Դպրոցական ընկերուհիներիս 35 տարվա հանդիպմանը գնացի գեղեցիկ զգեստով ու փոքրիկ նվերով։ Բայց երբ նախկին դասընկերուհիս բեմ բարձրացավ ու հայտարարեց. «Վերջապես ուզում եմ ձեզ ծանոթացնել իմ 24-ամյա դստեր հետ, որին ինձանից խլել էին ծնվելուց անմիջապես հետո», քիչ մնաց ուշագնաց լինեի։ Նրա կողքին կանգնած աղջիկն իմ դուստրն էր։ Այն նույն աղջիկը, որին ես մեծացրել էի, համալսարան ուղարկել և ընդամենը երկու ամիս առաջ ճանապարհել արտասահման։ Բայց այստեղ նա բոլորին ներկայանում էր ուրիշ անունով և ուրիշ կնոջ մայրիկ էր անվանում։ Երբ մոտեցա, աղջիկս բռնեց ձեռքս ու շշնջաց. «Մա՛մ, խնդրում եմ, դեռ մի՛ ասա, որ ինձ ճանաչում ես։ Նախ ուզում եմ լսել՝ նա կհամարձակվի՞ բոլորին պատմել, թե իրականում ով է իմ հայրը»։ Այդ պահին հասկացա, որ քսանչորս տարի առաջ թաքցրածս ամենացավոտ գաղտնիքը բացահայտվելու է հենց այս երեկո…
Ես հիսուներեք տարեկան եմ։
Անունս Մելանի է։
Աղջիկս՝ Նելլին, քսանչորս տարեկան է։
Նրան մեծացրել եմ գրեթե միայնակ։
Երբ փոքր էր, աշխատում էի հագուստի խանութում։
Երբեմն երկրորդ աշխատանք էի վերցնում, որպեսզի կարողանամ վճարել նրա պարապմունքների, հագուստի ու ուսման համար։
Նելլին միշտ աշխույժ, գեղեցիկ աղջիկ էր։
Երկար մուգ մազերով, մեծ աչքերով ու զարմանալիորեն համառ բնավորությամբ։
Երբ մի բան էր որոշում, գրեթե անհնար էր նրան հետ պահել։
Երկու ամիս առաջ ասաց, որ արտասահմանում աշխատանքի հետաքրքիր առաջարկ է ստացել։
Ես շատ ուրախացա։
Օգնեցի հավաքել ճամպրուկը։
Նույնիսկ օդանավակայան ուղեկցեցի։
Վերջին անգամ գրկելիս ասաց.
— Մա՛մ, գիտեմ, որ քեզ համար դժվար է մենակ մնալ։ Բայց ես շուտով կվերադառնամ։
Եվ հեռացավ։
Հաջորդ շաբաթներին խոսում էինք տեսազանգերով։
Նա միշտ հյուրանոցի սենյակի նման մի վայրում էր։
Ասում էր՝ շատ զբաղված է։
Ես հավատում էի։
Մինչև այն երեկոն, երբ իմ նախկին դասընկերուհիների հավաքույթում նրան տեսա Սառայի կողքին։
Սառան իմ մանկության ամենամտերիմ ընկերուհին էր։
Եվ միաժամանակ այն կինը, որի պատճառով կյանքս քսանչորս տարի առաջ ամբողջովին փոխվել էր։
Սառային վերջին անգամ տեսել էի Նելլիի ծնվելուց ընդամենը մի քանի շաբաթ հետո։
Այն ժամանակ մենք երկուսս էլ քսանինը տարեկան էինք։
Նա գեղեցիկ, ինքնավստահ կին էր։
Միշտ սիրում էր լինել ուշադրության կենտրոնում։
Երբ դպրոցում էինք, բոլորը նրան էին նայում։
Երբ մեծացանք, նա սկսեց աշխատել նորաձևության ոլորտում։
