Ամբողջ ձմեռ ամեն առավոտ մաքրում էի տարեց հարևանուհուս տան դիմացի ձյունը՝ երբեք ոչինչ չխնդրելով։ Բայց մի օր իմ դռան տակ սարսափելի գրություն գտա. «Այլևս չմոտենաս այդ տանը, թե չէ կզղջաս»։ Երբ դիտեցի դռան տեսախցիկի ձայնագրությունը, տեսա մի անծանոթ կնոջ։ Իսկ հաջորդ օրը հարևանուհիս անհետացավ…
Այդ ձմեռ ձյունն այնքան շատ էր գալիս, որ ամեն առավոտ ստիպված էի լինում բակից մինչև փողոց ճանապարհ բացել։
Անունս Աննա է։ Երեսունչորս տարեկան եմ և միայնակ մեծացնում եմ յոթ տարեկան որդուս՝ Մարկին։
Աշխատում էի փոքրիկ սրճարանում՝ որպես մատուցողուհի։ Աշխատավարձս մեծ չէր, բայց բավականացնում էր բնակարանի վարձին, սննդին ու երեխայիս անհրաժեշտ ծախսերին։
Մեր կողքի փոքրիկ տանն ապրում էր ութսուներկու տարեկան Սիրանուշ տատը։
Նա մենակ էր ապրում՝ իր փոքրիկ սպիտակ շան՝ Բենիի հետ։
Ամեն առավոտ, երբ աշխատանքի էի գնում, տեսնում էի նրան պատուհանի մոտ կանգնած։
Ձյան օրերին շատ հազվադեպ էր տնից դուրս գալիս։
Մի անգամ նկատեցի, թե ինչպես է փորձում մաքրել դռան դիմացի աստիճանները։
Մի քանի անգամ բահը շարժեց, հետո հոգնած նստեց։
Այդ օրվանից որոշեցի իմ բակը մաքրելուց հետո նրա տան դիմացն էլ մաքրել։
Ոչ ոք չէր խնդրել։
Պարզապես չէի ուզում, որ սառած աստիճանների վրա ընկնի։
Սկզբում Սիրանուշ տատը նույնիսկ չգիտեր, թե ով է անում։
Հետո մի առավոտ, երբ արդեն պատրաստվում էի աշխատանքի գնալ, նա բացեց դուռը։
— Աղջի՛կս, այսքան վաղ ինչո՞ւ ես չարչարվում։
Ժպտացի։
— Միևնույն է՝ բահն արդեն ձեռքիս է։ Մի քանի րոպեի գործ է։
Նա ներս մտավ ու քիչ անց վերադարձավ տաք թեյով լի թերմոսով։
Այդպես սկսվեց մեր տարօրինակ բարեկամությունը։
Ես ամեն առավոտ մաքրում էի ձյունը։
Իսկ նա երբեմն թեյ էր թողնում իմ պատշգամբում։
Մարկը նույնպես կապվել էր նրա հետ։
Շանը տեսնելուն պես վազում էր դեպի ցանկապատը։
Մի անգամ նույնիսկ կապույտ մատիտով նկարեց ձյան մեջ կանգնած մի հրեշտակ և գրեց. «Սիրանուշ տատի համար»։
Նկարը գցեց նրա փոստարկղը։
Սիրանուշ տատը հաջորդ օրը պատուհանից ցույց տվեց, որ նկարը դրել է սեղանին։
Բայց մի քանի շաբաթ անց ամեն ինչ փոխվեց։
Մի առավոտ, երբ պատրաստվում էի դուրս գալ տնից, դռանս տակ ծալված թուղթ գտա։
Վրան մեծ, անհավասար տառերով գրված էր.
