Ես համաձայնեցի ձևացնել, թե մահամերձ տղամարդու դուստրն եմ, բայց նրա հուղարկավորությունից հետո փաստաբանն ինձ մի փայտե տուփ տվեց ու ասաց. «Դու հենց այն թակարդն ընկար, որը նա պատրաստել էր քեզ համար»…
Մորս մահից երկու տարի անց ես սկսեցի կամավոր աշխատել քաղաքի ծայրամասում գտնվող մի փոքրիկ հոսպիսում, որտեղ խնամում էին կյանքի վերջին փուլում գտնվող հիվանդներին։
Հենց այնտեղ էլ ծանոթացա Նաթանի հետ։
Նա հիսունինը տարեկան էր։ Նրան ոչ ոք չէր այցելում, արտակարգ իրավիճակների համար որևէ հարազատի հեռախոսահամար չէր թողել, իսկ մահճակալի կողքին ընտանեկան լուսանկարներ չկային։
Մինչ մյուս հիվանդները ծաղիկներ էին ստանում ու հաճախ հյուրեր ունենում, Նաթանն իր օրերի մեծ մասն անցկացնում էր միայնակ։
Սկզբում պարզապես ժամանակ առ ժամանակ կանգ էի առնում նրա սենյակի մոտ։
Հետո սկսեցի սուրճ բերել, հերթափոխից հետո նստել կողքին ու լսել, թե ինչպես էր պատմում բաց թողած հնարավորությունների և այն տարիների մասին, որոնք կուզեր հետ բերել։
Շուտով ես դարձա այն մարդը, ում այցելությանը նա ամեն օր սպասում էր։
Մի անձրևոտ երեկո Նաթանը ձեռքը մեկնեց մահճակալից ու բռնեց ձեռքս։
— Մի վերջին խնդրանք ունեմ,— ասաց նա։— Ուզում եմ՝ ձևացնես, թե իմ դուստրն ես, մինչև ես հեռանամ այս աշխարհից։
Ես ապշած նայեցի նրան՝ համոզված լինելով, որ սխալ եմ լսել։
Նա հայացքը շրջեց դեպի պատուհանը։
— Գիտեմ՝ տարօրինակ է հնչում։ Բայց ես իմ փոքրիկ աղջկան կորցրել եմ դեռ նրա ծնվելուց առաջ։ Կյանքը մեզ բաժանեց, և ես այդպես էլ հնարավորություն չունեցա նրան ճանաչելու։
Նրա խոսքերը դիպան հոգուս ամենահին վերքին։
Մայրս ինձ միայնակ էր մեծացրել։ Հայրս անհետացել էր դեռ իմ ծնվելուց առաջ, իսկ մայրս երբեք չէր ասել նրա անունը։
Ես չունեի ո՛չ լուսանկար, ո՛չ նամակ, ո՛չ էլ որևէ հիշատակ նրանից։
Պետք է կասկածեի Նաթանի խնդրանքին։
Բայց փոխարենը խղճացի մահամերձ տղամարդուն, որը ցանկանում էր գոնե կյանքի վերջում զգալ, թե ինչ է հայր լինելը։
Ես փորձեցի ժպտալ։
— Դե ուրեմն… բարև, պապա՛։
Նաթանն այնքան բարձր ծիծաղեց, որ սկսեց հազալ։
Հաջորդ վեց շաբաթների ընթացքում մենք գրեթե անբաժան դարձանք։
Ես նրա անվասայլակը հրում էի հոսպիսի այգում և լսում, թե ինչպես էր դժգոհում ծաղիկներից։
Մի անգամ նրան տարա իր սիրելի ռեստորանը, որտեղ աշխատակիցները զարմանալիորեն մտերմիկ էին վերաբերվում նրան։
Մենք անկյունի սեղանի մոտ նստած՝ խնձորով կարկանդակ կերանք։
Հոսպիսը նույնիսկ թույլատրեց, որ մի օր ծովափ գնանք։