Հետո արտասահման տեղափոխվեց։
Տարիներ շարունակ այլևս չէինք խոսել։
Ես նույնիսկ մտածում էի, որ երբեք չեմ տեսնի նրան։
Բայց հիմա նա կանգնած էր բեմում։
Շքեղ մուգ կարմիր զգեստով։
Ձեռքին՝ խոսափող։
Իսկ կողքին Նելլին էր։
Աղջիկս հագել էր գեղեցիկ դեղին վերնաշապիկ ու մուգ ջինս։
Ժպտում էր։
Այնքան բնական, կարծես այս ամբողջ իրավիճակը սովորական բան լիներ։
Սառան բարձրացրեց խոսափողը։
— Սիրելի՛ ընկերներ, դուք բոլորդ հիշում եք, որ երիտասարդ տարիներին շատ ծանր շրջան եմ ապրել։ Այսօր վերջապես ուզում եմ ձեզ ծանոթացնել իմ դստեր՝ Լեայի հետ։
Լեա։
Ես այդ անունը ճանաչում էի։
Այդպես էր Սառան սկզբում անվանել իր նորածին աղջկան։
Նախքան նրան իմ գիրկը հանձնելը։
Շարունակությունը՝ առաջին մեկնաբանությունում
Առաջին մեկնաբանություն
Սկզբում մտածեցի՝ գուցե սխալ եմ հասկանում։
Բայց երբ Սառան գրկեց Նելլիին ու հայտարարեց, որ վերջապես գտել է տարիներ առաջ իրենից խլված երեխային, հասկացա, որ նա պատրաստվում է բոլորի առաջ նորից ստել։
— Ինձ այն ժամանակ ոչ ոք չլսեց,— ասում էր Սառան։— Երիտասարդ էի, անփորձ։ Իմ լավագույն ընկերուհին օգտվեց դրանից և երեխայիս ինձանից վերցրեց։
Նա սրբեց արցունքները։
Ես կանգնած էի դահլիճի վերջում։
Ձեռքիս բաժակը քիչ մնաց ընկներ։
Նա ինձ էր մեղադրում։
Այն դեպքում, երբ ես քսանչորս տարի առաջ արել էի այն, ինչ ինքն էր ինձ խնդրել։
Եվ այդ խնդրանքի պատճառով կորցրել էի գրեթե ամեն ինչ։
Նելլին ինձ տեսավ։
Նրա դեմքի արտահայտությունը փոխվեց։
Նա արագ իջավ բեմից։
Մոտեցավ։
— Մա՛մ…
Ես հազիվ կարողացա խոսել։
— Նելլի՛, դու այստեղ ի՞նչ ես անում։
Նա հայացքն իջեցրեց։
— Ես քեզ պետք է ամեն ինչ պատմեի։
— Դու ինձ ասել էիր, որ արտասահմանում ես աշխատում։
— Գիտեմ։
— Իսկ իրականում Սառայի հե՞տ ես եղել։
Նա գլխով արեց։
Ես նայեցի բեմին։
Սառան շարունակում էր պատմել, թե ինչպես է տարիներ շարունակ փնտրել կորցրած աղջկան։
— Իսկ դու ինչո՞ւ ես թույլ տալիս, որ նա նման բաներ ասի։
Նելլին մի պահ լռեց։
Հետո ասաց.
— Որովհետև ես ուզում եմ լսել՝ նա մինչև ուր կգնա։
Զարմացած նայեցի նրան։
— Ի՞նչ նկատի ունես։
Աղջիկս բռնեց ձեռքս։
— Մա՛մ, ես արդեն գիտեմ, որ Սառան իմ կենսաբանական մայրն է։
Գլխով արեցի։
— Դու դա վաղուց գիտես։ Ես քեզ ասել եմ, երբ տասնութ տարեկան էիր։
— Այո։ Բայց դու ինձ երբեք չես ասել, թե ով է իմ կենսաբանական հայրը։
Այդ պահին շունչս կտրվեց։
Նելլին շարունակեց.