«ԱՅԼԵՎՍ ՉՄՈՏԵՆԱՍ ԱՅԴ ՏԱՆԸ։ ՀԱԿԱՌԱԿ ԴԵՊՔՈՒՄ ԿԶՂՋԱՍ»։
Սիրտս սեղմվեց։
Ո՞վ կարող էր նման բան գրել։
Եվ ինչո՞ւ։
Մի քանի վայրկյան անց բացեցի մուտքի տեսախցիկի ձայնագրությունը։
Այնտեղ տեսա մի երիտասարդ կնոջ՝ շագանակագույն վերարկուով։
Նա ուշ գիշերով մոտեցել էր իմ դռանը, թուղթը գցել ներս ու շտապ հեռացել։
Ես նրան երբեք չէի տեսել։
Իսկ երբ նայեցի Սիրանուշ տատի տան կողմը, նկատեցի մի բան, որից ավելի անհանգստացա։
Նրա բոլոր վարագույրները փակ էին։
Պատշգամբի լույսն անջատված էր։
Եվ Բենին, որն ամեն առավոտ ուրախ հաչում էր, ոչ մի ձայն չէր հանում։
Շարունակությունը՝ առաջին մեկնաբանությունում 👇
Սկզբում մտածեցի, թե Սիրանուշ տատը գուցե հիվանդ է։
Մի քանի անգամ թակեցի նրա դուռը։
Ոչ ոք չպատասխանեց։
Զանգեցի հեռախոսին։
Նույնպես լռություն։
Այդ օրը աշխատանքի գնացի ծանր սրտով։
Ամբողջ հերթափոխի ընթացքում մտածում էի այդ տարօրինակ գրության մասին։
Սիրանուշ տատն այնքան բարի մարդ էր, որ դժվար էր պատկերացնել, թե ինչու որևէ մեկը պիտի սպառնար ինձ՝ նրան օգնելու համար։
Հաջորդ առավոտ նորից գնացի նրա տուն։
Այս անգամ բակում անծանոթ տղամարդ կար։
Մոտ քառասուն տարեկան էր, ձեռքին՝ մեքենայի բանալիներ։
— Կներե՛ք, Սիրանուշ տատին եմ փնտրում,— ասացի։
Տղամարդը չափեց ինձ հայացքով։
— Դուք ո՞վ եք։
— Հարևանուհին։ Ես ամեն առավոտ մաքրում եմ նրա տան դիմացի ձյունը։
Նրա դեմքին տարօրինակ ժպիտ հայտնվեց։
— Ահա թե ով եք դուք։
— Ի՞նչ է պատահել նրան։
— Ամեն ինչ կարգին է։ Ես նրա ծոռն եմ՝ Պավելը։
— Կարո՞ղ եմ տեսնել նրան։
— Ոչ։ Տատիկն այլևս այստեղ չի ապրելու։
Ապշած նայեցի նրան։
— Ինչպե՞ս թե։
— Տարեց մարդու համար այս տունն այլևս ապահով չէ։ Շուտով տեղափոխվելու է ավելի հարմար վայր։
— Բայց նա ոչինչ չէր ասում տեղափոխվելու մասին։
Պավելի դեմքը խստացավ։
— Դուք ընտանիքի անդամ չեք։ Մենք ինքներս կորոշենք՝ ինչն է նրա համար լավ։
Նրա պատասխանը վիրավորական էր, բայց ավելի շատ անհանգստացա Սիրանուշ տատի համար։
— Գոնե ասեք՝ որտե՞ղ է հիմա։
— Ձեզ հետ կապվելու կարիք չկա։
Այդ խոսքերից հետո նա մտավ տուն ու փակեց դուռը։
Մի քանի օր շարունակ տան մոտ մեքենաներ էին կանգնում։
Մարդիկ կահույք էին դուրս բերում։
Արկղեր էին տեղափոխում։
Մի առավոտ էլ տեսա, որ դարպասին վաճառքի հայտարարություն է փակցված։
Իսկ մեկ շաբաթ անց տունն արդեն նոր բնակիչներ ուներ։
Նրանք երիտասարդ ամուսիններ էին։
Երբ հարցրի նախկին տանտիրուհու մասին, կինը պատասխանեց.
— Մեզ ասել են, որ տարեց կինը վերջերս ընկել է, և հարազատները նրան խնամքի կենտրոն են տեղափոխել։
— Իսկ որտե՞ղ է այդ կենտրոնը։
Նրանք չգիտեին։
Այդ երեկո Մարկը հարցրեց.