Ես օգնեցի Նաթանին քայլել ավազի վրայով, որպեսզի նա կարողանա վերջին անգամ զգալ ծովի ջուրն իր ոտքերի տակ։
Երբ անծանոթները ենթադրում էին, թե ես նրա հարազատ դուստրն եմ, Նաթանը երբեք չէր ուղղում նրանց։
— Այո՛, իմ աղջիկն է,— հպարտությամբ ասում էր նա։
Ես գիտեի, որ մեր հարաբերությունները հիմնված են պայմանավորվածության վրա։
Բայց երկար տարիներից հետո առաջին անգամ զգում էի, որ ինչ-որ մեկն ինձ ընտրել է։
Տարիներ շարունակ հիվանդ մորս խնամելուց և ամեն երեկո դատարկ տուն վերադառնալուց հետո վերջապես մեկը կար, ով սպասում էր ինձ։
Նաթանն օր օրի թուլանում էր։
Վերջին այցելությանս ժամանակ նա հազիվ էր կարողանում աչքերը բաց պահել։
— Համոզի՞չ էի,— շշնջաց նա։
— Որպես հա՞յր։
Նա հոգնած ժպտաց։
— Որպես մարդ, որին արժե հիշել։
Ես սեղմեցի նրա ձեռքը։
— Դու պահանջկոտ էիր, համառ ու անտանելի։
— Սա արդեն անկեղծ է հնչում։
— Բայց ես քեզ կհիշեմ։
Հաջորդ առավոտյան Նաթանը խաղաղ հեռացավ կյանքից։
Նրա հուղարկավորության ժամանակ ճանաչեցի հոսպիսի մի քանի աշխատակցի և ռեստորանի անձնակազմից որոշ մարդկանց։
Դահլիճի խորքում միայնակ կանգնած էր լուրջ արտաքինով մի տղամարդ՝ Էրիկ անունով։ Նա հետևում էր, թե ինչպես եմ ծաղիկ դնում Նաթանի դագաղին։
Բայց ինձ չմոտեցավ։
Հաջորդ օրվա կեսօրից հետո Էրիկը զանգահարեց և խնդրեց հանդիպել։
Երբ հասա նրա գրասենյակ, նա նույնիսկ ցավակցություն չհայտնեց։
Փոխարենը սեղանին դրեց մի փայտե տուփ և ուղիղ նայեց աչքերիս։
— Դու հենց Նաթանի պատրաստած թակարդն ընկար,— ասաց նա։
Ամբողջ մարմինս սառեց։
— Ինչի՞ մասին եք խոսում։
Նա տուփը հրեց իմ կողմը։
— Նաթանը քեզ պատահաբար չի հանդիպել։ Նա հատուկ էր ընտրել այդ հոսպիսը, որովհետև գիտեր, որ դու այնտեղ կամավոր ես աշխատում։
Մատներս սկսեցին դողալ։
Էրիկը շարունակեց՝ չթողնելով, որ որևէ բան ասեմ։
— Նա քսան տարի փնտրել է քեզ։ Երբ վերջապես գտել է, ինձ խոստացնել է տվել, որ ճշմարտությունը կբացահայտեմ միայն իր մահից հետո։
Ես անթարթ նայում էի փակ տուփին։
Այդ պահին Էրիկը կողքիս աթոռը մի փոքր հետ քաշեց։
— Ավելի լավ է նստես,— ասաց նա։— Որովհետև Նաթանը չէր ձևացնում, թե քո հայրն է։
Նա ձևացնում էր, թե քո հայրը չէ։
ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ՇԱՐՈՒՆԱԿՈՒԹՅՈՒՆԸ՝ ԱՌԱՋԻՆ ՄԵԿՆԱԲԱՆՈՒԹՅԱՆ ՄԵՋ 👇👇‼️
Շարունակություն
Մորս մահից երկու տարի անց ես սկսեցի կամավոր աշխատել քաղաքի ծայրամասում գտնվող մի հոսպիսում։
Բոլորին ասում էի, որ ուզում եմ օգնել մարդկանց կյանքի վերջին օրերին։
Բայց ճշմարտությունն այն էր, որ այլևս չէի դիմանում ամեն երեկո իմ լուռ ու դատարկ տուն վերադառնալուն։
