Երեք շաբաթ շարունակ սկեսուրս նույնիսկ չէր ցանկանում գրկել իր նորածին թոռանը։ Սկզբում փորձում էի նրա պահվածքի համար տարբեր բացատրություններ գտնել։ Մտածում էի՝ գուցե հոգնած է, հույզերով ծանրաբեռնված կամ պարզապես ժամանակ է պետք, որպեսզի հարմարվի նոր իրականությանը։
Բայց մի երեկո Լինդան թեքվեց դեպի ինձ ու կամաց ասաց․
— Կամ ինքդ կպատմես իմ որդուն քո գաղտնիքը, կամ ես կանեմ դա։
Այդ պահին կարծես շունչս կտրվեց։
Ընդամենը մի քանի շաբաթ առաջ համոզված էի, որ աշխարհի լավագույն սկեսուրն ունեմ։ Լինդան մեր առաջին իսկ հանդիպումից ինձ ջերմ ու անկեղծ ընդունեց։ Երբեք չէր ստիպել ինձ զգալ, որ օտար մարդ եմ իրենց ընտանիքում։ Ընդհակառակը՝ միշտ այնպես էր վերաբերվում ինձ, կարծես իր հարազատ դուստրը լինեի։
Երբ ես ու Դանիելն ամուսնացանք, նա մեզ շատ թանկարժեք ու առատաձեռն հարսանեկան նվեր տվեց, որը համատեղ կյանքի սկզբում մեծ օգնություն եղավ մեզ համար։
Տարիներ շարունակ մենք իսկապես հրաշալի հարաբերություններ ունեինք։ Հաճախ զրուցում էինք, միասին սուրճ խմում և գրեթե ամեն ինչի մասին կարող էինք խոսել։ Սակայն կար մի հարց, որի շուրջ երբեք չէինք կարողանում համոզել միմյանց։
Ես միշտ շատ շփվող մարդ եմ եղել։ Սիրում էի հանդիպել ընկերներիս, զբոսնել ու շփվել մարդկանց հետ։ Իմ ամենամտերիմ ընկերների թվում կային նաև մի քանի տղամարդիկ, որոնց ճանաչում էի դեռ համալսարանական տարիներից։
Ինձ համար դրանում բացարձակապես ոչ մի տարօրինակ բան չկար։ Նրանք պարզապես իմ ընկերներն էին։ Մեր միջև երբեք որևէ գաղտնի կամ անպատշաճ հարաբերություն չէր եղել։
Իսկ Լինդան ամուսնության ու ընտանիքի մասին շատ ավելի ավանդական պատկերացումներ ուներ։
Նրա կարծիքով՝ երբ կինն ամուսնանում է, նրա կյանքի գլխավոր առաջնահերթությունները պետք է դառնան ամուսինն ու ընտանիքը։
— Դա կհասկանաս, երբ երեխաներ ունենաս,— հաճախ ասում էր նա։
Ես սովորաբար ծիծաղում էի ու փորձում փոխել խոսակցության թեման։ Չէի ուզում, որ տարբեր հայացքների պատճառով վիճեինք։ Մնացած հարցերում մենք շատ լավ էինք հասկանում միմյանց, և այս թեման երբեք լուրջ հակամարտության չէր վերածվել։
Հետո իմացա, որ հղի եմ։
Երբ այդ լուրը հայտնեցի Լինդային, նա ուրախությունից իրեն կորցրեց։
Այդ օրվանից մեր գրեթե բոլոր խոսակցությունները երեխայի մասին էին։ Նա զանգում էր ու հարցնում՝ ինչպես եմ ինձ զգում, որևէ բան պե՞տք է ինձ, ի՞նչ է ասում բժիշկը։
Սկսեց երեխայի համար հագուստ, խաղալիքներ ու տարբեր անհրաժեշտ իրեր գնել։ Անընդհատ խոսում էր այն մասին, թե որքան անհամբեր է սպասում այն օրվան, երբ տատիկ կդառնա։
Ես նրան երբեք այդքան երջանիկ չէի տեսել։
Հղիությունս հանգիստ անցավ։ Ես ու Դանիելն անհամբեր սպասում էինք երեխայի ծնունդին։ Սա մեր առաջին երեխան էր, և երկուսս էլ զգում էինք, որ նրա ծնվելուց հետո մեր կյանքն ամբողջությամբ փոխվելու է։
Վերջապես եկավ այդքան սպասված օրը։
Երկար ժամեր անց մեր երեխան ծնվեց։ Շատ հոգնած էի, բայց այնքան երջանիկ, որ այդ զգացումը բառերով նկարագրել հնարավոր չէր։
