Ինքնաթիռում մի տղամարդ ԺԱՄԵՐ ՇԱՐՈՒՆԱԿ զբաղեցնում էր իմ նստատեղի մի մասը։ Երբ խնդրեցի մի փոքր քաշվել, ծիծաղեց երեսիս. «Դու այնքան փոքրիկ ես։ Քեզ այդքան տեղ պետք չէ»։ Բայց երբ վերադարձավ զուգարանից, ՔԱՐԱՑԱՎ ու գոռաց. «ԱՅՍ Ի՞ՆՉ ԵՍ ԱՐԵԼ»։
Ես 61 տարեկան եմ։ Միայնակ ինքնաթիռով գնում էի առաջին անգամ տեսնելու թոռնուհուս, երբ բոլորովին անծանոթ մի տղամարդ իմ ճանապարհորդությունը վերածեց իսկական մղձավանջի։
Ես հավելյալ գումար էի վճարել պատուհանի մոտ նստատեղ ունենալու համար, որովհետև ուզում էի այդ երկար թռիչքը հարմարավետ անցկացնել։
Բայց կողքիս նստած տղամարդը, կարծես, որոշել էր, որ քանի որ ես փոքրակազմ կին եմ, ինքն իրավունք ունի զբաղեցնելու իմ նստատեղի կեսը։
Նա մոտ հիսուն տարեկան կլիներ։ Բարձրահասակ էր, լայնաթիկունք և թանկարժեք հագուստ էր կրում։
Դեռ ինքնաթիռը չէր էլ թռել, իսկ նրա ծունկն արդեն սեղմվում էր իմ ծնկին։
Ես ավելի մոտեցա պատուհանին։
Նա ոտքերն ավելի լայն բացեց։
— Կներեք,— քաղաքավարի ասացի։— Կարո՞ղ եք, խնդրում եմ, ոտքը մի փոքր քաշել։
Նայեց ինձ ու բարձր ծիծաղեց։
— Դու այնքան փոքրիկ ես։ Քեզ այդքան տեղ պետք չէ։
Չէի հավատում ականջներիս։
Հաջորդ չորս ժամվա ընթացքում նա իրեն պահում էր այնպես, կարծես իմ նստատեղն էլ իրեն է պատկանում։
Նրա ազդրը սեղմվում էր իմ ազդրին։ Ամբողջ բազկակալն ինքն էր զբաղեցրել, արմունկն անընդհատ մտցնում էր իմ կողմը, նույնիսկ ոտքը երկարում էր իմ նստատեղի տակ։
Կոնքս սկսեց ցավել։
Մի քանի անգամ խնդրեցի, որ դադարեցնի։
Ամեն անգամ կամ անտեսում էր ինձ, կամ հերթական վիրավորական արտահայտությունն անում։
— Տիկի՛ն, ես գրեթե երկու մետր հասակ ունեմ։ Որտե՞ղ եք ուզում՝ ոտքերս դնեմ։
— Այն տարածքում, որի համար դուք վճարել եք,— պատասխանեցի։
Նա աչքերը պտտեց։
— Եթե դուք այդ տեղը չեք օգտագործում, ի՞նչ խնդիր կա։
Հետո դրեց ականջակալներն ու սկսեց քթի տակ ծիծաղել։
Ես նայում էի պատուհանից դուրս՝ փորձելով զսպել հիասթափության արցունքներս։
Հանգուցյալ ամուսինս միշտ ասում էր, որ երբեմն չափազանց քաղաքավարի եմ, նույնիսկ ի վնաս ինձ։
Բայց այդ օրը ներսումս ինչ-որ բան փոխվեց։
Երբ արդեն չորս ժամ էր, ինչ թռչում էինք, տղամարդը վերջապես ոտքի կանգնեց։
— Զուգարան եմ գնում,— հայտարարեց։
Հենց անհետացավ միջանցքում, նայեցի նրա դատարկ նստատեղին։
Այդ պահին հիշեցի նրա խոսքերը։
«Եթե դուք այդ տեղը չեք օգտագործում, ի՞նչ խնդիր կա»։
Հանկարծ մի միտք ծագեց գլխումս։
Աննկատ ձեռքս մեկնեցի ու արեցի ՄԻ ԲԱՆ, որը մեկ րոպեից էլ քիչ ժամանակ պահանջեց։