Հոսպիսում ոչ ոք ինձնից չէր սպասում, որ պետք է դադարեմ սգալ։
Այնտեղ տխրությունը կարող էր նստել կողքիդ, և դու ստիպված չէիր լինի որևէ մեկին բացատրել, թե ինչու ես տխուր։
Հենց այնտեղ էլ հանդիպեցի Նաթան Քոուլին։
Նաթանը հիսունինը տարեկան էր, անբուժելի հիվանդություն ուներ, և գրեթե ամեն ինչ նրան նյարդայնացնում էր։
Նա դժգոհում էր սուրճից, հեռուստացույցից, այգու ծաղիկներից և նույնիսկ այն բուժքույրերից, որոնք նրան «քաջ» էին անվանում։
Ի տարբերություն մյուս հիվանդների՝ Նաթանը չուներ ընտանեկան լուսանկարներ, այցելուներ կամ որևէ հարազատի հեռախոսահամար, որին կարելի էր զանգահարել արտակարգ իրավիճակում։
Նրա ամբողջ ունեցվածքը տեղավորվում էր մաշված կաշվե պայուսակի մեջ, որը դրված էր մահճակալի կողքին։
Իմ աշխատանքի երկրորդ շաբաթվա ընթացքում նրան դիմացի սրճարանից սուրճ բերեցի։
— Հիշել ես սերուցքի մասին,— ասաց նա։
— Երեկ դրա համար քսան րոպե դժգոհում էիր։
Նաթանը քիչ մնաց ժպտար։
— Դժգոհելը դեռ չի նշանակում, որ ինչ-որ մեկը քեզ լսում է։
— Քեզ նման մարդուն անհնար է չլսել։
Դրանից հետո նա սկսեց հարցնել իմ մասին։
Ամեն հերթափոխի վերջում այցելում էի նրան։
Պատմում էր, թե ինչպես էր պատանեկության տարիներին ամաններ լվացել, հետո առաքման մեքենաներ վարել, իսկ տարիներ անց ղեկավարել մի փոքրիկ ռեստորան։
Բայց երբ հարցնում էի ամուսնության կամ երեխաների մասին, նրա դեմքի արտահայտությունն անմիջապես փոխվում էր։
Մի երեկո սենյակ մտավ մուգ կոստյումով, լուրջ արտաքինով մի տղամարդ՝ ձեռքին իրավաբանական փաստաթղթեր։
— Սա Էրիկն է,— սառը տոնով ասաց Նաթանը։— Իմ գործերով է զբաղվում։
Էրիկը հազիվ նկատեց ինձ։
Նա մի քանի փաստաթուղթ դրեց Նաթանի սեղանին, ցույց տվեց, թե որտեղ պետք է ստորագրի, և ստորագրությունները ստանալուց հետո հեռացավ։
Մի քանի օր անց անձրևը ուժգին հարվածում էր հոսպիսի պատուհաններին։
Ես ու Նաթանը նստած էինք միասին։
Հանկարծ նա ձեռքը մեկնեց ու բռնեց իմը։
— Մի վերջին խնդրանք ունեմ։
— Վտանգավոր է հնչում։
— Ուզում եմ՝ ձևացնես, թե իմ դուստրն ես, մինչև ես մահանամ։
Ես ապշած նայեցի նրան՝ համոզված լինելով, որ սխալ եմ հասկացել։
Նաթանը հայացքը տարավ դեպի մթնած պատուհանը։
— Ես իմ փոքրիկ աղջկան կորցրել եմ դեռ նրա ծնվելուց առաջ,— ասաց նա։— Կյանքը մեզ բաժանեց, մինչև հնարավորություն կունենայի նրան ճանաչելու։
Նրա խոսքերը դիպան հոգուս ամենահին վերքին։
Մայրս ինձ միայնակ էր մեծացրել։
Նա երբեք չէր ասել հորս անունը։
