«Քո որդին ինձ լքեց հանուն երիտասարդ սիրուհու, հիմա էլ գնա նրանից փողերդ պահանջիր»,— Նադյան կտրուկ ընդհատեց նախկին սկեսուրին, որը եկել էր իրենից օգնություն խնդրելու։
— Քո որդին ինձ լքեց հանուն ավելի երիտասարդ կնոջ։ Դե հիմա գնա ու նրանից հետ պահանջիր քո փողերը։
Նադյայի խոսքերը դանակի պես կտրեցին օդը՝ նախկին սկեսուրին ստիպելով լռել նախադասության կեսից։
Աշնանային երեկոն հանգիստ ու սովորական էր սկսվել։
Դրսում հոկտեմբերյան մանր անձրև էր մաղում՝ քաղաքը պարուրելով մոխրագույն մշուշով։ Անձրևի կաթիլները ռիթմիկ հարվածում էին պատշգամբի թիթեղյա ծածկին։
Իսկ բնակարանում հաճելի ջերմություն ու հարմարավետություն էր տիրում։
Օդում տարածվել էին տապակած հավի, թարմ թխված հացի ու ազնվամորու թեյի բույրերը։
Հենց այսպիսի երեկոներն էր Նադյան սովորել գնահատել վերջին ամիսների ընթացքում։
Նա նստած էր խոհանոցի սեղանի մոտ և օգնում էր իր յոթնամյա դստերը՝ Ալիսային, կատարել մաթեմատիկայի տնային առաջադրանքները։
Աղջիկը ջանասիրաբար թվեր էր գրում տետրում, ժամանակ առ ժամանակ խոժոռում ճակատը, կծում ներքևի շրթունքն ու մատների մեջ ուղղում մատիտը։
Նադյան սիրով նայում էր դստերը։
Նրա շարժումների մեջ ինչ-որ շատ ծանոթ բան կար։
Հատկապես այն, թե ինչպես էր խոժոռում ճակատը։
Ճիշտ հոր նման։
Իր նախկին ամուսնու նման։
Մի ակնթարթում հիշողություններն այնպիսի հստակությամբ վերադարձան, կարծես ամեն ինչ երեկ էր տեղի ունեցել։
Նրա ժպիտը։
Նրա ձայնը։
Այն առավոտները, երբ միասին նախաճաշում էին։
Բայց հետո հիշողությունների մեջ բոլորովին այլ պատկերներ հայտնվեցին։
Ստերը։
Ուշ ժամերին տուն վերադառնալը։
Գաղտնի հեռախոսազանգերը։
Եվ վերջապես՝ ամուսնալուծությունը։
Նադյան արագ վանեց այդ մտքերը։
Նա այլևս չէր ուզում վերադառնալ անցյալ։
Չափազանց մեծ ջանքեր էր գործադրել կյանքը նորից կառուցելու համար, երբ մի ակնթարթում ամեն ինչ փլուզվել էր։
Հանկարծ լռությունը խախտեց դռան զանգը։
Բայց դա սովորական զանգ չէր։
Ինչ-որ մեկը համառորեն սեղմում էր կոճակը՝ կարծես չէր պատրաստվում հեռանալ, մինչև դուռը չբացեին։
Նադյան որովայնում տհաճ լարվածություն զգաց։
Զանգը նորից հնչեց։
Այս անգամ ավելի երկար։
Ավելի համառորեն։
— Մա՛մ, ինչ-որ մե՞կն է եկել,— հարցրեց Ալիսան։
— Կարծես թե, սիրելի՛ս։
Նադյան վեր կացավ ու քայլեց դեպի միջանցք։
Ինքն էլ չէր հասկանում՝ ինչու, բայց տարօրինակ վատ նախազգացում ուներ։
Նայեց դռան դիտանցքից։
Եվ քարացավ։
Դռան հետևում կանգնած էր Անտոնինա Պետրովնան։
Իր նախկին սկեսուրը։