Հետո հարմարավետ հենվեցի նստատեղիս ու սպասեցի։
Երբ տղամարդը վերադարձավ, բավական էր ընդամենը մի հայացք գցեր իր նստատեղին։
Նրա դեմքը ամբողջությամբ կարմրեց։
— ԱՅՍ Ի՞ՆՉ ԵՍ ԱՐԵԼ,— գոռաց։
Մոտակայքում նստած բոլոր ուղևորները շրջվեցին մեր կողմը։
Իսկ ես պարզապես ժպտացի…
Շարունակությունը՝ առաջին մեկնաբանության մեջ 👇
Առաջին մեկնաբանություն
Ես 61 տարեկան եմ։ Միայնակ ինքնաթիռով գնում էի առաջին անգամ տեսնելու թոռնուհուս, երբ բոլորովին անծանոթ մի տղամարդ իմ ճանապարհորդությունը վերածեց իսկական մղձավանջի։
Իմ անունը Մարգարեթ է։ Հասակս ընդամենը 1 մետր 57 սանտիմետր է, և ես միշտ եղել եմ հանգիստ կին, որը փորձում է խուսափել վեճերից։
Անցյալ տարի ամուսնուս մահից հետո սովորում էի ամեն ինչ ինքնուրույն անել։ Սա իմ առաջին երկարատև թռիչքն էր առանց նրա։
Ես հավելյալ գումար էի վճարել պատուհանի մոտ նստատեղ ունենալու համար, որովհետև ուզում էի վայելել տեսարաններն ու հարմարավետ ճանապարհորդել։
Բայց կողքիս նստած տղամարդն այլ ծրագրեր ուներ։
Նա բարձրահասակ էր, լայնաթիկունք, մոտ հիսուն տարեկան և թանկարժեք հագուստով։
Դեռ ինքնաթիռը չէր էլ թռել, իսկ նրա ծունկն արդեն սեղմվում էր իմ ծնկին։
Ես քաղաքավարի մի փոքր մոտեցա պատուհանին։
Նա ոտքերն ավելի լայն բացեց։
— Կներեք,— ասացի։— Կարո՞ղ եք, խնդրում եմ, ոտքը մի փոքր քաշել։
Նայեց ինձ ու ծիծաղեց։
— Դու այնքան փոքրիկ ես։ Քեզ այդքան տեղ պետք չէ։
Ապշած նայում էի նրան՝ սպասելով, որ հիմա կասի, թե կատակում է։
Բայց նա պարզապես դրեց ականջակալները։
Հաջորդ չորս ժամվա ընթացքում իրեն պահում էր այնպես, կարծես իմ նստատեղի կեսն իրենն է։
Նրա ազդրը սեղմվում էր իմ ազդրին։ Արմունկով ամբողջ բազկակալն էր զբաղեցրել։ Նույնիսկ ոտքը երկարում էր իմ ոտքերի համար նախատեսված տարածքի մեջ։
Կոնքս սկսեց ցավել։
Երկու անգամ խնդրեցի, որ մի փոքր քաշվի։
Երկու անգամ էլ ծիծաղեց վրաս։
— Տիկի՛ն, ես գրեթե երկու մետր հասակ ունեմ։ Որտե՞ղ եք ուզում՝ ոտքերս դնեմ։
— Այն տարածքում, որի համար դուք վճարել եք,— պատասխանեցի։
Նա աչքերը պտտեց։
— Եթե դուք այդ տեղը չեք օգտագործում, ի՞նչ խնդիր կա։
Հետո մի բան ավելացրեց, որից արյունս եռաց։
— Ձեր տարիքի կանայք ամեն ինչից բողոքում են։
Շրջվեցի դեպի պատուհանը՝ փորձելով զսպել արցունքներս։
Հանգուցյալ ամուսինս՝ Ռոբերտը, հաճախ ասում էր, որ բարի լինելը չի նշանակում թույլ տալ, որ ուրիշներն անհարգալից վերաբերվեն քեզ։
Կարծես նորից լսում էի նրա ձայնը։
