Ամուսինս իր ղեկավարին տուն էր հրավիրել ընթրիքի։ Բայց նրա գալուց ընդամենը մի քանի րոպե առաջ արհամարհանքով նայեց ինձ ու ցածրաձայն ասաց․— Մնա ննջասենյակում։ Չեմ ուզում՝ քեզ այս վիճակում տեսնի… Ամաչում եմ քո արտաքինից։ Անխնամ ծեր կնոջ ես նման։
Ես ոչինչ չպատասխանեցի։ Խոհանոցի մեջտեղում քարացած կանգնել էի՝ փայտե գդալը ձեռքիս։
Այդ երեկո դեռ չգիտեի, որ ընդամենը մի քանի ժամ անց անծանոթ համարից ստացած մեկ հաղորդագրությունն ամեն ինչ փոխելու էր։ Վերջապես իմանալու էի, թե ինչու էր ամուսինս այդքան ջանում ինձ ուրիշներից թաքցնել։
— Այսօր իմ ղեկավարը մեզ մոտ ընթրիքի է գալիս,— ասաց Ալեխանդրոն։— Սեղանը գցիր, ամեն ինչ պատրաստիր, հետո գնա ննջասենյակ։ Չեմ ուզում՝ քեզ այս վիճակում տեսնի։ Անխնամ ծեր կնոջ ես նման։
Մարիանա Տորեսը մի քանի վայրկյան բառ անգամ չկարողացավ ասել։
Նա քառասունվեց տարեկան էր։ Առավոտից ոտքի վրա էր։ Գրեթե ամբողջ առավոտն անցկացրել էր ընթրիքը պատրաստելով, տունը մաքրելով ու ամուսնու ցանկությունները կատարելով։
Այդ օրը Ալեխանդրոն մի քանի անգամ փոխել էր ճաշացանկը։ Սկզբում ավանդական ապուր էր ուզում։ Հետո պահանջել էր տապակած տավարի միս։ Վերջում որոշել էր, որ ինչ-որ «ավելի նրբաճաշակ» բան ավելի լավ տպավորություն կթողնի Սերխիո Մենդոզայի՝ այն ընկերության տարածաշրջանային տնօրենի վրա, որտեղ ինքն աշխատում էր։
Մարիանան փայտե գդալը դրեց սեղանին։
— Ուզում ես՝ ննջասենյակում թաքնվե՞մ։
Ալեխանդրոն նույնիսկ չնայեց նրան։ Միջանցքում՝ հայելու առաջ կանգնած, ուղղում էր վերնաշապիկի օձիքը։
— Տեսարաններ մի սարքիր։ Գլխավոր տնօրենի պաշտոնին բարձրանալուց ընդամենը մի քանի քայլ է ինձ բաժանում։ Սերխիոն առաջին անգամ է գալիս մեր տուն, ու ուզում եմ՝ ամեն ինչ կատարյալ լինի։
— Սա նաև իմ տունն է,— հանգիստ ասաց Մարիանան։
Ալեխանդրոն դժգոհ հոգոց հանեց։
— Հենց դրա համար էլ խնդրում եմ՝ օգնիր ինձ։ Ընթրիքը մատուցիր, հետո մի որոշ ժամանակ անհետացիր։ Չեմ ուզում՝ այս երեկո որևէ խնդիր առաջանա։
Մարիանան մի քանի վայրկյան լուռ նայեց նրան։
Այս բնակարանն իսկապես իրենն էր։ Երկհարկանի այդ բնակարանը նա գնել էր տարիներ առաջ, երբ դեռ մենակ էր ապրում ու ամեն օր հսկայական ջանքեր էր գործադրում կարիերայում հաջողության հասնելու համար։
Ժամանակին նրա կյանքը բոլորովին ուրիշ էր։
Մարիանան հարգված վնասվածքաբան-վիրաբույժ էր։ Տարիների ընթացքում անհամար ժամեր էր անցկացրել վիրահատարանում։ Սովոր էր լարվածությանը, դժվար որոշումներին ու այն իրավիճակներին, երբ ընդամենը մի քանի վայրկյանը կարող էր փոխել մարդու կյանքը։