Ամեն անգամ, երբ հարցնում էի, պարզապես պատասխանում էր, որ հայրս մեզ ընտրելու փոխարեն ընտրել է իր վախը։
Ես պետք է կասկածեի Նաթանի խնդրանքին։
Բայց նրա մեջ տեսա մահամերձ մի տղամարդու, որը ցանկանում էր գոնե կյանքի վերջում զգալ հայր լինելու երջանկությունը։
Ես ստիպեցի ինձ ժպտալ։
— Դե ուրեմն… բարև, պապա՛։
Նաթանն այնքան ծիծաղեց, որ սկսեց հազալ։
Հաջորդ վեց շաբաթների ընթացքում մենք ժամանակավոր ընտանիք դարձանք։
Ես նրան սուրճ էի բերում և օգնում լուծել խաչբառերը։
Նրա անվասայլակը հրում էի այգով, իսկ նա դժգոհում էր մեր ճանապարհին հանդիպող յուրաքանչյուր ծաղկից։
Հոսպիսը մեզ երկու անգամ թույլ տվեց դուրս գալ։
Առաջին անգամ գնացինք Միլիի ռեստորանը։
Հենց ներս մտանք, բոլոր աշխատակիցները կարծես ճանաչեցին Նաթանին։
Արծաթագույն մազերով Ռոզա անունով մատուցողուհին առանց հարցնելու բերեց նրա սուրճը և մեր առաջ դրեց խնձորով կարկանդակի երկու կտոր։
Երկրորդ անգամ գնացինք ծովափ։
Ես օգնեցի Նաթանին քայլել ավազի վրայով։
Նա ոտաբոբիկ կանգնեց ջրի եզրին, փակեց աչքերը, իսկ ալիքները ծածկում էին նրա ոտքերը։
Անծանոթները հաճախ կարծում էին, թե ես նրա հարազատ դուստրն եմ։
— Այո՛, իմ աղջիկն է,— հպարտությամբ ասում էր Նաթանը, մինչև ես կհասցնեի ուղղել նրանց։
Ամեն անգամ սիրտս ջերմությամբ էր լցվում, որին անմիջապես հաջորդում էր մեղքի զգացումը։
Ես գիտեի, որ մենք ձևացնում ենք։
Բայց մորս տարիներ շարունակ խնամելուց և ամեն երեկո դատարկ տուն վերադառնալուց հետո վերջապես հասկացա, թե ինչ է նշանակում զգալ, որ ինչ-որ մեկը քեզ ընտրել է։
Նաթանն արագ թուլանում էր։
Վերջին այցելությանս ժամանակ նա հազիվ էր կարողանում աչքերը բաց պահել։
— Համոզի՞չ էի,— շշնջաց նա։
— Որպես հա՞յր։
Նրա հոգնած ժպիտը մարեց։
— Որպես մարդ, որին արժե հիշել։
Ես սեղմեցի նրա ձեռքը։
— Դու պահանջկոտ էիր, համառ ու անտանելի։
— Սա արդեն անկեղծ է հնչում։
— Բայց ես քեզ կհիշեմ։
Հաջորդ առավոտյան Նաթանը մահացավ։
Նրա հուղարկավորության ժամանակ ճանաչեցի հոսպիսի մի քանի աշխատակցի, Միլիի ռեստորանի աշխատողներին և Էրիկ անունով փաստաբանին, որը միայնակ կանգնած էր դահլիճի խորքում։
Նա հետևում էր, թե ինչպես եմ ծաղիկ դնում Նաթանի դագաղին, բայց այդպես էլ չմոտեցավ։
Հաջորդ օրվա կեսօրից հետո Էրիկը զանգահարեց ինձ։
— Պետք է քեզ մի բան պատմեմ, որը Նաթանն ինքը պիտի ասած լիներ։
Մենք հանդիպեցինք նրա գրասենյակում։
Խորհրդակցությունների սեղանին մի փոքրիկ փայտե տուփ կար։
Էրիկը նույնիսկ ցավակցություն չհայտնեց։
Պարզապես նայեց ինձ և ասաց.
