Սկեսուրս առանց իմ թույլտվության չեղարկեց մեր ինքնաթիռի տոմսերը՝ հայտարարելով. «Ամառանոցում ժամանակ կանցկացնեք»։ Բայց հաջորդ օրը նրա բանկային հաշիվներն արգելափակվեցին։
«Ավիա-Սիբիր» ավիաընկերությունից հաղորդագրություն ստացա.
«Ձեր ամրագրումը չեղարկված է։ Վերադարձվող գումարը՝ 0 ռուբլի»։
Միջանցքում կանգնած էի՝ մի սպորտային կոշիկը ձեռքիս։ Մյուսը դռան մոտ էր՝ ոտքերը սրբելու գորգի վրա։
Հյուրասենյակում հեռուստացույցն էր միացված։ Ինչ-որ հաղորդում էին ցույց տալիս բնակարանների վերանորոգման մասին։
Ամուսինս՝ Կոնստանտինը, նստած էր բազկաթոռին ու նույնիսկ գլուխը չշրջեց։
Մի անգամ էլ կարդացի հաղորդագրությունը։ Հետո՝ ևս մեկ անգամ։
— Կո՛ստյա, երևի ինչ-որ սխալ է եղել։ Մեր տոմսերը չեղարկել են։
Նա անմիջապես չպատասխանեց։ Դանդաղ վեր կացավ, մոտեցավ պահարանին ու սկսեց թեթև բաճկոն փնտրել։
— Սխալ չէ, Լե՛ն։ Մայրս զանգել է։ Ասում է՝ հիմա ինքնաթիռով մեկնելը խելագարություն է։ Թուրքիա, շոգ, իր բարձր ճնշումը…
— Իսկ քո մայրն ի՞նչ կապ ունի մեր տոմսերի հետ,— հարցրի՝ դեռ կոշիկը ձեռքիս պահած։— Մենք ենք վճարել։ Իմ քարտով։ Ես եմ ամրագրել։ Նա ինչպե՞ս կարող էր չեղարկել դրանք։
Այդ պահին խոհանոցից դուրս եկավ սկեսուրս՝ Մարգարիտա Սերգեևնան։
Նա կրկին իր անփոփոխ գոգնոցով էր, որի վրա աքլորներ էին պատկերված։
Ձեռքին փոքրիկ կապույտ սարք ուներ՝ գործելու շարքերի հաշվիչը։
Չխկ, չխկ։
Նա միշտ այդպես էր սեղմում հաշվիչը, երբ իրենից գոհ էր լինում։
— Լենոչկա՛, ես քո էլեկտրոնային փոստն եմ մտել։ Գաղտնաբառդ չէ՞ որ թղթի վրա գրել ու ստեղնաշարի տակ ես պահում։ Տուրիստական ընկերությանը քո անունից նամակ գրեցի։ Նշեցի՝ «ընտանեկան հանգամանքներ»։ Շատ արագ ամեն ինչ կարգավորեցին։
Նայեցի ամուսնուս։
Նա պատուհանից դուրս էր նայում։
Նովոսիբիրսկում սովորական, փոշոտ երեկո էր։ Արևն արդեն իջել էր բարդիների կատարներին։
— Այդ տոմսերն ու հյուրանոցի ամրագրումը գումարի վերադարձ չէին նախատեսում։ Հարյուր քսան հազար ռուբլի ենք վճարել։ Երեք տարի է՝ արձակուրդ չենք գնացել։ Ես այդ գումարը քիչ-քիչ հավաքել եմ, մինչ դուք…
— Մինչ մենք ի՞նչ,— սկեսուրս աչքերը նեղացրեց։— Մինչ մենք քեզ կերակրո՞ւմ էինք։ Մինչ ապրում էիք իմ բնակարանո՞ւմ։ Մի՛ դրամատիզացրու։
— Հիմա ամառանոց գնալու ամենալավ ժամանակն է։ Ազնվամորին է հասնում, ջերմոցում վարունգներն են։ Կոստյային հանգիստ է պետք, ոչ թե ինքնաթիռներով այս ու այն կողմ թռչել։ Իսկ փողը… փող էլի կաշխատեք։ Կարևորը ընտանիքն է։
Չխկ։
Հաշվիչի վրա արդեն քսանութ թիվն էր։
— Կո՛ստյա, դու լսո՞ւմ ես,— մոտեցա ամուսնուս։— Մայրդ մեզ զրկել է մեր հանգստից։ Մեր փողը կորցրել ենք։ Հասկանո՞ւմ ես, որ այլևս ոչ մի տեղ չենք մեկնում։
— Լե՛ն, մի՛ չափազանցրու,— վերջապես նայեց ինձ։— Մայրս ճիշտ է ասում։ Ամառանոցում էլ լավ կլինի։ Ծովը ոչ մի տեղ չի փախչի։ Մյուս տարի կգնանք։ Ես էլ եմ հոգնել օդանավակայաններից։ Վաղն առավոտյան մեկնում ենք։
— Վա՞ղն առավոտյան։
— Մայրս արդեն բանալիները պատրաստել է։ Տանիքը պետք է վերանորոգենք, ցանկապատը ներկենք։ Ժամանակն օգտակար կանցկացնենք։ Դու ինքդ չէի՞ր ասում, որ ուզում ես միջավայրդ փոխել։
Կոշիկը ձեռքիցս ընկավ։
Լոգիստիկայի ոլորտում, որտեղ արդեն ութ տարի դիսպետչեր էի աշխատում, մի արտահայտություն կա՝ «կրիտիկական ուշացում»։
