Ամուսինս ինձ տարավ քաղաքի ամենաթանկ ռեստորաններից մեկը, բայց ամբողջ երեկո լուռ նայում էր հեռախոսին։ Հետո այն մեկնեց ինձ ու ասաց. «Կարդա վերջին հաղորդագրությունը և որոշիր՝ դեռ ուզո՞ւմ ես ինձ հետ տուն վերադառնալ»։
Այդ երեկո ամենից շատ ինձ զարմացրել էր մորս պահվածքը։
Երբ պատրաստվում էինք դուրս գալ, նա նայեց իմ գեղեցիկ զգեստին ու ժպտալով ասաց.
— Լա՛վ ժամանակ անցկացրեք։ Շատ շուտ տուն չվերադառնաք։
Մայրս՝ Սեդան, արդեն երեք ամիս ապրում էր մեզ հետ, որովհետև իր բնակարանում վերանորոգում էին անում։
Նրա խոսքերին առանձնապես ուշադրություն չդարձրի։ Բայց ամուսինս՝ Արտակը, նույնիսկ չպատասխանեց։ Պարզապես վերցրեց մեքենայի բանալիներն ու սպասեց ինձ։
Այդ օրը նա աշխատանքից սովորականից շուտ էր վերադարձել։ Մաքուր վերնաշապիկ էր հագել, մազերը խնամքով հարդարել և օգտագործել այն օծանելիքը, որը պահում էր հատուկ առիթների համար։
— Ի՞նչ ենք նշելու,— հետաքրքրվեցի։
— Տեղ հասնենք, կիմանաս։
Մտածեցի՝ գուցե մեր ամուսնության տասներկու տարին է ուզում նախապես նշել։ Մինչև տարեդարձը երկու շաբաթ կար, բայց Արտակը երբեմն սիրում էր անակնկալներ անել։
Ռեստորանը քաղաքի ամենաթանկ վայրերից էր։
Մեզ նստեցրին պատուհանի մոտ։ Սեղանին մոմ էր վառվում, մեղմ երաժշտություն էր հնչում։
Ես ժպտում էի՝ սպասելով, թե երբ է ամուսինս բացահայտելու անակնկալը։
— Դե, վերջապես կասե՞ս՝ ինչ առիթով ենք այստեղ։
Արտակը պատրաստվում էր պատասխանել, երբ հեռախոսը թրթռաց։
Նա կարդաց հաղորդագրությունն ու արագ շրջեց էկրանը։
— Աշխատանքի՞ց է,— հարցրի։
— Ոչ։
— Ուրեմն ո՞վ է։
— Մի քիչ էլ սպասիր։
Հաջորդ քսան րոպեներին նա գրեթե չխոսեց։
Ամեն նոր հաղորդագրությունից հետո դեմքն ավելի էր լրջանում։
Վերջին ամիսներին արդեն զգում էի, որ ինչ-որ բան է փոխվել մեր հարաբերություններում։ Արտակը հաճախ էր ուշ տուն գալիս, երբեմն դուրս էր գնում հեռախոսով խոսելու։
Իսկ հիմա ինձ թանկարժեք ռեստորան էր բերել, բայց նույնիսկ աչքերիս չէր նայում։
Հանկարծ նրա հեռախոսը նորից լուսավորվեց։
Այս անգամ հասցրի կարդալ ուղարկողի անունը։
«Ռոզա»։
— Ո՞վ է Ռոզան։
Արտակը երկար լռեց։
— Արդեն երեք ամիս է՝ շփվում ենք։
Սիրտս սեղմվեց։
— Երեք ամիս գաղտնի խոսում ես ուրիշ կնո՞ջ հետ։
— Լուսինե՛, նա տասնյոթ տարեկան աղջիկ է։
Ես քարացա։
— Արտա՛կ… Դա քո դո՞ւստրն է։
Շարունակությունը՝ առաջին մեկնաբանությունում 👇
Նա անմիջապես չպատասխանեց։
Ինձ համար այդ լռությունն ամեն ինչ հաստատեց։
Աչքերիս առաջով անցան մեր համատեղ կյանքի տարիները։
Բժիշկների այցելությունները, անպտղության բուժումները, հույսերն ու հիասթափությունները։
Այն մանկական սենյակը, որը տարիներ առաջ պատրաստել էինք, բայց վերջում ստիպված փակել էինք դուռը, որովհետև ծնող դառնալու մեր փորձերն արդյունք չէին տալիս։
Իսկ հիմա պարզվում էր, որ ամուսինս գուցե ամբողջ ընթացքում երեխա ուներ։
— Դրա համա՞ր ես ինձ այստեղ բերել,— հազիվ արտասանեցի։
— Լուսինե՛, Ռոզան իմ աղջիկը չէ։
— Այդ դեպքում ո՞ւմ աղջիկն է։
Արտակի հեռախոսին կրկին հաղորդագրություն եկավ։
Նա կարդաց այն։ Ձեռքերը նկատելիորեն դողում էին։
Հետո հեռախոսը շրջեց դեպի ինձ։
— Կարդա վերջին հաղորդագրությունը։ Հետո ասա՝ դեռ ուզո՞ւմ ես ինձ հետ տուն վերադառնալ։
Էկրանին գրված էր.