— Մա՛մ, Սիրանուշ տատն ինչո՞ւ այլևս պատուհանից չի նայում։
Չգիտեի՝ ինչ պատասխանել։
— Երևի ուրիշ տեղ է տեղափոխվել, սիրելի՛ս։
— Իսկ Բենի՞ն։
Այդ հարցն ինձ ամենից շատ էր անհանգստացնում։
Բենին փոքրիկ շուն էր, որը գրեթե ոչ մի օր չէր հեռանում տիրուհու կողքից։
Սիրանուշ տատը միշտ ասում էր, որ ամուսնու մահից հետո հենց Բենին է օգնել իրեն դիմանալ մենակությանը։
Բայց հիմա շունն էլ էր անհետացել։
Այդ գիշեր երկար նստեցի համակարգչի առաջ։
Փորձեցի տեղեկություններ գտնել Սիրանուշ տատի մասին։
Սկզբում նույնիսկ վախենում էի, որ գուցե մահացել է։
Բայց նման տեղեկություն չգտա։
Հետո փորձեցի պարզել, թե շրջակայքում ինչ տարեցների խնամքի կենտրոններ կան։
Զանգեցի մի քանիսին, սակայն առանց համապատասխան թույլտվության ոչ ոք չէր կարող հաստատել՝ այնտեղ բնակվող մարդկանցից ով է Սիրանուշը։
Ես դա հասկանում էի։
Բայց նաև զգում էի, որ ինչ-որ բան այնպես չէ։
Սիրանուշ տատը չէր կարող պարզապես անհետանալ՝ առանց նույնիսկ հրաժեշտ տալու։
Նա այնպիսի մարդ էր, որ եթե մի քանի օրով ուրիշ տեղ էր գնում, նախապես զգուշացնում էր։
Մի անգամ նույնիսկ ինձ խնդրել էր Բենիին կերակրել, երբ ստիպված էր եղել բժշկական հետազոտության գնալ։
Իսկ հիմա ոչ մի լուր չկար։
Ամեն առավոտ, երբ ձյուն էի մաքրում, ակամա նայում էի հարևան տան կողմը։
Բայց այնտեղ այլևս ուրիշ մարդիկ էին ապրում։
Մարկը շարունակում էր հարցնել Սիրանուշ տատի մասին։
Մի օր էլ գտա նրա պատրաստած կապույտ նկարի պատճենը, որը նա պահել էր իր տետրում։
Վրան փոքրիկ հրեշտակ էր՝ ձյան մեջ։
— Մա՛մ, երբ Սիրանուշ տատը վերադառնա, նոր նկար կտամ նրան։
Ես գրկեցի որդուս։
— Հուսով եմ՝ կկարողանանք նրան նորից տեսնել։
Անցավ տասներկու օր։
Մի երեկո, երբ աշխատանքից տուն վերադարձա, դռանս մոտ կապույտ ծրար գտա։
Սկզբում մտածեցի՝ նորից սպառնալիք է։
Բայց ծրարի վրա շատ ծանոթ ձեռագիր կար։
«Աննային և փոքրիկ Մարկին»։
Անմիջապես բացեցի։
Ներսում նամակ էր։
Սկսեցի կարդալ։
«Սիրելի՛ Աննա,
Ներիր, որ այսքան ժամանակ ոչ մի լուր չեմ տվել։
Գիտեմ, որ հավանաբար անհանգստացել ես։
Ուզում եմ՝ իմանաս, որ ողջ եմ և հիմա գտնվում եմ տարեցների խնամքի կենտրոնում։
Այստեղ ինձ լավ են վերաբերվում։
Բայց այն, ինչ տեղի ունեցավ իմ տան հետ, շատ դժվար էր ինձ համար»։
Ձեռքերս սկսեցին դողալ։
Շարունակեցի կարդալ։
Պարզվեց՝ Սիրանուշ տատի ծոռը՝ Պավելը, և նրա կինը՝ Լենան, որոշ ժամանակ առաջ սկսել էին համոզել նրան վաճառել տունը։
Ասել էին, որ այդ տարիքում մենակ ապրելը վտանգավոր է։
Որ կարող է ընկնել։
Որ ձմռանը դժվար կլինի տան ու բակի մասին հոգ տանել։
Սկզբում նա հրաժարվել էր։
Այդ տունն իր ամբողջ կյանքն էր։
Այնտեղ էր ապրել ամուսնու հետ։
Այնտեղ էին մեծացել երեխաները։
Այնտեղ էին պահպանվել ընտանիքի հին լուսանկարները, գրքերն ու հիշողությունները։
Բայց հարազատները շարունակել էին պնդել։
Ի վերջո Սիրանուշ տատը որոշ փաստաթղթեր էր ստորագրել՝ համաձայնելով տեղափոխությանը և տան վաճառքի գործընթացին։
Նամակում գրում էր.