— Սառան ինձ ասել է։
Աչքերս փակեցի։
Հասկանում էի՝ այն պահը, որից ամբողջ կյանքում վախեցել էի, վերջապես եկել է։
Քսանչորս տարի առաջ ես ամուսնացած էի Դենիելի հետ։
Մենք միասին ապրում էինք փոքրիկ տանը։
Շատ էինք ուզում երեխա ունենալ։
Բայց տարիներ շարունակ չէր ստացվում։
Ես բուժումներ էի անցնում։
Հույսս կորցնում։
Նորից փորձում։
Դենիելը միշտ ասում էր.
— Մելանի՛, նույնիսկ եթե երբեք երեխա չունենանք, ես միևնույն է քեզ սիրում եմ։
Ես հավատում էի նրան։
Այդ ժամանակ Սառան իմ ամենամտերիմ ընկերուհին էր։
Գրեթե ամեն օր գալիս էր մեր տուն։
Երբեմն միասին ընթրում էինք։
Երբեմն մնում էր գիշերելու։
Եվ ես երբեք չէի մտածում, որ իմ ամենամոտ երկու մարդիկ կարող են մի օր ինձ դավաճանել։
Մինչև այն երեկոն, երբ Սառան դռանս մոտ հայտնվեց՝ լաց լինելով։
Նա հղի էր։
Հինգ ամսական։
Եվ երեխայի հայրը Դենիելն էր։
Իմ ամուսինը։
Երբ դա իմացա, սկզբում չհավատացի։
Մտածեցի՝ ինչ-որ սխալ է եղել։
Բայց Դենիելը խոստովանեց։
Նրանք ամիսներ շարունակ գաղտնի հանդիպել էին։
Սառան հղիացել էր։
Իսկ հետո վախեցել էին ճշմարտությունն ասել։
Ես Դենիելին տնից հեռացրի։
Սառայի հետ դադարեցի խոսել։
Մի քանի շաբաթ անց Դենիելը ավտովթարի ենթարկվեց։
Նա մահացավ։
Այդ ժամանակ Սառան արդեն վեց ամսական հղի էր։
Ես նրա հուղարկավորությանը կանգնած էի՝ չիմանալով, թե ինչ եմ զգում։
Դավաճանության ցավ։
Զայրույթ։
Կորուստ։
Եվ մի տարօրինակ դատարկություն։
Ես դեռ սիրում էի Դենիելին։
Բայց այլևս երբեք չէի կարողանալու լսել նրա բացատրությունները։
Երեք ամիս անց Սառան ծննդաբերեց։
Աղջիկ ունեցավ։
Սկզբում նրան Լեա անվանեց։
Բայց ընդամենը երկու շաբաթ հետո հայտնվեց իմ տան դռան մոտ։
Ձեռքին՝ երեխայի փոքրիկ պայուսակ։
Նորածինը փաթաթված էր սպիտակ ծածկոցով։
Սառան լաց էր լինում։
— Մելանի՛, ես չեմ կարող նրան մեծացնել։
Ես զարմացած նայեցի։
— Ի՞նչ ես խոսում։
Նա ասաց, որ պատրաստվում է ուրիշ երկիր տեղափոխվել։
Նոր հարաբերություններ ունի։
Տղամարդը, որի հետ ուզում է ապրել, չի ցանկանում ուրիշի երեխա մեծացնել։
Սառան երկար խոսում էր։
Ասում էր, որ դեռ երիտասարդ է։
Որ ուզում է նոր կյանք սկսել։
Որ եթե երեխային պահի, երբեք չի կարողանա իրականացնել իր ծրագրերը։
Ես լուռ լսում էի։
Հետո նայեցի նորածնին։
Նրա փոքրիկ դեմքին։
Մատներին։
Եվ մտածեցի, որ այդ երեխան ոչնչում մեղավոր չէ։
Այո, նա իմ ամուսնու դուստրն էր։
Այն տղամարդու, որն ինձ դավաճանել էր։
Բայց նաև մի փոքրիկ էակ էր, որն ամբողջովին կախված էր մեծահասակների որոշումներից։
— Իսկ ի՞նչ ես պատրաստվում անել,— հարցրի։
Սառան գլուխը կախեց։
— Ուզում եմ նրան որդեգրման հանձնել։
Ես երկար նայեցի երեխային։
Հետո կամաց ասացի.