Դանիելը հազիվ էր զսպում հույզերը։ Նա անմիջապես զանգեց մորն ու հայտնեց ուրախալի լուրը։
Լինդան հենց նույն օրը եկավ հիվանդանոց։
Կարծում էի՝ ուրախությունից լաց կլինի ու անմիջապես կցանկանա գրկել թոռանը։
Բայց նրա արձագանքը բոլորովին այլ էր։
Նա կանգնած էր մահճակալիս մոտ ու երկար ժամանակ լուռ նայում էր երեխային։ Քիչ անց Դանիելը փոքրիկին մեկնեց մորը։
Բայց Լինդան ձեռքերը հետ տարավ։
— Հիմա ոչ,— ընդամենը սա ասաց նա։
Մտածեցի՝ գուցե չափազանց հուզված է կամ պարզապես շփոթվել է այդ պահին։ Այդ պատճառով չփորձեցի ստիպել։
Բայց հաջորդ օրը նույնը կրկնվեց։
Երրորդ օրը՝ նույնպես։
Լինդան շարունակում էր հրաժարվել սեփական թոռանը գրկելուց։
Որքան շատ օրեր էին անցնում, այնքան ավելի էր ինձ անհանգստացնում նրա պահվածքը։ Դանիելն էլ նկատեց դա, բայց ամեն անգամ, երբ մորը հարցնում էր՝ ինչ է կատարվում, Լինդան որևէ պատճառ էր հորինում։
Մեկ ասում էր՝ հոգնած է, մեկ՝ իրեն լավ չի զգում, մեկ էլ պնդում էր, որ դրա համար դեռ հարմար պահը չի եկել։
Բայց այդ հարմար պահը երբեք չէր գալիս։
Անցավ երեք շաբաթ։
Մի երեկո Դանիելը մի քանի րոպեով դուրս եկավ տնից։ Ես հյուրասենյակում մենակ մնացի երեխայի հետ։
Հենց այդ ժամանակ Լինդան մոտեցավ ինձ ու նստեց կողքիս։
Մի քանի վայրկյան ոչինչ չասաց։
Հետո թեքվեց դեպի ինձ ու այնքան ցածր ձայնով սկսեց խոսել, որ ես էլ ստիպված եղա մոտենալ՝ նրան լսելու համար։
— Կամ ինքդ կպատմես Դանիելին քո գաղտնիքը, կամ ես կանեմ դա։
Արյունը կարծես սառեց երակներիս մեջ։
Այդ պահին ամեն ինչ հասկացա։
Թոռանը գրկելուց նրա հրաժարումը երեխայի հետ ընդհանրապես կապ չուներ։
Լինդան ինչ-որ բան էր իմացել։
Նա բացահայտել էր մի գաղտնիք, որը ես սեփական ամուսնուց թաքցնում էի։
Եվ հիմա ընտրության առաջ էր կանգնեցնում ինձ՝ կամ ինքս պատմեի Դանիելին ճշմարտությունը, կամ դա Լինդան կաներ։
[image]
Երբ մեր որդին վերջապես ծնվեց, համոզված էի, որ Լինդան առաջիններից մեկը կլինի, ով կցանկանա նրան գրկել։ Ամբողջ հղիությանս ընթացքում Դանիելի մայրը շարունակ կրկնում էր, թե որքան անհամբեր է սպասում թոռան հետ ծանոթանալուն։ Ասում էր, որ չի կարող սպասել այն օրվան, երբ երեխային գիրկը կվերցնի, կպառկեցնի օրորոցի մեջ ու նրա հետ շատ ժամանակ կանցկացնի։
Այդ պատճառով հիվանդանոցում նրա պահվածքն ինձ համար բոլորովին անսպասելի էր։
Երբ սենյակ մտավ, մոտեցավ երեխայի մահճակալին ու մի քանի րոպե պարզապես նայում էր նրան։ Չէր ժպտում։ Չէր փորձում դիպչել նրան։ Այնպիսի տպավորություն էր, կարծես իր առջև մի բան էր տեսել, որը բոլորովին չէր սպասում։
— Ուզո՞ւմ ես թոռանդ գրկել,— հանգիստ հարցրի։
Լինդան ոչինչ չպատասխանեց։
— Մա՞մ,— հարցրեց Դանիելը։— Ուզո՞ւմ ես գրկել նրան։
Լինդան մի քայլ հետ գնաց։
— Ոչ։
Դանիելը զարմացած նայեց նրան։
— Ի՞նչ է նշանակում՝ «ոչ»։
Լինդան մի քանի վայրկյան լռեց, ապա կամաց ասաց․
— Ես չեմ կարող նայել այս երեխային ու ձևացնել, թե ոչինչ չգիտեմ։