«Ես արդեն շատ հոգնած էի վիճելուց։ Ինձ ասում էին, որ այլևս ի վիճակի չեմ ինքնուրույն ապրել։ Մի օր էլ հասկացա, որ նրանք տունն ավելի շատ են ուզում, քան իմ ներկայությունը»։
Հետո կարդացի մի նախադասություն, որից սիրտս սեղմվեց։
«Նրանք ինձ արգելեցին քեզ հետ կապվել։ Ասում էին, որ դու օտար մարդ ես, և մեր բարեկամությունը նրանց անհանգստացնում է»։
Հանկարծ հասկացա, թե ով էր թողել դռանս տակ սպառնալիքով թուղթը։
Լենան։
Հենց նա էր շագանակագույն վերարկուով կինը։
Սիրանուշ տատը գրում էր, որ իր հարազատները չէին ուզում, որ որևէ մեկը միջամտի տան վաճառքին կամ տեղեկանա նրա տեղափոխության մանրամասներին։
Ամենաշատն ինձ հուզեց նամակի հաջորդ հատվածը։
«Աննա՛, դու երևի չգիտես, թե ինձ համար որքան կարևոր էին այն առավոտները, երբ մաքրում էիր ձյունը։
Ես հաճախ պատուհանի մոտ էի կանգնում ու հետևում քեզ։
Դու երբեք չէիր սպասում, որ քեզ շնորհակալություն հայտնեմ։
Երբեմն նույնիսկ չէիր նկատում, որ քեզ նայում եմ։
Իմ հանգուցյալ քույրը շատ էր քեզ նման։
Նա էլ էր ձմռանը վաղ արթնանում, կանաչ վերարկուն հագնում ու դուրս գալիս՝ հարևաններին օգնելու։
Երբ քեզ տեսնում էի ձյան մեջ, թվում էր՝ նա մի պահ վերադարձել է։
Իսկ փոքրիկ Մարկի նկարները ինձ ամեն անգամ հիշեցնում էին, որ դեռ կան մարդիկ, որոնք կարող են ուրիշի մասին մտածել՝ առանց որևէ շահի»։
Արցունքները լցվեցին աչքերս։
Հետո կարդացի ամենաանսպասելի մասը։
«Ես ուզում եմ մի բան անել Մարկի համար։
Տարիներ առաջ ամուսնուս հետ որոշ խնայողություններ էինք առանձնացրել։
Դրանց մի փոքր մասը իմ փաստաբանի օգնությամբ նախատեսել եմ Մարկի ապագա կրթության համար։
Այդ գումարը կապված չէ վաճառված տան հետ։
Չեմ ուզում, որ դա քեզ պարտավորված զգալ տա։
Պարզապես ցանկանում եմ, որ այն փոքրիկ տղան, որն ինձ ձյան հրեշտակ էր նկարում, մի օր հնարավորություն ունենա իր երազանքներից մեկը իրականացնելու»։
Ես քարացել էի։
Մի քանի անգամ կարդացի այդ տողերը։
Հետո շարունակեցի։
«Բայց քեզանից մեկ ուրիշ, ինձ համար ավելի կարևոր խնդրանք ունեմ։
Բենիին տարել են կենդանիների ապաստարան։
Ասացին, որ խնամքի կենտրոնում շուն պահել չի թույլատրվում։
Ես չգիտեմ՝ ինչպես է նա այնտեղ։
Եթե կարող ես, խնդրում եմ, գտիր նրան։
Նա արդեն տարեց շուն է և շատ է վախենում անծանոթ մարդկանցից։
Չեմ ուզում, որ կյանքի վերջին տարիներն անցկացնի մենակ։
Ինձ հետ կապվելու համար նամակի վերջում գրել եմ խնամքի կենտրոնի հասցեն։
Սիրով՝ Սիրանուշ»։
Այդ գիշեր գրեթե չքնեցի։
Առավոտյան առաջին գործս կենդանիների ապաստարան զանգահարելն էր։
Բացատրեցի, որ փնտրում եմ փոքրիկ սպիտակ շան՝ Բենի անունով։
Աշխատակցուհին մի փոքր սպասեցրեց։
Հետո ասաց.