«Ստացանք ԴՆԹ հետազոտության վերջնական արդյունքները։ Համընկնումը հաստատված է։ Ռոզան Արտակի դուստրը չէ։ Նա Լուսինեի կենսաբանական աղջիկն է։ Գտել ենք նաև այն կնոջ ստորագրությունը, որը տասնյոթ տարի առաջ կազմակերպել է երեխայի որդեգրումը»։
Մի քանի անգամ կարդացի հաղորդագրությունը։
Բառերը տեսնում էի, բայց չէի կարողանում հասկանալ դրանց իմաստը։
— Սա ի՞նչ հիվանդ կատակ է,— շշնջացի։
Արտակը պայուսակից հանեց հին լուսանկար։
Դրա վրա ես էի՝ տասնյոթ տարեկան, հիվանդանոցային մահճակալին պառկած։
Լուսանկարի հետևում մորս ձեռագրով ամսաթիվ կար։
Այդ ամսաթիվը երբեք չէի մոռացել։
Տասնյոթ տարեկանում հղիացել էի։
Մայրս ամեն ինչ գաղտնի էր պահել, նույնիսկ հորիցս։ Ասում էր, որ պետք է սպասենք, մինչև երեխան ծնվի, հետո կորոշենք ինչ անել։
Ես երիտասարդ էի, վախեցած, բայց երեխայիս արդեն սիրում էի։
Ծննդաբերությունից հետո ինձ հայտնեցին, որ աղջիկս չի փրկվել։
Նրան նույնիսկ տեսնելու հնարավորություն չէին տվել։
Այդ ցավը տարիներով կրել էի իմ մեջ։
Երբ ամուսնացա Արտակի հետ, նա գիտեր իմ անցյալի մասին։ Երբեք չէր մեղադրել ինձ և միշտ փորձում էր աջակցել։
— Բայց մայրս ասաց, որ աղջիկս մահացել է,— արտասանեցի։
Արտակը հեռախոսով բացեց մի փաստաթղթի լուսանկար։
Էջի ներքևում մորս անունն ու ստորագրությունն էին։
— Ռոզան երեք ամիս առաջ կապվեց ինձ հետ,— սկսեց նա։— Փնտրում էր կենսաբանական մորը։ Որդեգրման փաստաթղթերում գտել էր քո նախկին հասցեն, հետո կարողացել էր ինձ գտնել։
— Ինչո՞ւ ինձ անմիջապես չասացիր։
— Սկզբում ես էլ չէի հավատում։ Ուզում էի ստուգել ամեն ինչ։ Վախենում էի քեզ կեղծ հույս տալ։ Հետազոտություններն ու փաստաթղթերի ստուգումը ժամանակ պահանջեցին։
Նա մի պահ լռեց։
— Այսօր ստացանք վերջնական հաստատումը։
Աչքերս լցվել էին արցունքներով։
— Մայրս գիտե՞ր։
Արտակը խոր շունչ քաշեց։
— Լուսինե՛, նա պարզապես տեղյակ չէր։ Նա էր ստորագրել որդեգրման փաստաթղթերը։ Քեզ ասել էին, թե երեխան մահացել է, բայց երեք օր անց աղջկադ հանձնել էին ուրիշ ընտանիքի։
Սեղանի եզրից բռնեցի, որ հավասարակշռությունս չկորցնեմ։
Տասնյոթ տարի։
Տասնյոթ տարի ես լաց էի եղել երեխայիս համար։
Ամեն տարի նրա ծննդյան օրը հիշում էի ու մտածում, թե ինչպիսին կլիներ, եթե ողջ մնար։
Իսկ աղջիկս այդ ամբողջ ընթացքում ինչ-որ տեղ մեծանում էր։
Գուցե դպրոց էր գնում, ընկերներ ուներ, տոնում էր ծննդյան օրերը։
Եվ գուցե կարծում էր, թե ես չեմ ցանկացել իրեն պահել։
Հանկարծ հիշեցի մորս խոսքերը՝ տնից դուրս գալուց առաջ։
«Շատ շուտ տուն չվերադառնաք»։
Նայեցի Արտակին։
— Մայրս գիտի՞, որ դու պատրաստվում ես ինձ ամեն ինչ պատմել։
Նա գլխով արեց։
— Ես նրա հետ խոսել եմ։ Նա գիտի, որ ճշմարտությունը բացահայտվել է։
— Եվ ի՞նչ ասաց։
— Սպասում է, որ տուն վերադառնանք ու լսենք իր բացատրությունները։
Մի պահ լռեցի։
Հետո հարցրի.
