Դեռահաս աղջիկս կտրեց իր երկար մազերը, որպեսզի քիմիաթերապիայից հետո ինձ համար կեղծամ պատրաստի։ Հաջորդ օրը նրա ուսուցչուհին խուճապահար զանգահարեց ու գոռաց. «Շտա՛պ դպրոց եկեք։ Ոստիկանությունը ձեր աղջկան է փնտրում»։
Այդ խոսքերից շունչս կտրվեց։
Արդեն մեկ տարի էր՝ ծանր պայքարի մեջ էի։
Ամուսինս ավտովթարից մահացել էր, երբ Ավան դեռ փոքր աղջիկ էր։ Այդ օրվանից մնացել էինք երկուսով՝ ես ու աղջիկս։
Առանց հարազատների օգնության ու աջակցության՝ ամեն օր միայնակ հաղթահարում էինք կյանքի դժվարությունները։
Հետո իմացա ախտորոշումս։
Քաղցկեղ։
Կյանքս մի ակնթարթում փոխվեց։
Սկսվեցին հիվանդանոցային այցելությունները, բուժումները, քիմիաթերապիայի ծանր կուրսերը, որոնք օրեցօր խլում էին ուժերս։
Բայց ամենադժվարը ֆիզիկական ցավը չէր։
Ամենածանրն այն էր, որ տեսնում էի, թե ինչպես է աղջիկս մեծանում այս ամենի ստվերում։
Չէի ուզում, որ նա տառապեր։
Միշտ փորձում էի թաքցնել իմ վիճակը։
Բուժումից տուն վերադառնալիս, նույնիսկ երբ ուժասպառ էի ու հազիվ էի ոտքի վրա կանգնում, ժպտում էի՝ ձևացնելով, թե ամեն ինչ լավ է։
Չէի ուզում, որ նա տեսներ իմ վախը։
Երբ մազերս սկսեցին թափվել, զգացի, կարծես կորցնում եմ նաև ինքս իմ մի մասը։
Մի օր ստիպված եղա մազերս շատ կարճ կտրել։
Դրանից հետո հայելու մեջ նայելն ինձ համար ցավալի դարձավ։
Սկսեցի գլխաշոր կրել, որովհետև կեղծամ գնելու գումար չունեինք։
Բուժումն այնքան թանկ էր, որ հազիվ էինք կարողանում հոգալ մեր ծախսերը։
Ավան երբեք չէր բողոքում։
Ընդհակառակը՝ իր տարիքի համեմատ անսովոր հոգատար էր դարձել։
Ուտելիք էր պատրաստում, տունը մաքրում, հիշեցնում դեղերս ընդունելու մասին ու ամեն ինչ անում, որպեսզի կյանքս թեկուզ մի փոքր հեշտացնի։
Ես կարծում էի, թե ինքս եմ պաշտպանում նրան։
Բայց իրականում նա էր պաշտպանում ինձ։
Մի օր Ավան դպրոցից սովորականից շուտ վերադարձավ։
Ձեռքերում ինչ-որ բան էր թաքցնում։
Աչքերում ամաչկոտ, բայց միաժամանակ վճռական արտահայտություն կար։
Նա խնդրեց, որ փակեմ աչքերս։
Երբ բացեցի, տեսա, որ ինձ կեղծամ է նվիրում։
Մի պահ խոսելու ունակությունս կորցրի։
Ձեռքով շոշափեցի այն։
Մազերը փափուկ էին, նուրբ, գրեթե բնական։
Սիրտս ջերմությամբ լցվեց, բայց նույն պահին աչքերիս արցունքներ հայտնվեցին։
Մինչ կհասցնեի որևէ բան ասել, Ավան գլխից հանեց իր հուդիի գլխարկը։
Ես քարացա։
Նրա երկար, գեղեցիկ մազերն այլևս չկային։
Փոխարենը շատ կարճ ու անհավասար կտրված մազեր էին։
Բայց դեմքը հանգիստ էր։
Կարծես ամենասովորական բանն էր արել։
— Մա՛մ,— կամաց ասաց նա,— ես չեմ ուզում, որ այս ամենի միջով մենակ անցնես։ Եթե դու քիմիաթերապիայի պատճառով կորցնում ես մազերդ, ես էլ կարող եմ իմը կտրել։ Հիմա իմ մազերից պատրաստված կեղծամը երկուսս էլ կարող ենք օգտագործել։ Մենք մի թիմ ենք։
Չկարողացա պատասխանել։
Արցունքները հոսեցին այտերիս վրայով։
Այդ պահին ներսումս կուտակված ամբողջ վախը, ցավն ու հոգնածությունը միանգամից դուրս հորդեցին։
Այնքան ամուր գրկեցի աղջկաս, կարծես վախենում էի, որ աշխարհը կարող է նրան էլ խլել ինձնից։
Իսկ նա հանգիստ կանգնած էր՝ ասես ոչ մի արտասովոր բան չէր արել։
Բայց այն ժամանակ դեռ չգիտեի, որ սիրուց ծնված այդ քայլը հենց հաջորդ օրը այնպիսի իրադարձությունների պատճառ կդառնա, որոնք նորից գլխիվայր կշրջեն մեր կյանքը։
Շարունակությունը՝ առաջին մեկնաբանությունում 👇
Առաջին մեկնաբանություն
Ես դողացող ձայնով հարցրի.