— Այո՛, նման շուն ունենք։ Մոտ երկու շաբաթ առաջ են բերել։
Սիրտս արագ բաբախեց։
— Կարո՞ղ եմ գալ նրան տեսնելու։
— Իհարկե։ Բայց պետք է նախ պարզենք՝ ինչ պայմաններով կարող է փոխանցվել նոր խնամողի։
Անմիջապես գնացի այնտեղ։
Բենին նստած էր փոքրիկ վանդակի անկյունում։
Երբ մոտեցա, նա սկզբում գլուխը բարձրացրեց։
Հետո սկսեց պոչը շարժել։
— Բենի՛, փոքրիկս…
Նա ճանաչեց ձայնս։
Սկսեց ուրախ հաչել։
Աշխատակիցների հետ անհրաժեշտ ձևակերպումները կատարելուց հետո նրան տուն տարա։
Երբ Մարկը տեսավ, թե ում եմ բերել, այնքան ուրախացավ, որ միանգամից վազեց դեպի մեզ։
— Մա՜մ, Բենի՜ն։
Շունը նույնպես սկսեց ցատկոտել։
Այդ երեկո մեր փոքրիկ բնակարանում առաջին անգամ երկար ժամանակ անց նորից լսվում էր նրա ուրախ հաչոցը։
Հաջորդ օրը զանգեցի Սիրանուշ տատի խնամքի կենտրոն։
Աշխատակիցների միջոցով նրան փոխանցեցին, որ ուզում եմ այցելել։
Նա համաձայնեց։
Մի քանի օր անց ես ու Մարկը գնացինք նրա մոտ։
Մարկը ձեռքին արևածաղիկներ ուներ։
Ես էլ փոքրիկ թխվածքներ էի պատրաստել։
Իսկ Բենին մեզ հետ էր՝ նախապես համաձայնեցված այցելության համար։
Երբ մտանք Սիրանուշ տատի սենյակ, նա նստած էր լուսավոր պատուհանի մոտ։
Մեզ տեսնելուն պես ժպտաց։
Բայց երբ նկատեց Բենիին, դեմքը միանգամից փոխվեց։
— Բենի՞…
Փոքրիկ շունը լսեց նրա ձայնն ու սկսեց անհանգիստ շարժվել։
Մոտեցրի նրան տատիկին։
Բենին անմիջապես գլուխը դրեց նրա ծնկներին։
Սիրանուշ տատը սկսեց լաց լինել։
Երկար ժամանակ ոչինչ չէր ասում։
Պարզապես շոյում էր շան գլուխը։
Մարկը մոտեցավ։
— Սիրանուշ տատի՛, քեզ համար ծաղիկներ եմ բերել։
Նա բացեց ձեռքերը։
— Արի՛ ինձ մոտ, հրեշտա՛կս։
Մարկը գրկեց նրան։
Հետո պայուսակից հանեց նոր նկար։
Այս անգամ նկարում երեք մարդ ու մի փոքրիկ սպիտակ շուն էին։
Վերևում գրված էր.
«Մենք քեզ չենք մոռացել»։
Սիրանուշ տատը երկար նայեց նկարին։
Հետո կամաց ասաց.