Բայց յոթ տարի առաջ ամեն ինչ փոխվեց։
Նրա տասներկուամյա դուստրը՝ Լուսիան, զոհվեց ավտովթարի ժամանակ։
Մարիանան երբեք չէր մոռացել այդ գիշերը։
Հուղարկավորությունից հետո նա փորձեց վերադառնալ աշխատանքի։ Մի քանի օր նույնիսկ հիվանդանոց էր գնում՝ կարծես փորձում էր շարունակել սովորական կյանքը։ Բայց շուտով հասկացավ, որ այլևս չի կարող ապրել նախկինի պես։
Ի վերջո նա թողեց կարիերան։
Սկզբում պարզապես դադարեց պատասխանել գործընկերների զանգերին։ Հետո դադարեց հանդիպել ընկերներին։ Աստիճանաբար սկսեց խուսափել նաև այն վայրերից, որոնք Լուսիայի մասին էին հիշեցնում։
Սկզբում Ալեխանդրոն ասում էր, որ հասկանում է նրա ցավը։
Խոստանում էր, որ միշտ կողքին կլինի։
Բայց տարիների ընթացքում նրա վերաբերմունքը փոխվեց։
Սկզբում սկսեց դիտողություններ անել Մարիանայի արտաքինի վերաբերյալ։ Ասում էր, որ նա այլևս իրեն չի խնամում, նախկինի պես չի հագնվում և այլևս նման չէ այն կնոջը, որին ժամանակին սիրահարվել էր։
Մարիանան ամեն ինչ լուռ տանում էր։
Բայց այդ երեկո նրա խոսքերը հատկապես ցավեցրին։
Նա գցեց սեղանը, հանեց լավագույն սպասքը և նույնիսկ մի քանի մոմ վառեց։ Հետո գնաց ննջասենյակ՝ ճիշտ այնպես, ինչպես ամուսինն էր հրամայել։
Մի քանի րոպե անց դռան զանգը հնչեց։
Ալեխանդրոն անմիջապես բացեց դուռը։
— Սերխիո՛։ Այնքա՜ն ուրախ եմ, որ եկար։
Մարիանան նստած էր մահճակալի եզրին ու նայում էր առաստաղին։
Նա դեռ չգիտեր, որ մի քանի ժամ անց հեռախոսը զանգելու էր։
Էկրանին անծանոթ համարից հաղորդագրություն հայտնվեց։
«Մարիանա, ամուսինդ քեզանից թաքցրել է ճշմարտությունը։ Ժամանակն է իմանաս, թե իրականում ով է Ալեխանդրոն»։
Կինը մի քանի վայրկյան քարացած նայում էր էկրանին։
Հետո երկրորդ հաղորդագրությունը եկավ։
«Եթե ուզում ես իմանալ, թե ինչու է նրա համար այդքան կարևոր, որ ուրիշները քեզ չտեսնեն, վաղն առավոտյան մենակ արի այն հասցեով, որը քեզ կուղարկեմ»։
Մարիանայի մեջքով սառը դող անցավ։
Յոթ տարի շարունակ նա սովորել էր ապրել վշտի ու ինքնամեկուսացման մեջ։
Բայց հիմա առաջին անգամ զգաց, որ գուցե այս ամբողջ տարիների ընթացքում պարզապես մի մեծ ստի մասն էր եղել։
Նա նորից նայեց հեռախոսին։
Մի հարց անընդհատ պտտվում էր գլխում։
Ի՞նչ էր իրականում իրենից թաքցնում սեփական ամուսինը։
[image]
Ամեն անցնող ամսվա հետ Մարիանայի համար ավելի ու ավելի դժվար էր հայելու մեջ ճանաչել այն կնոջը, որին տեսնում էր։
