Անանուն եմ գրում, քանի որ չգիտեմ, ում հետ կիսվել, մեղքի զգացումն ինձ տանջում է ամեն օր, այս պատմությունն ինձ հանգիստ չի տալիս:
Բանն այն է, որ ես ու ամուսինս չկարողացանք երեխաներ ունենալ, և որդեգրեցինք 2 տարեկան աղջնակի: Մեր դուստրն արդեն մեծացել է, գնացել է մայրաքաղաք՝ համալսարանում սովորելու: Ես ու ամուսինս մնացինք միայնակ, և ես սկսեցի դատարկություն զգալ: Հենց այդ ժամանակ էլ գործեցի կյանքիս ամենամեծ սխալը. փորձեցի դատարկությունը լցնել ուրիշ մարդու միջոցով:
Ամուսինս դեմ էր, բայց ես նրան կարողացա համոզել, և մենք որդեգրեցինք 3 տարեկան աղջնակի: Երբ Մարիան առաջին անգամ գրկեց ինձ և մեզ հետ եկավ, նստեց մեքենան, ես երջանիկ էի: Բայց ճանապարհին եղավ Մարիայի առաջին մեծ լուրջ հիստերիան. նա գոռում էր, երբ ես փորձում էի գրկել նրան, հանգստացնել, ամեն ինչ ավելի էր վատանում: Երեխան սովոր չէր գրկախառնություններին, մանկատան սաների մոտ այդպես է լինում:
Այդ օրը մենք մի կերպ հասանք տուն, սակայն երեկոյան հիստերիան կրկնվեց: Առաջին անգամ մտածեցի, որ երկրորդ երեխա մեծացնելն իմ ուժերից վեր է: Այդ օրվան հաջորդեց մի տարվա պատերազմ, բայց պատերազմ ոչ թե երեխայի հետ, այլ իմ սրտում: Ես գերագնահատել էի իմ ուժերը: Ես չէի կարողանում լսել երեխայի անվերջ լացը, սիրում էի Մարիային, բայց այլևս չէի դիմանում:
Մի օր էլ առավոտյան, երբ ամբողջ գիշեր չէի քնել երեխայի լացի պատճառով, հավաքեցի իրերն ու Մարիային վերադարձրեցի մանկատուն: Ես արագ եկա տուն: Անցել է մի ամիս, բայց ես նույնիսկ չեմ համարձակվում զանգել և հարցնել, թե ինչպես է նա իրեն զգում: Գիտեմ, որ վատ մարդ եմ, կոտրել եմ փոքրիկի սիրտը, բայց էլ նրան պահելու ուժ չունեմ…
Անցել էր մեկ ամիս։
Տանը ամեն ինչ նույնն էր՝ սուրճի հոտը առավոտյան, ամուսնուս լռությունը, դատարկ սենյակը՝ որտեղ մի ժամանակ Մարիայի խաղալիքներն էին։ Ես ամեն օր անցնում էի այդ սենյակի կողքով, բայց երբեմն ձեռքս գնում էր դռան բռնակին՝ ուզում էի բացել, բայց չէի համարձակվում։ Դուռը մնաց փակ։
Մի օր հավաքեցի ուժերս ու բացեցի։ Ներսում ամեն ինչ մնում էր այնպես, ինչպես թողել էի՝ անկողնին չբացված, պատին կպած արևային նկարը, որի վրա Մարիան էր փակցրել իր փոքրիկ ափսեն, մատներով ներկելով արևը։ Ես նստեցի հատակին ու սկսեցի լաց լինել։ Այնպիսի լաց, որ ոչ մի ձայն չէր գալիս։ Միայն օդը ծանրանում էր։
Հաջորդ օրը գնացի մանկատուն։ Ձեռքերս դողում էին, երբ մոտեցա պահակակետին։ Խնդրեցի տեսնել Մարիային։ Կինը, ով նստած էր ընդունարանում, նայեց ինձ երկար, հետո հարցրեց՝
— Դուք այն կինը չե՞ք, որ նրան բերեց մի ամիս առաջ։
Ես գլխով արեցի։
Նա լռեց, հետո մեղմ ասաց․
— Երեխան սկզբում շատ լաց էր լինում։ Բայց հիմա հանգստացել է։ Սկսել է ժպտալ նոր դաստիարակին։
Ես ուզում էի լսել, որ նա ինձ հիշում է, որ հարցնում է իմ մասին։ Բայց միաժամանակ վախենում էի լսել հենց դա։
— Կարո՞ղ եմ տեսնել նրան,— հազիվ շշնջացի։
Կինը գլխով արեց։
Երբ ներս մտա, տեսա՝ նա նստած էր փոքրիկ սեղանի մոտ, ներկում էր։ Արև էր նկարում։ Նույն արևը, ինչ իր սենյակի պատին էր։ Ես կանգնեցի մի քանի քայլ հեռու։ Նա բարձրացրեց գլուխը, նայեց ինձ, հետո՝ իր աչքերը կրկին իջեցրեց նկարի վրա։ Ոչ մի բառ։ Ոչ լաց։ Ոչ ժպիտ։ Պարզապես շարունակեց ներկել։
Ես հասկացա՝ իմ ներկայությունը հիմա միայն խանգարում է։ Նա արդեն նոր կյանք էր սկսել, առանց ինձ։
Դուրս եկա լուռ։ Բայց երբ անցնում էի այգու միջով, լսեցի մանկական ձայնը․
— Տե՛ս, արևը վառվեց։
Ես չգիտեմ՝ իրեն էր ուղղված, թե դաստիարակին, բայց հենց այդ պահին արցունքները հոսեցին։
Ես հասկացա՝ ես կկրել այս ցավը միշտ։ Բայց գոնե իմ երեխայի արևը դեռ վառ է։
Այդ օրվանից ես սկսեցի հաճախել հոգեբանի՝ սովորելու ընդունել իմ սխալը։ Ոչ թե արդարացնելու, այլ ընդունելու։ Հետո սկսեցի կամավոր աշխատել նույն մանկատանը՝ օգնելով երեխաներին՝ ովքեր դեռ սպասում էին իրենց ընտանիքին։
Ես երբեք չեմ խնդրի, որ Մարիան ինձ ների։ Բայց ամեն անգամ, երբ փոքրիկներին հագցնում եմ կամ գիրք եմ կարդում նրանց, զգում եմ՝ գուցե մի փոքր կերպով հիմա փոխհատուցում եմ նրա ցավը։
Եվ ամեն գիշեր, մինչ քնում եմ, մտքումս ասում եմ․
«Ներիր ինձ, Մարիա։ Ես չկարողացա քեզ պահել, բայց ես քեզ երբեք չեմ մոռացել»։