— Դու հենց Նաթանի պատրաստած թակարդն ընկար։
Ամբողջ մարմինս սառեց։
— Ինչի՞ մասին եք խոսում։
Նա տուփը հրեց դեպի ինձ։
— Նաթանը քեզ պատահաբար չի հանդիպել։ Նա հատուկ էր ընտրել այդ հոսպիսը, որովհետև գիտեր, որ դու այնտեղ կամավոր ես աշխատում։
Մատներս սկսեցին դողալ։
— Նա տարիներ շարունակ փնտրել է քեզ,— շարունակեց Էրիկը։— Երբ վերջապես գտել է, ինձ խոստացնել է տվել, որ ճշմարտությունը կբացահայտեմ միայն նրա մահից հետո։
Հետո նա բացեց մի թղթապանակ։
Ներսում կար դեռ իմ ծնվելուց առաջ ստորագրված հայրության ճանաչման փաստաթուղթ, մորս հասցեագրված նամակներ և փաստաթղթեր, որոնք կապված էին ԴՆԹ հետազոտության հետ։
Այդ հետազոտությունը ես տարիներ առաջ էի արել՝ փորձելով գտնել հարազատներիս։
— Նաթանը քո կենսաբանական հայրն էր,— ասաց Էրիկը։
Ես այնքան կտրուկ վեր կացա, որ աթոռս հարվածեց պատին։
Նաթանը հստակ գիտեր, թե ով եմ ես, երբ խնդրում էր ձևացնել, թե իր դուստրն եմ։
— Դուք գիտեի՞ք,— պահանջեցի պատասխանել։
Էրիկը հայացքն իջեցրեց։
— Այո։
— Այդ ամբողջ վեց շաբաթվա ընթացքո՞ւմ։
— Այո։
— Եվ դուք թույլ տվեցիք, որ նա ինձ ստի՞։
— Նա վախենում էր, որ կհրաժարվես տեսնել իրեն, եթե իմանաս, որ լքել է քո մորը։
— Բայց դա ե՛ս պետք է որոշեի։
— Գիտեմ,— ցածրաձայն ասաց Էրիկը։— Եվ ես սխալվեցի՝ քեզ այդ ընտրությունից զրկելով։
Փայտե տուփի մեջ նամակների երկու կապոց կար։
Մեկը հասցեագրված էր ինձ։
Մյուսը՝ Էրիկին։
Դրանց տակ Միլիի ռեստորանի սեփականության փաստաթղթերն էին։
Նաթանը ռեստորանը կտակել էր մեզ երկուսիս։
— Ինչո՞ւ ձեզ,— հարցրի ես։— Դուք նրա համար ո՞վ էիք։
Էրիկի ծնոտը լարվեց։
— Նրա որդին։
Նաթանը մորս լքելուց տարիներ անց ամուսնացել էր։
Էրիկը մեծացել էր նրա կողքին, բայց նրանց հարաբերությունները միշտ սառը և հեռավոր էին եղել։
— Նա ինձ ամեն ինչ տվել է,— ասաց Էրիկը։— Սնունդ, կրթություն, փող։ Բայց երբեք չի իմացել, թե ինչպես պետք է սիրի ինձ։ Իսկ հետո հայտնվեցիր դու՝ մի բաժակ սուրճով, և նա հանկարծ դարձավ այն հայրը, որին ես ամբողջ կյանքում սպասել էի։
— Դուք ինձ ատում էիք։
— Մի որոշ ժամանակ՝ այո,— խոստովանեց Էրիկը։— Բայց ավելի շատ ինքս ինձ էի ատում, որ օգնել էի նրան խաբել քեզ։
Այդ երեկո ես բացեցի Նաթանի նամակը։
Նա խոստովանում էր, որ տարբեր ձևերով ձախողել է իր երկու երեխաների հանդեպ պարտականությունները։
Ինձ ամբողջությամբ լքել էր։
Իսկ Էրիկին մեծացրել էր առանց ջերմության ու սիրո։
Նա կազմակերպել էր մեր հանդիպումը, որովհետև ուզում էր հասկանալ՝ արդյոք ես կկարողանա՞մ կապվածություն զգալ իր հանդեպ՝ նախքան կիմանայի, թե ինչ է արել։
