Ամուսնությունից երկու օր անց մեր նոր բնակարանի դուռը թակեց անծանոթ տղամարդը և ամուսնուս ասաց. «Քո կինը տարիներ առաջ մի երեխայի է լքել։ Եթե չես հավատում, հարցրու՝ ո՞վ է Արփին»։ Ամուսինս շրջվեց դեպի ինձ, իսկ ես հասկացա, որ մեր երջանիկ օրերն ավարտվելու վտանգի առաջ են։

Ամուսնությունից երկու օր անց մեր նոր բնակարանի դուռը թակեց անծանոթ տղամարդը և ամուսնուս ասաց. «Քո կինը տարիներ առաջ մի երեխայի է լքել։ Եթե չես հավատում, հարցրու՝ ո՞վ է Արփին»։ Ամուսինս շրջվեց դեպի ինձ, իսկ ես հասկացա, որ մեր երջանիկ օրերն ավարտվելու վտանգի առաջ են։

Հարսանիքից հետո դեռ չէինք հասցրել նույնիսկ բոլոր արկղերը բացել։ Ես քսանվեց տարեկան էի, ամուսինս՝ Արամը, քսանինը։ Երեք տարի ընկերություն էինք արել ու վերջապես տեղափոխվել մեր վարձած փոքրիկ բնակարանը։

Այդ առավոտ սկեսուրս՝ Սեդան, եկել էր օգնելու վարագույրները կախել։ Արամը խոհանոցում սուրճ էր պատրաստում, երբ դռան զանգը հնչեց։

Բացեցի։ Մուտքի մոտ կանգնած էր մոտ քառասուն տարեկան տղամարդ։ Մինչ կհարցնեի՝ ում է փնտրում, նա նայեց ուսիս վրայով։

— Դո՞ւ ես Արամը։

Ամուսինս մոտեցավ։

— Այո՛։ Ի՞նչ է պատահել։

— Գիտե՞ս, թե ում հետ ես ամուսնացել։

Տղամարդը բարձր էր խոսում. հարևանուհին նույնիսկ բացեց իր դուռը։

— Քո կինը մի երեխա ունի, որին տարիներ առաջ թողել է ուրիշների խնամքին։ Հիմա այստեղ երջանիկ ընտանիք է խաղում։

Սեդան վարագույրները դրեց հատակին։ Արամն ինձ նայեց՝ սպասելով, որ անմիջապես հերքեմ։

— Դուք ո՞վ եք,— հարցրի։

— Սամվել։ Արփիի հայրն եմ։ Թե՞ արդեն երեխայի անունն էլ ես մոռացել։

Արփի։ Այդ անունը լսելիս սիրտս սեղմվեց։ Ես իսկապես ճանաչում էի այդ աղջկան։ Վեց տարի առաջ մի ամբողջ ամիս նրան ինձ մոտ էի պահել։ Բայց պատմությունը ոչ մի կապ չուներ տղամարդու ասածի հետ։

— Արա՛մ, ինձ լսիր,— ասացի։

Նա մի քայլ հետ գնաց։

— Այսինքն՝ Արփի անունով երեխա կա՞։

Այդ պահին Սամվելը գրպանից հանեց հեռախոսը և ցույց տվեց երեխայի ու իմ համատեղ հին լուսանկարը։ Արամի դեմքը քարացավ։

Շարունակությունը՝ առաջին մեկնաբանությունում 👇

— Բացատրի՛ր,— ասաց Արամը։

— Կբացատրեմ, բայց խնդրում եմ՝ այս մարդուն նախ դուրս հրավիրիր։

Սամվելը ծիծաղեց։

— Տեսա՞ր։ Ճշմարտությունը չի ուզում լսես։

Արամը նրա կողմը շրջվեց։

— Դուք գնացեք։ Ես ինքս կխոսեմ կնոջս հետ։

Սամվելը հեռացավ, բայց մինչ աստիճաններով իջնելը բարձր ասաց.

— Հարցրու՝ ինչու դատարանում իմ դեմ խոսեց։

Ես փակեցի դուռը։ Սեդան լուռ կանգնած էր միջանցքում։

— Այս մարդը ստում է,— ասացի։

— Իսկ լուսանկա՞րը,— հարցրեց Արամը։

— Լուսանկարը իրական է։ Արփին էլ իրական երեխա է։ Բայց նա իմ աղջիկը չէ։

Արամը նստեց։ Ես սկսեցի պատմել։

Վեց տարի առաջ, երբ ուսանող էի, երեկոները խնամում էի Նունեի փոքրիկ աղջկան՝ Արփիին։ Նունեն մենակ էր ապրում. ամուսնու հետ արդեն բաժանված էր։ Երբ ծանր վիրահատության կարիք ունեցավ, խնդրեց մի քանի շաբաթ օգնել երեխայի հարցում։