Դա այն պահն է, երբ տեսնում ես, որ բեռնատարը դուրս է գալիս ճանապարհից, ու քեզ ընդամենը մեկ վայրկյան է մնում արձագանքելու համար։
Ես փակեցի աչքերս։
— Լավ,— ասացի։— Ուրեմն ամառանոց ենք գնում։
Սկեսուրս միանգամից պայծառացավ։
Մոտեցավ ու շոյեց ուսս։ Նրանից ալյուրի ու վանիլի հոտ էր գալիս։
— Խելացի աղջիկ ես։ Երեկոյան ճանապարհի համար կարկանդակ կթխեմ։
Գնացի ննջասենյակ։
Բացեցի նոթբուքս։
Ձեռքերս չէին դողում։
Դիսպետչերը չի կարող իրեն թույլ տալ խուճապի մատնվել։
Երկու տարի առաջ Մարգարիտա Սերգեևնան լուրջ խնդիրների մեջ էր ընկել։
Համացանցում ինչ-որ «ներդրումային խումբ» էր գտել, իր բոլոր խնայողությունները ներդրել այնտեղ, հետո էլ ահռելի տոկոսներով վարկ վերցրել։
Ընդհանուր պարտքը հասել էր երկու հարյուր քառասուն հազար ռուբլու։
Այդ «ներդրումային խումբն» անհետացել էր։
Բանկը դիմել էր դատարան։
Դատական կարգադրիչները սկսել էին պարտքի հարկադիր բռնագանձման գործընթացը։
Այդ ժամանակ սկեսուրս ինձ մոտ էր եկել։
«Լենոչկա՛, դու ծանոթություններ ունես։ Օգնի՛ր ինձ։ Առանց փողի ես կմեռնեմ»։
Ես իսկապես ծանոթ ունեի։
Սաշան՝ համալսարանական ընկերներիցս մեկը, աշխատում էր դատական կարգադրիչների ծառայությունում։
Նա օգնեց հասկանալ, թե ինչպես կարելի է օրինական կարգով աստիճանաբար մարել պարտքը։
Պայմանավորվեցինք, որ ամեն ամիս երեք հազար ռուբլի կփոխանցվի պարտքի մարմանը։ Այդ վճարումները ցույց էին տալիս, որ պարտքը մարվում է, և առայժմ հաշիվների ամբողջական արգելափակում չէր կիրառվում։
Բայց դա ժամանակավոր լուծում էր։
Եվ ամենակարևորը՝ այդ գումարը վճարում էի ես։
Ամեն ամիս։
Իմ բանկային քարտից։
Բացեցի բանկի հավելվածը։
Գտա ավտոմատ վճարումը.
«Դատական կարգադրիչների դաշնային ծառայություն — Մ. Ս. Վորոնինա»։
Սեղմեցի «Չեղարկել»։
Համակարգը հարցրեց.
«Վստա՞հ եք»։
Սեղմեցի «Այո»։
Հետո հաղորդագրություն գրեցի Սաշային.
«Այլևս պետք չէ միջամտել։ Ես դադարեցնում եմ վճարումները։ Իմ մասնակցությունն ավարտված է»։
Մեկ րոպե անց պատասխան ստացա.
«Հասկացա։ Այսուհետ գործը կընթանա հարկադիր կատարման սովորական ընթացակարգով»։
Այդ երեկո բոլորս նստած կարկանդակ էինք ուտում։
Սկեսուրս պատմում էր իր լոլիկների մասին։
Կոստյան գլխով էր անում։
Իսկ ես լուռ էի։
Հաջորդ առավոտ իրերը տեղավորեցինք մեր հին «Տոյոտայի» մեջ։
Ճանապարհը փոշոտ էր։ Երկու կողմերում ամառանոցներ էին։
— Վա՜յ, քիչ էր մնում մոռանայի,— հանկարծ ասաց սկեսուրս։— Այսօր թոշակս պետք է ստանամ։
Ճանապարհին կանգ առանք բանկի մոտ։
Մարգարիտա Սերգեևնան առաջինը դուրս եկավ մեքենայից։
Անցավ տասը րոպե։
Հետո՝ տասնհինգ։
Երբ վերադարձավ, դեմքը լրիվ գունատ էր։
— Ամեն ինչ արգելափակված է… Դատական կարգադրիչները… Հաշիվներիս վրա արգելանք են դրել…
Կոստյան անմիջապես նայեց ինձ։
— Լե՞ն։
— Ես դադարեցրել եմ վճարումները,— հանգիստ պատասխանեցի։— Ամբողջը սա է։
Նրա աչքերում վախ հայտնվեց։
— Դու գիտեի՞ր, որ այսպես կարող է լինել։
— Այո՛։
— Այդ դեպքում ինչո՞ւ։
— Որովհետև ինչ-որ մեկը վերջապես պետք է դադարեր ձևացնել, թե բոլոր խնդիրներն ինքնուրույն են լուծվելու։
Սկեսուրս սկսեց գոռալ։
Ասում էր, թե դա գողություն է, թե ես իրեն դիտավորյալ դժբախտության մեջ եմ գցել։
Կոստյան լուռ էր։
Ես նայեցի երկուսին էլ։
— Մենք տուն ենք վերադառնում,— ասացի։
Շարժիչը գործարկվեց։
Եվ երկար ժամանակ անց առաջին անգամ զգացի, որ վերջապես ես եմ որոշում, թե որ ուղղությամբ ենք գնում։