— Եթե դու իսկապես այդպես ես որոշել, ես ուզում եմ նրան մեծացնել։
Սառան սկզբում ապշեց։
Հետո սկսեց լաց լինել։
Բայց չհրաժարվեց իր որոշումից։
Հետագա ամիսներին անհրաժեշտ ընթացակարգերով ես դարձա փոքրիկի օրինական մայրը։
Սառան հեռացավ։
Եվ այլևս երբեք չվերադարձավ։
Մինչև հիմա։
— Մա՛մ, դու ինչո՞ւ ինձ չես պատմել Դենիելի մասին,— հարցրեց Նելլին։
Մենք կանգնած էինք հյուրանոցի փոքրիկ միջանցքում։
Դահլիճից երաժշտություն էր լսվում։
Ես դժվարությամբ պատասխանեցի։
— Որովհետև վախենում էի։
— Ինչի՞ց։
— Որ կմտածես՝ ես քեզ մեծացրել եմ միայն այն պատճառով, որ դու նրա աղջիկն ես։
Նելլին նայեց ինձ։
— Բայց այդպես չէ՞։
Այդ հարցն ինձ շատ ցավեցրեց։
Մի քանի վայրկյան չկարողացա խոսել։
Հետո ասացի.
— Սկզբում գուցե դա էլ ազդեց իմ որոշման վրա։ Ես նրա մահից հետո լրիվ կոտրված էի։ Բայց երբ քեզ առաջին անգամ գրկեցի, դու ինձ համար այլևս նրա սխալի հիշեցումը չէիր։
Աղջիկս լուռ լսում էր։
— Դու պարզապես իմ երեխան էիր։
Նելլիի աչքերը լցվեցին արցունքներով։
Բայց հետո նա ասաց մի բան, որը ստիպեց ինձ նորից քարանալ։
— Սառան ինձ պատմել է, որ դու իրեն ստիպել ես հրաժարվել ինձանից։
Ես ապշեցի։
— Ի՞նչ։
— Ասել է, որ դու նրան սպառնացել ես։ Որ եթե երեխային քեզ չտար, բոլորին կպատմեիր Դենիելի հետ հարաբերությունների մասին։
Ես մի քանի վայրկյան նայում էի աղջկաս։
Հետո սկսեցի լաց լինել։
— Նելլի՛, դա սուտ է։
Նա գլուխը կախեց։
— Ես արդեն կասկածում էի։
— Ինչո՞ւ։
Նելլին հանեց հեռախոսը։
Բացեց Սառայի հետ ունեցած հաղորդագրությունները։
— Որովհետև նա ինձ երեք ամիս շարունակ պատմում էր, թե ինչպես է քեզնից տուժել։ Բայց ամեն անգամ, երբ հարցնում էի՝ ինչու այդ տարիներին ոչ մի անգամ ինձ հետ կապ չի հաստատել, ուրիշ պատասխան էր տալիս։
Նա մի պահ լռեց։
— Իսկ հետո սկսեց ինձ համոզել, որ փոխեմ անունս։
Ես շփոթվեցի։
— Ինչո՞ւ։
— Որովհետև իր շրջապատին ասել է, որ տարիներ շարունակ ինձ փնտրել է, և հիմա ուզում է, որ ես իր աղջկա՝ Լեայի անունով ներկայանամ։
Այդ պահին վերջապես հասկացա։
Սառան չէր վերադարձել միայն աղջկանը ճանաչելու համար։
Նա ուզում էր իր անցյալը ներկայացնել այնպես, որ բոլորն իրեն խղճան։
Որ իրեն համարեն խեղճ մայր, որից անարդարացիորեն խլել են երեխային։
Իսկ ես պիտի դառնայի այդ պատմության մեղավորը։
— Նելլի՛, իսկ դու ինչո՞ւ ես համաձայնել։
Նա երկար լռեց։
Հետո ասաց.