Երեխայի հայրը՝ Սամվելը, սկզբում խոստացել էր նրան վերցնել, բայց վերջին պահին հրաժարվել էր։ Նունեի մայրը գյուղում էր և չէր կարող անմիջապես գալ։ Արփին ժամանակավորապես մնաց մեր տանը՝ իմ ու մորս խնամքին։ Երբ Նունեն ապաքինվեց, աղջիկը վերադարձավ նրա մոտ։

— Իսկ դատարանի մասին ինչո՞ւ էր ասում,— ընդհատեց Արամը։

— Որովհետև հետո երեխաների խնամքի վերաբերյալ վեճ եղավ։ Սամվելը պնդում էր, թե հենց ինքն է հոգացել Արփիի մասին։ Ինձ էլ հարցրին՝ այդ շաբաթներին իրականում ով էր երեխային պահել։ Ես ճշմարտությունն ասացի։

Սեդան ձեռքերը խաչեց։

— Ինչո՞ւ Արամին երբեք չես պատմել։

— Պատմել եմ, որ ուսանողական տարիներին երեխա եմ խնամել։ Բայց ուրիշ ընտանիքի անձնական վեճի մանրամասները պատմելու պատճառ չունեի։

Արամը գլուխը տարուբերեց։

— Երեք տարի միասին ենք, և միայն հիմա եմ լսում, որ դատարանում ես եղել։ Ինչպե՞ս վստահեմ, որ մնացածը ճիշտ է։

— Կարող ենք հենց հիմա զանգել Նունեին։

— Ուրիշ կնոջ հետ նախապես պայմանավորվելն էլ ոչինչ չի ապացուցի,— ասաց սկեսուրս։

Այդ խոսքերից հետո հասկացա, որ նրանք արդեն դատավճիռ են կայացրել։

Արամը խնդրեց, որ մինչև «ամեն ինչ պարզվելը» գնամ մորս տուն։ Ես երկար նայեցի նրան։ Երկու օր առաջ նա ինձ խոստացել էր կողքիս մնալ նաև դժվար պահին։ Հիմա նույնիսկ չէր ուզում լսել իմ առաջարկած բացատրությունը։

— Դու ինձ չե՞ս հավատում,— հարցրի։

— Ուզում եմ ժամանակ ունենալ մտածելու։

— Ուրեմն ես գնալու եմ։ Բայց ոչ որովհետև մեղավոր եմ։

Հավաքեցի միայն անհրաժեշտ իրերս։ Սեդան ոչինչ չասաց։ Երբ դուրս էի գալիս, լսեցի, թե ինչպես է Արամը մորը հարցնում՝ արդյոք պետք է իրենց հարազատներին զգուշացնել իմ «անցյալի» մասին։

Հաջորդ օրը պարզվեց, որ արդեն զգուշացրել էին։ Հեռախոսիս եկան հարցեր այն մարդկանցից, որոնց հետ երկու օր առաջ ուրախացել էինք։ Ոմանք պարզապես հարցնում էին՝ արդյոք ճիշտ է, որ գաղտնի երեխա ունեմ։ Ոմանք խորհուրդ էին տալիս «ամեն ինչ խոստովանել»։

Ես զանգահարեցի Նունեին։ Երբ պատմեցի Սամվելի այցելության մասին, նա երկար լռեց։

— Նա նորից սկսե՞լ է,— շշնջաց։

— Այսինքն՝ գիտեի՞ր, որ կարող է նման բան անել։

— Անցած շաբաթ ինձ էր եկել։ Պահանջում էր, որ հաստատեմ՝ Արփիին ինքն է պահել իմ վիրահատության ժամանակ։ Ասացի՝ նման սուտ չեմ ասի։ Նա սպառնաց, որ քեզ էլ հանգիստ չի թողնի։ Չէի մտածում, որ քո տուն կհասնի։

Այդ պահին ինձ պարզ դարձավ նրա նպատակը։ Նա ոչ թե կորած երեխայի մասին էր խոսում, այլ վրեժ էր լուծում, որովհետև տարիներ առաջ հրաժարվել էի իր օգտին սուտ ասել։

— Նունե՛, կարո՞ղ ես ինձ հետ հանդիպել Արամին։

— Իհարկե։ Բայց Արփիին չենք ներքաշելու այս պատմության մեջ։

Ես համաձայնեցի։ Երեխան ոչ մի մեղք չուներ մեծահասակների վեճի մեջ։

Երկու օր անց Արամին առաջարկեցի հանդիպել Նունեի աշխատավայրի մոտ գտնվող սրճարանում։ Նա եկավ մոր հետ, թեև ես Սեդային չէի հրավիրել։

Նունեն արդեն սպասում էր։ Նա հանգիստ ներկայացավ ու ասաց.