Նրա զղջումը վերածվել էր վերջին եսասիրական քայլի։
Նա ուզում էր ներում ստանալ՝ առանց ինձ հնարավորություն տալու առերեսվել իր հետ։
Շաբաթներ շարունակ ես ու Էրիկը շփվում էինք միայն փաստաբանների միջոցով։
Միլիի ռեստորանը ֆինանսական դժվարությունների մեջ էր, և Էրիկը ցանկանում էր վաճառել այն։
Հետո մի օր միասին գնացինք ռեստորան։
Ռոզան մեզ տարավ հենց այն անկյունի սեղանի մոտ, որտեղ ես ու Նաթանը խնձորով կարկանդակ էինք կերել։
— Ամեն տարի քո ծննդյան օրը,— ասաց նա ինձ,— Նաթանը նստում էր այստեղ և պատվիրում երկու կտոր կարկանդակ։ Մեկն իր համար, մյուսը՝ այն աղջկա, որին այնքան էր ամաչում փնտրել ու գտնել։
Մի պահ զայրույթս մեղմացավ։
Բայց ինչ-որ մեկին կարոտելը դեռ նույնը չէ, ինչ նրան ընտրելը։
Ռեստորանի վեց աշխատակիցների ապրուստը կախված էր այդ վայրից։
Այդ պատճառով ես ու Էրիկը որոշեցինք չվաճառել այն։
Փոխարենը վաճառեցինք շենքի հետևում գտնվող չօգտագործվող հողամասը, փակեցինք պարտքի մի մասը և կրճատեցինք աշխատանքային ժամերը։
Մեր միջև վստահությունը դանդաղ էր ձևավորվում։
Մի քանի ամիս անց Միլիի ռեստորանը սկսեց ամիսը մեկ անգամ անվճար նախաճաշ մատուցել հոսպիսի հիվանդներին և նրանց ընտանիքներին։
Իմ ծննդյան օրը ես ռեստորան հասա դեռ բացվելուց առաջ։
Էրիկն արդեն նստած էր Նաթանի սիրելի սեղանի մոտ։
Նրա առաջ խնձորով կարկանդակի երկու կտոր կար։
— Կարծես վերջապես ստացավ իր երազած՝ երկուսի համար նախատեսված սեղանը,— ասաց Էրիկը։
Ես նայեցի դատարկ աթոռին։
Նաթանն ինձ մանիպուլյացիայի էր ենթարկել։
Նրա զղջումը երբեք չէր կարող ջնջել այն կյանքը, որը ես ու մայրս ապրել էինք առանց նրա։
Բայց այն վեց շաբաթները, որոնք միասին անցկացրել էինք, նույնպես իրական էին։
Սերը չէր վերացնում զայրույթը։
Իսկ զայրույթը չէր նշանակում, թե սերը կեղծ էր եղել։
Ես երրորդ աթոռը մոտեցրի սեղանին։
— Ո՛չ,— ասացի ես։— Նա չի կարող որոշել, թե ով պետք է այստեղ իր տեղն ունենա։
Էրիկը տեղաշարժվեց և նստեց կողքիս։
Նաթանի՝ Էրիկին հասցեագրված չբացված նամակը դրված էր սեղանին՝ մեր միջև։
— Դեռ չե՞ս կարդացել,— հարցրի։
Էրիկը գլուխը տարուբերեց։
— Ես առանց այդ էլ գիտեմ, որ խնդրելու է ներել իրեն։
— Պարտադիր չէ, որ հենց այսօր կարդաս։
Առաջին անգամ մեզնից ոչ մեկը թույլ չտվեց, որ Նաթանը որոշի, թե երբ և ինչպես պետք է ամեն ինչ տեղի ունենա։
Երբ Ռոզան վառեց ռեստորանի լույսերը, պատուհանի մոտ արդեն երեք աթոռ էր դրված՝ կողք կողքի։
Նա նայեց մեզ, լուռ գնաց խոհանոց և վերադարձավ՝ ձեռքին ևս մեկ պատառաքաղ։
Դէ իսկ պատմության 3-րդ ամենադրամատիկ մասը մեր Տելեգրամ Ալիքում — Այստեղ