— Որովհետև ուզում էի նրան ճանաչել։
Արցունքները հոսում էին նրա դեմքով։
— Մա՛մ, ես քեզ սիրում եմ։ Բայց երբ իմացա, որ կա մի կին, որն ինձ ծննդաբերել է, ուզում էի գոնե մեկ անգամ նրա աչքերին նայել։
Ես գլխով արեցի։
— Հասկանում եմ։
— Սկզբում նա շատ բարի էր։ Նվերներ էր գնում։ Տանում էր գեղեցիկ վայրեր։ Պատմում էր, որ տարիներ շարունակ երազել է ինձ հետ հանդիպել։
Նելլին մի պահ լռեց։
— Բայց հետո սկսեց հարցնել՝ արդյոք կհամաձայնե՞մ բոլորին ասել, որ ինձ բռնի կերպով են իրենից վերցրել։
Ես փակեցի աչքերս։
— Իսկ դու՞։
— Ասացի, որ նման բան չեմ կարող պնդել, որովհետև չգիտեմ՝ ինչ է եղել։
Նա սրբեց արցունքները։
— Դրանից հետո սկսեց համոզել, որ դու պարզապես ինձ չես պատմել ամբողջ ճշմարտությունը։
Ես ոչինչ չասացի։
Նելլին շարունակեց.
— Այս երեկո նա ասաց, որ ուզում է ինձ ներկայացնել իր հին ընկերներին։ Ես համաձայնեցի։ Բայց պայմանով, որ ինձ չի ստիպելու քո մասին ստել։
Նա նայեց դահլիճի կողմը։
— Եվ տեսար՝ ինչ արեց։
Այդ պահին լսվեց Սառայի ձայնը։
Նա դուրս էր եկել մեզ փնտրելու։
Երբ տեսավ ինձ, կանգ առավ։
Նրա դեմքի արտահայտությունն անմիջապես փոխվեց։
— Մելանի՞։
Ես նայեցի նրան։
Քսանչորս տարի անց առաջին անգամ կանգնած էինք դեմ դիմաց։
Նա ավելի շքեղ տեսք ուներ, քան երիտասարդ տարիներին։
Մազերը հարդարված էին։
Հագին թանկարժեք զգեստ էր։
Բայց աչքերում նույն վախը տեսա, որը հիշում էի այն օրից, երբ նորածնին գրկած եկավ իմ տուն։
— Բարև, Սառա՛։
Նա արագ նայեց Նելլիին։
— Դու նրան ինչ-որ բա՞ն ես ասել։
Նելլին շատ հանգիստ պատասխանեց.
— Ո՛չ։ Դեռ ոչ։
Սառան թեթևացած շունչ քաշեց։
Հետո մոտեցավ ինձ։
— Մելանի՛, խնդրում եմ, այս երեկո ոչ մի սկանդալ չանես։
Ես նույնիսկ ժպտացի։
— Սկանդա՞լ։
— Այստեղ շատ կարևոր մարդիկ կան։
— Իսկ ես ի՞նչ եմ։
Նա լռեց։
Ես շարունակեցի.
— Դու բոլորին պատմեցիր, որ ես քեզնից երեխա եմ խլել։
Սառան անհանգիստ նայեց շուրջը։
— Դա երկար պատմություն է։
— Ո՛չ, Սառա։ Դա շատ կարճ պատմություն է։ Դու ծննդաբերեցիր, հետո որոշեցիր երեխային ուրիշի խնամքին հանձնել։ Իսկ ես համաձայնեցի նրան մեծացնել։
Նրա դեմքը կարմրեց։
— Դու չես հասկանում՝ ինչի միջով եմ անցել։
Ես նայեցի նրան։
— Հասկանում եմ միայն, որ Նելլին արդեն քսանչորս տարեկան է։ Եվ այս ամբողջ ընթացքում դու նույնիսկ մեկ անգամ նրա ծննդյան օրը չես շնորհավորել։
Սառան սկսեց լաց լինել։
— Ես չէի կարող։
— Ինչո՞ւ։
Նա չպատասխանեց։
Հետո Նելլին հարցրեց.