— Արփին իմ աղջիկն է։ Սամվելը նրա հայրն է, իսկ Մանեն մի քանի շաբաթ պարզապես օգնել է ինձ, երբ վիրահատվել էի։ Եթե այդ ժամանակ նա չօգներ, ես իսկապես չգիտեի՝ ինչպես կկարողանայի կազմակերպել երեխայիս խնամքը։

Արամը հարցրեց.

— Իսկ Սամվելն ինչո՞ւ էր ասում, թե Մանեն իր երեխային է լքել։

— Որովհետև նա զայրացած է Մանեի վրա՝ տարիներ առաջ ճշմարտությունը վկայելու համար։ Ինձ նույնպես փորձել է ստիպել փոխել պատմածս։

Նունեն զանգահարեց Սամվելին՝ մեզանից բոլորի ներկայությամբ։ Բարձրախոսը միացված էր։

— Դու Մանեի ամուսնու տո՞ւն ես գնացել,— հարցրեց նա։

— Գնացել եմ։ Թող իմանա՝ ում հետ է ապրում։

— Դու գիտես, որ Արփին իմ աղջիկն է և Մանեն նրան չի լքել։

— Թող չխառնվեր մեր գործերին այն ժամանակ,— կտրեց Սամվելը։ — Հիմա թող իր ընտանիքի հարցերը լուծի։

Նունեն անջատեց։ Ավելի պարզ խոստովանություն դժվար էր պատկերացնել։

Սեդան հայացքն իջեցրեց։ Արամը երկար ժամանակ լուռ էր։

— Մանե՛, ես սարսափելի բան եմ արել,— վերջապես ասաց։

— Այո՛։ Բայց ամենացավալին այդ տղամարդուն հավատալը չէր։ Ամենացավալին այն էր, որ դու ինձ նույնիսկ բացատրելու հնարավորություն չտվեցիր։

Արամը խնդրեց տուն վերադառնալ։ Ասաց, որ հարազատներին անձամբ կպատմի ճշմարտությունը։ Ես պատասխանեցի, որ նախ հենց դա պիտի անի, որովհետև իմ մասին տարածված խոսքերը արդեն վնասել էին ինձ։

Այդ երեկո նա զանգեց իր ընտանիքի անդամներին և բացատրեց, որ մեղադրանքն անհիմն էր։ Հաջորդ օրը մի քանի մարդ ներողություն խնդրեց ինձանից։ Սեդան նույնպես եկավ մորս տուն։

— Չպետք է դատեի քեզ,— ասաց նա։ — Ես քեզ ճանաչելու փոխարեն անծանոթ մարդու խոսքին հավատացի։

Ես լսեցի, բայց չասացի, որ ամեն ինչ կարգին է։

Եվս մեկ շաբաթ անց գնացի մեր վարձած բնակարան՝ մնացած իրերս վերցնելու։ Արամը սպասում էր դռան մոտ։ Սենյակում դեռ փակ արկղեր կային։ Այն տունը, որի ամեն անկյունը միասին էինք պատկերացրել, հիմա օտար էր թվում։

— Կարո՞ղ ենք նորից սկսել,— հարցրեց նա։

— Ես արդեն սկսում եմ,— պատասխանեցի։ — Բայց առայժմ առանց քեզ։

Նա արտասվեց։ Ես նույնպես լաց եղա։ Սակայն այդ անգամ որոշումս չփոխեցի։ Մեր ամուսնության իրավական հարցերը հետագայում կարգավորելու համար դիմեցի մասնագետի։ Չէի ուզում ամբողջ կյանքս որոշել միայն մեկ վիրավորանքի պահին, բայց չէի պատրաստվում վերադառնալ միայն նրա համար, որ վերջապես ապացուցել էի իմ անմեղությունը։

Մի քանի շաբաթ անց Նունեն ինձ հրավիրեց Արփիի ծննդյան փոքրիկ հավաքույթին։ Աղջիկն արդեն դպրոցական էր։ Տեսնելով ինձ՝ վազեց ու գրկեց։

— Մանե՛, հիշո՞ւմ ես՝ երբ փոքր էի, դու ինձ քնելուց առաջ պատմություններ էիր պատմում։

Ժպտացի։

— Հիշում եմ։

— Էսօր էլ մի հատ կպատմե՞ս։

Նստեցինք բազմոցին, և նա բերեց իր սիրելի գիրքը։ Այդ պահին մտածեցի, թե որքան տարօրինակ էր. տարիներ առաջ երեխայի մասին հոգ տանելը մեկ ուրիշի աչքում դարձել էր ամոթալի գաղտնիք։ Իսկ հենց այդ երեխան ինձ հիշում էր որպես մեկին, ով դժվար պահին պարզապես մնացել էր իր կողքին։

Ես այդ օրը տուն վերադարձա խաղաղ։ Ոչ ոքի այլևս ապացուցելու բան չունեի։

Դէ իսկ պատմության 3-րդ ամենադրամատիկ մասը մեր Տելեգրամ Ալիքում —> Սեղմիր Այստեղ