Հիվանդությունը, երկարատև բուժումն ու մշտական վախը խլել էին նրա ինքնավստահությունը։ Երբեմն նա նայում էր սեփական արտացոլանքին ու այնպիսի զգացում ուներ, կարծես բոլորովին անծանոթ մարդու էր տեսնում։
Ամենադժվար ժամանակաշրջանում Ալեխանդրոն մնացել էր նրա կողքին։ Սկզբում նա իսկապես փորձում էր օգնել։ Աջակցում էր առօրյա գործերում, ուղեկցում էր բժշկի այցելությունների ժամանակ և անընդհատ կրկնում, որ միասին կհաղթահարեն ամեն ինչ։
Բայց ժամանակի ընթացքում նրա հոգատարությունը բոլորովին ուրիշ բանի վերածվեց։
Սկզբում հայտնվեցին փոքրիկ, կարծես պատահական դիտողություններ։
Հետո՝ սառը հայացքներ, հեգնական խոսքեր ու այնպիսի տոն, որն այլևս անհնար էր պատահական համարել։
— Ես ստիպված եմ եղել ամեն ինչում քեզ օգնել։
Մարիանան լուռ էր մնում։
— Դու այլևս այն կինը չես, որի հետ ես ամուսնացել եմ։
Հետո գալիս էին այն խոսքերը, որոնք ամենից շատ էին ցավեցնում։
— Մինչև ինձ քննադատելը՝ նախ հայելու մեջ նայիր։
Տարիներ շարունակ Մարիանան փորձում էր արդարացում գտնել Ալեխանդրոյի պահվածքի համար։ Ինքն իրեն ասում էր, որ կյանքի ամենածանր շրջանում նա, այնուամենայնիվ, իրեն չի լքել։ Կողքին է եղել այն ժամանակ, երբ Մարիանան ամենից շատ ուներ դրա կարիքը։
Այդ պատճառով Մարիանան զգում էր, որ ինչ-որ բան պարտք է նրան։
Կամաց-կամաց ինքն իրեն համոզել էր, որ Ալեխանդրոյի սառնությունն ու դաժանությունը հանդուրժելն իր երախտագիտության մի տեսակ գինն է։
Բայց նրա խոսքերը երբեք չէր մոռանում։
Մի երեկո՝ ուղիղ ժամը յոթին, դռան զանգը հնչեց։
Եկել էր Ալեխանդրոյի ծանոթը՝ Սերխիո Մենդոզան։
Մարիանան մնաց մյուս սենյակում։ Ինչպես միշտ, երբ տուն անծանոթ մարդ էր գալիս, խուսափում էր նրա հետ խոսելուց։ Ո՛չ ուժ ուներ, ո՛չ էլ ցանկություն՝ որևէ մեկին բացատրելու, թե ինչի միջով էր անցնում։
Հենց Ալեխանդրոն բացեց դուռը, նրա պահվածքն ամբողջությամբ փոխվեց։
Հանկարծ նա դարձավ ուրախ, քաղաքավարի ու եռանդուն։
— Սերխիո՛, ներս արի,— ողջունեց նրան։
Հյուրը ժպտաց։
— Կինդ հիանալի տեսք ունի։ Խնդրիր Մարիանային՝ մեզ միանա։
Ալեխանդրոն անմիջապես պատասխանեց․
— Գիտես՝ ինչպիսին է։ Չի դիմանում, երբ իրեն լիովին անպաշտպան է զգում։ Անծանոթ մարդկանց կողքին լինելը շատ դժվար է տանում։
Մարիանան լսեց յուրաքանչյուր բառը։
Սիրտը ցավեց։
Բայց սենյակից դուրս չեկավ։
Վերջին երկու տարվա ընթացքում նա երբեք Ալեխանդրոյին չէր խնդրել իր պատճառով հանդիպում չեղարկել կամ ծրագրերը փոխել։
Նա պարզապես փորձում էր շարունակել սեփական կյանքը։
Գնումներ էր անում։
Այցելում էր մեկ այլ քաղաքում ապրող քրոջը։
