Երբ 35 շաբաթական հղի էի, ամուսինս կեսգիշերին արթնացրեց ինձ, իսկ նրա ասածից հետո որոշեցի ամուսնալուծվել։Ես ու Մայքլը երեք տարի միայն մի բանի մասին էինք երազում՝ երեխա ունենալ։
Այդ երեք տարիները հեշտ չէին։ Բազմաթիվ բուժումներ էինք փորձել, անթիվ անգամներ խորհրդակցել բժիշկների հետ ու օգտագործել գրեթե բոլոր հնարավոր տարբերակները։ Ամեն ամիս հույսով սպասում էի, որ հղի եմ, բայց այդ հույսը հաճախ հիասթափությամբ էր ավարտվում։
Ժամանակի ընթացքում արդեն սկսել էի վախենալ, որ գուցե երբեք մայր չդառնամ։
Բայց մի օր հրաշք տեղի ունեցավ։
Հղիության թեստի վրա երկու գիծ հայտնվեց։
Թվում էր՝ ամբողջ աշխարհը փոխվել է։
Մայքլն անսահման երջանիկ էր։ Ամեն օր գրկում էր ինձ, համբուրում փորս ու ասում, որ անհամբեր սպասում է այն օրվան, երբ առաջին անգամ մեր փոքրիկին գրկում կպահի։
Մենք միասին պատրաստում էինք երեխայի սենյակը։ Ընտրում էինք կահույքը, գույները, փոքրիկ հագուստներն ու խաղալիքները։ Ժամերով քննարկում էինք, թե ինչ անուն տանք մեր երեխային։
Ամեն ինչ կատարյալ էր թվում։
Հղիության 35-րդ շաբաթում արդեն շատ հոգնած էի։ Մեջքս գրեթե անընդհատ ցավում էր, ոտքերս սարսափելի ուռչում էին, իսկ երեկոյան նույնիսկ տեղաշարժվելն էր դժվարանում։
Գիշերները քնելը հատկապես դժվար էր դարձել։
Հենց փորձում էի անկողնում հարմար դիրք գտնել, փոքրիկն անմիջապես սկսում էր շարժվել։ Երբեմն այնքան ուժեղ էր հարվածում, որ նույնիսկ քնից էի արթնանում։
Չնայած այդ ամենին՝ երջանիկ էի։
Գիտեի, որ մեր փոքրիկի ծնվելուն ընդամենը մի քանի շաբաթ է մնացել։
Մի երեկո Մայքլը զանգահարեց ինձ։
Նա մի քանի ընկերոջ էր հրավիրել մեր տուն։ Ուզում էին միասին կարևոր ֆուտբոլային հանդիպում դիտել։
— Սիրելի՛ս, այսօր շատ կարևոր խաղ է։ Խոստանում եմ՝ չենք աղմկի,— ասաց նա։
Ճիշտն ասած՝ այդ գաղափարն ինձ առանձնապես չէր ոգևորում։ Ամբողջ օրը հոգնած էի և միայն հանգիստ ու հանգստանալ էի ուզում։
Բայց չէի ցանկանում փչացնել նրա երեկոն։ Գիտեի, որ ուզում է ընկերների հետ ժամանակ անցկացնել։
— Լավ,— պատասխանեցի ու գնացի ննջասենյակ։
Այդ գիշեր շուտ պառկեցի։
Երկար ժամանակ փորձում էի հարմար դիրք գտնել, մինչև վերջապես քնեցի։
Չգիտեմ՝ որքան ժամանակ էի քնած։
Հանկարծ զգացի, որ ինչ-որ մեկն արթնացնում է ինձ։
Բացեցի աչքերս ու տեսա, որ Մայքլը կանգնած է մահճակալի կողքին։
Սենյակում մութ էր։
Նայեցի ժամացույցին ու հասկացա, որ կեսգիշերից արդեն բավական ժամանակ էր անցել։
— Ի՞նչ է պատահել,— հարցրի դեռ կիսաքուն։
Մայքլը մի քանի վայրկյան լուռ կանգնած մնաց։
Նրա դեմքին այնպիսի արտահայտություն կար, որը նախկինում երբեք չէի տեսել։
— Պետք է խոսենք,— վերջապես ասաց նա։
Դանդաղ նստեցի ու մեջքիս հետևում բարձեր դրեցի։
— Ինչի՞ մասին։
Նա խոր շունչ քաշեց։
— Երեխայի։
Այդ պահին սիրտս սկսեց արագ բաբախել։
Բնազդաբար ձեռքս դրեցի փորիս։