— Սիրելի՛ս… այս ամենն ի՞նչ է նշանակում։
Ավան մի պահ չպատասխանեց։
Կանգնած էր դիմացս, կարծես փորձում էր ճիշտ բառեր գտնել։
Աչքերը կամաց-կամաց լցվեցին արցունքներով։
Փորձում էր չլացել, բայց զգացմունքներն ավելի ուժեղ գտնվեցին։
Վերջապես կամաց ասաց.
— Մա՛մ… ես քեզ շատ եմ սիրում։ Ուզում էի, որ դու կեղծամ ունենաս։ Գիտեի, որ մենք չենք կարող գնել այն։ Դրա համար կտրեցի մազերս ու վարսահարդարին խնդրեցի, որ դրանցից քեզ համար կեղծամ պատրաստի։
Այդ պահին սիրտս այնպես սեղմվեց, որ նույնիսկ շնչելս դժվարացավ։
Նայում էի աղջկաս ու չէի կարողանում հավատալ, որ նա սիրուց դրդված նման քայլի էր գնացել։
Գրկեցի նրան ամբողջ ուժով։
Նրա փոքրիկ մարմինը դողում էր ձեռքերիս մեջ։
Ես գիտեի, թե Ավան որքան էր սիրում իր երկար մազերը։
Տարիներ շարունակ խնամքով աճեցրել էր դրանք, ամեն օր սանրում ու հարդարում էր։
Հաճախ կանգնում էր հայելու առաջ, ժպտում ու ասում, որ դրանք իր «գանձն» են։
Եվ, այնուամենայնիվ, առանց վարանելու հրաժարվել էր այդ գանձից հանուն ինձ։
Հանուն իր մոր, որը պայքարում էր հիվանդության դեմ ու քիմիաթերապիայի յուրաքանչյուր սեանսից հետո ավելի էր թուլանում։
Այդ գիշեր երկար ժամանակ չկարողացա քնել։
Ավան հանգիստ քնած էր իր սենյակում, իսկ ես պառկած նայում էի առաստաղին ու փորձում զսպել արցունքներս։
Անչափ երախտապարտ էի նրան։
Բայց միաժամանակ ցավ էի զգում։
Ոչ մի երեխա չպետք է ստիպված լինի այդ տարիքում նման զոհողության գնալ, նույնիսկ եթե դա անում է սիրուց։
Հաջորդ առավոտ ամեն ինչ սովորականի պես շարունակվեց։
Ավան պատրաստվեց ու գնաց դպրոց՝ կարծես ոչինչ չէր պատահել։
Իսկ ես գնացի քիմիաթերապիայի հերթական սեանսին։
Յուրաքանչյուր օրը պայքար էր։
Պայքար թուլացող մարմնիս ու չհանձնվող կամքիս միջև։
Ուշ կեսօրին տուն վերադարձա։
Ամբողջովին ուժասպառ էի։
Հանեցի վերարկուս ու մի փոքր նստեցի, որպեսզի շունչս տեղը բերեմ։
Հենց այդ պահին հեռախոսս զանգեց։
Էկրանին Ավայի դպրոցի համարն էր։
Սիրտս անհանգստությունից սեղմվեց։
Անմիջապես պատասխանեցի։
— Բարև՛ ձեզ։ Դուք պետք է շտապ դպրոց գաք,— ուսուցչուհու ձայնը խիստ ու լարված էր։— Ոստիկանությունը ձեր աղջկան է փնտրում։
Մի քանի վայրկյան չէի հասկանում, թե ինչ եմ լսում։
Կարծես ուղեղս հրաժարվում էր ընկալել այդ բառերը։
Հետո խուճապը պատեց ամբողջ մարմինս։
— Ի՞նչ։ Ոստիկանությո՞ւն։ Ինչո՞ւ,— հազիվ արտաբերեցի։
— Խնդրում եմ, մի՛ ուշացեք։
Եվ զանգն ընդհատվեց։
Սիրտս այնքան ուժեղ էր բաբախում, որ կրծքավանդակս ցավում էր։