Ավելին՝ նորից սկսել էր բժշկական ամսագրեր կարդալ։
Դանդաղ, փոքր քայլերով փորձում էր վերադարձնել իր նախկին «ես»-ը։
Մի քանի ժամ անց Սերխիոն հրաժեշտ տվեց ու գնաց։
Մարիանան սպասեց, մինչև լսեց մուտքի դռան փակվելու ձայնը։ Միայն դրանից հետո դուրս եկավ սենյակից ու սկսեց ճաշասենյակը հավաքել։
Հանկարծ տղամարդու ձայն լսվեց։
— Ներեցե՛ք։ Հեռախոսս սեղանին եմ թողել։
Սերխիոն վերադարձել էր։
Երբ նա մտավ ճաշասենյակ ու Մարիանային տեսավ սեղանի մոտ, հանկարծ կանգ առավ։
Մի քանի վայրկյան բառ չասաց՝ պարզապես նայում էր նրան։
Դեմքին ակնհայտ զարմանք կար։
— Բժիշկ Տորե՞ս։
Մարիանան տեղում քարացավ։
Սերխիոյի հետևից հայտնվեց Ալեխանդրոն։ Հյուրի դեմքի արտահայտությունը տեսնելուն պես նրա դեմքն էլ փոխվեց։
— Դուք… դուք իրար ճանաչո՞ւմ եք,— նյարդայնացած հարցրեց նա։
Սերխիոն ընդհանրապես ուշադրություն չդարձրեց Ալեխանդրոյին։
Նրա հայացքը շարունակում էր Մարիանայի վրա մնալ։
— Դուք վիրահատել եք իմ որդուն։
Մարիանան դանդաղ դրեց ափսեն սեղանին։
— Ի՞նչ էր նրա անունը։
— Դանիել Մենդոզա,— փոքր-ինչ դողացող ձայնով պատասխանեց Սերխիոն։— Տասը տարեկան էր։ Գիշերվա մոտավորապես ժամը երկուսին նրան վնասվածքաբանական բաժանմունք բերեցին։ Սարսափելի ընկնելուց հետո բժիշկները մեզ ասացին, որ հնարավոր է՝ մինչև առավոտ չապրի։
Մարիանան մի քանի վայրկյան լռեց։
— Դանիել…— կամաց արտասանեց նա։
— Այո։ Հենց նա։
Սերխիոն մի քայլ մոտեցավ։
— Հիմա բժշկական համալսարանի վերջին կուրսում է։
Մարիանայի աչքերը արցունքով լցվեցին։
Սերխիոն նույնպես հազիվ էր զսպում հուզմունքը։
— Այն ժամանակ ուզում էի շնորհակալություն հայտնել ձեզ։ Իսկ հիմա նորից եմ ուզում շնորհակալություն հայտնել։ Եթե դուք չլինեիք, որդիս երկրորդ հնարավորություն չէր ստանա։
Մարիանան գլուխը խոնարհեց։
Այս ամբողջ ընթացքում Ալեխանդրոն միջանցքում կանգնած էր։ Ծնոտը լարված էր, իսկ աչքերում կուտակված զայրույթն այլևս չէր կարողանում թաքցնել։
Վերջապես Սերխիոն հեռացավ։
Ալեխանդրոն աղմուկով փակեց դուռն ու շրջվեց դեպի կինը։
— Իսկապե՞ս քեզ այդքան անհանգստացնում է, որ ես ասել եմ՝ մարդկանց կողքին լինել չես կարող,— սառնորեն հարցրեց նա։
Մարիանան ուղիղ նայեց նրա աչքերին։
— Ես ամեն ինչ լսեցի, Ալեխանդրո։
Նրա դեմքը լարվեց։
— Մի՛ չափազանցրու։
— Չեմ չափազանցնում։ Դու պարզապես առաջին անգամ բարձրաձայն ասացիր այն, ինչ այսքան ժամանակ փորձում էիր թաքցնել։
Ալեխանդրոն մի քայլ մոտեցավ նրան։
Բայց այս անգամ Մարիանան հայացքը չխոնարհեց։
Շատ երկար ժամանակ անց առաջին անգամ նա այլևս չէր ուզում լռել։