— Սա իմ ստացած ամենագեղեցիկ նվերներից մեկն է։
Երբ Մարկը դուրս եկավ աշխատակցուհու հետ՝ շանը մի փոքր զբոսանքի տանելու, ես նստեցի տատիկի կողքին։
— Սիրանուշ տատի՛, ես կարդացել եմ ձեր նամակը։ Շատ շնորհակալ եմ, բայց այդ գումարի համար իսկապես պարտավոր չէիք։
Նա ժպտաց։
— Գիտեմ, աղջի՛կս։ Դրա համար էլ արել եմ։
— Բայց ձեր հարազատները…
Նա ձեռքը դրեց իմ ձեռքին։
— Աննա՛, իմ փաստաբանը հոգացել է, որ այդ փոքրիկ խնայողությունը տնօրինվի իմ ցանկության համաձայն։ Դրա մասին մի՛ անհանգստացիր։
Մի փոքր լռեց։
Հետո նայեց պատուհանից դուրս։
— Գիտե՞ս՝ սկզբում շատ էի ցավում տան համար։ Կարծում էի, որ եթե այն կորցնեմ, իմ ամբողջ կյանքը կկորցնեմ։
Ես լուռ լսում էի։
— Բայց հետո հասկացա, որ տունը միայն պատերը չեն։ Այն հիշողություններն են, մարդիկ, որոնց հետ ապրել ես, և նրանք, որոնք դեռ հիշում են քեզ։
Նա ժպտաց։
— Ես չէի սպասում, որ մի օր հարևանուհիս ու նրա փոքրիկ տղան ինձ այդքան ուրախություն կբերեն։
Ես գրկեցի նրան։
— Իսկ ես չէի պատկերացնում, որ ձյուն մաքրելն ինձ այսքան հարազատ մարդ կպարգևի։
Այդ օրվանից սկսեցինք կանոնավոր այցելել Սիրանուշ տատին։
Մարկը երբեմն նրա համար նկարներ էր տանում։
Ես պատմում էի աշխատանքի մասին։
Իսկ Բենիին, որը հիմա մեր տանն էր ապրում, ամեն հնարավորության դեպքում տանում էինք տիրուհուն տեսնելու։
Սիրանուշ տատը այլևս չէր ապրում իր հին տանը։
Նրա հարազատների հետ հարաբերությունները նույնպես նախկինը չէին։
Բայց նա կամաց-կամաց հարմարվել էր նոր միջավայրին։
Խնամքի կենտրոնում նոր ծանոթներ ուներ, մասնակցում էր փոքրիկ միջոցառումներին և ամենից շատ սպասում էր մեր այցելություններին։
Մի օր, երբ արդեն պատրաստվում էինք հեռանալ, նա բռնեց ձեռքս։
— Աննա՛, ուզում եմ մի բան հարցնել։
— Իհարկե։
— Այն առավոտ, երբ առաջին անգամ մաքրեցիր իմ տան ձյունը, ինչո՞ւ դա արեցիր։
Մի պահ մտածեցի։
— Որովհետև տեսա, որ դժվարությամբ եք քայլում սառած աստիճաններով։ Վախեցա, որ կընկնեք։
Նա ժպտաց։
— Եվ ոչինչ չէի՞ր սպասում դրա դիմաց։
— Ոչ։
Սիրանուշ տատը մի փոքր լռեց։
Հետո ասաց.
— Գիտե՞ս՝ մարդիկ երբեմն այնքան են սովորում ամեն ինչ չափել գումարով, որ մոռանում են՝ ինչ արժեք ունի պարզ հոգատարությունը։
Ես սեղմեցի նրա ձեռքը։
Այդ օրը, երբ տուն վերադարձանք, նորից ձյուն էր սկսվել։
Մարկը պատուհանի մոտ կանգնած նայում էր, թե ինչպես են փաթիլները նստում բակի վրա։
Հետո շրջվեց դեպի ինձ։
— Մա՛մ, վաղը նորից ձյուն մաքրելու ենք, չէ՞։
Ժպտացի։
— Այո՛, սիրելի՛ս։
— Իսկ ո՞ւմ համար։
Նայեցի մեր բակի մյուս կողմում ապրող տարեց հարևանին, որը դժվարությամբ էր շարժվում։
— Գուցե այս անգամ մեկ ուրիշ մարդու օգնենք։
Մարկը ուրախ գլխով արեց։
Իսկ Բենին պոչը շարժելով մոտեցավ մեզ։
Այդ պահին հիշեցի այն օրը, երբ դռանս տակ սպառնալիքով թուղթ էի գտել։
Այն ժամանակ վախեցել էի, որ իմ փոքրիկ օգնությունը ինչ-որ մեկի դժգոհությունն է առաջացրել։
Հետո վախեցել էի, որ Սիրանուշ տատին այլևս երբեք չեմ տեսնի։
Բայց հիմա նա մեր կյանքի մի մասն էր դարձել։
Իսկ ամեն առավոտ ձյուն մաքրելու սովորությունը մեզ մի բան էր սովորեցրել, որը Մարկը, հուսով էի, երբեք չէր մոռանա։
Երբեմն ընտանիք են դառնում ոչ միայն այն մարդիկ, որոնց հետ ազգակցական կապ ունես։
Այլ նաև նրանք, որոնց դռան առաջ կանգնում ես վաղ առավոտյան՝ ձեռքին սովորական ձյան բահ, որովհետև չես ուզում, որ այդ մարդը մենակ մնա իր դժվարության առաջ։