— Որտե՞ղ է Ռոզան։
Արտակի աչքերը լցվեցին արցունքներով։
— Մեր տնից երկու փողոց հեռու գտնվող հյուրանոցում։ Ուզում է քեզ հանդիպել, բայց շատ է վախենում։
— Ինչի՞ց։
— Վախենում է, որ իրեն կմերժես։
Այդ բառերից սիրտս կարծես պատռվեց։
Նա կարծում էր, թե սեփական մայրը կարող է կրկին հրաժարվել իրենից։
Արտակը ցույց տվեց նրա լուսանկարը։
Էկրանին երիտասարդ աղջիկ էր՝ մուգ մազերով ու տխուր, բայց գեղեցիկ ժպիտով։
Նրա աչքերն իմ աչքերն էին։
Նույն ժպիտն ուներ։
Պարանոցին էլ փոքրիկ բնածին նշան կար, ճիշտ այնպիսին, ինչպիսին ես ու մայրս ունեինք։
Ձեռքս տարա էկրանին ու մատներով դիպա նրա դեմքին։
— Սա իմ աղջիկն է,— շշնջացի։
Արտակը բռնեց ձեռքս։
— Այո՛։
— Իսկ ինչո՞ւ հարցրիր՝ կուզե՞մ քեզ հետ տուն վերադառնալ։
Նա երկար նայեց ինձ։
— Որովհետև մայրդ հիմա այնտեղ մեզ է սպասում։ Կարծում է՝ կվերադառնանք, կլսենք իրեն ու կշարունակենք ապրել այնպես, կարծես ոչինչ չի պատահել։
Ես վերցրի պայուսակս ու վեր կացա։
— Գնանք։
— Տո՞ւն,— հարցրեց Արտակը։
— Ո՛չ։
— Ուրեմն ո՞ւր։
Սրբեցի արցունքներս։
— Ինձ աղջկաս մոտ տար։
Այդ երեկո ես չվերադարձա այն տունը, որտեղ մայրս պատրաստվում էր արդարացնել տասնյոթ տարի առաջ կատարած իր քայլը։
Ես գնացի հանդիպելու այն աղջկան, որի մահը տասնյոթ տարի շարունակ սգացել էի։
Հյուրանոցի միջանցքում կանգնել էինք դռան առաջ, երբ Արտակը կամաց ասաց.
— Նա մյուս կողմում է։ Արդեն գիտի, որ գալիս ենք։
Սիրտս այնպես էր բաբախում, կարծես նորից տասնյոթ տարեկան լինեի։
Դուռը բացվեց։
Ռոզան կանգնած էր դիմացս։
Մի քանի վայրկյան պարզապես նայում էինք իրար։
Հետո նա դողացող ձայնով հարցրեց.
— Դու իսկապե՞ս չգիտեիր, որ ես ողջ եմ։
Գլուխս տարուբերեցի։
— Ո՛չ, բալե՛ս։ Չգիտեի։
Նրա աչքերը լցվեցին։
— Ուրեմն դու ինձ չե՞ս լքել։
Այդ պահին հասկացա, որ միայն ինձ չէին խաբել։
Իմ աղջիկն էլ ամբողջ կյանքում մտածել էր, թե մայրը չի ցանկացել իրեն։
Մի քայլ առաջ գնացի ու ամուր գրկեցի նրան։
— Ես քեզ երբեք չեմ լքել, աղջի՛կս։ Ես պարզապես չգիտեի, թե որտեղ փնտրեմ քեզ։
Ռոզան արտասվեց իմ գրկում։
Ես էլ էի լաց լինում։
Եվ տասնյոթ տարվա մեջ առաջին անգամ այդ արցունքները միայն կորստի ցավից չէին։
Ես վերջապես գրկում էի իմ աղջկան։