— Երեխային ինչ-որ բա՞ն է պատահել։ Նա լա՞վ է։
Մայքլը գլուխը տարուբերեց։
— Երեխայի առողջության մասին չէ։
Նայում էի նրա դեմքին ու այլևս չէի հասկանում՝ ինչ է կատարվում։
— Այդ դեպքում ինչի՞ մասին է խոսքը։
Մայքլը մի քանի վայրկյան ուղիղ աչքերիս նայեց, իսկ հետո մի բան ասաց, որն ամբողջությամբ փոխեց կյանքս։
Սկզբում մտածեցի՝ գուցե ճիշտ չեմ լսել։
— Ի՞նչ ասացիր։
Նա կրկնեց նույն խոսքերը։
Այս անգամ ամեն ինչ պարզ էր։
Զգացի, կարծես ոտքերիս տակից հողը փախավ։
Այն մարդը, որի հետ երեք տարի պայքարել էի երեխա ունենալու համար, հիմա ինձ ասում էր մի բան, որը երբեք չէի պատկերացնի լսել նրանից։
Ես չգոռացի։
Չլացեցի։
Պարզապես նայում էի նրան ու փորձում հասկանալ, թե ինչպես կարող էր նույն տղամարդը, որը դեռ մի քանի օր առաջ համբուրում էր փորս ու ասում, թե որքան երջանիկ է մեր ընտանիքի համար, հիմա նման բան ասել։
Այդ գիշեր այլևս չկարողացա քնել։
Մայքլը շուտով քնեց, իսկ ես նայում էի առաստաղին ու մտովի վերապրում մեր ամբողջ անցյալը։
Հիշում էի այն երեք տարիները, երբ փորձում էինք երեխա ունենալ։
Բուժումները։
Բժիշկների մոտ այցելությունները։
Արցունքներն ու հիասթափությունները։
Հիշում էի նաև այն օրը, երբ առաջին անգամ հղիության թեստի վրա երկու գիծ տեսա։
Հիշում էի մեր փոքրիկի սենյակը, որը միասին ու սիրով էինք պատրաստել։
Եվ հենց այդ ժամանակ մի բան հասկացա։
Այլևս չէի կարող ինքս ինձ խաբել ու ձևացնել, թե ամեն ինչ կարգին է։
Հաջորդ առավոտ որոշում կայացրի, որը դեռ նախորդ օրը ինձ անհնար կթվար։
Որոշեցի ամուսնալուծության դիմում ներկայացնել։
Մայքլը հավանաբար կարծում էր, որ այդ գիշերվա խոսակցությունն ընդամենը ծանր պահ էր, որը միասին կհաղթահարեինք։
Բայց ինձ համար նրա խոսքերը բավական էին, որպեսզի այն ամենը, ինչ տարիներ շարունակ միասին կառուցել էինք, մեկ գիշերվա ընթացքում փլուզվեր։
Սակայն այդ ժամանակ դեռ չգիտեի ամենակարևորը։
Մի քանի օր անց բացահայտեցի ճշմարտությունը։
Եվ այն շատ ավելի ցավոտ էր, քան այն ամենը, ինչ լսել էի այդ գիշեր։
Այդ ժամանակ առաջին անգամ ինքս ինձ տվեցի ամենածանր հարցը.
Իսկապե՞ս ճանաչում էի այն մարդուն, որին այս ամբողջ ընթացքում իմ ամուսինն էի անվանում։
«Դու պետք է իմանաս ճշմարտությունը մեր երեխայի մասին»,— ասաց նա գիշերվա ժամը երկուսին։
— Երբ երեխան ծնվի, այլևս այսքան ազատ ժամանակ չեմ ունենա,— ասաց Մայքլը հանգիստ, գրեթե անտարբեր ձայնով։
Նրա խոսքերն ավելի ցավեցրին ինձ, քան ուզում էի խոստովանել։
Վերջին մի քանի շաբաթներն առանց այդ էլ շատ ծանր էին ինձ համար։ Հղիության պատճառով անընդհատ հոգնած էի, հաճախ մեջքս էր ցավում, իսկ օրվա վերջում միայն մի բան էի ուզում՝ պառկել ու մի քանի ժամով մոռանալ ամեն ինչի մասին։
Այդ երեկո վիճելու ուժ այլևս չունեի։
Խոր շունչ քաշեցի, շրջվեցի մյուս կողմ ու կամաց ասացի.