«Մարգարե՛թ, երբեմն պետք է կարողանաս պաշտպանել քեզ»։
Բայց ես չէի ուզում աղմուկ բարձրացնել։
Այդ պատճառով լուռ մնացի։
Մինչև որ թռիչքի չորրորդ ժամին մի բան տեղի ունեցավ։
Տղամարդը հանկարծ արձակեց անվտանգության գոտին։
— Զուգարան եմ գնում,— մրթմրթաց։
Վեր կացավ ու քայլեց միջանցքով։
Մի քանի ժամվա ընթացքում առաջին անգամ կարողացա երկարացնել ցավող ոտքս։
Հետո նայեցի նրա դատարկ նստատեղին։
Եվ գլխումս մի միտք ծագեց։
Նկատեցի, որ բորտուղեկցորդուհին մոտենում է։
— Կներեք,— շշնջացի։— Կարո՞ղ եմ մի բան հարցնել։
— Իհարկե, տիկի՛ն։
Ես նրան ամեն ինչ բացատրեցի։
Պատմեցի, թե ինչպես էր այդ տղամարդն անընդհատ զբաղեցնում իմ նստատեղի մի մասը։
Ինչպես էի մի քանի անգամ խնդրել, որ դադարեցնի։
Եվ ինչպես էր կոնքս այնքան ցավում, որ արդեն դժվարությամբ էի նստած մնում։
Բորտուղեկցորդուհու դեմքի արտահայտությունը փոխվեց։
— Ինչո՞ւ ավելի շուտ մեզ չասացիք։
— Չէի ուզում խնդիրներ ստեղծել։
Նա գլուխը տարուբերեց։
— Խնդրել, որ հարգեն ձեր վճարած նստատեղի տարածքը, ամենևին էլ խնդիր ստեղծել չէ։
Հետո ստուգեց ձեռքի սարքի մեջ ինչ-որ տեղեկություն։
— Իրականում երկու շարք հետևում՝ միջանցքի մոտ, ազատ նստատեղ ունենք։ Կցանկանա՞ք տեղափոխվել։
Չէի հավատում իմ բախտին։
— Այո՛, խնդրում եմ։
Մեկ րոպեից էլ քիչ ժամանակում վերցրի պայուսակս ու գիրքս և հետևեցի նրան։
Հենց նստեցի նոր տեղում, կարողացա հարմարավետ երկարացնել երկու ոտքերս։
Չորս ժամվա ընթացքում առաջին անգամ ոչ ոք ինձ չէր դիպչում։
Բայց իսկական անակնկալը մի քանի ակնթարթ անց էր։
Տղամարդը վերադարձավ զուգարանից։
Կանգ առավ իր շարքի մոտ։
Նայեց պատուհանի կողքի իմ դատարկ նստատեղին։
Հետո տեսավ ինձ՝ երկու շարք հետևում հարմարավետ նստած։
Նրա դեմքը լոլիկի պես կարմրեց։
— ԱՅՍ Ի՞ՆՉ ԵՍ ԱՐԵԼ,— գոռաց։
Մի քանի ուղևոր շրջվեց։
Ես հանգիստ բարձրացրի հայացքս գրքից։
— Տեղս փոխել եմ։
Նրա բերանը բաց մնաց։
— Դու իմ դեմ բողոքե՞լ ես։
— Ես բացատրել եմ, թե ինչու ինձ ուրիշ նստատեղ է պետք։
Նա մատով ցույց տվեց ինձ։
— Դու այնպես ես ներկայացնում, կարծես ես ինչ-որ հրեշ լինեմ։
Մինչ կհասցնեի պատասխանել, բորտուղեկցորդուհին կանգնեց մեր միջև։
— Պարո՛ն, խնդրում եմ, ցածրացրեք ձայնը։
Նա վրդովված ձեռքերը բարձրացրեց։
— Նա ինձ երբեք չի ասել, որ որևէ խնդիր կա։
Հենց այդ պահին խոսեց մի տարեց տղամարդ, որը նստած էր իմ նախկին նստատեղի մոտ։
— Իրականում նա առնվազն չորս անգամ խնդրել է ձեզ ոտքը քաշել։
Տղամարդը քարացավ։
Տարեց ուղևորը շարունակեց.
