մեր երեխան։
— Նարինե՛, խնդրում եմ, ամեն ինչ ավելի մի՛ բարդացրու։
— Ավելի բարդացնե՞մ։ Արմե՛ն, մենք մեր աղջկա մասին ենք խոսում։
Հանկարծ միջանցքից մանկական ձայն լսվեց։
— Մա՛մ։
Մեր իննամյա Մարին կանգնած էր աստիճանների մոտ։
Նրա հետևում վեցամյա Լիլիթն էր։
Երկուսն էլ լսել էին մեր վեճը։
Մարին նայեց ձեռքիս վարդագույն զգեստին։
— Փոքրիկը նո՞ւյնպես աղջիկ է լինելու։
Ստիպեցի ինձ ժպտալ։
— Այո՛, սիրելի՛ս։ Դուք ևս մեկ քույրիկ եք ունենալու։
Լիլիթն ուրախությունից թռչկոտեց։
— Իսկապե՞ս։ Կարո՞ղ ենք նրան Շողիկ անվանել։
Բայց Մարին չէր ժպտում։
Նա նայում էր հորը։
— Պա՛պ, դու տխո՞ւր ես, որովհետև նորից աղջիկ է լինելու։
Արմենը քարացավ։
— Մարի՛ ջան…
Աղջկաս հաջորդ հարցից սիրտս փշրվեց։
— Իսկ երբ ես ծնվեցի, նո՞ւյնպես հիասթափվեցիր։
Սենյակում կատարյալ լռություն տիրեց։
Տեսա, թե ինչպես փոխվեց ամուսնուս դեմքը։
Առաջին անգամ կարծես սկսեց հասկանալ, թե իրականում ինչ էին նշանակում իր խոսքերը։
Մարիի աչքերը լցվեցին։
— Եթե մենք տղաներ լինեինք, մեզ ավելի շա՞տ կսիրեիր։
Արմենը բացեց բերանը, բայց չկարողացավ պատասխանել։
Մոտեցա աղջիկներիս ու ամուր գրկեցի նրանց։
— Լսեք ինձ, սիրելինե՛րս։ Դուք հրաշալի եք հենց այնպիսին, ինչպիսին կաք։ Երեքդ էլ։ Եվ ձեր փոքրիկ քույրիկն էլ է հրաշալի լինելու։
Այդ երեկո մի քանի ճամպրուկ հավաքեցի։
Արմենը հայտնվեց ննջասենյակի դռան մոտ։
— Ո՞ւր ես գնում։
— Քրոջս տուն։
— Նարինե՛, խնդրում եմ, խոսենք։
— Մենք արդեն խոսել ենք։
Նայեցի նրան։
— Այսօր մեր աղջիկները լսեցին, թե ինչպես է իրենց հայրը կասկածի տակ դնում՝ արդյոք ևս մեկ աղջիկ արժանի է այս ընտանիքում ծնվելու։
Արմենը սկսեց լաց լինել։
— Չէի ուզում, որ նրանք լսեն։
Ուղիղ աչքերին նայեցի։
— Խնդիրն այն չէ, որ նրանք լսեցին։ Խնդիրն այն է, որ դու իսկապես այդպես էիր մտածում։
Այդ գիշեր աղջիկներիս հետ հեռացա տնից։
Հաջորդ երկու շաբաթներին Արմենն անընդհատ զանգում էր։
Սկզբում չէի պատասխանում։
Ինձ ժամանակ էր պետք՝ մտածելու մեր ամուսնության, աղջիկներիս հոգեկան հանգստության և դեռ չծնված փոքրիկիս ապագայի մասին։
Մի օր քույրս ասաց, որ Արմենը դրսում սպասում է։
Նա հոգնած ու ընկճված տեսք ուներ։
Բայց այս անգամ ծաղիկներ չէր բերել և չէր փորձում արդարանալ։
Պարզապես հարցրեց՝ կարո՞ղ է խոսել երեխաների հետ։
Համաձայնեցի՝ պայմանով, որ ներկա կլինեմ զրույցին։
Արմենը ծնկի իջավ Մարիի, Լիլիթի ու փոքրիկ Նարեի դիմաց։
— Ես ձեզնից երեքից էլ ներողություն պիտի խնդրեմ։
Մարին ձեռքերը խաչեց։
— Դու դեռ տղա՞ ես ուզում։
Արմենը գլուխը տարուբերեց։
— Ես այնքան էի տարվել տղա ունենալու ցանկությամբ, որ մոռացել էի՝ արդեն երեք հրաշալի աղջիկների հայր եմ։
Նրա ձայնը դողաց։
— Եվ թույլ էի տվել, որ ուրիշների խոսքերից ամաչեմ այն բանի համար, որով պիտի հպարտանայի։
Մարին ուշադիր նայեց նրան։
— Իսկ մեր փոքրիկ քույրի՞կը։