Քիմիաթերապիայից հետո շատ թույլ էի, բայց վախն ու ադրենալինը մի ակնթարթում ինձ ոտքի կանգնեցրին։
Դուրս թռա տնից՝ նույնիսկ մոռանալով դուռը կողպել։
Վազում էի՝ չնայած յուրաքանչյուր քայլից մարմինս ցավում էր։
Դպրոց տանող ճանապարհն անվերջ էր թվում։
Գլխումս ամենասարսափելի մտքերն էին պտտվում։
«Ի՞նչ է պատահել։ Ավային վտանգ սպառնո՞ւմ է։ Գուցե ինչ-որ վա՞տ բան է արել»։
Յուրաքանչյուր վայրկյան տանջանք էր դարձել։
Ներս վազեցի դպրոց ու գրեթե վազելով բարձրացա աստիճաններով։
Ինչ-որ մեկն ինձ ասաց, որ մոտենամ ընդունարան, բայց կանգ չառա։
Հասա տնօրենի աշխատասենյակին ու առանց թակելու բացեցի դուռը։
Ներսում ծանր լռություն էր։
Սենյակում երեք ոստիկան կար, ուսուցչուհին ու տնօրենը։
Տնօրենի դեմքը գունատ էր ու լարված։
Ավան նստած էր պատի մոտ դրված աթոռին։
Աչքերը լցված էին արցունքներով, իսկ ձեռքերով ամուր սեղմել էր ծնկները։
Երբ ինձ տեսավ, այնպիսի հայացքով նայեց, կարծես աղաչում էր հավատալ իրեն, որ ոչ մի վատ բան չի արել։
Կանգ առա դռան մոտ՝ ծանր շնչելով։
Սենյակում այնպիսի լռություն էր, կարծես նույնիսկ օդը ծանրացել էր։
Այդ պահին ոստիկաններից մեկը լուրջ դեմքով նայեց ինձ ու ասաց.
— Տիկի՛ն… գիտե՞ք, թե ինչ է արել ձեր աղջիկը։
Ես զգացի, թե ինչպես են ոտքերս թուլանում։
— Խնդրում եմ, ասե՛ք։ Ի՞նչ է պատահել իմ աղջկան։
Ոստիկանը մի պահ նայեց Ավային, հետո՝ ուսուցչուհուն։
— Նախ ուզում եմ, որ հանգստանաք։ Ձեր աղջիկը ոչ մի հանցանք չի կատարել։
Այդ խոսքերից հետո միայն կարողացա մի փոքր շունչ քաշել։
— Այդ դեպքում ինչո՞ւ եք այստեղ։ Ինչո՞ւ եք նրան փնտրում։
Ուսուցչուհին առաջ եկավ։
— Այսօր առավոտյան Ավան դպրոց է եկել կարճ կտրված մազերով։ Երբ երեխաները հարցրել են պատճառը, նա պատմել է, որ մազերը կտրել է ձեզ համար կեղծամ պատրաստելու նպատակով։
Նայեցի աղջկաս։
Նա գլուխը կախեց։
— Հետո ի՞նչ,— հարցրի։
— Դասընկերներից մեկը նրա պատմությունը պատմել է իր հորը, որն աշխատում է ոստիկանությունում։ Նա հիշել է, որ վերջերս իրենց բաժանմունքում հաղորդում է ստացվել մի վարսահարդարի մասին, որը երեխաներից գումար էր վերցնում՝ խոստանալով նրանց մազերից կեղծամ պատրաստել, բայց հաճախ չէր կատարում խոստումը։
Ավան հանկարծ բարձրացրեց գլուխը։
— Բայց նա ինձ կեղծամը տվել է։ Ես ոչ մի վատ բան չեմ արել։
— Գիտենք, սիրելի՛ս,— հանգիստ ասաց ոստիկաններից մեկը։— Մենք պարզապես ուզում էինք համոզվել, որ քեզ ոչ ոք չի խաբել կամ վնասել։
Ես նստեցի աղջկաս կողքին ու բռնեցի նրա ձեռքը։
— Ավա՛, ինչո՞ւ ինձ չասացիր, թե որ վարսահարդարի մոտ ես գնացել։
Նա լացակումած պատասխանեց.