Տարօրինակ վախ պատեց ինձ։
— Ի՞նչ նկատի ունես,— հարցրի։
Լինդան հայացքը շեղեց։
— Ոչինչ։ Պարզապես չեմ ուզում նրան գրկել։
Նույն օրը նա հեռացավ հիվանդանոցից։ Իսկ ես ու Դանիելը մնացինք բազմաթիվ հարցերի հետ, որոնց պատասխանները մեզանից ոչ մեկը չգիտեր։
— Ի՞նչ էր նշանակում այս ամենը,— հարցրի Դանիելին։
Նա ուսերը թոթվեց։
— Չգիտեմ։ Գուցե պարզապես ժամանակ է պետք։
— Ժամանա՞կ՝ ինչի համար,— նյարդայնացած հարցրի։— Ինը ամիս շարունակ նա միայն խոսում էր այն մասին, թե որքան է սպասում թոռան ծնունդին։
Դանիելը պատասխան չուներ։
Կարծում էի՝ երբ տուն վերադառնանք, ամեն ինչ իր տեղը կընկնի։
Բայց տեղի ունեցավ ճիշտ հակառակը։
Լինդան շարունակում էր այցելել մեզ։ Ուտելիք էր բերում, գնումներ էր անում, օգնում էր տան գործերում ու անընդհատ հարցնում՝ որևէ բանի կարիք ունե՞մ։
Իմ հանդեպ նա շարունակում էր շատ ջերմ ու հոգատար լինել։
Բայց մի բանից ամեն կերպ խուսափում էր։
Մեր որդուց։
Երեք շաբաթվա ընթացքում նա ոչ մի անգամ երեխային գիրկը չվերցրեց։
Երբ փոքրիկը սկսում էր լաց լինել, Լինդան անմիջապես փորձում էր ուրիշ սենյակ գնալ։ Եթե ես երեխայի հետ նստած էի հյուրասենյակում, նա մի քանի րոպե անց վեր էր կենում ու գնում խոհանոց։
Նա երբեք որևէ վատ բան չէր ասում երեխայի մասին, բայց նրա պահվածքն այնքան ակնհայտ էր, որ այլևս հնարավոր չէր անտեսել այն։
Սկզբում ինքս ինձ համոզում էի, որ գուցե պարզապես ժամանակ է պետք։
Բայց իրականում ես ավելի ու ավելի էի անհանգստանում։
Մի օր, երբ Լինդան կրկին եկել էր մեզ մոտ, Դանիելը մի քանի րոպեով դուրս եկավ սենյակից՝ հեռախոսազանգին պատասխանելու։
Ես ու Լինդան մենակ մնացինք։
Զգացի, որ այլևս չեմ կարող լռել։
— Լինդա, ի՞նչ է կատարվում։
Նա այնպես նայեց ինձ, կարծես չէր հասկացել հարցս։
— Ի՞նչ նկատի ունես։
— Շատ լավ գիտես՝ ինչ նկատի ունեմ։ Դու անհամբեր սպասում էիր երեխայի ծնունդին, իսկ հիմա նույնիսկ չես ուզում նրան գրկել։ Ինչո՞ւ։
Լինդան հոգոց հանեց ու հայացքը խոնարհեց։
— Ռեյչել, խնդրում եմ։ Եկ այլևս չխոսենք այս մասին։
— Ոչ։ Ես այլևս չեմ կարող ձևացնել, թե ոչինչ չեմ նկատում։ Եթե իմ երեխայի հետ կապված որևէ խնդիր ունես, ուզում եմ իմանալ՝ որն է դա։
Լինդան մի քանի վայրկյան լուռ մնաց։
Հետո նայեց դռան կողմը՝ կարծես ստուգելու համար, թե Դանիելը չի՞ վերադառնում։
Երբ համոզվեց, որ սենյակում միայն մենք երկուսով ենք, մոտեցավ ինձ ու ցածրացրեց ձայնը։
— Այս ամենը վաղուց պետք է ասեի քեզ։
Սիրտս սկսեց արագ բաբախել։
— Ի՞նչ պետք է ասեիր։
Լինդան ուղիղ աչքերիս նայեց։
— Կամ ինքդ կպատմես իմ որդուն քո գաղտնիքը… կամ ես կանեմ դա։
Քարացա։
Չէի հասկանում՝ որ գաղտնիքի մասին էր խոսում։
Բայց նրա դեմքի արտահայտությունից անմիջապես հասկացա, որ խոսքը սովորական վիրավորանքի կամ թյուրիմացության մասին չէր։
Լինդան իմ մասին մի բան գիտեր, որը Դանիելը չգիտեր։
Եվ նրա խոսքերից պարզ էր, որ այլևս չէր պատրաստվում այդ գաղտնիքը հավերժ պահել։