— Ես ամեն ինչ լսել եմ։ Դուք ծիծաղել եք նրա վրա ու ասել, որ այդքան տարածքի կարիք չունի։
Միջանցքի մյուս կողմում նստած մի կին նույնպես գլխով արեց։
— Ես էլ եմ լսել։
Հանկարծ այն տղամարդը, որը չորս ժամ շարունակ նվաստացրել էր ինձ, այլևս ոչ մի բառ չկարողացավ ասել։
Բորտուղեկցորդուհին ուղիղ նայեց նրա աչքերին։
— Պարո՛ն, յուրաքանչյուր ուղևոր իրավունք ունի օգտվելու այն նստատեղից, որի համար վճարել է։ Խնդրում եմ, վերադարձեք ձեր տեղը։
Նա կատաղած նստեց։
Բայց քսան րոպե անց ավելի զարմանալի բան տեղի ունեցավ։
Նա նորից մոտեցավ ինձ։
Այս անգամ ցածրաձայն խոսեց։
— Լսեք, ներողություն, լա՞վ։
Նայեցի նրան։
— Կոնկրետ ինչի՞ համար եք ներողություն խնդրում։
Նա տատանվեց։
— Որ ձեզ անհարմար դրության մեջ եմ դրել։
Հետո մի փոքր ավելի մոտեցավ։
— Բայց պաշտոնական բողոք չեք ներկայացնի, չէ՞։ Ես անընդհատ գործերով թռչում եմ։
Եվ հանկարծ ամեն ինչ հասկացա։
Նրան չէր անհանգստացնում, թե ինչպես էր վերաբերվել ինձ։
Նրան անհանգստացնում էին հնարավոր հետևանքները։
Փակեցի գիրքս։
— Դեռ չեմ որոշել։
Նրա դեմքի արտահայտությունը խստացավ։
— Դուք լո՞ւրջ եք։ Պատրաստվում եք փչացնել իմ հեղինակությունը ոտքերի համար մի փոքր տարածքի պատճառո՞վ։
Ուղիղ նայեցի նրա աչքերին։
— Ո՛չ։ Ձեր վարքի համար դուք ինքներդ եք պատասխանատու։ Ես պարզապես ասում եմ ճշմարտությունը։
Նա մի քանի վայրկյան սևեռուն նայեց ինձ, հետո հեռացավ՝ այլևս ոչինչ չասելով։
Վայրէջքից հետո գնացի ավիաընկերության հաճախորդների սպասարկման բաժին ու գրավոր բողոք ներկայացրի։
Ոչ մի փոխհատուցում չպահանջեցի։
Պարզապես ուզում էի, որ տեղի ունեցածը պաշտոնապես արձանագրվի։
Մեկ ժամ անց վերջապես տեսա դստերս, որն ինձ սպասում էր օդանավակայանի ելքի մոտ։
Նա գրկել էր իմ փոքրիկ թոռնուհուն՝ Ռոուզին։
Հենց այդ գեղեցիկ փոքրիկին դրեց գրկիս, սկսեցի լաց լինել։
— Մա՛մ, ի՞նչ է պատահել,— անհանգստացած հարցրեց աղջիկս։
Արցունքների միջից ժպտացի։
— Ոչինչ, սիրելի՛ս։ Պարզապես տատիկն այսօր մի շատ կարևոր բան է սովորել։
Հայացքս իջեցրի Ռոուզի փոքրիկ դեմքին։
Վաթսունմեկ տարի շարունակ հավատացել էի, որ խաղաղությունը պահպանելու համար պետք է լռել։
Բայց հիմա գիտեի, որ սխալվել եմ։
Ամուսինս ամբողջ ընթացքում ճիշտ էր։
Բարությունը հրաշալի հատկություն է։
Բայց բարի լինելը չի նշանակում հրաժարվել սեփական արժանապատվությունից։
Եվ կարևոր չէ, թե որքան փոքրակազմ ես։ Ոչ ոք իրավունք չունի ստիպելու քեզ զգալ, թե ուրիշներից պակաս բանի ես արժանի։
Այդ կեսօրին, երբ թոռնուհիս իր փոքրիկ մատիկներով բռնել էր մատներիցս մեկը, ինքս ինձ խոստում տվեցի։
Այլևս երբեք ներողություն չեմ խնդրի այն տարածքը զբաղեցնելու համար, որն իրավամբ ինձ է պատկանում։