Արմենը սկսեց արտասվել։
— Նա նույնպես իմ աղջիկն է։ Եվ ես սարսափելի սխալ եմ գործել՝ մտածելով, թե նա տղայից պակաս արժեք ունի։
Հետո նայեց ինձ։
— Նարինե՛, ծնողներիս ասել եմ, որ այլևս իրավունք չունեն որոշելու մեր երեխաների ապագան։ Նաև մասնագետի օգնության եմ դիմել։ Գիտեմ, որ մի ներողությամբ ոչինչ չի շտկվի, բայց ուզում եմ փոխվել։
Ես նրան անմիջապես չներեցի։
Վստահությունը վերականգնելու համար ժամանակ էր պետք։
Հաջորդ ամիսներին Արմենը շարունակեց մասնագիտական աջակցություն ստանալ, հարգեց իմ սահմանները և փորձեց աղջիկներին իր վերաբերմունքով ցույց տալ, որ սիրում է նրանց։
Նա սկսեց ավելի շատ ժամանակ անցկացնել նրանց հետ։
Այլևս չէր խոսում այն մասին, թե մեր ընտանիքին տղա է պակասում։
Եվ ամենակարևորը՝ երբ հարազատներից որևէ մեկը նման ակնարկ էր անում, Արմենն այլևս չէր լռում։
Ժամանակի ընթացքում սկսեցինք վերականգնել մեր ամուսնությունը։
Իսկ երբ ծնվեց մեր չորրորդ աղջիկը, Արմենը կողքիս էր։
Բուժքույրը նորածնին զգուշությամբ դրեց նրա գրկում։
Ամուսինս երկար նայեց փոքրիկի դեմքին։
Հետո սկսեց լաց լինել։
— Բարև՛, Շողի՛կ,— շշնջաց։— Ես քո հայրիկն եմ։ Եվ շատ երջանիկ եմ, որ դու ծնվեցիր։
Երկու օր անց հիվանդանոց եկան Արմենի ծնողները։
Սկեսրայրս մոտեցավ մանկական մահճակալին։
Նայեց նորածնին ու դժգոհ շշնջաց.
— Նորից աղջիկ։
Տարիներ շարունակ Արմենը նման խոսքեր լսելիս լուռ էր մնում։
Բայց այս անգամ՝ ոչ։
Նա կանգնեց երեխայի մահճակալի կողքին։
— Այո՛, հայրիկ։ Եվս մեկ աղջիկ։ Իմ չորրորդ հրաշալի դուստրը։
Սկեսրայրս զարմացած նայեց նրան։
Արմենը շարունակեց.
— Եթե չեք կարող ուրախանալ նրա ծնունդով, ուրեմն պարտադիր չէ, որ այստեղ մնաք։
Սկեսրայրս քարացավ։
Բայց Արմենը հայացքը չփախցրեց։
Ես փոքրիկ Շողիկին գրկել էի կրծքիս ու լուռ արտասվում էի։
Առաջին անգամ ամուսինս բացահայտ պաշտպանեց իր չորս աղջիկներին՝ նույնիսկ սեփական ծնողների առաջ։
Մարին, Լիլիթն ու Նարեն այդ օրը հիվանդանոց եկան՝ իրենց փոքրիկ քրոջը տեսնելու։
Մարին երկար նայեց Շողիկին, հետո մոտեցավ հորը։
— Պա՛պ, հիմա դու իսկապե՞ս ուրախ ես, որ չորս աղջիկ ունես։
Արմենը գրկեց նրան։
— Այո՛, Մարի՛ ջան։ Ես ձեզնից յուրաքանչյուրով հպարտանում եմ։
Մարին ժպտաց։
Հետո ձեռքը մեկնեց դեպի փոքրիկ քույրիկը։
Իսկ ես նայում էի նրանց ու հիշում այն սարսափելի օրը, երբ վարդագույն զգեստը ձեռքիս տուն էի վերադարձել։
Այն ժամանակ վախեցել էի, որ ամուսնուս տղա ունենալու ցանկությունը կարող է վտանգել երեխայիս։
Հիմա Շողիկը հանգիստ քնած էր գրկումս։
Իսկ նրա երեք քույրերը վիճում էին, թե ով է առաջինը երգելու նրա համար։
Այդ օրը մի բան ինձ համար վերջնականապես պարզ դարձավ։
Իմ աղջիկները երբեք հիասթափություն չէին եղել։
Ամենացավալին այն էր, որ երբևէ ինչ-որ մեկն այնպես էր խոսել նրանց մասին, կարծես սիրված լինելու համար նրանք պարտավոր էին տղա ծնվել։