Մի պահ Նադյան ցանկացավ պարզապես շրջվել, վերադառնալ խոհանոց ու ձևացնել, թե տանը ոչ ոք չկա։
Ամուսնալուծությունից արդեն վեց ամիս էր անցել։
Վեց երկար ամիս, որոնց ընթացքում այդ կինը ոչ մի անգամ չէր զանգահարել։
Չէր հարցրել թոռնուհու մասին։
Չէր հետաքրքրվել, թե ինչպես են ապրում իրենք ընտանիքի փլուզումից հետո։
Իսկ հիմա կանգնած էր դռան առաջ։
Մի ձեռքին փայլուն, լաքապատ պայուսակ էր, մյուսին՝ թաց անձրևանոց, որից ջրի կաթիլներ էին թափվում։
Նադյան մի քանի վայրկյան տատանվեց։
Բայց հետաքրքրասիրությունը հաղթեց։
Նա բացեց դուռը։
Անտոնինա Պետրովնան ներս մտավ այնպես, կարծես դեռ իր սեփական տանն էր գտնվում։
Նույնիսկ չհարցրեց՝ կարելի՞ է ներս մտնել։
Նա միշտ էլ կարծում էր, թե դրա իրավունքն ունի։
— Բարի երեկո, Նադյա՛,— սառը ձայնով ասաց նա։
Նրա թանկարժեք օծանելիքի բույրն անմիջապես տարածվեց միջանցքում։
Կինն արագ զննեց բնակարանը, ապա հայացքը կանգ առավ պատի մոտ կոկիկ շարված մանկական կոշիկների վրա։
Դժգոհությամբ սեղմեց շուրթերը։
— Երևի ինձ չէիր սպասում, չէ՞։
— Ո՛չ,— հանգիստ պատասխանեց Նադյան։— Իսկապես չէի սպասում։
Մի քանի վայրկյան նրանք լուռ նայում էին իրար։
Վեց ամիս առաջ հենց Անտոնինա Պետրովնան էր այն մարդկանցից մեկը, որոնք ամենից շատ էին խրախուսում սեփական որդուն լքել ընտանիքը։
Նադյան մինչև հիմա հիշում էր նրա խոսքերը.
«Տղամարդն իրավունք ունի փնտրելու իր երջանկությունը»։
Եվ այդ «երջանկությունը» քսանհինգամյա քարտուղարուհի էր՝ կատարյալ ժպիտով ու մոդելի արտաքինով։
Հենց նրա պատճառով էր Իգորը լքել կնոջը։
Նրա պատճառով էր հեռացել սեփական երեխայից։
Եվ այդ ամբողջ ընթացքում մայրն անվերապահորեն որդու կողմն էր բռնել։
— Կարելի՞ է նստել,— հարցրեց Անտոնինան։
— Դուք առանց այդ էլ իմ կյանքում բավական հարմարավետ էիք տեղավորվել,— պատասխանեց Նադյան։
Կնոջ դեմքի արտահայտությունը փոխվեց։
— Դու էլի նույնն ես մնացել։
— Դուք էլ դեռ կարծում եք, թե ամեն ինչի իրավունք ունեք։
Սենյակում ծանր լռություն տիրեց։
Վերջապես Անտոնինա Պետրովնան խոր հոգոց հանեց։
Նա հոգնած տեսք ուներ։
Նադյան առաջին անգամ նկատեց, թե որքան էր ծերացել այդ կինը։
Աչքերի տակ մուգ շրջանակներ կային։
Դեմքը գունատվել էր։
Նա այլևս նման չէր այն ինքնավստահ կնոջը, որը ժամանակին փորձում էր բոլորին վերահսկել։
— Ես քեզնից օգնություն խնդրելու եմ եկել,— կամաց ասաց նա։
Նադյան զարմացած բարձրացրեց հոնքերը։
— Ինձնի՞ց։
— Այո՛։
— Դուք ի՞նձ եք եկել օգնություն խնդրելու։
— Այո՛։
Իրավիճակն այնքան անհեթեթ էր, որ Նադյան քիչ մնաց ծիծաղեր։