— Իսկ հիմա ինչո՞ւ կարողացար։
Սառան շրջվեց դեպի նրան։
— Որովհետև հիմա վերջապես հնարավորություն ունեմ։
Նելլին երկար նայեց նրան։
— Դու ինձ գտար միայն երեք ամիս առաջ։ Բայց իմ էջը տարիներ շարունակ հասանելի է եղել։ Դու նույնիսկ գիտեիր՝ որտեղ եմ սովորում։
Սառան լռեց։
— Դու ինձ չես փնտրել, Սառա։ Դու պարզապես որոշել ես հիմա ինձ ճանաչել։
Այդ պահին Սառան առաջին անգամ կորցրեց ինքնավստահությունը։
Մենք վերադարձանք դահլիճ։
Սառան փորձում էր համոզել, որ ավելի լավ է առանձին խոսենք։
Բայց Նելլին հրաժարվեց։
— Դու իմ մասին բոլորի առաջ պատմեցիր։ Հիմա ես էլ եմ ուզում խոսել։
Նա մոտեցավ բեմին։
Վերցրեց խոսափողը։
Դահլիճում երաժշտությունը դադարեց։
Բոլորը նայեցին նրան։
Նելլին մի քանի վայրկյան լուռ մնաց։
Հետո ասաց.
— Բարև ձեզ։ Ես այն աղջիկն եմ, որին քիչ առաջ ներկայացրին որպես տարիներ առաջ մորից խլված երեխա։
Սառան գունատվեց։
Նելլին շարունակեց.
— Ուզում եմ մի բան ուղղել։ Ես իսկապես որդեգրված եմ։ Բայց իմ անունը Նելլի է։ Այդ անունով եմ մեծացել։ Եվ այն կինը, որը ինձ մեծացրել է, հենց այստեղ է։
Նա ձեռքով ցույց տվեց ինձ։
Հարյուրավոր հայացքներ շրջվեցին իմ կողմը։
Ես չէի կարողանում շարժվել։
Նելլին շարունակեց.
— Ես վերջերս եմ ծանոթացել իմ կենսաբանական մոր հետ։ Շատ էի ուզում հասկանալ, թե ինչու է ինձ ուրիշ ընտանիքում թողել։ Բայց այս երեկո լսեցի, թե ինչպես նա բոլորին պատմեց մի պատմություն, որի մասին ես նրան խնդրել էի առանց հաստատման չխոսել։
Նա նայեց Սառային։
— Ես չեմ կարող դատել այն որոշումը, որը դու կայացրել ես քսանչորս տարի առաջ։ Բայց չեմ պատրաստվում թույլ տալ, որ իմ անունով մեղադրես այն կնոջը, որը ինձ մեծացրել է։
Դահլիճում կատարյալ լռություն էր։
Հետո մի տարեց տղամարդ վեր կացավ։
Նա մեր նախկին դասընկերներից մեկն էր։
— Սառա՛, իսկ դու այն ժամանակ մեզ ասում էիր, որ արտասահման ես մեկնում նոր կյանք սկսելու համար։
Սառան լուռ կանգնած էր։
Մեկ ուրիշ կին հարցրեց.
— Իսկ երեխայի մասին ինչո՞ւ ոչ մեկին չասացիր։
Սառան սկսեց լաց լինել։
Բայց այս անգամ ոչ ոք չշտապեց ծափահարել նրան։
Նելլին իջավ բեմից։
Մոտեցավ ինձ։
Բռնեց ձեռքս։
— Մա՛մ, կարո՞ղ ենք գնալ։
Գլխով արեցի։
Բայց հենց պատրաստվում էինք հեռանալ, Սառան մոտեցավ։
— Նելլի՛, խնդրում եմ, սպասիր։
Աղջիկս շրջվեց։
— Լսում եմ։
Սառան նայեց ինձ։
Հետո նորից դստերը։
— Ես իսկապես ափսոսում եմ այն տարիների համար, որոնք կորցրել եմ։
Նելլին երկար լռեց։
Հետո հարցրեց.