— Լավ։ Վաղը կխոսենք դրա մասին։
Ուզում էի հավատալ, որ առավոտյան ամեն ինչ այլ կերպ կլինի։
Գուցե Մայքլը մտածեր իր ասածների մասին, հասկանար, որ չափն անցել է, մոտենար ինձ, գրկեր ու ներողություն խնդրեր։
Բայց այն ժամանակ պատկերացում անգամ չունեի, որ հենց այդ գիշեր լսելու էի մի բան, որն ընդմիշտ փոխելու էր կյանքս։
Գրեթե անմիջապես քնեցի։
Մի քանի ժամ անցավ։
Հանկարծ ուսիս ինչ-որ մեկի ձեռքը զգացի։
Սկզբում մտածեցի՝ երազ եմ տեսնում։
Բայց հետո ինչ-որ մեկը զգուշորեն ցնցեց ինձ։
— Հե՜յ… արթնացի՛ր,— ցածր ձայնով ասաց Մայքլը։
Բացեցի աչքերս։
Սենյակում մութ էր։ Պատուհանից ներս թափանցող լուսնի աղոտ լույսը հազիվ էր լուսավորում պատերը։
Նայեցի ժամացույցին։
Ժամը 2։17 էր։
Մի քանի անգամ թարթեցի աչքերս ու անկողնում բարձրացա։
— Ի՞նչ է պատահել,— հարցրի դեռ քնաթաթախ։
Մայքլն անմիջապես չպատասխանեց։
Նա վեր կացավ անկողնուց ու սկսեց նյարդայնացած քայլել սենյակում։ Ձեռքերն իրար էր շփում, հետո ձեռքը տանում մազերին։
Ակնհայտորեն շատ անհանգիստ էր։
Անմիջապես զգացի, որ ինչ-որ բան այն չէ։
— Մա՛յքլ։ Ինչո՞ւ արթնացրիր ինձ։
Նա շրջվեց դեպի ինձ։
Մի քանի ժամ առաջ նրա դեմքին զայրույթ կար։
Հիմա այնտեղ բոլորովին ուրիշ բան էր։
Վախ։
Գուցե նաև մեղքի զգացում։
Սիրտս սկսեց արագ բաբախել։
— Երեխայի մասին մի բան պետք է իմանաս,— վերջապես ասաց նա։
Քարացա։
— Երեխայի մասի՞ն։ Ի՞նչ նկատի ունես։
Մայքլը հայացքն իջեցրեց։
— Չգիտեմ՝ ինչպես ասեմ։
Տարօրինակ վախն անցավ ամբողջ մարմնովս։
Բնազդաբար ձեռքս դրեցի փորիս՝ կարծես ուզում էի պաշտպանել դեռ չծնված երեխայիս։
— Երեխային ինչ-որ բա՞ն է պատահել։ Նա լա՞վ է,— դողացող ձայնով հարցրի։
Մայքլն արագ գլուխը տարուբերեց։
— Ո՛չ։ Բանը դա չէ։
— Այդ դեպքում ի՞նչ է։
Պատասխանելու փոխարեն սենյակում ծանր լռություն տիրեց։
Լսվում էր միայն ժամացույցի տկտկոցը։
Տիկ-տակ։
Տիկ-տակ։
Յուրաքանչյուր վայրկյան անվերջ էր թվում։
Մայքլը դանդաղ մոտեցավ ինձ։
— Մի բան կա, որը մինչ հիմա քեզ չեմ ասել։
Հանկարծ այնպիսի զգացողություն ունեցա, կարծես սենյակից ամբողջ օդը վերացավ։
— Ի՞նչ։
Նա դժվարությամբ կուլ տվեց։
— Խոսքը մի բանի մասին է, որը տեղի է ունեցել մինչև մեր ամուսնությունը։
Քարացա։
Չէի հասկանում՝ ինչու էր հենց հիմա որոշել խոսել անցյալի մասին։
Մենք արդեն մի քանի տարի միասին էինք։
Միշտ կարծում էի, որ Մայքլին բոլորից լավ եմ ճանաչում։
Համենայն դեպս՝ այդպես էի կարծում։
— Ինչո՞ւ ես դա հիմա ասում։ Գիշերվա ժամը երկուսի՞ն։
Մայքլը խուսափեց հայացքիցս։
— Որովհետև երեխան շուտով կծնվի։ Դրանից հետո այլևս չեմ կարողանա թաքցնել այն, ինչ արել եմ։
Աչքերս անմիջապես արցունքով լցվեցին։
— Ի՞նչն այլևս չես կարող թաքցնել։
Նա չպատասխանեց։
Իսկ ես այլևս չէի կարողանում աչքերս կտրել նրանից։
Վերջապես գլուխը բարձրացրեց։
Նրա աչքերում այնպիսի արտահայտություն տեսա, որը նախկինում երբեք չէի նկատել։
— Դու պետք է իմանաս ճշմարտությունը,— կամաց ասաց նա։
— Ի՞նչ ճշմարտություն։
Նա ևս մեկ քայլ արեց դեպի ինձ։
Բացեց բերանը՝ կարծես վերջապես պատրաստվում էր ամեն ինչ պատմել։
Բայց հետո նրա դեմքին ինչ-որ բան նկատեցի, և շունչս կտրվեց։
Այդ պահին հասկացա, որ Մայքլն ինձանից չափազանց կարևոր մի բան էր թաքցնում։
Եվ ամենասարսափելին այն էր, որ դա միայն մեր երեխային չէր վերաբերում։
Դա մի գաղտնիք էր, որը կարող էր կործանել մեր ամուսնությունը, մեր հարաբերություններն ու ամբողջ այն կյանքը, որը այդքան երկար ժամանակ փորձում էինք միասին կառուցել։
Ձեռքս ավելի ամուր սեղմեցի փորիս։
Փոքրիկը թեթև շարժվեց։
Արցունքը գլորվեց այտիս։
— Մա՛յքլ…— հազիվ արտաբերեցի։— Ի՞նչ ես արել։
Նա մի քանի վայրկյան անձայն նայեց ինձ։
Հետո ասաց մի բան, որը ամբողջ կյանքում հիշելու էի.
— Եթե այդ ճշմարտությունն ավելի շուտ իմանայիր, երբեք չէիր ամուսնանա ինձ հետ։