Տարիներ շարունակ այս կինը ոչ մի առիթ բաց չէր թողել իրեն քննադատելու համար։
Նադյան վատ էր պատրաստում։
Տունը վատ էր պահում։
Երեխային սխալ էր դաստիարակում։
Անճաշակ էր հագնվում։
Նա երբեք բավականաչափ լավը չէր։
Իսկ հիմա նույն կինը եկել էր իրենից օգնություն խնդրելու։
— Լսում եմ ձեզ։
Անտոնինան նյարդայնացած սեղմեց պայուսակի բռնակը։
— Իգորն ինձ խաբել է։
Նադյայի սիրտն արագ բաբախեց։
— Իսկապե՞ս։
— Ես նրան իմ բոլոր խնայողություններն եմ տվել։
— Բոլո՞րը։
— Այո՛։
— Ինչո՞ւ։
— Ասաց, որ ուզում է գումարը ներդնել նոր բիզնեսի մեջ։
Նադյան արդեն սկսում էր հասկանալ, թե ինչ է տեղի ունեցել։
— Եվ հետո՞։
— Ոչ մի բիզնեսում էլ չի ներդրել։
— Այդ դեպքում որտե՞ղ են փողերը։
Անտոնինան խոնարհեց հայացքը։
— Նրա մոտ։
— Ո՞ւմ։
— Այն աղջկա։
Նադյան մի քանի վայրկյան լուռ կանգնած մնաց։
Հետո դառնությամբ ծիծաղեց։
Դա երջանիկ մարդու ծիծաղ չէր։
Դա մեկի ծիծաղն էր, որը հենց նոր լսել էր կյանքի ամենահեգնական կատակը։
— Այսինքն՝ ուզում եք ասել, որ ձեր որդին ինձ լքել է հանուն ավելի երիտասարդ կնոջ, հետո վերցրել է ձեր բոլոր խնայողություններն ու փոխանցել նրան, իսկ հիմա դուք սպասում եք, որ ես կօգնե՞մ վերադարձնել այդ գումարը։
Անտոնինան գլխով արեց։
— Հենց այդպես։
Նադյան անհավատությամբ տարուբերեց գլուխը։
— Անհավատալի է։
— Նադյա՛…
— Ո՛չ։
— Խնդրում եմ, լսիր ինձ։
— Այլևս լսելու ոչինչ չունեմ։
Կինը մի քայլ մոտեցավ։
— Աղաչում եմ քեզ։
Նադյան ուղիղ նայեց նրա աչքերին։
Եվ երկար տարիների ընթացքում առաջին անգամ այնտեղ այլևս մեծամտություն չտեսավ։
Ոչ էլ սեփական գերազանցության զգացում։
Ոչ էլ արհամարհանք։
Միայն վախ։
Եվ հուսահատություն։
Բայց նրա պատասխանը չփոխվեց։
— Եթե նախկին ամուսինս ինձ լքել է հանուն երիտասարդ կնոջ, իսկ հետո ձեր ամբողջ խնայողությունները տվել է նրան, ուրեմն գնացեք ձեր որդու մոտ ու ինքներդ հետ պահանջեք ձեր փողերը։
Անտոնինա Պետրովնայի դեմքը գունատվեց։
Սենյակում ծանր լռություն տիրեց։
Հարևան սենյակից լսվեց Ալիսայի ձայնը։
— Մա՛մ, հիմա կարո՞ղ եմ մուլտֆիլմ նայել։
Նադյան շրջվեց դեպի դուստրը։
— Իհարկե, սիրելի՛ս։
Աղջիկը ժպտաց ու վազելով գնաց իր սենյակ։
Նադյան մի քանի վայրկյան նայում էր նրա հետևից։
Հետո նորից շրջվեց դեպի նախկին սկեսուրը։
Դեպի այն կինը, որը տարիներ շարունակ իր հանդեպ նույնիսկ նվազագույն կարեկցանք չէր ցուցաբերել։
Կյանքը կարծես փակել էր շրջանը։
Եվ այս անգամ Նադյան չէր պատրաստվում որևէ մեկին փրկել սեփական որոշումների հետևանքներից։