— Իսկ դու ափսոսո՞ւմ ես, որ ինձ հանձնեցիր, թե՞ միայն որ հիմա բոլորը գիտեն դրա մասին։
Սառան չկարողացավ պատասխանել։
Նելլին գլխով արեց։
— Ես քեզ հետ երբևէ գուցե նորից խոսեմ։ Բայց ոչ այսօր։
Նա բռնեց ձեռքս։
Եվ մենք դուրս եկանք։
Ավտոկայանատեղիում երկար ժամանակ լուռ կանգնած էինք։
Ես դեռ չէի կարողանում հավատալ, թե ինչ էր տեղի ունեցել։
Աղջիկս ինձ էր նայում։
Հետո կամաց ասաց.
— Մա՛մ, ես քեզնից բարկացած եմ։
Այդ խոսքերը ցավեցին։
Բայց գլխով արեցի։
— Գիտեմ։
— Դու ինձ ասել էիր, որ որդեգրված եմ։ Բայց երբեք չէիր ասել, որ Դենիելը իմ կենսաբանական հայրն էր։
Ես նայեցի նրան։
— Ճիշտ ես։
— Ինչո՞ւ։
Խորը շունչ քաշեցի։
— Որովհետև քո ծնունդը կապված էր իմ կյանքի ամենացավոտ շրջանի հետ։ Եվ ես չէի ուզում, որ դու երբևէ մտածես, թե իմ համար քո գոյությունը դավաճանության հիշեցում է։
Նելլին մի պահ լռեց։
Հետո հարցրեց.
— Իսկ այդպե՞ս էր։
Ես անկեղծ պատասխանեցի.
— Սկզբում երբեմն ցավում էի՝ հիշելով Դենիելին։ Բայց երբ դու ծիծաղում էիր, երբ առաջին քայլերդ էիր անում, երբ դպրոցից վազելով տուն էիր գալիս… ես այլևս նրա մասին չէի մտածում։ Ես մտածում էի միայն քո մասին։
Աղջկաս աչքերը լցվեցին արցունքներով։
Նա մոտեցավ։
Գրկեց ինձ։
Բայց հետո կամաց ասաց.
— Մա՛մ, մենք դեռ շատ բան ունենք խոսելու։
Ես գլխով արեցի։
— Գիտեմ, սիրելի՛ս։
Հաջորդ շաբաթվա ընթացքում մենք երկար խոսեցինք։
Ոչ միանգամից։
Ոչ հեշտությամբ։
Նելլին բազմաթիվ հարցեր ուներ։
Դենիելի մասին։
Սառայի մասին։
Իմ որոշման մասին։
Ես առաջին անգամ նրան պատմեցի ամեն ինչ՝ առանց փորձելու գեղեցկացնել անցյալը։
Ասացի, որ Դենիելին սիրում էի։
Որ նրա դավաճանությունից հետո շատ էի տառապում։
Որ երբ Սառան նորածնին բերեց իմ տուն, ես էլ վստահ չէի՝ կկարողանամ արդյոք այդ փոքրիկին գրկել՝ առանց անցյալը հիշելու։
Բայց ամեն օր ավելի էի կապվում նրան։
Եվ մի օր հասկացա, որ այլևս չեմ ուզում պատկերացնել կյանքս առանց այդ երեխայի։
Նելլին լսում էր։
Երբեմն լաց էր լինում։
Երբեմն բարկանում։
Մի երեկո նույնիսկ ասաց.
— Ես կուզեի, որ ինձ այս ամենը ավելի վաղ պատմեիր։
Ես պատասխանեցի.