— Որովհետև ուզում էի անակնկալ անել, մա՛մ։ Ես իմ խնայած գումարն էի տարել։ Վարսահարդարն ինձ օգնեց։ Նա նույնիսկ ամբողջ գումարը չվերցրեց, երբ իմացավ, որ կեղծամը քեզ համար է։
Ոստիկանները խնդրեցին վարսավիրանոցի հասցեն։
Ավան ասաց։
Նրանցից մեկը ստուգեց գրառումները, հետո գլխով արեց։
— Դա այն վարսավիրանոցը չէ, որի վերաբերյալ բողոք ենք ստացել։ Ձեր աղջկա հետ ամեն ինչ կարգին է։
Տնօրենը թեթևացած շունչ քաշեց։
Իսկ ես չէի կարողանում հասկանալ՝ ավելի շատ ուրախանո՞ւմ եմ, թե՞ զայրանում այն սարսափի համար, որ ապրել էի վերջին կես ժամվա ընթացքում։
— Բայց ինչո՞ւ հեռախոսով չասացիք, որ նա ապահով է,— հարցրի ուսուցչուհուն։— Ես մտածեցի, թե աղջկաս հետ սարսափելի բան է պատահել։
Ուսուցչուհին ամոթից հայացքն իջեցրեց։
— Ներեցե՛ք։ Ես խուճապի էի մատնվել, երբ ոստիկանները եկան ու խնդրեցին հանդիպել Ավային։ Պետք է ավելի հստակ բացատրեի։
Ոստիկաններից մեկը մոտեցավ մեզ։
— Ձեր աղջիկը շատ բարի գործ է արել։ Բայց նա դեռ անչափահաս է, և կարևոր է, որ նման որոշումները ձեզ հետ քննարկի։ Մենք պարզապես ուզում էինք համոզվել, որ ամեն ինչ անվտանգ է եղել։
Ավան կամաց սեղմեց ձեռքս։
— Մա՛մ, դու ինձ վրա բարկացա՞ծ ես։
Նայեցի նրա կարճ, անհավասար մազերին ու արցունքներով լի աչքերին։
Հետո գրկեցի նրան։
— Ո՛չ, սիրելի՛ս։ Ես քեզնով հպարտ եմ։ Բայց խնդրում եմ, այլևս նման կարևոր բաներ ինձնից մի՛ թաքցրու։ Ես չեմ ուզում, որ դու ստիպված լինես մենակ լուծել մեր բոլոր խնդիրները։
Նա դեմքը թաքցրեց ուսիս։
— Ես պարզապես ուզում էի, որ դու նորից ժպտաս։
Այդ խոսքերից արցունքներս նորից հոսեցին։
— Դու արդեն ինձ ժպտալու հազարավոր պատճառներ ես տալիս, Ավա՛։ Եվ դրանցից ոչ մեկը քո մազերի երկարությունից կախված չէ։
Այդ երեկո տուն վերադարձանք միասին։
Ես հագա Ավայի նվիրած կեղծամը, իսկ նա կանգնեց կողքիս՝ հայելու առաջ։
Երկուսս էլ մի պահ լուռ նայեցինք մեր արտացոլանքին։
Հետո Ավան ժպտաց։
— Մա՛մ, քեզ շատ է սազում։
Ես գրկեցի նրա ուսերը։
— Իսկ դու գեղեցիկ ես ցանկացած սանրվածքով։
Նա ծիծաղեց։
Եվ երկար ժամանակ անց առաջին անգամ ես էլ ծիծաղեցի ամբողջ սրտով։
Հիվանդությունը դեռ չէր ավարտվել։ Առջևում բուժման դժվար օրեր կային։
Բայց այդ երեկո հասկացա մի կարևոր բան։
Ես ու աղջիկս պարտավոր չէինք անընդհատ ձևացնել, թե ուժեղ ենք։
Մենք կարող էինք վախենալ, լացել, օգնություն խնդրել ու միևնույն ժամանակ շարունակել պայքարել։
Որովհետև մենք իսկապես մի թիմ էինք։
Եվ այլևս չէինք պատրաստվում ամեն ինչ միայնակ հաղթահարել։