— Իրավունք ունես այդպես զգալու։
Այդ խոսակցությունները հեշտ չէին։
Բայց գոնե առաջին անգամ մեր միջև այլևս չկար այն մեծ գաղտնիքը, որն ամբողջ կյանքում վախեցել էի բացահայտել։
Մի կիրակի Նելլին առաջարկեց գնալ Դենիելի գերեզմանին։
Մենք միասին գնացինք։
Նա երկար կանգնած նայում էր քարին։
Հետո հարցրեց.
— Մա՛մ, նա գիտե՞ր, որ Սառան երեխայի է սպասում։
— Այո։
— Իսկ գիտե՞ր, որ աղջիկ է լինելու։
— Ոչ։ Նա մահացավ մինչև դա պարզ դառնալը։
Նելլին լուռ մնաց։
Հետո ծաղիկները դրեց գերեզմանին։
— Տարօրինակ է,— ասաց։— Ամբողջ կյանքում լսել եմ նրա մասին որպես քո մահացած ամուսնու։ Իսկ հիմա պարզվում է՝ նա նաև իմ հայրն էր։
Ես բռնեցի նրա ձեռքը։
— Այո։
Մի քանի րոպե հետո Նելլին շրջվեց։
— Մա՛մ, ես դեռ չգիտեմ՝ ինչ պիտի զգամ նրա նկատմամբ։
Ես պատասխանեցի.
— Պարտադիր չէ հիմա իմանաս։
Նա գլխով արեց։
Եվ մենք վերադարձանք տուն։
Անցած շաբաթ Սառան նորից կապ հաստատեց Նելլիի հետ։
Առաջարկել էր հանդիպել։
Այս անգամ՝ առանց նվերների։
Առանց շքեղ հյուրանոցների։
Առանց մարդկանց։
Նելլին ինձ հարցրեց.
— Մա՛մ, դու դեմ կլինե՞ս, եթե մի օր նորից տեսնեմ նրան։
Ես մի պահ լռեցի։
Հետո պատասխանեցի.
— Ո՛չ, սիրելի՛ս։
Նա զարմացավ։
— Իսկապե՞ս։
— Այո։ Ես չեմ ուզում քեզանից խլել նրան ճանաչելու հնարավորությունը։ Բայց ուզում եմ, որ ինքդ որոշես՝ ինչ հարաբերություն ես ուզում ունենալ նրա հետ։
Նելլին ժպտաց։
Հետո հանկարծ ասաց.
— Իսկ մի բան հաստատ որոշել եմ։
— Ի՞նչ։
— Ես Լեա անունով չեմ ներկայանալու։
Ես նայեցի նրան։
— Ինչո՞ւ։
Նա ծիծաղեց։
— Որովհետև Նելլին եմ։ Այդ անունով եմ դպրոց գնացել, ընկերներ ձեռք բերել, առաջին անգամ սիրահարվել, համալսարան ավարտել։
Հետո բռնեց ձեռքս։
— Եվ այդ անունով ես քո աղջիկն եմ եղել ամբողջ կյանքում։
Ես նրան գրկեցի։
Այդ պահին հասկացա, որ քսանչորս տարի առաջ կայացրած իմ որոշման բոլոր հետևանքները դեռ չեն ավարտվել։
Նելլին գուցե մի օր մտերմանա Սառայի հետ։
Գուցե նաև որոշի, որ չի ցանկանում շարունակել այդ հարաբերությունը։
Նա կարող է հարցեր ունենալ իր հոր մասին, որոնց ես միշտ չէ, որ կկարողանամ պատասխանել։
Բայց այդ ամենն այլևս չեմ փորձելու թաքցնել։
Որովհետև այն երեկո, երբ դպրոցական ընկերուհիս բեմից հայտարարեց, թե վերջապես վերադարձրել է իր աղջկան, ես մի պահ մտածեցի, որ կորցնում եմ իմ միակ երեխային։
Իսկ հետո Նելլին մոտեցավ, բռնեց ձեռքս ու ասաց.
— Մա՛մ, տուն գնանք։
Եվ այդ երկու բառերը լսելիս հասկացա, որ նա շատ լավ գիտի՝ որտեղ է իր տունը։
